{"paper":{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":28,"source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/29","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"29","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (2 pkt)\nZ powyższego tekstu podaj numery dwóch zdań, które definiują metabolizm.","answer":null,"answer_text":"30.\n31.","solution":"I, II","image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"30","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nW zdaniu III wymieniono jedną z właściwości enzymów. Przedstaw jej wpływ\nna przebieg reakcji metabolicznych.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"ułatwiają przebieg reakcji / zwiększają szybkość reakcji / przyspieszają reakcje","image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/31","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (1 pkt)\nSformułuj hipotezę, wyjaśniającą opisane w zdaniu VI następstwo uwolnienia enzymów\nz lizosomów do cytoplazmy.\nSchemat budowy\nkomórki roślinnej\nMateriał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 3\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/32","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"32","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (2 pkt)\nPodaj nazwy i litery, którymi oznaczono na rysunku dwa składniki plazmatyczne\nkomórki, z których jeden jest związany z procesem katabolicznym, a drugi - z syntezą\nglikoprotein.\nProces kataboliczny:\nSynteza glikoprotein:","answer":null,"answer_text":"33.\n34.\n35.\n36.\n37.\n38.\n39.\n40.","solution":"proces kataboliczny: b – mitochondrium, synteza glikoprotein: f – aparat Golgiego","image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/33","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"33","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (1 pkt)\nOrganellum oznaczone na rysunku literą c posiada w swojej budowie cechę, stanowiącą\nprzystosowanie do wymiany substancji z cytoplazmą. Podaj nazwę tego organellum oraz\ncechę jego budowy.\nNazwa:\nCecha budowy:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"jądro komórkowe – obecność porów w otoczce jądrowej","image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/34","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"34","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (2 pkt)\nW organellum oznaczonym na rysunku komórki roślinnej literą d zachodzą różne przemiany.\nJedną z nich schematycznie przedstawiono poniżej.\nNa podstawie powyższych informacji określ zmianę poziomu energetycznego i stopnia\nutlenienia produktu (Y) tej przemiany w stosunku do substratu (X).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/35","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"35","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (2 pkt)\nZakreśl znakiem X literę P, jeżeli odpowiedź w tym wierszu tabeli jest prawdziwa, jeżeli\njest fałszywa - zakreśl literę F.\nW procesie glikolizy biorą udział poniższe substancje i struktury:\n1. określony substrat organiczny\nP\nF\n2. ADP i Pi (fosforan nieorganiczny)\nP\nF\n3. tlen, jako ostatni akceptor wodoru w łańcuchu oddechowym\nP\nF\n4. mitochondria z odpowiednimi enzymami\nP\nF\nATP\nNADPH2\nX\nY\nADP\nNADP\n4 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1 – P, 2 – P, 3 – F, 4 – F","image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/36","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"36","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36. (2 pkt)\nPoniższymi wykresami zilustrowano wpływ temperatury na intensywność fotosyntezy\ni oddychania komórkowego u pewnego gatunku roślin, mierzoną w różnych jednostkach\numownych.\nZaznacz dwa sformułowania (spośród A, B, C, D, E), które trafnie interpretują wyniki\nbadań przedstawione w formie wykresów.\nA. Intensywność wytwarzania materii organicznej przez badane rośliny jest większa\nw temperaturze 25°C niż w temperaturze 35°C.\nB. W temperaturze 35°C przyrost biomasy u badanych roślin jest większy niż\nw temperaturze 25°C.\nC. W temperaturze 25°C zużycie materii organicznej u badanych roślin przewyższa jej\nprodukcję.\nD. Intensywność procesu katabolicznego u badanych roślin jest mniejsza w temperaturze\n25°C niż w temperaturze 35°C.