{"paper":{"id":"a56-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny","subject":"a56","category":"egzamin-zawodowy","year":2018,"month":"styczen","level":null,"variant":null,"exam_pdf":"a56-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/a56-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny.pdf","key_pdf":"a56-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny-zasady-oceniania/a56-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny-zasady-oceniania.pdf","question_count":1,"source_label":"A56 · Egzamin zawodowy · styczeń 2018","subject_label":"a56","category_label":"Egzamin zawodowy"},"questions":[{"id":"a56-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE","paper_id":"a56-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny","number":"PE","points":null,"ptype":"open","subject":"a56","category":"egzamin-zawodowy","year":2018,"month":"styczen","level":null,"text":"Zadanie egzaminacyjne\nSporządź dokumentację dotyczącą procesu koksowania jednorazowej partii węgla korzystając ze Skróconego\nopisu procesu technologicznego koksowania węgla. Wykonaj obliczenia związane z przeprowadzeniem tego\nprocesu, korzystając z Wykazu danych wyjściowych do obliczeń związanych z przeprowadzeniem procesu\nkoksowania jednorazowej partii węgla. Wyniki obliczeń wpisz do Tabeli 1. Dobierz, na podstawie danych\ntechnicznych i charakterystyki wybranych termometrów, odpowiednie ich modele do pomiaru temperatury\nwe wskazanych punktach kontroli, podając jednocześnie wartość mierzonego parametru - uzupełnij Tabelę 2.\nUzupełnij legendę do Uproszczonego schematu blokowego procesu koksowania i wpisz w wykropkowane\nmiejsca brakujące nazwy operacji technologicznych, surowca i produktów.\nDobierz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej pracowników wybranych działów koksowni - uzupełnij\nTabelę 3.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n dane produkcyjne - wyniki obliczeń związanych z przeprowadzeniem procesu koksowania\njednorazowej partii węgla - Tabela 1.,\n uproszczony schemat blokowy procesu koksowania, od etapu przygotowania mieszanki wsadowej do\nrozdzielenia poszczególnych produktów,\n wykaz punktów kontroli temperatury - Tabela 2.,\n dobór środków ochrony indywidualnej i zbiorowej pracowników wybranych działów koksowni\n- Tabela 3.\nSkrócony opis procesu technologicznego koksowania węgla.\nKoksowanie węgla to proces termicznego odgazowania węgla lub mieszanki węglowej w wysokiej\ntemperaturze (900÷1100oC) bez dostępu powietrza. W wyniku tego procesu otrzymuje się stałą pozostałość -\nkoks oraz złożoną mieszaninę gazów i par tworzącą tzw. lekkie produkty koksowania. Z produktów tych\nwydziela się: gaz koksowniczy, woda pogazowa (amoniakalna), smoła węglowa i benzol (głównie benzen\ni toluen).\nWęgiel różnych gatunków dozuje się w potrzebnych proporcjach do urządzeń rozdrabniających,\nw których przebiega jednocześnie rozdrabianie i mieszanie składników wsadu. Otrzymana mieszanka\nwsadowa powinna zawierać 90÷95% ziaren o średnicy mniejszej od 3 mm. Ściany komór zbudowane są\nz ogniotrwałych cegieł krzemionkowych. Komór nie załadowuje się całkowicie, aby umożliwić swobodny\nprzepływ lekkich produktów koksowania do otworów odlotowych w sklepieniu. Ogrzewanie komór odbywa\nsię specjalnymi rurociągami, przez które przepływają spaliny otrzymywane w palnikach zasilanych gazem\nkoksowniczym i powietrzem. Proces koksowania rozpoczyna się w tych warstwach wsadu, które mają\nbezpośredni