{"paper":{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":26,"source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/28","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"28","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (1pkt)\nSchemat przedstawia budowę ściany komórkowej roślin.\nPodaj nazwę struktury oznaczonej literą A i wyjaśnij jaką pełni ona funkcję.","answer":"A","answer_text":"28.\nZa podanie nazwy struktury i poprawne wyjaśnienie - 1 p.\nPrzykład odpowiedzi:\nStruktura A to plazmodesma, dzięki której możliwa jest wymiana\nsubstancji między sąsiadującymi komórkami roślinnymi.\n1 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/29","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"29","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (3pkt)\nDwa wodne roztwory A i B zostały oddzielone błoną o właściwościach błony biologicznej.\nOkreśl wypadkowy kierunek ruchu cząsteczek wody między roztworami w przypadkach\nX, Y i Z.\nStężenie substancji\nw roztworze A (w mol/dm3)\nStężenie substancji\nw roztworze B (w mol/dm3)\nKierunek ruchu cząsteczek\nwody\n0,2\n0,5\nX\n0,1\n0,02\nY\n0,01\n0,01\nZ\nX -\nY -\nZ -","answer":null,"answer_text":"29.\nZa prawidłowe określenie kierunku ruchu cząsteczek wody\nw każdym z trzech przypadków - po 1 p.\nX - z A do B,\nY - z B do A,\nZ - ruchy w obu kierunkach równoważą się.\n3 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"30","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (3pkt)\nSchemat przedstawia zmiany zachodzące podczas dojrzewania plemnika.\nUstal, z jakich organelli rozwijają się wić i akrosom oraz wyjaśnij funkcję każdej z tych\nstruktur w procesie zapłodnienia.","answer":null,"answer_text":"30.\nZa prawidłowe wskazanie organelli, z których rozwijają się\nwymienione struktury - 1 p.\nPrzykład odpowiedzi:\nZ centrioli rozwija się wić, a z aparatu Golgiego rozwija się\nakrosom.\nZa poprawne wyjaśnienie funkcji każdej z tych struktur w procesie\nzapłodnienia - po 1 p.\nPrzykłady wyjaśnień:\n- Dzięki wici plemnik ma możliwość poruszania i dotarcia do\nkomórki jajowej.\n- W akrosomie znajdują się enzymy ułatwiające wnikanie\nplemnika do komórki jajowej.\n3 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/31","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"31","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (3pkt)\nDługości trwania faz cyklu komórkowego pewnej komórki są następujące (w godzinach):\nFaza G1\n12\nFaza S\n8\nFaza G2\n4\nFaza M\n2\nNarysuj schemat kolisty ilustrujący opisany wyżej cykl komórkowy (kolejność i długość\ntrwania faz, kierunek przebiegu cyklu) oraz wpisz przy odpowiednich fazach liczbę\ncząsteczek DNA (2c, 4c) odpowiednią dla każdej z nich.","answer":null,"answer_text":"31.\nZa zaznaczenie na okręgu odpowiednich długości czasów trwania\nposzczególnych faz (w godzinach) i oznaczenie ich właściwej\nkolejności - 1p.\nZa poprawne oznaczenie kierunku przebiegu każdej z faz - 1p.\nZa prawidłowe przyporządkowanie ilości cząsteczek DNA do\nposzczególnych faz (G1 - 2c; S - 4c; G2 - 4c; M - 2c) - 1p.\n3 p.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/32","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"32","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (2pkt)\nStwierdzenia w tabeli opisują cechy budowy mitochondrium.\nUzasadnij, że podane poniżej cechy są wynikiem przystosowania mitochondrium do\nprzeprowadzania procesu oddychania tlenowego.\nCharakterystyczne cechy budowy\nmitochondrium\nZwiązek cechy z procesem oddychania tlenowego\nZewnętrzna błona mitochondrium\njest wysoce przepuszczalna dla\nmałych cząsteczek.\nBłona wewnętrzna mitochondrium\ntworzy wypukłości zwane\ngrzebieniami.","answer":null,"answer_text":"32.\nZa podanie prawidłowego związku budowy z procesem\noddychania tlenowego w każdym z dwóch przypadków - po 1p.\nPrzykłady odpowiedzi:\nCharakterystyczne cechy\nbudowy mitochondrium\nZwiązek cechy z procesem\noddychania tlenowego\nZewnętrzna błona jest wysoce\nprzepuszczalna dla małych\ncząsteczek.\nMogą przez tę błonę\nprzenikać substancje\nniezbędne do oddychania\ntlenowego (np. pirogronian,\nADP, tlen) oraz produkty\noddychania tlenowego (np.