{"paper":{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":27,"source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nOdporność nieswoista obejmuje mechaniczne i chemiczne bariery przeciwko patogenom.\nPierwszą zaporę przeciwko czynnikom chorobotwórczym stanowią powłoki ciała.\nUzasadnij, podając dwa argumenty, że skóra człowieka pełni funkcję nieswoistej bariery\nprzeciw patogenom.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"1.\nZa poprawne podanie każdego z dwóch argumentów - po 1 pkt.\nPrzykłady argumentów:\n- Pokrycie skóry (zrogowaciałym) naskórkiem stanowi barierę\nmechaniczną / zapobiega wnikaniu czynników chorobotwórczych.\n- Niskie pH skóry / kwaśny odczyn potu (zawierającego niewielkie ilości\nkwasu mlekowego) hamuje procesy podziałów bakterii, ograniczając\nich działalność.\n- W pocie znajdują się niewielkie ilości lizozymu, który uszkadza ściany\nkomórkowe bakterii, ograniczając ich żywotność.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono schematycznie budowę kręgosłupa człowieka.\nOkreśl, na czym polega znaczenie esowatego kształtu\nkręgosłupa człowieka.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\n3\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"2.\nZa poprawne określenie - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\n- Ułatwia utrzymanie pionowej postawy ciała.\n- Amortyzuje wstrząsy wywoływane np. chodzeniem.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono budowę szkieletu klatki piersiowej człowieka.\nOkreśl znaczenie, jakie dla funkcjonowania klatki piersiowej ma połączenie żeber\nz mostkiem poprzez chrząstki.","answer":null,"answer_text":"3.\nZa określenie poprawnego znaczenia - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nPołączenie żeber z mostkiem poprzez chrząstki ułatwia zmiany objętości\nklatki piersiowej / klatka piersiowa jest bardziej elastyczna.\n1\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"4","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (3 pkt)\nNa schemacie przedstawiono trzy modele stawów.\na) Podaj, który ze stawów (A, B czy C) ma największy zakres swobody ruchów.\nb) Podaj po jednym przykładzie połączenia stawowego typu A i typu C w organizmie\nczłowieka.\nA -\nC -\n4\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy","answer":"C, A","answer_text":"4.\na) Za wybór stawu C - 1 pkt.\nb) Za każdy z dwóch poprawnych przykładów - po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nA - staw łokciowy (w łokciu) / staw między kością ramieniową i łokciową;\nstawy między paliczkami / kośćmi palców / staw kolanowy / staw skokowy.\nC - staw biodrowy / staw ramieniowy / barkowy.\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nPoniżej wymieniono różne elementy łuku odruchowego.\nA. neuron ruchowy\nB. neuron pośredniczący\nC. mięsień dwugłowy ramienia\nD. neuron czuciowy\nE. wolne zakończenie nerwowe w opuszce palca\nUporządkuj te elementy (zapisując poniżej ich symbole literowe) zgodnie z kierunkiem\nprzewodzenia impulsu nerwowego w łuku odruchowym.","answer":"E, D, B, A, C","answer_text":"5.\nZa podanie właściwej kolejności - 1 pkt.\nE, D, B, A, C.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nCztery podstawowe smaki to: słony, kwaśny, słodki, gorzki. Smak słony kojarzy się zwykle\nze smakiem soli kuchennej, chociaż wiele innych soli daje podobne odczucie - na przykład\nwodny roztwór bromku potasu o stężeniu 0,2 mol/dm3. Natomiast roztwór bromku potasu\no stężeniu 0,01 mol/dcm3 jest odczuwany jako słodki, a roztwór tej soli o stężeniu\n0,04 mol/dm3 ma smak słono-gorzki.\nNa podstawie informacji zawartych w tekście określ, od czego zależy rodzaj\nodczuwanego przez człowieka smaku bromku potasu.","answer":null,"answer_text":"6.