{"paper":{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/biologia-2008-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2008-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":30,"source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nBiałka są związkami wielkocząsteczkowymi, które odgrywają ważną rolę w procesach\nwzrostu, rozwoju i codziennego funkcjonowania organizmu człowieka.\nOceń prawdziwość zamieszczonych w tabeli stwierdzeń, wpisując w odpowiednich\nmiejscach literę P (prawda) lub literę F (fałsz).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nBiałka są związkami wielkocząsteczkowymi, które odgrywają ważną rolę w procesach\nwzrostu, rozwoju i codziennego funkcjonowania organizmu człowieka.\nOceń prawdziwość zamieszczonych w tabeli stwierdzeń, wpisując w odpowiednich\nmiejscach literę P (prawda) lub literę F (fałsz).","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nSkóra zbudowana jest z naskórka i skóry właściwej. Naskórek utworzony jest przez nabłonek\nwielowarstwowy płaski. Komórki naskórka nieustannie powstają, rogowacieją, obumierają\ni ulegają złuszczaniu. W warstwie podstawnej naskórka znajdują się melanocyty, które\nprodukują melaniny - barwniki, od nagromadzenia których zależy barwa skóry. Melaniny\npochłaniają również część promieniowania UV, stanowiąc filtr promieniowania w skórze.\nPod wpływem promieniowania słonecznego w warstwie podstawnej naskórka jest\nprodukowana witamina D3. Tak zbudowany naskórek chroni organizm przed działaniem\nwielu czynników zewnętrznych.\na) Podaj przykłady dwóch różnych czynników zewnętrznych, przed których\nszkodliwym działaniem chroni nas naskórek.\n1 ,\n2\nb) Wyjaśnij, dlaczego ciemne zabarwienie skóry, np. u Afroamerykanów zamieszkałych\nw północnych stanach USA, może mieć negatywny wpływ na syntezę witaminy D3\nw naskórku.\nP / F\n1.\nEnzymy to białka ułatwiające zachodzenie procesów biochemicznych\nw organizmie.\n2.\nWszystkie hormony są białkami.\n3.\nPrzeciwciała uczestniczą w procesach obrony organizmu przed\nantygenami.\n4.\nBiałka nie pełnią w organizmach funkcji transportującej.\nPoziom podstawowy\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nSkóra zbudowana jest z naskórka i skóry właściwej. Naskórek utworzony jest przez nabłonek\nwielowarstwowy płaski. Komórki naskórka nieustannie powstają, rogowacieją, obumierają\ni ulegają złuszczaniu. W warstwie podstawnej naskórka znajdują się melanocyty, które\nprodukują melaniny - barwniki, od nagromadzenia których zależy barwa skóry. Melaniny\npochłaniają również część promieniowania UV, stanowiąc filtr promieniowania w skórze.\nPod wpływem promieniowania słonecznego w warstwie podstawnej naskórka jest\nprodukowana witamina D3. Tak zbudowany naskórek chroni organizm przed działaniem\nwielu czynników zewnętrznych.\na) Podaj przykłady dwóch różnych czynników zewnętrznych, przed których\nszkodliwym działaniem chroni nas naskórek.\n1. nadmierne promieniowanie UV\n2. urazy mechaniczne\nb) Wyjaśnij, dlaczego ciemne zabarwienie skóry, np. u Afroamerykanów zamieszkałych\nw północnych stanach USA, może mieć negatywny wpływ na syntezę witaminy D3\nw naskórku.\nZawarte w skórze tych ludzi w dużej ilości melaniny pochłaniają\npromieniowanie UV, które jest konieczne do produkcji wit. D3, co przy\nstosunkowo małym na tych obszarach natężeniu światła, może doprowadzić\ndo zmniejszenia syntezy wit. D3.\nP / F\n1.\nEnzymy to białka ułatwiające zachodzenie procesów biochemicznych\nw organizmie.\nP\n2.\nWszystkie hormony są białkami.\nF\n3.\nPrzeciwciała uczestniczą w procesach obrony organizmu przed\nantygenami.\nP\n4.\nBiałka nie pełnią w organizmach funkcji transportującej.\nF\nPoziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nNa schematach przedstawiono działanie mięśni ramienia człowieka.\na) Podaj, który z przedstawionych wyżej mięśni jest prostownikiem.\nb) Opisz, w jaki sposób po wykonaniu ruchu przez dowolny z tych mięśni kończyna\nmoże wrócić do położenia (stanu) wyjściowego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nNa schematach przedstawiono działanie mięśni ramienia człowieka.\na) Podaj, który z przedstawionych wyżej mięśni jest prostownikiem.\nMięsień trójgłowy ramienia jest prostownikiem.\nb) Opisz, w jaki sposób po wykonaniu ruchu przez dowolny z tych mięśni kończyna\nmoże wrócić do położenia (stanu) wyjściowego.\nSkurcz mięśnia dwugłowego ramienia powoduje zginanie ręki w łokciu.\nKończyna może wrócić do położenia wyjściowego, jeżeli skurczy się mięsień\ntrójgłowy ramienia a rozciągany będzie mięsień dwugłowy.