{"paper":{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/biologia-2002-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2002-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":24,"source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nUzupełnij poniższy tekst wyrazami wybranymi spośród następujących: organellum,\norgan, układ, wydzielanie, wydalanie, przypisując je w odpowiedniej formie\ngramatycznej dużym literom, którymi oznaczono luki w tekście.\nBardzo często mylone są pojęcia określające funkcje oraz poziom organizacji różnych\nstruktur ciała. Wiadome powinno być, że aparat Golgiego to A , natomiast trzustka jest\nB pełniącym rolę wydzielniczą, a nie wydalniczą. Nie należy mylić usuwania\nniestrawionych resztek pokarmu z funkcją układu moczowego, czyli C\nTyroksyna to hormon D przez tarczycę.","answer":null,"answer_text":"1.\nZa każde dwa z czterech prawidłowe uzupełnienia - po 1 pkt.\nPrawidłowa odpowiedź: A - organellum, B - organ, C - wydalaniem,\nD - wydzielana.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nKażda komórka ograniczona jest błoną komórkową. Poniższy schemat obrazuje budowę\nmolekularną plazmalemmy.\nOkreśl, do jakiej grupy związków organicznych należą składniki błony komórkowej\noznaczone cyframi 2 i 3.","answer":null,"answer_text":"2.\nZa prawidłowe określenie przynależności obu składników błony\nkomórkowej - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: 2 - lipidy (fosfolipidy, tłuszczowce) (1 pkt), 3 -\nbiałka (1 pkt).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nSchemat ilustruje cechę komórek tkanki twórczej pierwotnej (na przykładzie stożka wzrostu\nkorzenia), dzięki której tkanka ta umożliwia wzrost rośliny na długość.\nOkreśl charakterystyczną cechę komórek tkanki twórczej, zilustrowaną schematem,\nzwiązaną z funkcją biologiczną pełnioną przez tę tkankę.\n2\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"3.\nZa prawidłowo określoną cechę - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: komórki zdolne do częstych podziałów\nkomórkowych (co gwarantuje możliwość wzrostu) (1 pkt).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nWytwarzanie wielu substancji chemicznych w komórce wymaga współpracy między\norganellami, czego przykładem może być produkcja białek.\nWymień dwa organella, które są zaangażowane w produkcję białek, oraz podaj nazwę\nzachodzącego w każdym z nich procesu, mającego związek z wytwarzaniem\npolipeptydów.","answer":null,"answer_text":"4.\nZa prawidłowe wymienienie dwóch organelli związanych z syntezą\nbiałka - ąpkt.\nPrzykłady organelli: jądro komórkowe, rybosomy, retikulum\nendoplazmatyczne, mitochondrium, chloroplasty.\nZa prawidłowe nazwanie procesów w obu organellach - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- w jądrze (mitochondriach, chloroplastach) - transkrypcja,\n- w rybosomach /ER/ - translacja,\n- w mitochondriach - wytwarzanie ATP (niezbędnego do biosyntezy\nbiałek).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nWśród wirusów wyróżnia się, między innymi, retrowirusy, do których należy HIV,\nwywołujący ciągle nieuleczalną chorobę człowieka - AIDS. Wirusy te w swojej budowie\nzawierają spośród kwasów nukleinowych tylko RNA.\nUporządkuj wymienione poniżej procesy zgodnie z kolejnością ich przebiegu podczas\ninfekcji komórki żywiciela przez retrowirusa. Wskaż proces, który jest swoisty\nwyłącznie dla tego rodzaju wirusów.\nA. produkcja białek wirusowych,\nB. transkrypcja genów wirusowych,\nC. wytwarzanie DNA na matrycy RNA wirusa,\nD. łączenie się białek wirusowych z RNA wirusa.","answer":"C, B, A, D","answer_text":"5.