kontakt z gorącymi ścianami komory. W miarę upływu czasu zachodzi on w całej objętości\nkomory - wydzielają się smoła węglowa i lotne produkty koksowania Po kilkunastu godzinach, gdy\ntemperatura w środku komory osiągnie 1000oC proces można uznać za zakończony. Bryła koksowa\nwypychana jest z komory i natychmiast ochładzana pod wieżą gaśniczą, aby zapobiec jej spaleniu w wyniku\nkontaktu z powietrzem. Smołę węglową i lotne produkty koksowania o temperaturze 900oC kieruje się\nrurociągami wymurowanymi od wewnątrz cegłami ogniotrwałymi do wstępnego chłodzenia, które powinno\nzapewnić obniżenie temperatury do 80÷90oC. Następuje przy tym częściowe wykroplenie par smoły\nwęglowej i pary wodnej, w której rozpuszcza się znaczna część amoniaku tworząc oddzielaną na tym etapie\nwodę amoniakalną. Następnie gaz, w którym pozostają jeszcze kropelki smoły, amoniak i benzol, w celu\ncałkowitego odsmolenia (temperatura procesu 25oC) przepuszczany jest przez elektrofiltry. Resztę amoniaku\nwydziela się z gazu koksowniczego w trakcie saturacji (temperatura procesu 25oC). Wprowadzany do\nsaturatora gaz przepływa nad warstwą 8% H2SO4. Amoniak reaguje z kwasem tworząc siarczan(VI) amonu.\nPozbawiony smoły i amoniaku gaz kierowany jest do chłodnicy końcowego chłodzenia (15oC), a następnie\ndo absorbera (15oC), gdzie usuwa się z gazu benzol przez absorpcję w oleju płuczkowym. Po desorpcji\nbenzolu w temperaturze 50oC surowy benzol poddaje się dalszej przeróbce, olej płuczkowy jest\nwykorzystywany ponownie do absorpcji, a oczyszczony gaz koksowniczy kieruje się do rozfrakcjonowania.\nWykaz danych wyjściowych do obliczeń związanych z przeprowadzeniem procesu koksowania\njednorazowej partii węgla\n jednorazowe zapotrzebowanie na surowiec: 150 ton mieszanki węglowej\n surowiec: mieszanka węglowa o składzie:\n 20% - węgiel typ 31,\n 25% - węgiel typ 32,\n 40% - węgiel typ 33,\n 15% - węgiel typ 34\n wydajność procesu koksowania:\n koks - 75%,\n oczyszczony gaz koksowniczy - 16%,\n smoła węglowa - 3,5%,\n benzol - 1,1%,\n amoniak - 0,3%\n wymiary jednej komory koksowniczej: 4 x 6 x 0,5 m\n stopień załadowania komór - 75%\n ciężar nasypowy mieszanki wsadowej dm = 1250 kg/m3.\nDane techniczne i charakterystyka wybranych termometrów\nTyp termometru /model\nZastosowanie\nZakres pomiarowy\nUwagi\nBimetaliczny model 48\nSystemy wentylacji\ni klimatyzacji\n-30 ÷ 120oC\nObudowa aluminiowa\nBimetaliczny model 52\nW urządzeniach\nmechanicznych,\nzbiornikach,\nrurociągach\n-30 ÷ 500oC\nObudowa ze stali nierdzewnej - siatka,\nmała bezwładność pomiarowa,\nmożliwość chemicznego uszkodzenia\nbimetalu\nBimetaliczny model 55\nPrzemysł chemiczny -\nmedia agresywne\n20 ÷ 100oC\nObudowa z wysokopolerowanej stali\nCrNi, istnieje możliwość rejestracji\nwyników, drogi\nRozszerzalnościowy IFC\nPrzemysł chemiczny -\nmedia agresywne\n10 ÷ 400oC\nObudowa ceramiczna,\nzapewnia stabilność działania w czasie.\nPirometr BP20-TP9\nMetalurgia\n0 ÷ 1600oC\nObudowa według zamówienia\nPirometr CTlaser F2\nPomiar temperatury\nmasy piecowej\n200 ÷ 1400oC\nSzkło wysokotemperaturowe\nPirometr CTlaser MT\nPomiar temperatury\npoprzez płomień\n200 ÷ 1400oC\nSzkło wysokotemperaturowe\nPirometr higrometryczny\nW ciągach\nwentylacyjnych\n30 ÷ 120oC\nObudowa ceramiczna\nElektroniczny BT2\nPomieszczenia\nbiurowe, hale\nprodukcyjne\n-50 ÷ 60oC\nMało awaryjny, stosunkowo tani,\nobudowa stalowa\nElektroniczny TCh5\nInstalacje w przemyśle\nchemicznym\nniskotemperaturowe\n0 ÷ 50oC\nMało awaryjny, tani, obudowa - stal\nnierdzewna, środowisko kwaśne,\nzwiązków organicznych, amoniaku\nElektroniczny TCh2\nInstalacje w przemyśle\nchemicznym\nniskotemperaturowe\n-60 ÷ 20oC\nMało awaryjny, obudowa - stal\nnierdzewna, środowisko związków\norganicznych\nManometryczny gazowy\n02113\nPrzemysł chemiczny\nmedia ciekłe\n0 ÷ 120oC\nObudowa z tworzywa sztucznego\nManometryczny gazowy\nTGelCh\nPrzemysł chemiczny\ni rafineryjny\n0 ÷ 700oC\nObudowa ze stali nierdzewnej\nWyciąg z Karty charakterystyki substancji niebezpiecznej benzen\nWedług rozporządzenia WZ z dnia 3 lipca 2002 r., PN-ISO 11014-1 i Dyrektywy 91/155/EEC\n1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI CHEMICZNEJ\nNazwa produktu: Benzen\nWzór chemiczny: C6H6\n( ) 3. IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ\nSubstancja wysoce łatwopalna, rakotwórcza (kat. 1), mutagenna (kat. 2), toksyczna, szkodliwa oraz\ndrażniąca. Może powodować raka. Może powodować dziedziczne wady genetyczne. Również działa\ntoksycznie przez drogi oddechowe, w kontakcie ze skórą i po połknięciu; stwarza poważne zagrożenie\nzdrowia w następstwie długotrwałego narażenia. Działa szkodliwie; może powodować uszkodzenie płuc\nw przypadku połknięcia. Działa drażniąco na oczy i skórę.\n( ) 7. POSTĘPOWANIE Z SUBSTANCJĄ I JEJ MAGAZYNOWANIE\nWymagania dotyczące wentylacji\nNiezbędna wentylacja miejscowa wywiewna z obudową rejonu emisji par do środowiska powietrznego oraz\nwentylacja ogólna pomieszczenia. Otwory zasysające wentylacji miejscowej przy płaszczyźnie roboczej lub\nponiżej. Wywiewniki wentylacji ogólnej w górnej części pomieszczenia oraz przy podłodze. Instalacje\nwentylacyjne muszą odpowiadać warunkom ustalony ze względu na niebezpieczeństwo pożaru lub wybuchu.\nPostępowanie z substancją:\nz cieczą, unikać wdychania par, przestrzegać zasad higieny osobistej, stosować środki ochrony indywidualnej\n(jak podano w punkcie 8), pracować w dobrze wentylowanych pomieszczeniach; nie używać iskrzących\nnarzędzi; unikać działania na substancję otwartego ognia i wysokie temperatury.\nMagazynowanie:\nopakowaniach, w chłodnym, suchym, dobrze wentylowanym pomieszczeniu magazynowym, wyposażonym\nw instalację elektryczną i wentylacyjną w wykonaniu przeciwwybuchowym, z wykładziną podłogową\nelektroprzewodzącą. Przechowywać z dala od źródeł ciepła i zapłonu oraz utleniaczy.\n( ) 8. KONTROLA NARAŻENIA I ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ\nStosować odpowiednią wentylację wywiewną miejscową i ogólną zapewniającą utrzymanie stężenia\nproduktu w powietrzu poniżej określonych limitów. Zaleca się wyposażenia miejsca pracy w wodny natrysk\ndo płukania oczu oraz prysznic. Środki ochrony indywidualnej powinny być tak zaprojektowane i wykonane,\naby wykluczały zagrożenie i inne niedogodności w przewidywanych warunkach użytkowania, chroniące\nprzed chemikaliami.\nŚrodki ochrony indywidualnej:\nKARTA CHARAKTERYSTYKI\nNIEBEZPIECZNEJ SUBSTANCJI\nWydanie: I\nData wydania: 15.11.02\nNazwa:\nBENZEN\nOchrona rąk:\nKonieczna - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane\nz gumy nitrylowej lub inne dopuszczone przez producenta rękawic do kontaktu\nz tym produktem.\nOchrona oczu:\nKonieczna - okulary ochronne typu gogle.\nOchrona dróg oddechowych:\nKonieczna gdy tworzą się pary/aerozole - maska przeciwgazowa (pochłaniacz na\npary organiczne).\nOchrona ciała:\nUbrania ochronne wykonane z materiałów powlekanych (np. vitonem),\nantyelektrostatyczne.