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nOkoło 40. roku życia człowieka rozpoczyna się wyraźny spadek masy kości, ponieważ\nprocesy usuwania obumierającej, starszej tkanki kostnej (resorpcja) przeważają nad\nprocesami tworzenia nowej tkanki. Prowadzi to do zmniejszenia gęstości i wytrzymałości\nkości (tracimy w ten sposób około 0,5%-1,0% minerałów rocznie). Dodatkowym czynnikiem\nzmniejszającym wytrzymałość kości jest osteoporoza. W przebiegu osteoporozy ubytek\nminerałów może wynosić 2,0%-5,0% rocznie i więcej. Zmniejszenie masy kostnej przejawia\nsię większą łamliwością kości.\nPodaj przykłady dwóch działań, które powinien podjąć człowiek, aby zabezpieczyć się\nprzed niekorzystnymi zmianami w tkance kostnej oraz uzasadnij znaczenie każdego\nz nich.\n1\n2\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n2\n2\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nOkoło 40. roku życia człowieka rozpoczyna się wyraźny spadek masy kości, ponieważ\nprocesy usuwania obumierającej, starszej tkanki kostnej (resorpcja) przeważają nad\nprocesami tworzenia nowej tkanki. Prowadzi to do zmniejszenia gęstości i wytrzymałości\nkości (tracimy w ten sposób około 0,5%-1,0% minerałów rocznie). Dodatkowym czynnikiem\nzmniejszającym wytrzymałość kości jest osteoporoza. W przebiegu osteoporozy ubytek\nminerałów może wynosić 2,0%-5,0% rocznie i więcej. Zmniejszenie masy kostnej przejawia\nsię większą łamliwością kości.\nPodaj przykłady dwóch działań, które powinien podjąć człowiek, aby zabezpieczyć się\nprzed niekorzystnymi zmianami w tkance kostnej oraz uzasadnij znaczenie każdego\nz nich.\n1. Prawidłowe odżywianie - dostarczanie organizmowi odpowiednich ilości\nwapnia, fosforu, białka i witaminy D.\n2. Rozsądne opalanie się sprzyja zwiększeniu się w organizmie poziomu\nwitaminy D, dzięki której proces wbudowywania wapnia w tkankę kostną\nprzebiega sprawniej.\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n2\n2\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n4","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nUkład grupowy Rh stanowią trzy pary antygenów, z których największe znaczenie ma\nantygen D. Krew charakteryzującą się obecnością antygenu D w błonach erytrocytów oznacza\nsię Rh+, a przy braku tego antygenu Rh-. Niezgodność antygenowa między matką a płodem\ndotycząca antygenu D może stanowić przyczynę konfliktu serologicznego (prowadzącego do\nhemolitycznej choroby noworodków).\nW tabeli przedstawiono cztery przypadki układów grupowych Rh matki i płodu.\nWśród przedstawionych w tabeli przypadków (A-D) zaznacz ten, który może\ndoprowadzić do konfliktu serologicznego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nUkład grupowy Rh stanowią trzy pary antygenów, z których największe znaczenie ma\nantygen D. Krew charakteryzującą się obecnością antygenu D w błonach erytrocytów oznacza\nsię Rh+, a przy braku tego antygenu Rh-. Niezgodność antygenowa między matką a płodem\ndotycząca antygenu D może stanowić przyczynę konfliktu serologicznego (prowadzącego do\nhemolitycznej choroby noworodków).\nW tabeli przedstawiono cztery przypadki układów grupowych Rh matki i płodu.\nWśród przedstawionych w tabeli przypadków (A-D) zaznacz ten, który może\ndoprowadzić do konfliktu serologicznego.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nSerce poza organizmem zmarłego w wyniku wypadku człowieka kurczy się jeszcze przez\nwiele godzin, jeżeli jest przechowywane w płynie fizjologicznym bogatym w tlen\ni o odpowiednim składzie chemicznym.\nPodaj, jak można tę właściwość serca wykorzystać w medycynie. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nSerce poza organizmem zmarłego w wyniku wypadku człowieka kurczy się jeszcze przez\nwiele godzin, jeżeli jest przechowywane w płynie fizjologicznym bogatym w tlen\ni o odpowiednim składzie chemicznym.\nPodaj, jak można tę właściwość serca wykorzystać w medycynie. Odpowiedź uzasadnij.\nMożna tę właściwość wykorzystać przy przeszczepach serca. W tym czasie serce\nmożna „dopasować” do odpowiedniego biorcy, przygotować do transportu\ni przetransportować do potrzebującego.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono procentową zawartość tlenu i dwutlenku węgla w powietrzu\nwdychanym i w powietrzu wydychanym.\nZawartość w powietrzu (%)\nGaz\nwdychanym\nwydychanym\nTlen\n21,00\n16,50\nDwutlenek węgla\n0,04\n4,00\nNa podstawie danych z tabeli, określ kierunki przenikania O2 i CO2 w trakcie wymiany\ngazowej między pęcherzykami płucnymi a krwią w naczyniach krwionośnych.\n1. Tlen\n2. Dwutlenek węgla\nGrupy krwi\nmatki\npłodu\nA.\nB.\nC.\nD.\nRh-\nRh+\nRh+\nRh-\nRh+\nRh-\nRh+\nRh-\nPoziom podstawowy\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono procentową zawartość tlenu i dwutlenku węgla w powietrzu\nwdychanym i w powietrzu wydychanym.