\ndwutlenek węgla, para wodna,\nATP).\nBłona wewnętrzna\nmitochondrium tworzy\nwypukłości zwane grzebieniami.\nEtap tlenowy oddychania\nzachodzi w błonie\nwewnętrznej, więc im większa\njej powierzchnia, tym bardziej\nintensywne może być\noddychanie tlenowe (duża\npowierzchnia jest\nzaangażowana w produkcję\nATP).\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/33","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"33","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (2pkt)\n1 kg suchych (zawierających 10 - 12% wody) ziarniaków jęczmienia wydziela w ciągu doby 0,4\nmg CO2. Wzrost uwodnienia tych nasion do 33% powoduje zwiększenie produkcji CO2 do 2000\nmg CO2 na dobę.\na) Oblicz, ile razy zwiększyła się produkcja CO2 przy wzroście uwodnienia nasion do\n33%.\nb) Wyjaśnij, dlaczego wraz ze wzrostem uwodnienia nasion wzrasta ilość wytwarzanego\nprzez nie CO2.","answer":"A, B","answer_text":"33.\nA. - Za prawidłowe obliczenie 5000 razy - 1p.\nB. Za prawidłowe wyjaśnienie - 1p.\nPrzykład wyjaśnienia:\n- Wraz ze stopniem uwodnienia nasion wzrasta intensywność\noddychania, a więc wzrasta także ilość produktu tego procesu\nczyli CO2.\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/34","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"34","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (2pkt)\nSchemat przedstawia przemiany zachodzące w komórce\nroślinnej.\nWykaż, że chloroplasty i mitochondria to organella\nprzetwarzające energię.","answer":null,"answer_text":"34.\nZa każde z dwóch prawidłowe uzasadnienie - po 1 p.\nPrzykłady uzasadnień:\nW chloroplastach w procesie fotosyntezy energia świetlna\nzostaje przetworzona na energię chemiczną\n(zmagazynowaną w wiązaniach chemicznych cukru).\nW mitochondriach energia chemiczna zawarta\nw pirogronianie zostaje przekształcona w energię\nzmagazynowaną w ATP.\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/35","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"35","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (1pkt)\nUproszczony schemat cyklu mocznikowego.\nUstal, czy cykl mocznikowy ma charakter anaboliczny czy kataboliczny. Uzasadnij swoją\nopinię, podając jeden argument.","answer":null,"answer_text":"35.\nZa wskazanie, że cykl mocznikowy ma charakter anaboliczny i za\npoprawne uzasadnienie - 1p.\nPrzykład uzasadnienia: wytwarzanie mocznika wymaga nakładu\nenergii (ATP).\n1 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/36","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"36","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36 (2pkt)\nNa schemacie przedstawiono fragmenty tkanek roślinnych.\nWśród przedstawionych tkanek wskaż dwie tkanki okrywające i podaj ich nazwy.","answer":"B, E","answer_text":"36.\nZa prawidłowy wybór i podanie nazwy tkanki:\nB - skórka (epiderma) - 1p.\nE - korek - 1p.\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/37","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"37","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 37. (1pkt)\nSchematy budowy wiązek przewodzących.\nWykaż związek między budową wiązek A i B a przyrostem na grubość roślin, w których one\nwystępują.","answer":null,"answer_text":"37.\nZa wskazanie związku między budową wiązek A i B, a przyrostem\nna grubość roślin, w których występują - 1 p.\nPrzykład odpowiedzi:\nWiązka B posiada miazgę, która umożliwia przyrost rośliny na\ngrubość, natomiast wiązka A nie ma miazgi, więc rośliny,\nw których występują tego typu wiązki (wiązki zamknięte) nie będą\nprzyrastały na grubość.\n1 p.\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-37.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/38","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"38","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 38. (2pkt)\nPoniższy tekst zawiera opis cyklu życiowego skrętnicy.