\nŚrodki ochronne i higieny:\nNatychmiast zmienić zanieczyszczone ubranie. Wymyć ręce i twarz po pracy\nz tą substancją. Zaleca się stosować krem barierowo-ochronny do skóry.\nTabela 1. Dane produkcyjne - wyniki obliczeń związanych z przeprowadzeniem procesu koksowania\njednorazowej partii węgla\n(Uwaga. W każdym wierszu zamieszczonej Tabeli 1. zapisz obliczenia i otrzymane wyniki. Wyniki obliczeń\nw pozycjach 1, 2, 3, 4, 5 podaj z dokładnością do całości, w pozycji 6 - do jednego lub dwóch miejsc po\nprzecinku)\n1.\nWagowy skład mieszaniny poddawanej koksowaniu [t]:\n2.\nMaksymalna pojemność jednej komory [m3]:\n3.\nPojemność jednej komory przy założonym stopniu załadowania [m3]:\n4.\nObjętość mieszanki węglowej ładowanej do komór [m3]:\n5.\nLiczba niezbędnych komór koksowniczych stanowiących baterię:\n6.\nMasy wszystkich otrzymanych produktów procesu koksowania [t]:\nMasa [t]\nkoks\ngaz koksowniczy\nsmoła węglowa\nbenzol\namoniak\nUproszczony schemat blokowy procesu koksowania, od etapu przygotowania mieszanki wsadowej\ndo rozdzielenia poszczególnych produktów:\nLegenda do schematu\nOperacje technologiczne:\n1 - rozdrabnianie i mieszanie surowca\n2 -\n3 - wstępne chłodzenie gazu koksowniczego\n4 -\n5 -\n6 - końcowe chłodzenie gazu\n7 - absorpcji benzolu w oleju płuczkowym\n8 -\nSurowce:\n9 -\n10 - 8%H2SO4\nProdukty:\n11 -\n12 -\n13 - woda amoniakalna\n14 - smoła węglowa\n15 -\n16 -\nTabela 2. Wykaz punktów kontroli temperatury\nTabela 3. Dobór środków ochrony indywidualnej i zbiorowej pracowników wybranych działów\nkoksowni\nPunkt kontroli temperatury\nMierzona temperatura\nDobrany typ termometru/model\nKomora koksownicza\nChłodnica wstępnego chłodzenia\nOdsmalacz\nSaturator\nChłodnica końcowego chłodzenia\nAbsorber benzolu\nDesorber benzolu\nŚrodki ochrony indywidualnej\nŚrodki ochrony zbiorowej\nObsługa komory koksowniczej\n(wysoka temperatura)\nObsługa kolumny absorpcji\ni desorpcji benzolu\n(należy założyć, że zdecydowanie\ndominującym składnikiem\nbenzolu jest benzen)","answer":null,"answer_text":"Nazwa\nkwalifikacji:\nOrganizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym\nOznaczenie\nkwalifikacji:\nA.56\nNumer zadania: 01\nKod arkusza:\nA.56-01-01_zo\nLp.\nElementy podlegające ocenie/kryteria oceny\nR.1\nRezultat 1: Dane produkcyjne - wyniki obliczeń związanych z przeprowadzeniem procesu\nkoksowania jednorazowej partii węgla -Tabela 1\nwpisane:\nR.1.1\nObliczony wagowy skład mieszaniny poddawanej koksowaniu:\n• 30 t węgla typu 31\n• 37,5 t węgla typu 32 lub 37 t węgla typu 32 lub 38 t węgla typu 32\n• 60 t węgla typu 33\n• 22,5 t węgla typu 34 lub 22 t węgla typu 34 lub 23 t węgla typu 34\nR.1.2\nObliczona maksymalna pojemność jednej komory: 12 / 12 m3\nR.1.3\nObliczona pojemność jednej komory przy założonym stopniu załadowania: 9 / 9 m3\nR.1.4\nObliczona objętość mieszanki węglowej ładowanej do komór: 120 / 120 m3\nR.1.5\nObliczona liczba niezbędnych komór koksowniczych stanowiących baterię: 14\nR.1.6\nObliczona masa koksu otrzymanego w procesie koksowania: 112,5 / 112,5 t\nR.1.7\nObliczona masa gazu koksowniczego otrzymanego w procesie koksowania: 24 / 24 t\nR.1.8\nObliczona masa smoły węglowej otrzymanej w procesie koksowania: 5,25 / 5,25 t\nR.1.9\nObliczona masa benzolu otrzymanego w procesie koksowania: 1,65 / 1,65 t\nR.1.10\nObliczona masa amoniaku otrzymanego w procesie koksowania: 0,45 / 0,45 t\nR.2\nRezultat 2: Uproszczony schemat blokowy procesu koksowania, od etapu przygotowania\nmieszanki wsadowej do rozdzielenia poszczególnych