\nE. Intensywność fotosyntezy ma największy wpływ na intensywność oddychania\nw temperaturze od 25 do 35°C.","answer":"A, D","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/37","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"37","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 37. (2 pkt)\nRóżnorodność biologiczna, czyli rozmaitość form oraz struktur żywej materii, jest efektem\nuzewnętrzniania się informacji genetycznej organizmów. Pełny zakres różnorodności jeszcze\nnie został poznany. Na Ziemi jest co najmniej 10 tys. typów ekosystemów (lądowych\ni wodnych), w których żyje prawdopodobnie 5 - 30 mln gatunków. Poznanych i opisanych\njest tylko około 1,5 mln gatunków.\nOkreśl dwa rodzaje (aspekty) różnorodności biologicznej organizmów przedstawione\nw powyższym tekście.\nMateriał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 5\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"genetyczny, gatunkowy lub biocenotyczny / ekologiczny / poziom ekosystemu","image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-37.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/38","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"38","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 38. (1 pkt)\nJednym z systemów stosowanych w klasyfikacji organizmów jest system pięciu królestw.\nPoniżej przedstawiono schematycznie cztery organizmy (bez zachowania proporcji\nwielkości), z których każdy należy do innego królestwa.\n1.\n2.\n3.\n4.\nZakreśl znakiem X numer rysunku, na którym przedstawiono organizm zaliczany\ndo królestwa Protista.","answer":"2","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-38.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/39","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"39","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 39. (2 pkt)\nBakterie występują w całej biosferze.\nPrzedstaw dwie wybrane cechy bakterii, sprzyjające rozpowszechnianiu się tej grupy\norganizmów w biosferze.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-39.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/40","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"40","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 40. (2 pkt)\nPrzez długi czas grzyby zaliczano do roślin. Różnią się od nich jednak wieloma cechami\ni dlatego wydzielono je w odrębne królestwo.\nSpośród wymienionych niżej cech budowy i funkcji organizmów wypisz (stosując\noznaczenia literowe):\na) dwie cechy roślin różniące je od grzybów.\nb) dwie cechy grzybów różniące je od roślin.\nCechy budowy i funkcji organizmów\nA. Budują je komórki nieposiadające ukształtowanego jądra.\nB. Są zbudowane z komórek eukariotycznych.\nC. Celuloza jest głównym składnikiem ich ścian komórkowych.\nD. Ściany ich komórek są zbudowane przeważnie z chityny.\nE. Organizmy te magazynują głównie skrobię.\nF. Organizmy te są wyłącznie cudzożywne.\nG. Mogą rozmnażać się przez zarodniki.\na) Cechy roślin różniące je od grzybów:\nb) Cechy grzybów różniące je od roślin:\n6 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) rośliny – C, E; b) grzyby – D, F","image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-40.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/41","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"41","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 41. (2 pkt)\nCzęstość występowania grup krwi jest różna w różnych populacjach. Kilka przykładów\nzawarto w poniższej tabeli.\nPopulacja\nGrupa krwi (%)\n0\nA\nB\nAB\nAnglicy\n46,7\n41,7\n8,6\n3,0\nFinowie\n34,1\n41,0\n18,0\n6,9\nPolacy\n33,4\n38,5\n19,5\n8,6\nArabowie\n33,8\n36,8\n18,4\n10,8\nEskimosi\n54,2\n38,5\n4,8\n2,0\nNa jednym układzie współrzędnych w formie diagramu słupkowego zobrazuj\nporównanie częstości występowania poszczególnych grup krwi u Finów i Eskimosów.\nFinowie Eskimosi","answer":null,"answer_text":"42.\n43.\n44.","solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-41.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/42","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"42","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 42. (2 pkt)\nRóżnice w budowie organów roślin mają związek z funkcjami pełnionymi przez te organy.\nWykaż słuszność powyższego stwierdzenia na przykładzie skórki korzenia i liścia roślin\nokrytonasiennych.\nMateriał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 7\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-42.