\nZawartość w powietrzu (%)\nGaz\nwdychanym\nwydychanym\nTlen\n21,00\n16,50\nDwutlenek węgla\n0,04\n4,00\nNa podstawie danych z tabeli, określ kierunki przenikania O2 i CO2 w trakcie wymiany\ngazowej między pęcherzykami płucnymi a krwią w naczyniach krwionośnych.\n1. Tlen przemieszcza się z powietrza w pęcherzykach płucnych do krwi\nwe włosowatych naczyniach krwionośnych pęcherzyków płucnych.\n2. Dwutlenek węgla przemieszcza się z krwi we włosowatych naczyniach\nkrwionośnych do światła pęcherzyków płucnych.\nGrupy krwi\nmatki\npłodu\nA.\nB.\nC.\nD.\nRh-\nRh+\nRh+\nRh-\nRh+\nRh-\nRh+\nRh-\nPoziom podstawowy\n5","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nTlenek węgla (czad) dostając się do organizmu człowieka tworzy z hemoglobiną względnie\ntrwały związek. Źródłem czadu mogą być spaliny i dym papierosowy.\nUzasadnij opinię, że ludzie palący papierosy mogą być mniej wydolni fizycznie,\nniż niepalący.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nTlenek węgla (czad) dostając się do organizmu człowieka tworzy z hemoglobiną względnie\ntrwały związek. Źródłem czadu mogą być spaliny i dym papierosowy.\nUzasadnij opinię, że ludzie palący papierosy mogą być mniej wydolni fizycznie,\nniż niepalący.\nZablokowana przez tlenek węgla hemoglobina nie doprowadza odpowiedniej\nilości tlenu do mięśni, co powoduje mniejszą wydolność w pracy mięśni.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono ilość niektórych składników przesączu kłębkowego filtrowanych\nw nerkach zdrowego człowieka w ciągu 24 godzin, w porównaniu z ilością tych składników\nwydalonych w ciągu doby w moczu ostatecznym.\nSkładniki\nIlość składników\nfiltrowanych\nIlość składników wydalonych\nz moczem\nwoda\nsód\nwapń\npotas\nglukoza\naminokwasy\nmocznik\n180,0 l\n600,0 g\n9,0 g\n35,0 g\n200,0 g\n65,0 g\n60,0 g\n1,5 l\n4,0 g\n0,2 g\n3,0 g\n0,0 g\n2,0 g\n35,0 g\nWypisz z tabeli nazwę tego składnika przesączu kłębkowego, który nie powinien,\nale czasem (w wyniku choroby) może pojawić się w moczu ostatecznym. Podaj nazwę\nchoroby, na którą może wskazywać obecność tego składnika w moczu ostatecznym.\nskładnik , choroba","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono ilość niektórych składników przesączu kłębkowego filtrowanych\nw nerkach zdrowego człowieka w ciągu 24 godzin, w porównaniu z ilością tych składników\nwydalonych w ciągu doby w moczu ostatecznym.\nSkładniki\nIlość składników\nfiltrowanych\nIlość składników wydalonych\nz moczem\nwoda\nsód\nwapń\npotas\nglukoza\naminokwasy\nmocznik\n180,0 l\n600,0 g\n9,0 g\n35,0 g\n200,0 g\n65,0 g\n60,0 g\n1,5 l\n4,0 g\n0,2 g\n3,0 g\n0,0 g\n2,0 g\n35,0 g\nWypisz z tabeli nazwę tego składnika przesączu kłębkowego, który nie powinien,\nale czasem (w wyniku choroby) może pojawić się w moczu ostatecznym. Podaj nazwę\nchoroby, na którą może wskazywać obecność tego składnika w moczu ostatecznym.\nskładnik glukoza, choroba cukrzyca","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (3 pkt)\nZaburzenia gospodarki wodnej w organizmie można postrzegać jako problemy związane\nz niedoborem lub z nadmiarem wody (odwodnienie lub przewodnienie). Zarówno niedobór,\njak i nadmierne gromadzenie się płynów w organizmie człowieka, może stanowić zagrożenie\ndla życia.\na) Podaj przykłady dwóch grup wiekowych, dla których zaburzenia gospodarki wodnej\nsą najbardziej groźne.\n1 , 2\nb) Podaj dwie przyczyny prowadzące do niedoboru płynów ustrojowych (których\ngłównym składnikiem jest woda) w organizmie człowieka.\n1\n2\nNr zadania\n5.\n6.\n7.\n8.\n9.\n10.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\n1\n3\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (3 pkt)\nZaburzenia gospodarki wodnej w organizmie można postrzegać jako problemy związane\nz niedoborem lub z nadmiarem wody (odwodnienie lub przewodnienie). Zarówno niedobór,\njak i nadmierne gromadzenie się płynów w organizmie człowieka, może stanowić zagrożenie\ndla życia.\na) Podaj przykłady dwóch grup wiekowych, dla których zaburzenia gospodarki wodnej\nsą najbardziej groźne.\n1. niemowlęta i małe dzieci, 2. osoby starsze.\nb) Podaj dwie przyczyny prowadzące do niedoboru płynów ustrojowych (których\ngłównym składnikiem jest woda) w organizmie człowieka.\n1. spożywanie zbyt małych ilości płynów (zwłaszcza przez osoby chore)\n2. biegunki i wymioty (zwłaszcza u niemowląt i małych dzieci)\nNr zadania\n5.\n6.\n7.\n8.\n9.\n10.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\n1\n3\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n6","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (3 pkt)\nW tabeli przedstawiono dzienne zapotrzebowanie na energię (kcal) w zależności od płci,\nmasy ciała i aktywności fizycznej człowieka.