\nSkrętnica to jednokomórkowy glon tworzący nitkowate kolonie. W lecie rozmnaża się bezpłciowo\nna drodze fragmentacji plechy, a jesienią przystępuje do rozmnażania płciowego. Między leżącymi\nnaprzeciwko siebie komórkami obu nici wytwarzany jest most cytoplazmatyczny, przez który\nprotoplast jednej komórki przelewa się do drugiej. Zatem komórki uczestniczące w tym procesie\npełnią funkcję gamet. W wyniku zapłodnienia powstaje diploidalna zygota, która po wytworzeniu\ngrubej ściany jest jednocześnie przetrwalnikiem. Wiosną podczas kiełkowania zygota dzieli się\nmejotycznie i rozwija w nową kolonię.\nUstal, która z faz (haploidalna czy diploidalna) dominuje w cyklu życiowym skrętnicy. Swój\nwybór uzasadnij jednym argumentem.","answer":null,"answer_text":"38.\nZa poprawne ustalenie, że w cyklu życiowym skrętnicy dominuje\npokolenie haploidalne - 1p.\nZa prawidłowe uzasadnienie - 1p.\nPrzykład uzasadnienia:\n- W cyklu życiowym skrętnicy diploidalna jest tylko zygota, która\npo wytworzeniu grubej ściany jest jednocześnie przetrwalnikiem.\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-38.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/39","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"39","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 39. (1pkt)\nWykres ilustruje wyniki doświadczenia, w którym badano wpływ nawożenia azotem na zawartość\noleju i białka w nasionach lnu.\nOkreśl, w jaki sposób wzrost dawek nawozów azotowych wpływa na zawartość oleju\ni białka w nasionach lnu.","answer":null,"answer_text":"39.\nZa prawidłowe określenie, że przy wyższych dawkach nawozów\nazotowych podnosi się w nasionach zawartość białka, a obniża się\nzawartość oleju - 1p.\n1 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-39.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/40","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"40","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 40. (2pkt)\nRysunek ilustruje wyniki doświadczenia badającego wpływ gibereliny i niskiej temperatury na\nzakwitanie marchwi.\nI - roślina kontrolna, tj. nie poddana\ndziałaniu gibereliny ani niskiej\ntemperatury\nII - roślina poddana działaniu\ngibereliny\nIII - roślina uprzednio przetrzymywana przez\n6 tygodni w niskiej temperaturze\na) Sformułuj wniosek na podstawie otrzymanych wyników doświadczenia.\nb) Zaproponuj praktyczne wykorzystanie wyników przeprowadzonego doświadczenia.","answer":"A, B","answer_text":"40.\nA. Za poprawnie sformułowany wniosek - 1p.\nPrzykład wniosku:\n- Giberelina i (lub) niska temperatura (wpływają tak samo)\nwywołują powstawanie pąków kwiatowych (zakwitanie) marchwi.\nB. Za podanie przykładu praktycznego wykorzystania\nwyników badań - 1p.\nPrzykład odpowiedzi:\n- Giberelina może zastąpić okres niskiej temperatury niezbędny\nroślinom dwuletnim do wytworzenia kwiatów, dzięki czemu\nnastąpi przyspieszenie kwitnienia roślin dwuletnich o rok.\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-40.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/41","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"41","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 41. (1pkt)\nBłonnik - składnik ścian komórkowych roślin, jest potencjalnym źródłem energii niedostępnym dla\nwiększości zwierząt, gdyż brak im enzymów rozkładających ten cukier. Na podstawie specjalnych\npomiarów obliczono, że np. owca (która nie ma enzymów rozkładających błonnik) wykorzystuje\njednak energię zawartą w spożytym błonniku aż w 87%.\nWyjaśnij, co umożliwia owcy wykorzystanie błonnika jako źródła energii.","answer":null,"answer_text":"41.\nZa poprawne wyjaśnienie - 1 p.\nPrzykład odpowiedzi:\nOwca może wykorzystywać energię zawartą w błonniku dzięki\nsymbiozie z drobnoustrojami (bakteriami, pierwotniakami), które\nżyją w żołądku owcy i potrafią rozkładać błonnik.\n1 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-41.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/42","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"42","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 42. (2pkt)\nSchemat przedstawia zarodki gada i ssaka.\nWyjaśnij zależność między formą rozrodu a rolą omoczni w rozwoju zarodkowym gadów\ni ssaków.","answer":null,"answer_text":"42.\nZa każde z dwóch poprawne wyjaśnienie - po 1 p.\nPrzykłady wyjaśnień:\n- U jajorodnych gadów omocznia magazynuje azotowe produkty\nprzemiany materii, gdyż zarodek nie może ich z jaja usuwać.