\nZa poprawne określenie zależności - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nRodzaj odczuwanego przez człowieka smaku bromku potasu zależy od\nstężenia bromku potasu / tej substancji (w roztworze wodnym).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nWłaściwy poziom jonów wapnia we krwi jest efektem antagonistycznego działania dwóch\nhormonów - kalcytoniny i parathormonu.\nKalcytonina Parathormon\nHamuje uwalnianie wapnia z kości. Uwalnia wapń z kości.\nPrzyczynia się do przesuwania Ca2+ Zwiększa resorpcję zwrotną Ca2+ z kanalików\ndo kości. nerkowych.\nUłatwia wydalanie Ca2+ z moczem. Zwiększa wchłanianie Ca2+ ze światła jelita.\nUzupełnij poniższy schemat, wpisując nad każdą strzałką nazwę odpowiedniego\nhormonu.\nPodwyższony\npoziom Ca2+\nwe krwi\nObniżony\npoziom Ca2+\nwe krwi\nPróbny egzamin maturalny z biologii\n5\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"7.\nZa wpisanie poprawnych nazw obydwu hormonów w odpowiednich\nmiejscach - 1 pkt.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"8","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (3 pkt)\nNa rysunku przedstawiono schemat układu krwionośnego człowieka.\na) Podaj, do której części układu krwionośnego człowieka (krwiobiegu dużego,\nczy krwiobiegu\nmałego)\nnależą\nobwodowe\nnaczynia\nwłosowate\nwidoczne\nna schemacie.\nb) Wymień dwie funkcje pełnione przez te naczynia na rzecz tkanek.\na)\nb) 1\n2","answer":null,"answer_text":"8.\na) Za prawidłowe podanie części krwiobiegu - krwiobieg duży (obwodowy)\n- 1 pkt.\nb) Za każdą z dwóch poprawnie wymienionych funkcji - po 1 pkt.\nPrzykłady zadań obwodowych naczyń włosowatych:\n- Zaopatrują tkanki w substancje odżywcze / sole mineralne.\n- Zaopatrują tkanki w tlen.\n- Dostarczają hormony do komórek docelowych.\n- Odbierają z tkanek CO2.\n- Odbierają z tkanek produkty azotowej przemiany materii.\nZa odpowiedzi:\n- Odbierają z tkanek CO2 i inne metabolity - 2pkt.\n- Zaopatrują tkanki w O2 i substancje odżywcze - 2pkt.\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nChoroby nowotworowe to druga, po chorobach układu krążenia, przyczyna zgonów ludzi.\nDo powstawania nowotworów przyczynia się wiele czynników.\nPodaj dwa przykłady zachowań człowieka, które mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania\nna choroby nowotworowe.\n1\n2\n6\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"9.\nZa każdy z dwóch poprawnych przykładów zachowań - po 1 pkt.\nPrzykłady zachowań:\n- Niepalenie papierosów.\n- Unikanie intensywnych promieni słonecznych / Używanie kremów\nz filtrami UV.\n- Unikanie kontaktu ze szkodliwymi substancjami np. z azbestem.\n- Używanie odzieży ochronnej przy pracy z niebezpiecznymi\nsubstancjami.\n2\nObniżony\npoziom Ca2+\nwe krwi\nPodwyższony\npoziom Ca2+\nwe krwi\nkalcytonina\nparathormon\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nNa diagramie przedstawiono umieralność ludzi z powodu chorób serca w zależności od liczby\npapierosów wypalanych dziennie.\nNa podstawie analizy diagramu przedstaw argument zachęcający ludzi palących\npapierosy do zerwania z nałogiem.","answer":null,"answer_text":"10.\nZa logiczny argument - 1 pkt.\nPrzykłady argumentów:\n- Warto rzucić palenie, bo już w rok po rzuceniu palenia były\npalacz będzie w tym samym stopniu narażony na zgon z powodu\nchorób serca, co osoba niepaląca.\n- Zmniejszenie liczby wypalanych papierosów / zerwanie\nz nałogiem zmniejsza umieralność z powodu chorób serca /\nzmniejsza ryzyko zachorowania na choroby serca.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono fragment mięśnia szkieletowego z naczyniami krwionośnymi.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\n7\nPoziom podstawowy\nOkreśl, czy regularne skurcze mięśni szkieletowych utrudniają czy ułatwiają przepływ\nkrwi w żyłach. Odpowiedź uzasadnij, podając jeden argument.","answer":null,"answer_text":"11.