{"paper":{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":27,"source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nSchemat przedstawia prosty łuk odruchowy.\nPodaj nazwy elementów łuku odruchowego oznaczonych na schemacie literami A, B, C\ni D.","answer":"A","answer_text":"1.\nZa każde dwa poprawnie nazwane elementy łuku odruchowego po1 pkt.\nOdpowiedź:\nA - receptor, B - neuron czuciowy (droga aferentna), C - (neuron\nruchowy (droga eferentna), D - efektor\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nSchemat przedstawia fragment szkieletu człowieka.\nPodaj nazwy odcinków kręgosłupa oznaczonych na schemacie literami A, B, C i D.\n3","answer":"A","answer_text":"2.\nZa poprawne nazwanie odcinków kręgosłupa - 1 pkt.\nOdpowiedź:\nA- odcinek szyjny (kręgi szyjne), B- odcinek piersiowy (kręgi piersiowe),\nC- odcinek lędźwiowy (kręgi lędźwiowe), D - odcinek krzyżowy (kość\nkrzyżowa)\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono zastawki występujące w sercu człowieka (widok z góry).\nPodaj jedną różnicę w budowie lewej i prawej zastawki przedsionkowo - komorowej.\nOkreśl funkcję, jaką pełnią zastawki.","answer":null,"answer_text":"3.\nZa podanie różnicy w budowie zastawek - 1 pkt.\nZa określenie funkcji zastawek -1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nRóżnica - Zastawka przedsionkowo - komorowa lewa jest dwudzielna\na zastawka przedsionkowo - komorowa prawa - trójdzielna.\nFunkcja - Zapobiegają cofaniu się krwi.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nMikroelementy są niezbędnymi do życia pierwiastkami chemicznymi.\n1. fluor A. Niezbędny w transporcie tlenu jako składnik hemoglobiny.\n2. jod B. Niezbędny w procesach krwiotwórczych zachodzących w szpiku\n3. żelazo jako składnik witaminy B12.\n4. kobalt C. Niezbędny w regulacji procesów metabolicznych jako składnik\nhormonów wydzielanych przez tarczycę.\nD. Niezbędny w procesie skurczu mięśni.\nE. Utwardza kości i szkliwo zębów jest składnikiem budulcowym tych\nstruktur.\nPrzyporządkuj wymienionym powyżej mikroelementom ( 1-4 ) ich rolę w organizmie.","answer":null,"answer_text":"4.\nZa każde dwa poprawnie przyporządkowane mikroelementy do ich funkcji\npo 1 pkt.\nOdpowiedź:\n1E, 2C, 3A, 4B\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nDzięki adrenalinie wydzielanej do krwiobiegu:\nA. Rozszerzeniu ulegają naczynia krwionośne w mięśniach, a zwężeniu w skórze.\nB. Zwiększa się częstość skurczów serca.\nC. Rozszerzają się oskrzela i zwiększa tempo oddychania.\nD. Obniża się poziom glukozy we krwi i spowalnia rozkład tłuszczów.\nWybierz zdanie, które błędnie określa rolę adrenaliny w pierwszej fazie reakcji\norganizmu ludzkiego na stres.\n4","answer":"D","answer_text":"5.\nOdp. D - 1 pkt\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono pewien proces zachodzący w organizmie człowieka.\nmitoza\nPodaj nazwę przedstawionego procesu. Określ miejsce w organizmie człowieka,\nw którym on zachodzi.","answer":null,"answer_text":"6.\nZa poprawne nazwanie:\nprocesu - 1 pkt; miejsca przebiegu - 1pkt;\nOdpowiedź:\nProces - spermatogeneza.\nLokalizacja - zachodzi w jądrach.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nSchemat przedstawia pewien proces biologiczny zachodzący w komórkach.\nPodaj nazwy etapów A i B przedstawionego procesu oraz określ ich znaczenie\nbiologiczne.\n5","answer":"A, B","answer_text":"7.\nZa poprawne podanie nazw etapów i ich biologicznego znaczenia po 1pkt.\nOdpowiedź:\nEtap A - transkrypcja; przepisanie informacji genetycznej z DNA\nna mRNA.\nEtap B - translacja; „przetłumaczenie” informacji zawartej w mRNA\nna sekwencję aminokwasów.\n2\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nNa schemacie zilustrowano procesy zachodzące w pętli Henlego nefronu nerki ssaka.\nWyjaśnij, dlaczego komórki odcinka X pętli zawierają znacznie więcej mitochondriów\nniż komórki w pozostałej części pętli.","answer":null,"answer_text":"8.