{"paper":{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":35,"source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nPoniżej wymieniono w przypadkowej kolejności elementy budowy ucha człowieka, służące\ndo odbierania, przekazywania i przetwarzania bodźców dźwiękowych.\n1.\nkosteczki słuchowe (młoteczek, kowadełko, strzemiączko)\n2.\nprzewód słuchowy zewnętrzny\n3.\nbłona bębenkowa\n4.\nmałżowina uszna\n5.\nnarząd Cortiego\n6.\nbłona okienka owalnego ślimaka\na) Uporządkuj i zapisz (posługując się cyframi 1 - 6) wymienione elementy budowy\nucha w kolejności zgodnej z drogą dźwięku w uchu.\nb) Podaj element budowy ucha (posługując się cyframi 1 - 6), w którym znajdują się\nreceptory bodźców dźwiękowych.\nInformacja do zadań nr 2 i 3.\nW tabeli przedstawiono szybkość przewodzenia impulsów nerwowych przez włókna\nnerwowe rdzenne o różnej średnicy.\nŚrednica włókien\nrdzennych [µm]\nSzybkość przewodzenia\nimpulsów nerwowych\n[m / sek]\n1,0\n1,9\n1,2\n3,5\n1,4\n5,0\n1,6\n6,4\n1,8\n8,0\n2,0\n9,2","answer":null,"answer_text":"1.\na) Za podanie prawidłowej kolejności struktur - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: 4, 2, 3, 1, 6, 5.\nb) Za podanie numeru struktury, będącej receptorem - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: 5.\n2","solution":"a) 4, 2, 3, 1, 6, 5\nb) 5","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa podstawie danych z tabeli, określ zależność między średnicą włókien rdzennych\na szybkością przewodzenia impulsów nerwowych.\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"2.\nZa określenie poprawnej zależności - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nZe wzrostem średnicy włókien rdzennych rośnie szybkość przewodzenia\nimpulsów nerwowych / im większa średnica włókien, tym szybciej\nprzewodzone są impulsy nerwowe.\n1","solution":"Ze wzrostem średnicy włókien rdzennych rośnie szybkość przewodzenia impulsów nerwowych / im większa średnica włókien, tym szybciej przewodzone są impulsy nerwowe.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nNarysuj w układzie współrzędnych wykres liniowy, ilustrujący szybkość przewodzenia\nimpulsów nerwowych przez włókna rdzenne w zależności od ich średnicy.","answer":null,"answer_text":"3.\nZa poprawne opisanie osi wykresu z podaniem jednostek - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\nX - średnica włókien nerwowych [µm],\nY - szybkość przewodzenia impulsów nerwowych [m / sek],\nZa poprawne wyskalowanie osi, zaznaczenie punktów i narysowanie krzywej\n- 1 pkt.\n2\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy\n2\n0\n1\n2\n3\n4\n5\n6\n7\n8\n9\n10\n1\n1,2\n1,4\n1,6\n1,8\n2\nśrednica włókien nerwowych (mikrometry)\nszybkość przewodzenia\nimpulsów nerwowych(m/s)\nPrzykład wykresu:","solution":"Oś X – średnica włókien nerwowych [µm],\nOś Y – szybkość przewodzenia impulsów nerwowych [m / sek].","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono mechanizm regulacji wydzielania wewnętrznego kory\nnadnerczy przez układ podwzgórzowo-przysadkowy.\nWpisz w miejsca A, B, C schematu znak (+), oznaczający pobudzenie, lub znak (-),\noznaczający hamowanie czynności wydzielniczej podwzgórza.\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n4","answer":"A, B, C","answer_text":"4.\nZa prawidłowe wpisanie trzech znaków - 1 pkt.\nA- minus (-), B- minus (-), C- plus (+).\n1","solution":"A- minus (-), B- minus (-), C- plus (+).","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nNieprawidłowe odżywianie się człowieka może być przyczyną wielu zaburzeń\nw funkcjonowaniu jego organizmu.\nPrzyporządkuj zaburzeniom 1 i 2 po jednym przykładzie błędu żywieniowego (spośród\nA, B, C), który może być przyczyną tych zaburzeń.\n1. zaparcia\nA. pokarm ubogi w witaminy\n2. miażdżyca\nB. niedobór błonnika w pokarmie\nC. nadmiar tłuszczu zwierzęcego w pokarmie\n1\n2","answer":"B, C","answer_text":"5.\nZa poprawne przyporządkowanie - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\n1. - B, 2. - C.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nŚciana komórkowa jest nieplazmatycznym składnikiem komórek kilku grup organizmów.\na) Przyporządkuj wymienionym grupom organizmów A, B i C jeden charakterystyczny\ndla nich składnik ścian komórkowych spośród następujących:\nceluloza, mureina, chityna, glikogen.