\nZa poprawne określenie wraz z uzasadnieniem - 1 pkt.\nPrzykład uzasadnienia:\nSkurcz mięśnia ułatwia przepływ krwi w żyle, ponieważ kurczące się\nmięśnie naciskają na miękkie ściany żyły (podnosząc ciśnienie krwi)\ni przyczyniają się do ruchu krwi, która dzięki zastawkom może\npłynąć tylko w jednym kierunku.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono pęcherzyki płucne oplecione siecią naczyń krwionośnych.\nOkreśl znaczenie gęstej sieci naczyń krwionośnych oplatających pęcherzyki płucne.","answer":null,"answer_text":"12.\nZa poprawne określenie znaczenia - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nGęsta sieć naczyń krwionośnych oplatająca pęcherzyki płucne\nusprawnia / zwiększa wymianę gazową (między powietrzem\nw pęcherzykach płucnych a krwią).\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono dane o zapadalności na gruźlicę w Polsce w latach 1960 - 2000,\nw trzech wybranych grupach wiekowych.\nOkreśl tendencję zmian w zapadalności na gruźlicę\nw latach 1960 - 2000 oraz wymień grupę wiekową,\nw której tendencja ta jest najmniej widoczna.\nWiek chorych (w latach)\nRok 0-14\n20- 44\n45-64\n1960\n16580\n37244\n22746\n1970\n1273\n18440\n13001\n1980\n573\n11358\n8434\n1990\n225\n6682\n5818\n2000\n103\n241\n4221\n8\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"13.\nZa prawidłowe określenie tendencji zmian - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nW latach 1960 - 2000 nastąpił (wyraźny) spadek zachorowań\nna gruźlicę.\nZa wskazanie grupy wiekowej: 45 - 64 lat - 1 pkt.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"14","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nDo prawidłowego przebiegu procesu wytwarzania erytrocytów niezbędny jest kobalt.\nPierwiastek ten związany jest w witaminie B12, która, w odróżnieniu od wielu innych\nwitamin, nie jest wytwarzana przez rośliny.\na) Wyjaśnij, dlaczego ścisły wegetarianizm może doprowadzić do niedoboru kobaltu\nw organizmie.\nb) Podaj nazwę choroby, która może wystąpić na skutek niedoboru tego pierwiastka\nw organizmie człowieka.","answer":"B","answer_text":"14.\na) Za poprawne wyjaśnienie - 1 pkt.\nPrzykład wyjaśnienia:\nŚciśli wegetarianie odżywiają się wyłącznie pokarmem roślinnym,\nz którego nie mogą czerpać wit. B12 i dlatego może wystąpić u nich\nniedobór kobaltu.\nb) Za podanie nazwy choroby - anemia / niedokrwistość / anemia\nzłośliwa - 1 pkt.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"15","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (3 pkt)\nW tabeli przedstawiono wartość kaloryczną wybranych produktów żywnościowych.\na) Porównaj wartość kaloryczną podanych niżej zestawów śniadaniowych I i II.\nWartość kaloryczna zestawu I Wartość kaloryczna zestawu II\nbułka (100 g) chipsy (150 g)\nmasło (20 g) Coca cola (250 g)\nszynka (20 g) jabłko (100 g)\npomidor (100 g)\nherbata bez cukru (250 g)\nb) Podaj dwa argumenty uzasadniające wybór zestawu I przez człowieka dbającego\no zdrowie.\n1\n2\nProdukt\nLiczba kcal\nw 100 g\nproduktu\nbułka zwykła\n272\nherbata bez cukru\n0\nszynka gotowana\n225\nchipsy\n542\nCoca cola\n42\njabłko\n34\npomidor\n15\nmasło\n740\nPróbny egzamin maturalny z biologii\n9\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"15.\na) Za prawidłowe porównanie wartości kalorycznej podanych\nzestawów - 1 pkt.\n(Zestaw I: 272 + 148 + 45 + 15 + 0 = 480 kcal.)\n(Zestaw II: 813 + 105 + 34 = 952 kcal.)\nWystarczy ogólne porównanie np. Zestaw II ma większą / wyższą\nwartość kaloryczną.\nb) Za każdy z dwóch poprawnych argumentów - po 1 pkt.\nPrzykłady argumentów:\n- Zestaw I dostarcza organizmowi więcej potrzebnych składników\npokarmowych / jest bardziej urozmaicony niż zestaw II.\n- Zestaw I jest mniej kaloryczny niż zestaw II.\n- Zestaw I zawiera więcej witamin niż zestaw II.