\nZapotrzebowanie na energię (kcal) przy aktywności\nfizycznej:\nPłeć\nMasa ciała\n(kg)\nmałej\numiarkowa-\nnej\ndużej\nbardzo dużej\n55\n2000\n2200\n2600\n3000\n65\n2340\n2600\n3055\n3575\nKobiety\n70\n2520\n2800\n3290\n3850\n65\n2700\n3000\n3500\n4000\n75\n3150\n3450\n4050\n4650\nMężczyźni\n80\n3360\n3680\n4320\n4960\na) Narysuj diagram słupkowy (w jednym układzie współrzędnych), ilustrujący dzienne\nzapotrzebowanie na energię kobiet i mężczyzn o masie ciała 65 kg, wykazujących się\numiarkowaną i bardzo dużą aktywnością fizyczną.\nb) Sformułuj jeden wniosek wynikający z przedstawionych na diagramie zależności.\nPoziom podstawowy\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (3 pkt)\nW tabeli przedstawiono dzienne zapotrzebowanie na energię (kcal) w zależności od płci,\nmasy ciała i aktywności fizycznej człowieka.\nZapotrzebowanie na energię (kcal) przy aktywności\nfizycznej:\nPłeć\nMasa ciała\n(kg)\nmałej\numiarkowa-\nnej\ndużej\nbardzo dużej\n55\n2000\n2200\n2600\n3000\n65\n2340\n2600\n3055\n3575\nKobiety\n70\n2520\n2800\n3290\n3850\n65\n2700\n3000\n3500\n4000\n75\n3150\n3450\n4050\n4650\nMężczyźni\n80\n3360\n3680\n4320\n4960\na) Narysuj diagram słupkowy (w jednym układzie współrzędnych), ilustrujący dzienne\nzapotrzebowanie na energię kobiet i mężczyzn o masie ciała 65 kg, wykazujących się\numiarkowaną i bardzo dużą aktywnością fizyczną.\nb) Sformułuj jeden wniosek wynikający z przedstawionych na diagramie zależności.\nPrzy każdym rodzaju aktywności fizycznej mężczyźni mają większe\nzapotrzebowanie na energię niż kobiety.\nPoziom podstawowy\n7","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nNeurony są podstawowymi jednostkami anatomicznymi układu nerwowego. Są one\nkomórkami pobudliwymi, to znaczy, że reagują na działające na nie bodźce.\nW miejsca 1, 2, 3 wpisz trzy podstawowe funkcje neuronów.\nDocierające do neuronu informacje zawarte w bodźcach są przez neuron\n1 , 2 , 3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nNeurony są podstawowymi jednostkami anatomicznymi układu nerwowego. Są one\nkomórkami pobudliwymi, to znaczy, że reagują na działające na nie bodźce.\nW miejsca 1, 2, 3 wpisz trzy podstawowe funkcje neuronów.\nDocierające do neuronu informacje zawarte w bodźcach są przez neuron\n1. odbierane, 2. przewodzone, 3. przekazywane.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nNa wykresach przedstawiono wydzielanie hormonu melatoniny w rytmie dobowym oraz\nw zależności od wieku człowieka.\nOkreśl tendencje zmian w wydzielaniu melatoniny\na) w rytmie dobowym.\nb) w zależności od wieku człowieka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nNa wykresach przedstawiono wydzielanie hormonu melatoniny w rytmie dobowym oraz\nw zależności od wieku człowieka.\nOkreśl tendencje zmian w wydzielaniu melatoniny\na) w rytmie dobowym.\nW ciągu dnia wydziela się mniej melatoniny niż w nocy (niezależnie od\nwieku).\nb) w zależności od wieku człowieka.\nIlość wydzielanej melatoniny zmniejsza się z wiekiem człowieka.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nStres jest normalnym zjawiskiem fizjologicznym organizmu w sytuacji powodującej jego\nprzeciążenie (zbyt duża ilość i intensywność bodźców działających na układ nerwowy\nczłowieka). Stresu nie da się uniknąć, ale można i należy kontrolować go, tak aby stał się\nczynnikiem pomocnym i mobilizującym nasze twórcze działania.\nWśród zamieszczonych niżej stwierdzeń (A-E) zaznacz te dwa, które dotyczą\nutrzymania stresu na bezpiecznym poziomie.\nA. Nie znoszę krytyki moich błędów.\nB. Analiza uwag krytycznych pozwoli mi uniknąć „wpadek” w przyszłości.\nC. Jeżeli odrywam się od nauki, to robię to z wyrzutami sumienia i poczuciem winy.\nD. Staram się nie spóźniać na spotkania.\nE. Nie mam cierpliwości do czynności domowych.\nNr zadania\n11.\n12.\n13.\n14.\nMaks. liczba pkt\n3\n2\n2\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nStres jest normalnym zjawiskiem fizjologicznym organizmu w sytuacji powodującej jego\nprzeciążenie (zbyt duża ilość i intensywność bodźców działających na układ nerwowy\nczłowieka). Stresu nie da się uniknąć, ale można i należy kontrolować go, tak aby stał się\nczynnikiem pomocnym i mobilizującym nasze twórcze działania.\nWśród zamieszczonych niżej stwierdzeń (A-E) zaznacz te dwa, które dotyczą\nutrzymania stresu na bezpiecznym poziomie.\nA. Nie znoszę krytyki moich błędów.\nB. Analiza uwag krytycznych pozwoli mi uniknąć „wpadek” w przyszłości.\nC. Jeżeli odrywam się od nauki, to robię to z wyrzutami sumienia i poczuciem winy.\nD. Staram się nie spóźniać na spotkania.\nE. Nie mam cierpliwości do czynności domowych.\nNr zadania\n11.\n12.\n13.\n14.