\nZa poprawne wyjaśnienie 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nW tej części pętli Henlego zachodzi transport aktywny, który wymaga\nnakładu energii pochodzącej z procesu oddychania.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nPodstawą planowania rodziny jest określenie momentu jajeczkowania i wyznaczenie okresu,\nw którym istnieje duże prawdopodobieństwo zajścia w ciążę. Owulacja występuje w połowie\ncyklu miesiączkowego.\nNa wykresie przedstawiono prawdopodobieństwo zajścia w ciążę w wybranych dniach cyklu.\nNa podstawie analizy wykresu określ, w którym dniu cyklu miesiączkowego kobiety\nprawdopodobieństwo zajścia w ciążę jest największe.\nX\n0\n10\n20\n30\n40\n6\n7\n8\n9\n10\n11\n12\n13\n14\n15\ndni cyklu\nprawdopodobieństwo\nzajścia w ciążę (%)\n6","answer":null,"answer_text":"9.\nZa poprawne podanie dnia cyklu - 1 pkt.\nOdpowiedź:\n13. dzień cyklu.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nPrzeprowadzono badania, w których określano zależność pomiędzy wagą urodzeniową\nnoworodka, a stężeniem ołowiu w łożysku matki. Uśrednione wyniki z wielu pomiarów\nzilustrowano na poniższym diagramie.\nJaki jest wpływ stężenia ołowiu w łożysku matki na wagę urodzeniową noworodka?","answer":null,"answer_text":"10.\nZa określenie wpływu stężenia ołowiu w łożysku matki na wagę\nurodzeniową noworodka - 1 pkt\nPrzykład odpowiedzi:\nPrzy dużej zawartości ołowiu w łożysku matki niższa jest waga\nurodzeniowa noworodka.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nHormony mające charakter związków białkowych łączą się z receptorami błonowymi.\nPołączenie to uruchamia enzymy przekształcające ATP w jego cykliczną pochodną - cykliczny\nadenozyno- monofosforan (cAMP). cAMP zmienia przepuszczalność błony, a przedostając się do\ncytoplazmy, aktywuje różne enzymy, które uruchamiają lub pobudzają określone procesy\nmetaboliczne.\nHormony steroidowe łatwo przenikają przez błony, ponieważ są rozpuszczalne w tłuszczach.\nW cytoplazmie łączą się z receptorami i przenikają do jądra komórkowego, gdzie łączą się\nz materiałem genetycznym, stymulując syntezę różnych białek, zwłaszcza enzymatycznych.\nNarysuj\nschemat\nilustrujący\nmechanizm\ndziałania\nhormonów\npeptydowych\nprzedstawiony w powyższym tekście.\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n35\n2,00-2,49\n2,50-2,99\n3,00-3,49\n3,50-3,99\n4,00-4,49\n4,50-4,99\nwaga urodzeniowa noworodka (kg)\nstężenie ołowiu w łożysku\n(jednostki umowne)\n7","answer":null,"answer_text":"11.\nZa zilustrowanie, że hormon peptydowy łączy się z receptorem błonowym\n- 1 pkt\nZa prawidłowe zilustrowanie mechanizmu uruchamiania procesów\nmetabolicznych w komórce - 1 pkt.\nhormon peptydowy\nłączenie się z receptorem błonowym\nuruchomienie enzymów przekształcających\nATP w cAMP\nzmiana przepuszczalności błony,\nprzedostanie się cAMP do cytoplazmy\naktywacja enzymów\nuruchomienie procesów metabolicznych\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nPriony są nową klasą białkowych patogenów powodujących szereg chorób ośrodkowego\nukładu nerwowego ludzi i zwierząt, zwanych zakaźnymi chorobami prionowymi. W mózgu zdrowych\nosobników występuje w niewielkich ilościach komórkowa forma białka prionowego, opisywana PrPc,\nktóra może zmienić swoją strukturę przestrzenną i przekształcić się w nierozpuszczalną formę\npatologiczną, tzw. białko prionowe - PrPSc. Białko to gromadzi się w komórkach ośrodkowego układu\nnerwowego w postaci nierozpuszczalnych włókien i złogów amyloidowych, które uszkadzają komórki\nnerwowe, prowadząc do degeneracji układu nerwowego kończącej się śmiercią osobnika ( ).\nGen kodujący PrPc występuje w genomie człowieka w pojedynczej kopii na krótkim ramieniu\nchromosomu 20 ( ).\nW cząsteczce PrPc przeważają struktury alfa helikalne z niewielką ilością rejonów o strukturze\nbeta harmonijki. Białko takie jest nieinfekcyjne, może jednak przejść w formę infekcyjną PrPSc\nw wyniku przekształcenia rejonów alfa helikalnych w strukturę beta harmonijki. Za przekształcenia\nPrPc w PrPSc odpowiedzialne są mutacje w miejscach tworzących i stabilizujących odcinki alfa\nhelikalne. Do zmiany PrPc w PrPSc dochodzi także poprzez bezpośrednie oddziaływania białka PrPSc\nna PrPc.