\n3\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy\n4","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNa trzech rysunkach przedstawiono wnętrze jelita cienkiego człowieka: na rysunku A\nprzekrój przez jelito, a na rysunkach B i C - dwa kolejne powiększenia wskazanych jego\nfragmentów.\nOkreśl\npodstawową\nfunkcję\njelita\ncienkiego,\nktórej\nspełnienie\numożliwiają\nprzedstawione na rysunkach elementy jego budowy.","answer":null,"answer_text":"16.\nZa poprawne określenie podstawowej funkcji jelita warunkowanej\nprzez te elementy budowy - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nPodstawową funkcją jelita jest wchłanianie substancji odżywczych /\nsubstancji pokarmowych / produktów trawienia.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono dwie normy (z roku 1977 i z roku 1990) skażeń (w mikrogramach\nna litr) różnymi substancjami zawartymi w wodzie uznawanej za zdatną do picia.\nSubstancja\nRozporządzenie\nz 1977 r.\nRozporządzenie\nz 1990 r.\nRtęć\nOłów\nKadm\nChrom\nSelen\nDDT i jego metabolity\nLindan (gamma-sześciochloro-\ncykloheksan)\n1\n100\n50\n50\n50\n30\n40\n1\n50\n5\n10\n10\n1\n5\na) Podaj nazwę substancji, dla której normy skażeń obniżono najbardziej (najwięcej\nrazy).\nb) Podaj prawdopodobną przyczynę zaostrzenia norm.\nA B C\n10\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"17.\na) Za prawidłowe wskazanie substancji - 1 pkt.\nDDT i jego metabolity\nb) Za poprawne podanie przyczyny - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nZwiększyła się nasza wiedza o szkodliwości różnych skażeń.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nCelem rolnictwa ekologicznego jest produkcja zdrowej, nieskażonej i niezmodyfikowanej\ngenetycznie żywności.\nWymień dwa warunki, jakie powinny być spełnione w gospodarstwie ekologicznym,\naby można było produkować w nim zdrową żywność.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"18.\nZa każdy z dwóch wymienionych poprawnych warunków - po 1 pkt.\nPrzykłady warunków:\n- Gospodarstwo powinno znajdować się na terenie o niskim\nstopniu zanieczyszczenia środowiska.\n- Prowadzący gospodarstwo nie powinni używać nawozów\nmineralnych (sztucznych) / powinni używać tylko nawozów\nnaturalnych (z zachowaniem odpowiednich proporcji).\n- Prowadzący gospodarstwo nie powinni używać chemicznych\nśrodków ochrony roślin (opryski) / powinni stosować naturalne\nmetody ochrony roślin i hodowli zwierząt.\n- Zwierzęta hodowane w tych gospodarstwach powinny\notrzymywać paszę bez hormonów / sterydów / antybiotyków.\n- W gospodarstwie nie powinno się hodować organizmów\ntransgenicznych / modyfikowanych genetycznie.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nJedna z technik diagnostycznych badań prenatalnych polega na pobraniu próbek płynu\nowodniowego, w którym rozwija się płód. Igłę wprowadza się przez powłoki brzuszne\ni ścianę macicy, a następnie wciąga do strzykawki niewielką ilość płynu owodniowego,\nktóry poddaje się badaniu.\nPodaj jeden medyczny argument przemawiający za prowadzeniem badań prenatalnych\ni jeden medyczny argument przeciwko ich prowadzeniu.","answer":null,"answer_text":"19.\nZa każdy z dwóch logicznych argumentów - po 1 pkt.\nPrzykłady argumentów:\n- Argumentem za ich prowadzeniem może być wczesne wykrycie\nwady (rozwojowej) płodu, co umożliwi podjęcie leczenia\n(i wcześniejsze podjęcie skutecznego leczenia przed porodem lub\nprzygotowanie się do podjęcia leczenia po porodzie).\n- Argumentem przeciwko prowadzeniu badań prenatalnych może\nbyć pewne ryzyko uszkodzenia płodu.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono dziedziczenie pewnej choroby.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\n11\nPoziom podstawowy\na) Wyjaśnij, co oznacza użyte w tym przypadku pojęcie „nosiciel”.