produktów\nR.2.1\nW pozycji 2 legendy do schematu wpisana operacja technologiczna: koksowanie węgla / koksowanie\nmieszanki węglowej / koksowanie surowca / koksowanie\nR.2.2\nW pozycji 4 legendy do schematu wpisana operacja technologiczna: odsmalanie / odsmalanie gazu\nR.2.3\nW pozycji 5 legendy do schematu wpisana operacja technologiczna: saturacja / wydzielanie /\nsaturacja amoniaku / wydzielanie amoniaku\nR.2.4\nW pozycji 8 legendy do schematu wpisana operacja technologiczna: desorpcja / desorpcja benzolu\nR.2.5\nW pozycji 9 legendy do schematu wpisany surowiec: węgiel / mieszanka węglowa\nR.2.6\nW pozycji 11 legendy do schematu wpisany produkt: koks / bryła koksowa\nR.2.7\nW pozycji 12 legendy do schematu wpisany produkt: gaz koksowniczy\nR.2.8\nW pozycji 15 legendy do schematu wpisany produkt: benzol\nR.2.9\nW pozycji 16 legendy do schematu wpisany produkt: siarczan(VI) amonu / (NH4)2SO4 / siarczan\namonu\nR.3\nRezultat 3: Wykaz punktów kontroli temperatury -Tabela 2\nR.3.1\nDla komory koksowniczej podana mierzona temperatura: 1000°C oraz termometr: Pirometr CTlaserF2\nR.3.2\nDla chłodnicy wstępnego chłodzenia podana mierzona temperatura: 80÷90°C oraz termometr:\nRozszerzalnościowy IFC / Bimetaliczny model 55\nR.3.3\nDla odsmalacza podana mierzona temperatura: 25°C oraz termometr: Bimetaliczny model 55 /\nElektroniczny TCh5\nR.3.4\nDla saturatora podana mierzona temperatura: 25°C oraz termometr: Elektroniczny TCh5 /\nBimetaliczny model 55\nR.3.5\nDla chłodnicy końcowego chłodzenia podana mierzona temperatura: 15°C oraz termometr:\nElektroniczny TCh5\nR.3.6\nDla absorbera benzolu podana mierzona temperatura: 15°C oraz termometr: Elektroniczny TCh5\nR.3.7\nDla desorbera benzolu podana mierzona temperatura: 50°C oraz termometr: Bimetaliczny model 55 /\nManometryczny gazowy 02113\nR.4\nRezultat 4: Dobór środków ochrony indywidualnej i zbiorowej pracowników wybranych działów\nkoksowni -Tabela 3\nR.4.1\nDla obsługi komory koksowniczej podane przynajmniej trzy środki ochrony indywidualnej spośród\nwymienionych: kombinezony i fartuchy żaroodporne, ubranie ochronne, rękawice ochronne, okulary\nochronne, maska ochronna / maska przeciwpyłowa, rękawice ochronne odporne na wysokie\ntemperatury, okrycia głowy (kapelusze lub berety), osłony lub półosłony twarzy, buty na podeszwach\nantypoślizgowych\nR.4.2\nDla obsługi kolumny absorpcji i desorpcji benzolu podane przynajmniej trzy środki ochrony\nindywidualnej spośród wymienionych: maska przeciwgazowa\nz odpowiednim filtrem (pochłaniacz na pary organiczne), okulary ochronne typu gogle, rękawice\nochronne odporne na działanie chemikaliów, ubranie ochronne wykonane z materiałów powlekanych,\nantyelektrostatyczne, krem barierowo-ochronny do skóry\nR.4.3\nDla obsługi komory koksowniczej podany przynajmniej jeden środek ochrony zbiorowej spośród\nwymienionych: wentylacja, gaśnica, koc gaśniczy, prysznic, pomieszczenia bardzo dobrze\nwentylowane, oświetlone, wyposażone w gaśnice i indywidualne aparaty tlenowe\nR.4.4\nDla obsługi kolumny absorpcji i desorpcji benzolu podany przynajmniej jeden środek ochrony\nzbiorowej spośród wymienionych: wentylacja/e, instalacja wywiewna miejscowa i ogólna, natrysk do\npłukania oczu, oczomyjka, prysznic","solution":null,"image":"img/a56-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad-PE.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"A56 · Egzamin zawodowy · styczeń 2018","subject_label":"a56","category_label":"Egzamin zawodowy"}]}