\n- U ssaków omocznia nie magazynuje zbędnych produktów\nprzemiany azotowej, gdyż przez łożysko wytworzone z udziałem\nomoczni są one odprowadzane do organizmu matki.\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-42.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/43","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"43","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 43. (3pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenie na dwóch grupach zwierząt tego samego gatunku. W każdej grupie\nbyła taka sama liczba zwierząt, wszystkie zwierzęta były bardzo zbliżonych rozmiarów i kondycji.\nGrupa I - zwierzęta tej grupy otrzymywały dietę zrównoważoną, która pokrywała wszystkie ich\npotrzeby energetyczne i budulcowe.\nGrupa II - zwierzęta tej grupy otrzymywały dietę, która różniła się od diety grupy I brakiem\nwitaminy A.\na) Wskaż, która grupa zwierząt była grupą kontrolną, a która grupą doświadczalną.\nOdpowiedź uzasadnij.\nb) Sformułuj problem badawczy do tego doświadczenia.","answer":null,"answer_text":"43.\nZa prawidłowe wskazanie: próba I - kontrolna, próba II -\nbadawcza - 1 p.\nZa prawidłowe uzasadnienie - 1 p.\nPrzykład uzasadnienia:\nW grupie I zwierzęta mają w diecie zapewnione wszystkie\nskładniki potrzebne ich organizmom, a w grupie II zabrakło\nw diecie wit. A - wprowadzono czynnik, na który organizmy tej\ngrupy zareagują - bada się reakcję na ten czynnik.\nZa prawidłowo sformułowany problem badawczy - 1 p.\nPrzykłady odpowiedzi:\nWpływ wit. A na kondycję (stan zdrowia) zwierząt.\nWpływ braku wit. A na kondycję (stan zdrowia) zwierząt.\nJak wit. A (lub jej brak) wpływa na kondycję zwierząt?\n3 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-43.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/44","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"44","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 44. (3pkt)\nStonka ziemniaczana zimuje w postaci imago (formy dorosłej) w warstwie gleby do 50 cm\ngłębokości. Wiosną samice składają żółte jaja w złożach na spodniej stronie liści ziemniaków.\nWylęgające się larwy są pękate i z wiekiem przybierają pomarańczową barwę. Podczas lata dorosłe\nchrząszcze oraz larwy żerują na liściach, ogałacając niekiedy całą roślinę. Jesienią w glebie\nnastępuje przepoczwarzenie.\nNarysuj schemat przedstawiający cykl rozwojowy stonki ziemniaczanej. W schemacie\nuwzględnij wszystkie stadia rozwojowe, miejsca i czas ich bytowania.","answer":null,"answer_text":"44.\nZa uwzględnienie w schemacie:\nwszystkich form rozwojowych (jaja, larwy, poczwarki,\nosobniki dorosłe ) i miejsc ich bytowania - 1p.\nczas (pora roku) występowania wymienionych form\nrozwojowych - 1p.\nza prawidłowe rozmieszczenie i powiązanie wszystkich\nelementów schematu - 1p.\n3 p.\n4","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-44.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/45","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"45","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 45. (3pkt)\nSchemat I przedstawia proces transkrypcji, schemat II przedstawia sposób syntezy cząsteczki\nm-RNA.\nI\nII\na) Wyjaśnij, jaką rolę w procesie transkrypcji pełni DNA i enzym polimeraza RNA.\nb) Wskaż źródło energii niezbędnej do syntezy m-RNA.","answer":null,"answer_text":"45.\nA. Za prawidłowe wyjaśnienie roli DNA i polimerazy - po1p.\nPrzykłady wyjaśnień:\n- DNA zawiera informację genetyczną zapisaną w postaci\nsekwencji nukleotydów.\n- Polimeraza RNA przesuwając się wzdłuż nici DNA odczytuje tę\ninformację i powoduje łączenie się ze sobą rybonukleotydów,\nw wyniku czego powstaje nić RNA.\nB. Za wskazanie źródła energii - 1 p.\nPrzykład odpowiedzi:\n- Źródłem energii do syntezy RNA są wysokoenergetyczne\nwiązania między resztami kwasu fosforowego\nw trifosforybonukleotydach.\n3 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-45.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/46","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"46","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 46. (1pkt)\nSpośród poniższych przykładów wskaż zestawienie fenotypów i genotypów rodziców, których\ndzieci mogą dziedziczyć grupy krwi w proporcji: 25%A, 50%B i 25% AB.