\nMaks. liczba pkt\n3\n2\n2\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n8","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono fragment włókna mięśnia szkieletowego z oznaczoną jednostką\nfunkcjonalną - sarkomerem.\nWśród niżej podanych zmian (A-D) zaznacz tę, która zachodzi, gdy mięsień szkieletowy\nsię kurczy.\nA. Linie Z oddalają się od siebie.\nB. Kurczą się filamenty aktynowe.\nC. Kurczą się filamenty miozynowe.\nD. Skracają się sarkomery.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono fragment włókna mięśnia szkieletowego z oznaczoną jednostką\nfunkcjonalną - sarkomerem.\nWśród niżej podanych zmian (A-D) zaznacz tę, która zachodzi, gdy mięsień szkieletowy\nsię kurczy.\nA. Linie Z oddalają się od siebie.\nB. Kurczą się filamenty aktynowe.\nC. Kurczą się filamenty miozynowe.\nD. Skracają się sarkomery.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nMięśnie gładkie budują ściany wielu narządów wewnętrznych, między innymi przewodu\npokarmowego. W ścianach narządów mięśnie te ułożone są w warstwy i tworzą mięśniówkę.\nPoprzez skurcze mięśni gładkich w otaczanej przez nie przestrzeni np. w jelicie wytwarzane\njest ciśnienie.\nWyjaśnij, w jaki sposób przedstawione w tekście działanie mięśni gładkich wpływa\nna prawidłową pracę układu pokarmowego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nMięśnie gładkie budują ściany wielu narządów wewnętrznych, między innymi przewodu\npokarmowego. W ścianach narządów mięśnie te ułożone są w warstwy i tworzą mięśniówkę.\nPoprzez skurcze mięśni gładkich w otaczanej przez nie przestrzeni np. w jelicie wytwarzane\njest ciśnienie.\nWyjaśnij, w jaki sposób przedstawione w tekście działanie mięśni gładkich wpływa\nna prawidłową pracę układu pokarmowego.\nMięśnie ściany przewodu pokarmowego wywierają nacisk na jego zawartość,\nco powoduje przesuwanie się i mieszanie się treści pokarmowej.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nW jamie ustnej człowieka pokarm zostaje przeżuty (rozdrobniony) i wymieszany ze śliną. Tak\nprzygotowany pokarm zostaje połknięty i jest następnie przesuwany do dalszych części\nprzewodu pokarmowego.\nWyjaśnij znaczenie, jakie w procesie trawienia ma opisana wyżej wstępna obróbka\npokarmu.\nPoziom podstawowy\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nW jamie ustnej człowieka pokarm zostaje przeżuty (rozdrobniony) i wymieszany ze śliną. Tak\nprzygotowany pokarm zostaje połknięty i jest następnie przesuwany do dalszych części\nprzewodu pokarmowego.\nWyjaśnij znaczenie, jakie w procesie trawienia ma opisana wyżej wstępna obróbka\npokarmu.\nRozdrobnienie pokarmu ułatwia dostęp do niego enzymów trawiennych,\nco pozwala na dokładniejsze trawienie pokarmu.\nPoziom podstawowy\n9","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nGruczoły żołądkowe wydzielają do światła żołądka m.in. pepsynogen, który przekształca się\nw pepsynę, oraz śluz.\nPodaj role, jakie pełnią w żołądku pepsyna i śluz.\nPepsyna\nŚluz","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nGruczoły żołądkowe wydzielają do światła żołądka m.in. pepsynogen, który przekształca się\nw pepsynę, oraz śluz.\nPodaj role, jakie pełnią w żołądku pepsyna i śluz.\nPepsyna jest enzymem trawiącym białka.\nŚluz chroni ściany żołądka przed uszkodzeniami np. samostrawieniem.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono nową piramidę żywieniową opracowaną przez Amerykański\nDepartament Rolnictwa (USDA) w 2005 r.\nNowym elementem piramidy są schody, przypominające o codziennej aktywności fizycznej.\na) Określ, co obrazują szerokości poszczególnych „promieni” piramidy.\nb) Wyjaśnij, dlaczego w nowej piramidzie przypomina się o codziennej aktywności\nfizycznej jako nieodłącznym elemencie zdrowego trybu życia.\nNr zadania\n15.\n16.\n17.\n18.\n19.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\n2\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono nową piramidę żywieniową opracowaną przez Amerykański\nDepartament Rolnictwa (USDA) w 2005 r.\nNowym elementem piramidy są schody, przypominające o codziennej aktywności fizycznej.\na) Określ, co obrazują szerokości poszczególnych „promieni” piramidy.\nSzerokości promieni w piramidzie obrazują proporcje, jakie powinny być\nzachowane w spożyciu produktów z poszczególnych grup.\nb) Wyjaśnij, dlaczego w nowej piramidzie przypomina się o codziennej aktywności\nfizycznej jako nieodłącznym elemencie zdrowego trybu życia.\nCodzienna aktywność fizyczna (razem z prawidłową dietą) pomaga\nw utrzymaniu prawidłowej masy ciała i zmniejsza możliwości wystąpienia\nniektórych chorób np. miażdżycy.\nNr zadania\n15.\n16.\n17.\n18.\n19.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\n2\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n10","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nW DNA pewnej bakterii cytozyna stanowi 37% wszystkich zasad.