\nZa prawidłową kolejność procesów - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: C, B, A, D - 1 pkt.\nZa trafny wybór procesu swoistego dla retrowirusów - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: proces C (1 pkt).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nPoniżej przedstawiono w sposób uproszczony budowę wewnętrzną łodyg różnych roślin.\nUstal, w której z łodyg (A czy B) w trakcie jej wzrostu będzie odbywał się przyrost na\ngrubość. Odpowiedź uzasadnij jednym argumentem.\nArkusz I\n3","answer":"A","answer_text":"6.\nZa prawidłowe wskazanie łodygi zdolnej do przyrostu na grubość\n- 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: łodyga A (1 pkt).\nZa trafny argument - 1 pkt.\nPrzykład argumentu: obecność miazgi w wiązce przewodzącej (1 pkt).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nJedną z części przewodu pokarmowego człowieka jest jelito cienkie.\nPodaj nazwę wskazanych strzałkami elementów jelita cienkiego i określ ich rolę\nbiologiczną.","answer":null,"answer_text":"7.\nZa poprawne podanie nazwy wskazanych elementów rysunku\ni określenie ich roli biologicznej - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: wskazane elementy rysunku to kosmki jelitowe\n(mikrokosmki), które zwiększają powierzchnię wchłaniania składników\npokarmowych\n(1 pkt).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nFotosynteza jest procesem, na który składa się ciąg przemian warunkujących ostateczne\nskumulowanie energii w produkcie organicznym.\nUporządkuj poniższe sformułowania tak, aby odzwierciedlały właściwą kolejność\nprzemian energetycznych w fotosyntezie.\nA. energia skumulowana w ATP i NADPH2,\nB. energia cząsteczek węglowodanów - trioz,\nC. energia elektronów wybijanych z chlorofilu,\nD. energia fotonów światła.","answer":"D, C, A, B","answer_text":"8.\nZa prawidłową kolejność sformułowań - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: D, C, A, B - 1 pkt.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nWentylacja płuc wiąże się z ruchami oddechowymi, które obejmują wdech i wydech.\nJedną ze struktur uczestniczących w wentylacji płuc jest przepona.\nPodaj, który schemat (A czy B) obrazuje położenie przepony podczas wydechu oraz\nokreśl, z jakiego rodzaju tkanki zbudowana jest przepona.\n4\nArkusz I","answer":"B","answer_text":"9.\nZa stwierdzenie, że rysunek B obrazuje wydech - 1 pkt.\nZa stwierdzenie, że przepona jest mięśniem - 1 pkt.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nRysunek przedstawia uproszczony schemat przebiegu cyklu Krebsa, jednego z etapów\noddychania tlenowego.\nPodaj nazwy (pełne lub skrócone) związków, które powinny być wpisane w miejsce liter\nX i Y.","answer":null,"answer_text":"10.\nZa każdą z dwóch prawidłowo podaną nazwę związku - po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: X - acetylo-CoA (1 pkt), Y - NADH2 (1 pkt).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nSchemat przedstawia zwykłą sieć naczyń włosowatych występujących w tkankach organizmu\nczłowieka.\nOkreśl kierunek przepływu krwi w przedstawionych na schemacie naczyniach\n(posługując się nazwami tych naczyń) oraz ustal, w którym naczyniu - tętnicy\nwątrobowej czy żyle wątrobowej - płynie krew zawierająca większą ilość CO2.\nFAD\nFADH2\n3 Y\nX\nCoA\n2 CO2\n3 NAD\nADP + Pi\nATP\ncytrynian\nszczawiooctan\nArkusz I\n5","answer":null,"answer_text":"11.\nZa prawidłowe określenie kierunku przepływu krwi w naczyniach -\n1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: krew w naczyniach płynie od tętnicy wątrobowej,\npoprzez naczynia włosowate, do żyły wątrobowej (1 pkt).