\nb) Podaj prawdopodobieństwo wystąpienia nosicieli w potomstwie rodziców, z których\njeden jest homozygotą dominującą, a drugi jest homozygotą recesywną.\na)\nb)","answer":null,"answer_text":"20.\na) Za poprawne wyjaśnienie pojęcia „nosiciel” - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nNosicielem jest osobnik (zdrowy) nie przejawiający objawów\nchoroby, ale posiadający allel / gen tę chorobę warunkujący.\nb) Za trafne określenie udziału nosicieli w potomstwie - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nCałe potomstwo rodziców o genotypach AA i aa będzie nosicielami\nchoroby / Prawdopodobieństwo wystąpienia nosicieli w potomstwie\nwynosi 100%.\n2\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy\n5","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"21","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono kodony kodu genetycznego.\nPoniżej przedstawiono dwie (A i B) sekwencje nukleotydów w mRNA.\nA) UUC UAC ACC CCG GAU\nB) UUU UAU ACG CCC GAC\nUstal, czy podane sekwencje (A i B) kodują takie same, czy różne odcinki polipeptydów.\nOdpowiedź uzasadnij jednym argumentem.\nU\nC\nA\nG\nU\nUUU Phe\nUUC Phe\nUUA Leu\nUUG Leu\nUCU Ser\nUCC Ser\nUCA Ser\nUCG Ser\nUAU Tyr\nUAC Tyr\nUAA stop\nUAG stop\nUGU Cys\nUGC Cys\nUGA stop\nUGG Trp\nU\nC\nA\nG\nC\nCUU Leu\nCUC Leu\nCUA Leu\nCUG Leu\nCCU Pro\nCCC Pro\nCCA Pro\nCCG Pro\nCAU His\nCAC His\nCAA Gln\nCAG Gln\nCGU Arg\nCGC Arg\nCGA Arg\nCGG Arg\nU\nC\nA\nG\nA\nAUU Ile\nAUC Ile\nAUA Ile\nAUG Met\nACU Thr\nACC Thr\nACA Thr\nACG Thr\nAAU Asn\nAAC Asn\nAAA Lys\nAAG Lys\nAGU Ser\nAGC Ser\nAGA Arg\nAGG Arg\nU\nC\nA\nG\nG\nGUU Val\nGUC Val\nGUA Val\nGUG Val\nGCU Ala\nGCC Ala\nGCA Ala\nGCG Ala\nGAU Asp\nGAC Asp\nGAA Glu\nGAG Glu\nGGU Gly\nGGC Gly\nGGA Gly\nGGG Gly\nU\nC\nA\nG\n12\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"21.\nZa ustalenie, że podane sekwencje kodują taki sam fragment\npolipeptydu - 1 pkt.\nZa poprawne uzasadnienie - 1 pkt.\nPrzykład uzasadnienia:\nW odpowiadających sobie miejscach każdej z sekwencji znajdują się\n(różne) kodony kodujące takie same aminokwasy / kodują taką samą\nsekwencję aminokwasów.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nW tabeli podano stwierdzenia dotyczące biosyntezy białek w komórkach eukariotycznych.\nOceń każde z tych stwierdzeń w kategorii prawda (P) fałsz (F). Odpowiednią literę wpisz\nobok każdego stwierdzenia.","answer":null,"answer_text":"22. Za każde dwa prawidłowo ocenione stwierdzenia - po 1 pkt.\nOdpowiedzi: A - F; B - P; C - P; D - F.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"23","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (3 pkt)\nUzupełnij tabelę, w której porównano budowę i funkcje RNA i DNA.\nCecha budowy\nRNA\nDNA\nryboza\ndeoksyryboza\nadenina, guanina,\ntymina, cytozyna\nBudowa nukleotydu\nreszta fosforanowa\nreszta fosforanowa\nStruktura molekularna Pojedyncza nić polinukleotydowa\nFunkcje\nmRNA -\ntRNA -\nrRNA - budowa rybosomów\nNośnik informacji genetycznej.\nPrzekazywanie informacji\ngenetycznej komórkom potomnym.\nP/F\nA\nProcesy transkrypcji i translacji zlokalizowane są w jądrze komórkowym.\nB\nW procesie transkrypcji powstaje cząsteczka RNA.\nC\nCząsteczka mRNA stanowi matrycę, na podstawie której powstaje polipeptyd.\nD\nKażda cząsteczka tRNA może przenosić dowolny aminokwas.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\n13\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"23.\nZa poprawne wpisanie brakujących elementów budowy nukleotydu\nRNA - 1 pkt.\nadenina, guanina, uracyl, cytozyna\nZa poprawne wpisanie brakującej struktury molekularnej DNA -\n1 pkt.\ndwie nici polinukleotydowe (tworzące helisę).\nZa poprawne wpisanie brakujących funkcji mRNA i tRNA - 1 pkt.\n- mRNA przenosi informację z DNA do cytoplazmy (bierze udział\nw biosyntezie białek),\n- tRNA - transportuje aminokwasy na miejsce biosyntezy białek.