\nOblicz poniżej, jaka jest zawartość procentowa każdej z pozostałych zasad azotowych\n(A, T i G) w DNA tej bakterii. Uzyskane wyniki zapisz w wyznaczonych miejscach.\nC = 37%, A = , T = , G =","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nW DNA pewnej bakterii cytozyna stanowi 37% wszystkich zasad.\nOblicz poniżej, jaka jest zawartość procentowa każdej z pozostałych zasad azotowych\n(A, T i G) w DNA tej bakterii. Uzyskane wyniki zapisz w wyznaczonych miejscach.\nJeżeli zawartość C = 37%, to zawartość G = 37%\nZawartości A + T = 26%, co oznacza, że zawartość A = 13% i T = 13%.\nC = 37%, A = 13%, T = 13%, G = 37%.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono etapy przekazywania informacji genetycznej zawartej w DNA\nwystępujące w organizmach żywych.\na) Podaj, który proces (spośród oznaczonych na schemacie A-C) to proces replikacji.\nb) Podaj\nznaczenie\nprocesu\nreplikacji\nw\nkomórkach\nrosnącego\norganizmu\nwielokomórkowego np. człowieka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono etapy przekazywania informacji genetycznej zawartej w DNA\nwystępujące w organizmach żywych.\na) Podaj, który proces (spośród oznaczonych na schemacie A-C) to proces replikacji.\nA\nb) Podaj\nznaczenie\nprocesu\nreplikacji\nw\nkomórkach\nrosnącego\norganizmu\nwielokomórkowego np. człowieka.\nDzięki procesowi replikacji informacja genetyczna może być kopiowana\ni przekazywana kolejnym powstającym komórkom rosnącego organizmu.\nZapewnia im taką samą informację genetyczną, jak w komórkach\nwyjściowych.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nZdarza się, że proces mejozy przebiega niewłaściwie i nie dochodzi do prawidłowego\nrozdzielenia chromosomów między powstające komórki. Jest to zjawisko nondysjunkcji.\nGamety powstałe w ten sposób tworzą zarodki, których większość obumiera lub rozwijają się\nz nich organizmy z określonymi schorzeniami.\na) Wśród wymienionych niżej rodzajów mutacji (A - C) zaznacz ten, który powstanie\nw wyniku nondysjunkcji.\nA. Mutacja genowa.\nB. Mutacja struktury chromosomów.\nC. Mutacja liczby chromosomów.\nb) Wśród wymienionych niżej chorób człowieka (A - D) zaznacz tę, która jest wynikiem\nopisanego zjawiska.\nA. Mukowiscydoza.\nB. Zespół Downa.\nC. Choroba Parkinsona.\nD. Pląsawica Huntingtona.\nPoziom podstawowy\n11","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nZdarza się, że proces mejozy przebiega niewłaściwie i nie dochodzi do prawidłowego\nrozdzielenia chromosomów między powstające komórki. Jest to zjawisko nondysjunkcji.\nGamety powstałe w ten sposób tworzą zarodki, których większość obumiera lub rozwijają się\nz nich organizmy z określonymi schorzeniami.\na) Wśród wymienionych niżej rodzajów mutacji (A-C) zaznacz ten, który powstanie\nw wyniku nondysjunkcji.\nA. Mutacja genowa.\nB. Mutacja struktury chromosomów.\nC. Mutacja liczby chromosomów.\nb) Wśród wymienionych niżej chorób człowieka (A-D) zaznacz tę, która jest wynikiem\nopisanego zjawiska.\nA. Mukowiscydoza.\nB. Zespół Downa.\nC. Choroba Parkinsona.\nD. Pląsawica Huntingtona.\nPoziom podstawowy\n11","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nFenyloketonuria jest warunkowana autosomalnym allelem recesywnym a.\nUdowodnij, zapisując odpowiednie genotypy rodziców (P) i potomstwa (F),\nże mężczyzna chory na fenyloketonurię i zdrowa kobieta mogą mieć dziecko bez\nobjawów fenyloketonurii (podkreśl jego genotyp). W zapisach uwzględnij dwa różne\nmożliwe genotypy matki.\nI. P II. P\nF F","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nFenyloketonuria jest warunkowana autosomalnym allelem recesywnym a.\nUdowodnij, zapisując odpowiednie genotypy rodziców (P) i potomstwa (F),\nże mężczyzna chory na fenyloketonurię i zdrowa kobieta mogą mieć dziecko bez\nobjawów fenyloketonurii (podkreśl jego genotyp). W zapisach uwzględnij dwa różne\nmożliwe genotypy matki.\nI. II.\nP AA, aa P Aa, aa\nF Aa F Aa, aa","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono zasady ekspresji (ujawniania się) genu łysienia u kobiet i mężczyzn.\nNa podstawie danych z tabeli sformułuj jeden wniosek dotyczący ekspresji genu łysienia\nu człowieka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono zasady ekspresji (ujawniania się) genu łysienia u kobiet i mężczyzn.\nNa podstawie danych z tabeli sformułuj jeden wniosek dotyczący ekspresji genu łysienia\nu człowieka.\nEkspresja tego genu zależy od płci człowieka.