\nNa podstawie powyższych informacji, określ dwie przyczyny powstawania infekcyjnych\nbiałek prionowych odpowiedzialnych za chorobę degeneracyjną mózgu.","answer":null,"answer_text":"12.\nZa prawidłowe podanie każdej z dwóch przyczyn po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\n1. Infekcyjne białko prionowe powstaje wskutek mutacji genu kodującego\nPrPc, zlokalizowanego na krótkim ramieniu chromosomu 20.\n2. Infekcyjne białko prionowe powstaje poprzez bezpośrednie\noddziaływanie białka PrPSc na PrPc.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono cztery informacje dotyczące witamin.\n1. Powszechnie uważa się, że im więcej zjadamy syntetycznych witamin tym jesteśmy\nzdrowsi.\n2. Udowodniono, że witaminy stanowią ważny składnik pożywienia i nie mogą zostać\nniczym zastąpione.\n3. Wiele osób uważa, że witaminy są lekiem na wszelkie schorzenia i można je spożywać\nbez ograniczeń.\n4. Organizm człowieka nie jest zdolny do samodzielnej syntezy witamin.\nKtóre informacje zaliczysz do faktów, a które do opinii?","answer":null,"answer_text":"13.\nZa poprawne odróżnienie faktów od opinii - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: fakty - 2,4, opinie - 1,3\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nWątroba stanowi największy gruczoł w organizmie człowieka.\nWymień cztery funkcje, jakie pełni wątroba w organizmie.\n8","answer":null,"answer_text":"14.\nZa poprawne podanie każdych dwóch funkcji wątroby po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nusuwanie z krwi nadmiaru aminokwasów,\nwytwarzanie żółci,\nwytwarzanie osoczowych czynników krzepnięcia krwi,\nmagazynowanie różnych związków (np. kwasy tłuszczowe,\nfosfolipidy, witaminy rozpuszczone w tłuszczach).\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nNa ilustracji przedstawiono krwinki czerwone (erytrocyty).\nNa podstawie analizy rysunku i posiadanej wiedzy, podaj dwie cechy przystosowujące\nkrwinki czerwone do pełnienia swoich funkcji.","answer":null,"answer_text":"15.\nZa poprawne podanie każdej z dwóch cech po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nCechy: brak jądra komórkowego; obecność hemoglobiny, dyskowaty\nkształt.\n2\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nDo jamy ustnej człowieka uchodzą trzy parzyste gruczoły ślinowe produkujące ok.1,5 l śliny\nna dobę. Ślina może być wydzielana na drodze odruchu bezwarunkowego lub warunkowego.\nPodaj dwie funkcje śliny.","answer":null,"answer_text":"16.\nZa poprawne podanie każdej z dwóch funkcji po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nŚlina nawilża pokarm.\nŚlina ułatwia połykanie uformowanych kęsów pokarmu.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nAnoreksja (jadłowstręt psychiczny) oraz bulimia (żarłoczność) są poważnymi schorzeniami\nmającymi podłoże psychiczne. Anoreksja dotyka zazwyczaj dorastające dziewczęta lub młode\nkobiety (pomiędzy 12. a 30. rokiem życia). Chore cierpiące na anoreksję systematycznie się\ngłodzą, ponieważ są przekonane o własnej nadwadze.\nPodaj dwa przykłady zmian w organizmie, które obok spadku wagi są skutkiem\ndługotrwałej głodówki.","answer":null,"answer_text":"17.\nZa poprawne podanie każdego z dwóch skutków anoreksji po1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nAnemia\nZmniejszenie odporności na infekcje.\nZaburzenia hormonalne.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nWłaściwa dieta, to taka, która dostarcza organizmowi wszystkich niezbędnych składników dla\njego prawidłowego funkcjonowania.\nPodaj dwa czynniki, od których powinna zależeć ilość i kaloryczność pożywienia\nspożywanego przez człowieka.\n9","answer":null,"answer_text":"18.\nZa każdy z dwóch poprawnie wymienionych czynników po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nwiek, płeć, rodzaj wykonywanej pracy.