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/43","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"43","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 43. (2 pkt)\nOrganizmy mogą rozmnażać się wegetatywnie, bezpłciowo i płciowo.\nPorównaj wpływ rozmnażania płciowego i wegetatywnego na różnorodność potomstwa,\nuwzględniając istotę (naturę biologiczną) tych procesów.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-43.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/44","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"44","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 44. (2 pkt)\nW poniższej tabeli przedstawiono dane dotyczące wybranych cech różnych ssaków.\nRodzaj\nzwierząt\nOkres ciąży\n(dni)\nMasa osobnika\ndorosłego (kg)\nDzik\n126\n200\nKoń\n336\n700\nLis\n52\n10\nSłoń\n600\n5700\nŻubr\n290\n1000\nSformułuj przykład problemu badawczego, do rozwiązania którego można wykorzystać\ndane zebrane w tabeli oraz wniosek, wynikający z interpretacji tych danych.\nProblem:\nWniosek:","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-44.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/45","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"45","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 45. (2 pkt)\nDla zbadania wpływu głębokości siewu na kiełkowanie nasion pewnego gatunku rośliny\npostawiono trzy hipotezy:\na) nasiona (niezależnie od wielkości) wysiane na różnych głębokościach kiełkują\nniejednocześnie,\nb) z nasion posianych głęboko tylko nasiona duże wytwarzają siewki,\nc) z nasion posianych płytko tylko nasiona małe wytwarzają siewki.\nPrzedstaw słownie lub w formie schematycznego rysunku propozycję doboru wielkości\nnasion i sposobu ich rozmieszczenia (w jednym pojemniku z glebą) do doświadczenia,\numożliwiającego równoczesne sprawdzenie słuszności wszystkich powyższych hipotez.\n8 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":"46.\n47.","solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-45.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/46","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"46","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 46. (2 pkt)\nPoniżej przedstawiono jeden z przykładów przejawu różnorodności organizmów w świecie\nzwierząt (ssaki z rodziny psowatych).\nInterpretując powyższe rysunki (i ich opisy):\na) sformułuj prawidłowość, której przejawem jest zróżnicowanie wielkości uszu\nu przedstawionych zwierząt,\nb) podaj znaczenie przystosowawcze tej cechy do środowiska życia przedstawionych\nzwierząt.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-46.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/47","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"47","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 47. (2 pkt)\nRys. A\nRys. B\nRys. C\nRośliny o liściach przedstawionych na rysunku B powstają w wyniku krzyżowania się\nw warunkach eksperymentalnych osobników o liściach takich, jak na rysunkach A i C. Forma\nB jest płodna i krzyżuje się z formami rodzicielskimi A i C, które mają w naturze odmienne\nzasięgi geograficzne, nieco na siebie zachodzące. Tam, gdzie formy A i C występują obok\nsiebie, licznie występują także mieszańce B.\nNa podstawie analizy powyższych informacji ustal, czy rośliny o liściach takich, jak\nna rysunkach A i C należą do jednego czy dwóch gatunków. Odpowiedź uzasadnij\njednym argumentem.\nA. Piesiec (żyje w rejonach arktycznych)\nB. Lis (pospolity w strefie umiarkowanej)\nC. Fenek (mieszkaniec terenów pustynnych\nstrefy gorącej, podzwrotnikowej)\nMateriał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 9\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-47.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/48","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"48","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 48. (1 pkt)\nk K\nGamety osobnika zawierającego w komórkach macierzystych parę\nchromosomów taką, jak przedstawiona obok na schematycznym rysunku,\nmogą zawierać różne kombinacje genów, ale nigdy Kk lub Nn (pomijając\nN n\nmutacje).\nWyjaśnij, wykorzystując treść prawa Mendla, dlaczego w składzie opisanych gamet\nnie mogą być obecne kombinacje genów Kk lub Nn.","answer":null,"answer_text":"49.\n50.\n51.\n52.\n53.\n54.","solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-48.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/49","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"49","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 49. (2 pkt)\nPoniższymi rysunkami w sposób schematyczny przedstawiono owoce pewnej rośliny\nozdobnej wytwarzane przez osobniki, zawierające w komórkach różną liczbę chromosomów.