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nOd lat w wielu krajach funkcjonują banki genów roślin uprawnych, w których przechowuje\nsię nasiona ponad 60 tysięcy różnych roślin. Na przykład w Ogrodzie Botanicznym Polskiej\nAkademii Nauk w Warszawie (Powsin) gromadzone są zasoby genowe roślin: dziko\nrosnących, pokrewnych gatunkom uprawnym, gatunków charakterystycznych dla niektórych\nekosystemów naturalnych oraz gatunków rzadko występujących.\nPodaj\ndwa\nróżne\nargumenty,\nktórymi\nuzasadnisz\npotrzebę\ngromadzenia\ni przechowywania zasobów genowych różnych gatunków roślin.\n1\n2\nNr zadania\n20.\n21.\n22.\n23.\n24.\n25.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n2\n2\n1\n2\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nGenotyp\nFenotyp żeński\nFenotyp męski\nBB\nBb\nbb\nłysienie\nnormalny porost włosów\nnormalny porost włosów\nłysienie\nłysienie\nnormalny porost włosów\nPoziom podstawowy\n12","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nOd lat w wielu krajach funkcjonują banki genów roślin uprawnych, w których przechowuje\nsię nasiona ponad 60 tysięcy różnych roślin. Na przykład w Ogrodzie Botanicznym Polskiej\nAkademii Nauk w Warszawie (Powsin) gromadzone są zasoby genowe roślin: dziko\nrosnących, pokrewnych gatunkom uprawnym, gatunków charakterystycznych dla niektórych\nekosystemów naturalnych oraz gatunków rzadko występujących.\nPodaj\ndwa\nróżne\nargumenty,\nktórymi\nuzasadnisz\npotrzebę\ngromadzenia\ni przechowywania zasobów genowych różnych gatunków roślin.\n1. Pozwoli zachować genotypy różnych odmian najbardziej wydajnych\ngospodarczo roślin.\n2. Umożliwi to prowadzenie badań genetycznych tworzenie nowych odmian.\nNr zadania\n20.\n21.\n22.\n23.\n24.\n25.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n2\n2\n1\n2\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nGenotyp\nFenotyp żeński\nFenotyp męski\nBB\nBb\nbb\nłysienie\nnormalny porost włosów\nnormalny porost włosów\nłysienie\nłysienie\nnormalny porost włosów\nPoziom podstawowy\n12","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"26","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nRolnictwo ekologiczne to system gospodarowania, który jest zrównoważony pod względem\nekologicznym, ekonomicznym i społecznym, aktywizujący przyrodnicze mechanizmy\nprodukcji rolniczej poprzez stosowanie naturalnych środków produkcji, zapewniający\nżyzność gleby oraz dużą zdrowotność roślin i zwierząt.\nWśród niżej podanych cech (A - F) zaznacz te dwie, które nie charakteryzują rolnictwa\nekologicznego.\nA. Biologiczne metody walki ze szkodnikami. D. Płodozmian.\nB. Stosowanie wyłącznie nawozów naturalnych. E. Monokultura.\nC. Ograniczone stosowanie chemicznych środków F. Zróżnicowanie gatunkowe upraw.\nochrony roślin.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nRolnictwo ekologiczne to system gospodarowania, który jest zrównoważony pod względem\nekologicznym, ekonomicznym i społecznym, aktywizujący przyrodnicze mechanizmy\nprodukcji rolniczej poprzez stosowanie naturalnych środków produkcji, zapewniający\nżyzność gleby oraz dużą zdrowotność roślin i zwierząt.\nWśród niżej podanych cech (A-F) zaznacz te dwie, które nie charakteryzują rolnictwa\nekologicznego.\nA. Biologiczne metody walki ze szkodnikami. D. Płodozmian.\nB. Stosowanie wyłącznie nawozów naturalnych. E. Monokultura.\nC. Ograniczone stosowanie chemicznych środków F. Zróżnicowanie gatunkowe upraw.\nochrony roślin.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"27","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nPoniżej podano opisy różnych sposobów rozmieszczenia osobników danej populacji\nw obrębie zajmowanego przez nią siedliska.\nWśród podanych niżej opisów (A-C) zaznacz ten, który dotyczy rozmieszczenia\nskupiskowego.\nA. Spowodowane jest nierównomiernym rozmieszczeniem zasobów (np. pokarmu)\nlub komfortem takiego trybu życia (np. łatwiejsza obrona przed drapieżnikami).\nB. Drzewa w sadzie sadzone są w równych odległościach od siebie.\nC. Zwykły przypadek może sprawić, że w jednym miejscu żyje dużo osobników danej\npopulacji, a w innym mało.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nPoniżej podano opisy różnych sposobów rozmieszczenia osobników danej populacji\nw obrębie zajmowanego przez nią siedliska.\nWśród podanych niżej opisów (A-C) zaznacz ten, który dotyczy rozmieszczenia\nskupiskowego.\nA. Spowodowane jest nierównomiernym rozmieszczeniem zasobów (np. pokarmu)\nlub komfortem takiego trybu życia (np. łatwiejsza obrona przed drapieżnikami).\nB. Drzewa w sadzie sadzone są w równych odległościach od siebie.\nC. Zwykły przypadek może sprawić, że w jednym miejscu żyje dużo osobników danej\npopulacji, a w innym mało.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/28","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nTorfowiska są to zbiorowiska roślinne związane ze środowiskami podmokłymi.