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nW chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy odgrywa rolę czynnik genetyczny. Potomstwo\ncierpiących na chorobę wrzodową jest dziesięć razy bardziej narażone na wystąpienie tej choroby niż\ncała populacja. Ponadto wiadomo, że osoby mające grupę krwi „0” częściej zapadają na chorobę\nwrzodową. Czynnikiem konstytucjonalnym wydaje się być stan układu nerwowego. Pacjent z chorobą\nwrzodową wykazuje często niepokoje, lęki, napięcia, cierpi na bezsenność itp. Istotną rolę\nw powstaniu choroby odgrywają czynniki cywilizacyjne ( ). Chorobie wrzodowej sprzyjają zbyt duże\nprzerwy w posiłkach, nadużywanie przypraw i potraw sokopędnych lub tego typu używek, palenie\ntytoniu, stresujący tryb życia, przeciążenie pracą umysłową i niedostatek ruchu.\nPo analizie powyższego tekstu, wymień dwa czynniki sprzyjające powstawaniu choroby\nwrzodowej.","answer":null,"answer_text":"19.\nZa każdy z dwóch poprawnie wymienionych czynników po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi: grupa krwi, czynnik genetyczny.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nLipoproteiny o małej gęstości (LDL) przenoszą cholesterol z wątroby i jelit do różnych tkanek,\nw których jest wykorzystywany do naprawy błon komórkowych i syntezy steroidów, natomiast\ncząsteczki o dużej gęstości (HDL) dostarczają go do wątroby, która go wydala lub przetwarza.\nKlasyczna teoria rozwoju miażdżycy głosi, że jest ona powodowana przez nadmiar LDL, które\ngromadzą się w ścianach naczyń krwionośnych. Nowsze badania dowodzą, że lipoproteiny te\ngromadzą się wewnątrz tych ścian, gdzie ich składniki zostają utlenione lub ulegają innym\nprzekształceniom. Tak zmodyfikowane inicjują stan zapalny, który stopniowo i niebezpiecznie zmienia\ntętnice. Najnowsze badania wskazują, że HDL zakłócają także utlenianie LDL.\nNa podstawie powyższego tekstu, wykaż działanie przeciwmiażdżycowe HDL.\nW odpowiedzi użyj dwóch argumentów.","answer":null,"answer_text":"20.\nZa każdy z dwóch poprawnie podanych argumentów po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nCząsteczki HDL usuwają nadmiar cholesterolu z krwi.\nCząsteczki HDL zakłócają utlenianie LDL.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"21","points":4,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (4 pkt)\nPoniżej przedstawiono charakterystyki (I i II) dwóch chorób dziedzicznych człowieka.\nI. Prawdopodobieństwo wystąpienia schorzenia wzrasta u potomstwa kobiet, które rodzą po\n35 roku życia. Dzieci z tym schorzeniem cechuje m. in. niski wzrost, niedorozwój\numysłowy płaska potylica, płaska twarz i nasada nosa, fałd powiekowy, duży język,\nkrótkie i szerokie dłonie.\nII. Efektem schorzenia jest nierozróżnianie barw, najczęściej koloru zielonego i czerwonego.\nPodaj nazwy tych schorzeń oraz określ ich uwarunkowania genetyczne.\n10","answer":null,"answer_text":"21.\nZa poprawne podanie nazwy schorzenia - 1 pkt; jego uwarunkowania - 1\npkt.\nOdpowiedź:\nNazwa schorzenia - zespół Downa; uwarunkowanie - trisomia 21\nchromosomu.\nNazwa schorzenia: daltonizm; uwarunkowanie - allel recesywny leżący\nw chromosomie X (sprzężony z płcią).\n4","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nPoniżej przedstawiono schemat pewnego procesu zachodzącego w komórce.\nPodaj nazwę tego procesu i opisz, na czym on polega.","answer":null,"answer_text":"22.\nZa poprawne podanie nazwy procesu - 1 pkt.\nZa opisanie, na czym polega proces replikacji - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nProces - replikacja DNA\nOpis istoty procesu: W procesie replikacji każda z nici macierzystego\nDNA dobudowuje sobie nową nić na zasadzie komplementarności;\nw konsekwencji powstają dwie cząsteczki potomne DNA o takiej samej\nsekwencji nukleotydów jak w cząsteczce macierzystej.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"23","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (3 pkt)\nPraworęczność i leworęczność są cechami dziedzicznymi, przy czym tendencja do używania\nprawej ręki jest cechą dominującą. Gen warunkujący tę cechę jest zlokalizowany\nw autosomie.