\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono produkcję pierwotną netto podstawowych typów ekosystemów\nświata.\nWypisz wybrane z tabeli cztery typy ekosystemów:\na) ekosystem wodny o najniższej produkcji\nb) ekosystem lądowy o najniższej produkcji\nc) ekosystem wodny o najwyższej produkcji\nd) ekosystem lądowy o najwyższej produkcji","answer":null,"answer_text":"24.\nZa cztery prawidłowo wpisane ekosystemy - 1pkt.\nPrawidłowa kolejność:\na) wody otwartego oceanu\nb) półpustynie / pustynie\nc) rafy koralowe\nd) puszcza tropikalna\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nObecnie na terenach zurbanizowanych osiedla się wiele gatunków roślin i zwierząt dziko\nżyjących.\nPodaj dwa czynniki sprzyjające osiedlaniu się w miastach dziko żyjących zwierząt.\n1\n2\nEkosystem\nProdukcja pierwotna netto\nw g/m2/rok (średnio)\nPuszcza tropikalna\n2200\nLas liściasty (mieszany) klimatu umiarkowanego\n1300\nTajga\n800\nTundra\n140\nSawanna\n900\nStep\n600\nPółpustynie/pustynie\n90\nRafy koralowe\n2500\nSzelfy\n360\nWody otwartego oceanu\n125\n14\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"25.\nZa każdy z dwóch trafnie podanych czynników - po 1 pkt.\nPrzykłady czynników:\n- Dostępność pokarmu / dokarmianie zwierząt / łatwy dostęp do\nodpadków.\n- Duża ilość kryjówek (zarośla, korony drzew, strychy, wieże).\n- Wyższa temperatura w mieście niż poza nim (daje większe\nszanse przetrwania zimy).\n- Występowanie różnorodnych siedlisk.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"26","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (3 pkt)\nNa wykresie przedstawiono zmiany liczebności dwóch rodzajów pierwotniaków hodowanych\nwspólnie, przy czym pantofelek odżywia się pożywką ryżową systematycznie dodawaną\ndo hodowli, a Didinium to pierwotniak drapieżny.\na) Opisz, jak kształtowała się liczebność każdego z tych pierwotniaków przez pierwsze\ntrzy doby eksperymentu.\nb) Podaj najbardziej prawdopodobną przyczynę spadku liczebności Didinium\npo trzeciej dobie eksperymentu.\na)\nb)\nPróbny egzamin maturalny z biologii\n15\nPoziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"26.\na) Za poprawne opisanie jak kształtowała się liczebność każdego\nz dwóch rodzajów pierwotniaków - po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\n- W ciągu pierwszej i drugiej doby hodowli (szybciej,\nintensywniej) rosła liczebność pantofelków, a w trzeciej dobie\nich liczebność (gwałtownie) spadała.\n- Przez trzy doby liczebność Didinium rosła (powoli, wolniej niż\npantofelków).\nb) Za podanie trafnej przyczyny spadku liczby Didinium - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nPrzyczyną spadku liczebności Didinium był niedostatek pożywienia\n(pantofelków) / zbyt mała liczebność pantofelków stanowiących\npożywienie Didinium.\n3\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy\n6","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2006-listopad-probna-podstawowa","number":"27","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (3 pkt)\nNa rysunkach przedstawiono czaszki goryla i człowieka.\nNa podstawie analizy rysunków podaj trzy swoiste, charakterystyczne (tylko dla niej),\ncechy budowy czaszki człowieka.\n1\n2\n3\n16\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom podstawowy\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"27.\nZa każdą z trzech poprawnie podanych cech - po 1 pkt.\nPrzykłady cech:\n- większa objętość mózgoczaszki / większa mózgoczaszka,\n- obecność wysokiej przegrody nosowej,\n- kły nie wystają poza zgryz,\n- obecność bródki,\n- brak wałów nadoczodołowych.\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2006-listopad-probna-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · listopad 2006 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}