\nPodaj nazwę mutacji genomowej (chromosomowej) zilustrowanej rysunkami B i C oraz\nokreśl jedną z prawdopodobnych przyczyn powstawania tego rodzaju mutacji.\nNazwa mutacji:\nPrzyczyna mutacji:","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-49.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/50","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"50","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 50. (2 pkt)\nW poniższej tabeli przedstawiono krótką charakterystykę rodzajów doboru naturalnego.\nZakreśl znakiem X literę P, jeżeli odpowiedź w tym wierszu tabeli jest w pełni\nprawdziwa, jeżeli jest fałszywa (nawet w części) - zakreśl literę F.\n1.\nDobór stabilizujący faworyzuje cechy o wartościach średnich dla danej populacji,\na eliminuje wartości skrajne. Działa w obrębie populacji, które osiągnęły wysoki\nstopień przystosowania w niestabilnym środowisku. Prowadzi do zmian\newolucyjnych.\nP\nF\n2. Dobór stabilizujący faworyzuje cechy o wartościach średnich dla danej populacji,\na eliminuje wartości skrajne. Działa w obrębie populacji, które osiągnęły wysoki\nstopień przystosowania w stabilnym środowisku. Nie prowadzi do zmian\newolucyjnych.\nP\nF\n3. Dobór kierunkowy faworyzuje jedno optimum, które nie pokrywa się ze średnią\nwartością cechy w danej populacji. Działa w warunkach progresywnie\nzmieniającego się środowiska i prowadzi do osiągnięcia nowego stanu\nprzystosowania populacji.\nP\nF\n4. Dobór rozrywający faworyzuje jednocześnie więcej niż jedno optimum wartości\ncechy, ale nie eliminuje form pośrednich, co w skrajnym przypadku może\ndoprowadzić do rozbicia populacji na odrębne grupy, a nawet może dojść\ndo powstania nowych gatunków.\nP\nF\n10 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania\nBiologia - grudzień 2005 r.\nW zadaniach 51 i 52 należy wykorzystać teksty zamieszczone poniżej.\nOd wielu lat trwają spory naukowców dotyczące rodowodu człowieka. Poniższe dwa teksty są\ntego przykładem.\nTekst I\n( ) W genomach wszystkich ludzi raz na jakiś czas pojawiają się mutacje, które są\nprzekazywane następnym pokoleniom, tzw. markery. ( ) Dzięki tropieniu markerów\namerykański genetyk Spencer Wells ustalił, że przed 50 tys. laty w genomach naszych\nprzodków powstała mutacja, którą oznaczono symbolem M168. Wszyscy ludzie żyjący\nna Ziemi mają ją w swoich genach. Na pustyni Kalahari w Namibii (Afryka) mieszkają\nBuszmeni - populacja, która najwcześniej oddzieliła się od głównego pnia genealogicznego\nludzkości i przez te wszystkie lata pozostawała wierna swojej ziemi. ( ) Analiza mutacji,\nktóre pojawiły się po M168 pokazała, że prawie 50 tys. lat temu ludzie podobni\ndo Buszmenów opuścili Afrykę i skierowali swe kroki do Australii. ( ) Znacznie ważniejsza\nbyła jednak druga grupa „uchodźców” z Afryki, która opuściła kontynent 45 tys. lat temu. Ich\npotomkowie dotarli do środkowej Azji, a tu rozdzielili się, dając początek społecznościom\nzamieszkującym dzisiaj Azję, Europę i obie Ameryki.\nTekst II\nDwaj współcześni uczeni (Amerykanin Wiliam Howells i Brytyjczyk Chris Stringer)\ntwierdzą, że Homo sapiens pojawił się w Afryce i stamtąd około 200 tys. lat temu ruszył\nna podbój świata. Tam, gdzie dotarł, wypierał potomków Homo erectus (człowiek\nwyprostowany). Tak stało się na przykład w Europie, gdzie neandertalczycy cofali się pod\nnaporem współczesnych ludzi, aż wyginęli całkowicie niecałe 30 tys. lat temu. Teorię tę\nnazwano „Pożegnanie z Afryką”.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1 – F, 2 – P, 3 – P, 4 – F","image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-50.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/51","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"51","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 51. (1 pkt)\nZaznacz odpowiedź (spośród A, B, C, D), która zawiera numery prawdziwych\nstwierdzeń sformułowanych wyłącznie na podstawie tekstu I.\nI.\nEuropejczycy i Azjaci pochodzą z tej samej linii rozwojowej potomków Afrykanów.\nII.\nPotomkowie Afrykanów opanowali Azję wcześniej niż Australię.\nIII.\nAmerykanie nie są bezpośrednimi potomkami Afrykanów.\nIV.\nWszyscy ludzie mają wspólnych przodków pochodzących z Afryki.\nV.\nMutacja M168 umożliwia śledzenie wędrówki naszych przodków.