\nZa ustalenie, że żyłą wątrobową płynie krew z większą ilością CO2\n- 1 pkt.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nWoda jest czynnikiem niezbędnym w życiu każdego żywego organizmu. U roślin transport\nwody jest możliwy dzięki udziałowi różnych czynników.\nPodaj nazwę siły, dzięki której odbywa się transport wody do nadziemnych części\ndrzew, kiedy są one w stanie bezlistnym.","answer":null,"answer_text":"12.\nZa prawidłowo określoną siłę transportującą wodę - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: transport wody do nadziemnych części drzew\nw stanie bezlistnym odbywa się dzięki parciu korzeniowemu (1 pkt).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nPodaj nazwę narządu, o którym mowa w poniższym tekście.\nJest to worek mięśniowy położony w miednicy mniejszej, o elastycznych ścianach\npozwalających na znaczne zmiany objętości. Pusty ma wielkość małej cytryny, wypełniony\nma kształt gruszkowaty i maksymalnie może pomieścić około 700 cmł płynu. Jego ujście\nzamyka pierścieniowaty mięsień - zwieracz, unerwiony przez włókna układu wegetatywnego.","answer":null,"answer_text":"13.\nZa prawidłowo podaną nazwę opisanego narządu - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: pęcherz moczowy (1 pkt).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nRysunek przedstawia budowę nefronu, w którego kanalikach krętych I i II rzędu, w czasie\ntworzenia moczu, ma miejsce resorpcja zwrotna (obowiązkowa i nieobowiązkowa) oraz\nsekrecja.\nWyjaśnij, na czym polega resorpcja zwrotna i sekrecja kanalikowa.\n6\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"14.\nZa prawidłowe wyjaśnienie na czym polega resorpcja i sekrecja -\npo 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- resorpcja polega na zwrotnym wchłanianiu z moczu do krwi (osocza,\norganizmu) substancji przydatnych organizmowi (1 pkt),\n- sekrecja polega na wydzielaniu do kanalika różnych substancji (1 pkt).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nSchemat\nprzedstawia\nczęść\nżeńskiego\nukładu\nrozrodczego\nw\ntrakcie\nowulacji\n(jajeczkowania).\nPodaj nazwę struktury zaznaczonej na schemacie literą X i określ jej funkcję.","answer":null,"answer_text":"15.\nZa prawidłowe nazwanie struktury X i określenie jej funkcji - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: struktura X to jajnik (żeński gruczoł płciowy),\nprodukujący komórki jajowe (żeńskie hormony płciowe) (1 pkt).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nW ontogenezie (rozwoju osobniczym) roślin wyróżnia się kilka etapów. Jednym z nich jest\nkiełkowanie nasion. Do zapoczątkowania kiełkowania niezbędna jest, między innymi,\nobecność wody.\nWyjaśnij znaczenie zwiększającej się ilości wody w nasionach (wskutek pęcznienia)\nw procesie ich kiełkowania. W odpowiedzi posłuż się dwoma argumentami.\nZadanie17. (2 pkt)\nRysunek przedstawia w sposób uproszczony przekrój przez rdzeń kręgowy człowieka.\nOkreśl kierunek przewodzenia impulsów nerwowych (do i od rdzenia) przez korzonki\nbrzuszne i grzbietowe oraz wyjaśnij, z czego wynika, że nerwy rdzeniowe mają\ncharakter mieszany, tj. czuciowo - ruchowy.\nArkusz I\n7","answer":null,"answer_text":"16.\nZa każdy z dwóch trafny argument - po 1 pkt.\nPrzykłady argumentów:\n- umożliwienie rozerwania łupiny nasiennej (1 pkt)\n- zwiększenie intensywności metabolizmu (rozwoju i wzrostu zarodka)\n(1 pkt).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nSchemat przedstawia fragment mechanizmu regulacji hormonalnej poziomu glukozy w krwi\nczłowieka. Mechanizm ten opiera się głównie na antagonistycznym działaniu dwóch\nhormonów: glukagonu i insuliny.