\nFenotypy Genotypy\nA. A i B IA IA oraz IBIB\nB. AB i 0 IAIB oraz ii\nC. AB i B IA IB oraz IBi\nD. A i B IAi oraz IBi","answer":"C","answer_text":"46.\nZa wskazanie zestawienia C - 1p.\n1 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-46.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/47","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"47","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 47. (2pkt)\nZnamy około 6000 chorób spowodowanych uszkodzeniem pojedynczych genów. Współczesna\nterapia genowa polega na zastąpieniu wadliwego genu jego prawidłową kopią lub wprowadzeniu\ndo genomu nowej, niezmutowanej kopii. Najpoważniejszym problemem terapii genowej jest sposób\ndostarczenia genów do komórek pacjentów. Do tego celu wykorzystywane są między innymi\nwirusy, z wbudowanymi prawidłowymi ludzkimi genami. Niektóre próby terapii genowej\nzakończyły się pomyślnie, inne tragicznie, ponieważ trudno jest przewidzieć reakcję organizmu na\nwirusa. Terapia genowa może dotyczyć wybranych somatycznych komórek chorego, jak również\ngamet i zygot. W wielu krajach terapia genowa komórek rozrodczych jest prawnie zabroniona.\nCzy terapia genowa komórek rozrodczych (komórek jajowych lub plemników) powinna być\nstosowana? Określ swoje stanowisko, posługując się dwoma argumentami.","answer":null,"answer_text":"47.\nZa każdy z dwóch poprawnie sformułowany argument niezależnie\nod punktu widzenia - po 1 p.\nPrzykłady argumentów przeciw terapii genowej komórek\nrozrodczych:\nManipulacje genetyczne na komórkach rozrodczych wiążą\nsię z ryzykiem powstania uszkodzonych zarodków.\nProblem etyczny - wpływanie na cechy przyszłych ludzi\n(tworzenie ludzi doskonałych, wojowników itp.).\nPrzykłady argumentów za:\nKorekta wad genetycznych jeszcze przed poczęciem.\nWyeliminowanie lub zmniejszenie występowania chorób\ndziedzicznych.\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-47.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/48","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"48","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 48. (2pkt)\nCzęstymi przyczynami mutacji chromosomowych są zaburzenia w przebiegu podziałów\nkomórkowych.\nWyjaśnij, na czym może polegać mutacja spowodowana nieprawidłowym rozchodzeniem się\nchromosomów w anafazie I podziału mejotycznego. Podaj przykład choroby genetycznej\nczłowieka spowodowanej taką mutacją.","answer":null,"answer_text":"48.\nZa poprawne wyjaśnienie - 1 p.\nPrzykład wyjaśnienia:\nTaka mutacja polega na zmianie ogólnej liczby chromosomów\n(zmiana liczby chromosomów w gametach prowadzi do\nmonosomii lub trisomii).\nZa prawidłowo podany przykład choroby - 1p.\nPrzykłady chorób:\nzespół Downa (trisomia 21 pary chromosomów)\nzespół Patau,a (trisomia 13 pary chromosomów)\nzespół Edwardsa (trisomia 18 pary chromosomów)\nzespół Klinefeltera (trisomia chromosomów płci XXY)\nzespół Turnera (monosomia chromosomu X)\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-48.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/49","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"49","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 49. (2pkt)\nW pewnej populacji były preferowane osobniki o średniej wielkości ciała. Pojawienie się nowego\ndrapieżnika spowodowało, że w walce o byt większe szanse na przetrwanie zaczęły mieć ofiary\no dużych i małych rozmiarach ciała, gdyż duże osobniki mogły się skutecznie bronić, a małe\n- łatwiej ukryć.\nUstal, który z wykresów przedstawia rodzaj doboru naturalnego występującego w opisanej\npopulacji przed presją drapieżnika, a który po pojawieniu się drapieżnika.","answer":"A, C","answer_text":"49.\nZa prawidłowe ustalenie każdego z dwóch wykresów - po 1p.\nWykres A przedstawia działanie doboru naturalnego przed\npresją drapieżnika.\nWykres C przedstawia działanie doboru po pojawieniu się\ndrapieżnika.\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-49.