\nOkreśl, czy praworęczni heterozygotyczni rodzice mogą oczekiwać leworęcznego\npotomstwa. Odpowiedź uzasadnij za pomocą poprawnie rozpisanej krzyżówki\ngenetycznej. Wśród genotypów potomstwa wskaż ten (lub te), który warunkuje\nleworęczność.\n11","answer":null,"answer_text":"23.\nZa stwierdzenie, że praworęczni rodzice mogą oczekiwać leworęcznego\npotomstwa - 1 pkt.\nZa poprawne określenie genotypów rodziców - 1 pkt.\nGenotypy rodziców:\nAa x Aa\nZa poprawne określenie genotypów potomstwa i wskazanie genotypu\ndziecka leworęcznego - 1 pkt.\nGenotypy potomstwa:\nAA, Aa, Aa, aa (dziecko leworęczne)\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"24","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nNa wykresie przedstawiono krzywą przeżywania populacji pewnego gatunku.\nKtóra odpowiedź prawidłowo charakteryzuje populację podczas fazy X?\nA. Śmiertelność + imigracja są większe niż rozrodczość + emigracja\nB. Śmiertelność + emigracja są większe niż rozrodczość + imigracja\nC. Śmiertelność + rozrodczość = emigracja + imigracja\nD. Śmiertelność + emigracja = rozrodczość + imigracja","answer":"D","answer_text":"24.\nOdp. D - 1 pkt\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"25","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nPoniżej podano kilka cech dotyczących rolnictwa konwencjonalnego i ekologicznego.\nA. Wykorzystywanie energii kopalin.\nB. Wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii.\nC. Wytwarzanie produktów o wysokiej jakości biologicznej.\nD. Nie stosowanie chemicznych środków ochrony roślin.\nE. Stosowanie nawozów mineralnych, biocydów, syntetycznych regulatorów wzrostu.\nF. Stosowanie nawozów naturalnych jak kompost, obornik, gnojówka, nawozy zielone.\nWybierz dwie cechy charakterystyczne dla rolnictwa ekologicznego.","answer":"B","answer_text":"25.\nZa wybór każdej z dwóch cech po1pkt.\nPrzykład odpowiedzi - np. B, F\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono zawartość pewnych składników mineralnych w roślinach\nuprawianych ekologicznie i konwencjonalnie.\nPorównaj zawartość składników mineralnych oraz wartość odżywczą warzyw\nuprawianych ekologicznie i konwencjonalnie.\nZawartość składników mineralnych\nw miligramach na 100g suchej masy\nRoślina\nRodzaj uprawy\nfosfor\nwapń\nmagnez\npotas\nsód\nekologiczna\n0,36\n40,5\n60,0\n99,1\n8,6\nBób ogrodowy\nkonwencjonalna\n0,22\n15,5\n14,8\n29,1\n0,0\nekologiczna\n0,38\n60,0\n43,6\n148,3\n20,4\nKapusta biała\ngłowiasta\nkonwencjonalna\n0,18\n17,5\n13,6\n33,7\n0,8\nekologiczna\n0,43\n71,0\n49,3\n176,5\n12,2\nSałata\ngłowiasta\nkonwencjonalna\n0,22\n16,0\n13,1\n53,7\n0,0\nekologiczna\n0,35\n23,0\n59,2\n148,3\n6,5\nPomidory\nkonwencjonalna\n0,16\n4,5\n4,5\n58,8\n0,0\nekologiczna\n0,52\n96,0\n203,9\n237,0\n69,5\nSzpinak\nkonwencjonalna\n0,27\n47,5\n46,9\n84,6\n0,8\n12","answer":null,"answer_text":"26.\nZa prawidłowe porównanie zawartości składników mineralnych\nw warzywach uprawianych różnymi metodami - 1 pkt.\nZa poprawną ocenę wartości produktów - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nPorównanie - w poszczególnych warzywach uprawianych ekologicznie\nznajduje się więcej składników mineralnych niż w uprawianych\nkonwencjonalnie.\nOcena wartości - wartość odżywcza warzyw uprawianych ekologicznie\njest wyższa od wartości warzyw uprawianych konwencjonalnie.\n2\n4","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nOtrzymałeś zadanie obserwacji zużycia wody w Twoim domu w ciągu tygodnia.\nZaprojektuj tabelę, w której będziesz notował wyniki tych obserwacji. W tabeli\nuwzględnij przynajmniej cztery czynności, podczas których zużywana jest woda.","answer":null,"answer_text":"27.\nZa poprawne skonstruowanie tabeli z uwzględnieniem:\nczterech czynności, podczas których zużywana jest woda -1 pkt.\ndni tygodnia - 1 pkt.\nPrzykłady czynności:\nmycie ciała, zmywanie naczyń, gotowanie posiłków, pranie bielizny\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}