\nOkreśl, w które miejsca oznaczone na schemacie cyframi od 1 do 4 należy wpisać\nwyrazy: wydzielanie i ograniczenie wydzielania.","answer":null,"answer_text":"18.\nZa prawidłowe określenie dwóch z czterech miejsc, w które należy\nwpisać wyrazy wydzielanie i ograniczenie wydzielania - po 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\n- wydzielanie - miejsca 1 i 4 (1 pkt),\n- ograniczenie wydzielania - miejsca 2 i 3 (1 pkt).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nPewne białko składa się z 117 aminokwasów.\nOkreśl, wybierając spośród odpowiedzi A, B, C, D, ile nukleotydów i ile tripletów\nw cząsteczce DNA koduje to białko.\nOdpowiedź\nLiczba nukleotydów\nLiczba tripletów\nA\n117\n351\nB\n117\n39\nC\n351\n117\nD\n351\n39\ntrzustka\ntrzustka\nPodwyższony poziom\nglukozy we krwi\ninsulina\nglukagon\n3\n4\nwysepki â wysepki á\nwysepki á wysepki â\n2\n1\nglukagon\ninsulina\nObniżony poziom\nglukozy we krwi\n8\nArkusz I","answer":"C","answer_text":"19.\nZa trafne wskazanie odpowiedzi prawidłowej - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: C (1 pkt).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nRysunki przedstawiają schematycznie dwa chromosomy niehomologiczne, przy czym litery\nsłów oznaczają liniowo ułożone geny.\nL E K T U R A\nO B O W I Ą Z K O W A\nPosługując się powyższymi schematami, przedstaw graficznie (narysuj) dwa dowolnie\nwybrane przykłady mutacji chromosomowych strukturalnych i objaśnij, na czym\npolegają te mutacje.","answer":null,"answer_text":"20.\nZa prawidłowe narysowanie i objaśnienie każdego z dwóch przykładów\nmutacji chromosomowych strukturalnych - po 1 pkt.\nPrzykłady:\n- LEKTURAURA - podwojenie fragmentu chromosomu (duplikacja)\n(1 pkt),\n- LEKT - wypadnięcie fragmentu chromosomu (delecja) (1 pkt),\n- LEKTARU - odwrócenie fragmentu chromosomu o kąt 180o (inwersja,\nodstępstwo od pierwotnej kolejności genów) (1 pkt),\n- LEKTURAOBO - przeniesienie fragmentu chromosomu do\nchromosomu niehomologicznego (translokacja) (1 pkt).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nUbarwienie prążkowane kur jest determinowane przez dominujący gen A, brak prążkowania -\nprzez gen recesywny a. Geny te są zlokalizowane w chromosomie X.\nDeterminacja płci u ptaków jest odwróceniem determinacji płci u człowieka. U ptaków samce\nmają dwa identyczne chromosomy płciowe (X), samice zaś - dwa różne (X i Y), przy czym\nchromosom Y jest „genetycznie pusty”.\nOkreśl genotypy rodziców i fenotypy potomstwa (z uwzględnieniem płci) powstałego\nw wyniku skrzyżowania prążkowanej kury z kogutem o nieprążkowanym upierzeniu.\nArkusz I\n9","answer":null,"answer_text":"21.\nZa prawidłowe określenie genotypów rodziców - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: genotyp kury: XA Y, genotyp koguta: Xa Xa\n- (1 pkt). Dopuszczalny jest inny sposób zapisu genotypów.\nZa prawidłowe określenie fenotypów potomstwa - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: prążkowane koguty, nieprążkowane kury (1 pkt).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nPoniższe stwierdzenia dotyczą prawidłowości ewolucji.\nWskaż, które spośród stwierdzeń A, B, C, D jest fałszywe.\nA. Współczesna nauka traktuje ewolucję nie jako ciąg zmian prowadzących od form\ngorszych do lepszych, lecz jako historię ciągłego dostosowywania się (adaptacji)\norganizmów do środowiska, w którym żyją.\nB. W czasach dinozaurów wiele gadów powróciło do życia w wodzie i jest to przykład\nodwracalności procesu ewolucji.\nC. Tempo ewolucji gatunków i wyższych grup systematycznych jest ściśle związane\nz szybkością zmian warunków środowiska.