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/50","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"50","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 50. (2pkt)\nWskaż, które z poniższych stwierdzeń wskazuje czynnik nie wpływający na pulę genową\npopulacji i na przebieg ewolucji. Uzasadnij swój wybór jednym argumentem.\nA. Zmiany środowiska zewnętrznego (np. zmiany klimatyczne) mogą doprowadzić do selekcji\nokreślonych genotypów.\nB. Zmienność fluktuacyjna spowodowana czynnikami środowiskowymi polega na tym, że ten\nsam genotyp może wytworzyć różne fenotypy w zależności od warunków środowiskowych.\nC. W wyniku zmienności mutacyjnej powstają nowe geny, odrębne układy genów\nw chromosomach lub odrębne układy chromosomów.\nD. Dobór naturalny eliminuje niekorzystne allele lub niekorzystne układy alleli i ułatwia\nzwiększanie liczby alleli korzystnych w danych warunkach.\nE. Izolacja uniemożliwia swobodne krzyżowanie się izolowanych populacji, w których\nz czasem w wyniku rekombinacji i mutacji następują stopniowe zmiany ich pul genowych.","answer":"B","answer_text":"50.\nZa wskazanie stwierdzenia B - 1 p.\nZa poprawne uzasadnienie - 1 p.\nPrzykład uzasadnienia:\n- Ponieważ zmienność fluktuacyjna nie utrwala się w materiale\ndziedzicznym (DNA) i nie może być przekazywana przez\nrodziców potomstwu (nie dziedziczy się).\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-50.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/51","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"51","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 51. (1pkt)\nNa schematach A,B, C uwzględniono różne powiązania pomiędzy elementami ekosystemu.\nWskaż schemat, który prawidłowo opisuje strukturę ekosystemu i uwzględnia rzeczywiste\npowiązania pomiędzy jego elementami.","answer":"C","answer_text":"51.\nZa wskazanie schematu C - 1 p.\n1 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-51.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/52","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"52","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 52. (2pkt)\nNowy szkodnik kasztanowców białych (drzew, którymi od czterech stuleci Europejczycy obsadzają\nswoje miasta) w niespełna 20 lat opanował prawie całą Europę. Jest nim kilkumilimetrowy motyl\no wdzięcznej nazwie szrotówek kasztanowcowiaczek. Szkodnik szybko atakuje nowe miejsca\nunoszony przez prądy powietrza. Zapłodnione samice składają jaja na powierzchni liści. Larwy po\nwylegnięciu się z jaj wgryzają się pod skórkę (na jednym liściu może ich być ok. 300) powodując,\nże liście żółkną, brunatnieją i zasychają. Motyle zimują w stadium poczwarki w martwych liściach.\nCo prawda nie brakuje środków chemicznych skutecznie działających na szrotówka, ale\nopryskiwanie nimi drzew w miastach zagraża zdrowiu ludzi i zwierząt.\nZaproponuj dwa sposoby skutecznej walki z nowym szkodnikiem kasztanowców, które\nbyłyby bezpieczne dla ludzi i zwierząt.","answer":null,"answer_text":"52.\nZa każdą z dwóch poprawną propozycję walki ze szkodnikiem -\npo 1 p.\n5\nPrzykłady poprawnych sposobów walki ze szkodnikiem:\nWygrabianie i niszczenie opadłych liści z ukrytymi w nich\npoczwarkami.\nSprowadzenie naturalnego wroga niszczącego szrotówka.\nWprowadzenie pułapek feromonowych.\n2 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-52.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/53","paper_id":"biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"53","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 53. (1pkt)\nSchemat obiegu materii i przepływu energii przez ekosystem.\nWyjaśnij, dlaczego zatrzymanie procesów rozkładu martwej materii w ekosystemie może\nspowodować śmierć zamieszkujących go organizmów.\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"53.\nZa prawidłowe wyjaśnienie - 1p.\nPrzykład wyjaśnienia:\nZatrzymanie procesów rozkładu martwej materii organicznej\nspowoduje szybkie wyczerpanie zasobów związków\npokarmowych, co może być przyczyną śmierci organizmów na\nZiemi.\n1 p.","solution":null,"image":"img/biologia-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-53.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}