\nDominującymi roślinami niektórych z tych torfowisk, np. torfowisk wysokich, są mchy\nz rzędu torfowców, które odznaczają się wyjątkowymi zdolnościami do magazynowania\nwody w martwych komórkach liści.\nPodaj jeden przykład znaczenia torfowisk wysokich w gospodarce wodnej środowiska.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nTorfowiska są to zbiorowiska roślinne związane ze środowiskami podmokłymi.\nDominującymi roślinami niektórych z tych torfowisk, np. torfowisk wysokich, są mchy\nz rzędu torfowców, które odznaczają się wyjątkowymi zdolnościami do magazynowania\nwody w martwych komórkach liści.\nPodaj jeden przykład znaczenia torfowisk wysokich w gospodarce wodnej środowiska.\nChronią przed powodziami, gromadząc wodę w okresie intensywnych opadów\ni roztopów.","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/29","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"29","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (3 pkt)\nPrzedstawione\nniżej\nopisy\nform\nochrony\nprzyrody\n(A-E)\nprzyporządkuj\ndo odpowiednich nazw tych form.\nA. Są to pojedyncze cenne obiekty np. stare drzewa, wodospady, jaskinie, głazy narzutowe.\nB. Służą zachowaniu nie tylko wartości przyrodniczych i walorów krajobrazowych,\nale również wartości historycznych i kulturowych.\nC. Chroni się tam szczególnie cenne przyrodniczo obszary o powierzchni nie mniejszej niż\n1000 ha.\nD. Naturalne zbiorniki wodne, kępy drzew, wydmy, torfowiska, które pod pewnymi\nwarunkami (odpowiednie przepisy) można użytkować.\nE. Służą ochronie cennych biocenoz/ ekosystemów o niedużej powierzchni.\n1. Parki narodowe\n2. Parki krajobrazowe\n3. Rezerwaty przyrody\n4. Pomniki przyrody\nPoziom podstawowy\n13","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (3 pkt)\nPrzedstawione\nniżej\nopisy\nform\nochrony\nprzyrody\n(A-E)\nprzyporządkuj\ndo odpowiednich nazw tych form.\nA. Są to pojedyncze cenne obiekty np. stare drzewa, wodospady, jaskinie, głazy narzutowe.\nB. Służą zachowaniu nie tylko wartości przyrodniczych i walorów krajobrazowych,\nale również wartości historycznych i kulturowych.\nC. Chroni się tam szczególnie cenne przyrodniczo obszary o powierzchni nie mniejszej niż\n1000 ha.\nD. Naturalne zbiorniki wodne, kępy drzew, wydmy, torfowiska, które pod pewnymi\nwarunkami (odpowiednie przepisy) można użytkować.\nE. Służą ochronie cennych biocenoz/ ekosystemów o niedużej powierzchni.\n1. Parki narodowe\nC\n2. Parki krajobrazowe\nB\n3. Rezerwaty przyrody\nE\n4. Pomniki przyrody\nA\nPoziom podstawowy\n13","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad/30","paper_id":"biologia-2008-maj-matura-podstawowa","number":"30","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nW 1973 r. przedstawiciele 88 państw podpisali tekst Konwencji o międzynarodowym handlu\nzwierzętami i roślinami dzikich gatunków zagrożonych wyginięciem. Konwencja ta weszła\nw życie w 1975 r. pod nazwą Konwencji Waszyngtońskiej (CITES). Sygnatariusze konwencji\nw sposób administracyjny kontrolują handel zagrożonymi gatunkami, wprowadzając kary\nza obrót nimi bez odpowiednich zezwoleń. Rzeczpospolita Polska ratyfikowała przystąpienie\ndo Konwencji 12 grudnia 1989 roku. Weszła ona w życie w Polsce 12 marca 1990 roku.\nUzasadnij jednym argumentem, że wprowadzenie w życie Konwencji Waszyngtońskiej\nmoże przyczynić się do ochrony zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.\nNr zadania\n26.\n27.\n28.\n29.\n30.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n3\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n14\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nW 1973 r. przedstawiciele 88 państw podpisali tekst Konwencji o międzynarodowym handlu\nzwierzętami i roślinami dzikich gatunków zagrożonych wyginięciem. Konwencja ta weszła\nw życie w 1975 r. pod nazwą Konwencji Waszyngtońskiej (CITES). Sygnatariusze konwencji\nw sposób administracyjny kontrolują handel zagrożonymi gatunkami, wprowadzając kary\nza obrót nimi bez odpowiednich zezwoleń. Rzeczpospolita Polska ratyfikowała przystąpienie\ndo Konwencji 12 grudnia 1989 roku. Weszła ona w życie w Polsce 12 marca 1990 roku.\nUzasadnij jednym argumentem, że wprowadzenie w życie Konwencji Waszyngtońskiej\nmoże przyczynić się do ochrony zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.\nSkoordynowanie międzynarodowych działań może ograniczyć nadmierną\neksploatację i handel rzadkimi gatunkami, i dzięki temu uchronić je przed\nwyginięciem.\nNr zadania\n26.\n27.\n28.\n29.\n30.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n3\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n14\nBRUDNOPIS","solution":null,"image":"img/biologia-2008-maj-matura-podstawowa/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}