\nD. Ewolucja jest procesem różnokierunkowym, co wynika z powszechnego mechanizmu\newolucji, jakim jest dywergencja, czyli rozbieżność cech.","answer":"B","answer_text":"22.\nZa prawidłowy wybór stwierdzenia fałszywego - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: stwierdzenie B (1 pkt).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nNauczyciel polecił swoim uczniom wykonać w pobliskim parku następujące zadania:\npoliczyć wszystkie kaczki krzyżówki pływające po stawie,\npoliczyć oddzielnie wszystkich kaczych samców (to te z zielono mieniącymi się\ngłówkami) i samice,\npoliczyć małe kaczęta,\nu zarządcy stawu dowiedzieć się, jaka jest powierzchnia stawu.\nPodaj cztery cechy (parametry) populacji kaczek krzyżówek, które będą mogli określić\nuczniowie po wykonaniu wszystkich zadań.","answer":null,"answer_text":"23.\nZa prawidłowe określenie każdych dwóch z czterech cech populacji - po\n1 pkt.\nPrzykłady cech: liczebność populacji, zagęszczenie populacji, struktura\n(rozkład) płciowa populacji, struktura (rozkład) wiekowy populacji.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nW prowadzonych hodowlach karpia na skalę przemysłową istotny problem stanowi zarastanie\nstawów przez trzciny i inne rośliny naczyniowe, których karpie nie zjadają, mimo że są\nroślinożercami. Okazało się, że wprowadzenie do stawów innych zwierząt roślinożernych:\nnutrii i amura wydatnie przyczynia się do rozwoju populacji karpia.\nPodaj nazwę zależności między populacją karpia i amura oraz wyjaśnij, na czym ta\nzależność polega.\n10\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"24.\nZa prawidłowe podanie nazwy zależności, jaka występuje między\npopulacjami karpia i amura, oraz wyjaśnienie, na czym ta zależność\npolega - po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: między populacją karpia i amura występuje\nkomensalizm (współbiesiadnictwo) (1 pkt), gdyż występowanie w stawie\namurów działa na korzyść populacji karpia (uniemożliwiają one\nzarastanie stawu, zapewniając w ten sposób dobre warunki do życia\nkarpiom), natomiast obecność karpi w stawie jest obojętna dla populacji\namura (1 pkt).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2002-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nKatastrofa ekologiczna polegająca na wyginięciu dużych obszarów lasów w Górach Izerskich\nmiała co najmniej kilka przyczyn: zanieczyszczenie powietrza tlenkami siarki i pyłami,\nmasowe pojawienie się szkodników drzew iglastych (np. brudnicy mniszki), jednowiekowość\ni małe zróżnicowanie gatunkowe drzewostanu. Wszystkie wymienione czynniki, które\nspowodowały katastrofę ekologiczną w Górach Izerskich, były następstwem działalności\nczłowieka.\nCzynnikiem pierwotnym względem pozostałych było małe zróżnicowanie gatunkowe\nekosystemu.\nWyjaśnij, na czym polega zależność między zróżnicowaniem gatunkowym ekosystemu\na jego zdolnością do utrzymania stanu równowagi ekologicznej.\nArkusz I\n11\nBRUDNOPIS\n12\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"25.\nZa prawidłowe wyjaśnienie zależności między zróżnicowaniem\ngatunkowym ekosystemu a jego zdolnością do utrzymaniem równowagi\nekologicznej - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: im mniejsze (większe) zróżnicowanie gatunkowe\nekosystemu (biocenozy), tym mniejsze (większe) jego zdolności\nsamoregulacyjne, umożliwiające utrzymanie równowagi ekologicznej\n(1 pkt).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2002-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2002 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}