\nA. I, II, III\nB. I, III, IV\nC. II, III, IV\nD. II, IV, V","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-51.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/52","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"52","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 52. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu I i II porównaj informacje dotyczące miejsca narodzin gatunku\nludzkiego oraz czasu rozpoczęcia kolonizacji Ziemi przez naszych przodków.\nMateriał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 11\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-52.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/53","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"53","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 53. (2 pkt)\nModyfikacje genetyczne organizmów można wykorzystać w różny sposób.\nNa przykład tworzy się transgeniczne rośliny dla poprawy ich wartości odżywczych lub\ndla ochrony roślin przed szkodnikami.\nW jednym z polskich tygodników w połowie 2003 roku zamieszczono informację,\nże australijscy badacze zamierzają wprowadzić do populacji karpia zmienione geny, aby\ndoprowadzić do wyginięcia w Australii karpia sprowadzonego z Europy. Europejska odmiana\nkarpia hodowlanego stała się w Australii zagrożeniem dla wielu innych gatunków ryb oraz\nroślin wodnych. Doświadczenie proponowane przez naukowców byłoby pierwszą próbą\nświadomego i celowego wyeliminowania gatunku za pomocą modyfikacji genetycznych.\nNa razie naukowcy sprawdzają skuteczność metody w warunkach laboratoryjnych.\nNiezależnie od swoich poglądów sformułuj po jednym argumencie za i przeciw takim\neksperymentom naukowców, jak opisane powyżej.\nArgument za:\nArgument przeciw:","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-53.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/54","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"54","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 54. (2 pkt)\nPoniższe informacje dotyczą zanieczyszczenia atmosfery siarką.\nBilans importu i eksportu zanieczyszczeń atmosfery\nsiarką dla Polski i wybranych krajów europejskich\nw 1991 r. (w setkach ton czystej siarki) (wg GUS 1994)\nKraj\nImport\nEksport\nAustria\n10\n67\nBelgia\n36\n7\nBułgaria\n12\n43\nCzechy\n732\n251\nDania\n38\n51\nFinlandia\n3\n86\nFrancja\n81\n49\nNiemcy\n2191\n391\nWęgry\n170\n117\nWłochy\n39\n67\nHolandia\n23\n18\nNorwegia\n1\n54\nRumunia\n91\n183\nHiszpania\n18\n4\nSzwecja\n6\n188\nSzwajcaria\n4\n8\nTurcja\n1\n52\nUkraina\n152\n785\nRazem\n3608\n2421\nInterpretując przedstawione dane, podaj dwie prawdopodobne przyczyny takiego, jak\nna mapce rozmieszczenia zanieczyszczeń siarką w Polsce.\nZawartość siarki ogólnej w igłach sosny zwyczajnej\n(Wg Informacji o realizacji ustawy o ochronie i kształtowaniu\nśrodowiska w 1988 r.)\n1 - zawartość siarki do 0,09% S,\n2 - zawartość siarki od 0,091 do 0,120% S,\n3 - zawartość siarki od 0,121 do 0,150% S,\n4 - zawartość siarki powyżej 0,150% S.\n12 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-54.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/55","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"55","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 55. (2 pkt)\nOrganizmy mają swój zakres tolerancji w odniesieniu do oddziaływujących na nie czynników\nśrodowiska.\nPoniżej przedstawiono tolerancję temperatury przez jeden z gatunków zwierząt wodnych.\nWykorzystując informacje zilustrowane wykresem:\na) opisz funkcjonowanie organizmów tego gatunku w jego optimum termicznym.\nb) na osi poziomej zaznacz i podpisz zakres tolerancji temperatury dla tego gatunku.","answer":null,"answer_text":"56.","solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-55.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad/56","paper_id":"biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona","number":"56","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 56. (2 pkt)\nMateria i energia są podstawą funkcjonowania każdego ekosystemu.\nWyjaśnij, dlaczego funkcjonowanie ekosystemu samowystarczalnego i zrównoważonego\nwymaga stałego dopływu energii, a nie wymaga dopływu materii.\nMateriał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 13\nBiologia - grudzień 2005 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2005-grudzien-probna-rozszerzona/zad-56.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}