\nA. bakterie\nB. grzyby\nC. rośliny\nb) Podaj przykład jednej funkcji ściany komórkowej w komórce roślinnej.","answer":"A","answer_text":"6.\na) Za poprawne trzy przyporządkowania składnika ściany komórkowej\ndo grupy organizmów - 1 pkt.\nPrawidłowa odpowiedź: A - mureina, B - chityna, C - celuloza.\nb) Za podanie jednej funkcji ściany komórkowej roślin - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nŚciana komórkowa\n- nadaje / utrzymuje kształt komórki.\n- ochrania protoplast (przed uszkodzeniami mechanicznymi).\n- chroni komórkę przed pęknięciem.\n- chroni (częściowo) przed wnikaniem drobnoustrojów.\n2","solution":"a) A – mureina, B – chityna, C – celuloza.\nb) Ściana komórkowa nadaje / utrzymuje kształt komórki (lub inne poprawne).","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono budowę chloroplastu należącego do półautonomicznych\norganelli komórki.\nPodaj nazwę i określ rolę każdego z dwóch elementów budowy chloroplastu, które\nzapewniają mu częściową autonomię.\nLp.\nNazwa struktury\nRola w utrzymaniu autonomii\n1.\n2.\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":"7.\nZa podanie nazwy i roli każdej z dwóch struktur po1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nLp.\nNazwa struktury\nRola w utrzymaniu autonomii\n1.\nDNA\nkoduje własne białka (chloroplastów) /\numożliwia podział chloroplastów\n2.\nrybosomy\nstanowią miejsce syntezy własnych\nbiałek (w chloroplastach)\n2","solution":"1. DNA - koduje własne białka (chloroplastów) / umożliwia podział chloroplastów.\n2. rybosomy - stanowią miejsce syntezy własnych białek (w chloroplastach).","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nNa wykresie przedstawiono zmiany ilości materiału genetycznego i liczby chromosomów\nw cyklu komórkowym.\na) Podaj nazwę podziału komórkowego, którego dotyczy ten wykres.\nb) Podaj etap cyklu (A, B, C czy D), który umożliwił Ci rozpoznanie rodzaju podziału\ni uzasadnij wybór.\na)\nb)","answer":null,"answer_text":"8.\na) Za prawidłowe określenie rodzaju podziału - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\nmejoza / podział redukcyjny.\nb) Za prawidłowe podanie jednej z dwóch możliwych części wykresu wraz\nz wyjaśnieniem - 1 pkt:\n- etap C - następuje redukcja / zmniejszenie liczby chromosomów,\n- etap D - redukcja ilości DNA do 1C / liczba chromosomów zredukowana\n/ zmniejszona o połowę,\n- etap C i D - następuje redukcja liczby chromosomów.\n2","solution":"a) mejoza / podział redukcyjny.\nb) etap C – następuje redukcja / zmniejszenie liczby chromosomów (lub inne poprawne).","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nWśród wymienionych poniżej komórek A-D zaznacz tę, która może stanowić obiekt\ndo obserwacji efektów barwienia jądra komórkowego. Uzasadnij wybór.\nA. Komórka drewna - cewka.\nB. Komórka sklerenchymy.\nC. Komórka nabłonkowa.\nD. Erytrocyt człowieka.\nUzasadnienie:","answer":"C","answer_text":"9.\nZa poprawne zaznaczenie komórki C wraz z uzasadnieniem - 1pkt.\nPrzykład uzasadnienia:\n- komórka nabłonka ma jądro,\n- pozostałe z wymienionych komórek utraciły jądro komórkowe / nie mają\njądra komórkowego.\n1","solution":"Komórka C. Uzasadnienie: komórka nabłonka ma jądro, pozostałe z wymienionych komórek utraciły jądro komórkowe / nie mają jądra komórkowego.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nZaznacz w tabeli symbol literowy wiersza, w którym przedstawiono poprawne\ninformacje dotyczące wytwarzania mocznika w organizmie człowieka.\nLokalizacja\nSymbol\nopisu\nTyp reakcji\nSubstraty\nNarząd\nOrganellum komórki\nA.\nanaboliczna\nNH4\n+, HCO3\n-, ATP\nnerki\nmitochondrium\nB.\nanaboliczna\nNH4\n+, HCO3\n-, ATP\nwątroba\ncytoplazma, mitochondrium\nC.\nkataboliczna\nNH4\n+, HCO3\n-, ATP\nwątroba\ncytoplazma, mitochondrium\nD.\nkataboliczna\nNH4\n+, HCO3\nwątroba\ncytoplazma\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n6","answer":"B","answer_text":"10. Za zaznaczenie odpowiedzi B - 1 pkt.\n1\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono, w uproszczony sposób, jeden z etapów oddychania\nkomórkowego.\nPodaj nazwę elementu budowy komórki, w którym zachodzi przedstawiony etap\noddychania oraz nazwę związku oznaczonego literą X.\nNazwa elementu budowy komórki:\nNazwa związku (oznaczonego X):","answer":null,"answer_text":"11.\nZa poprawne podanie nazwy struktury komórki - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: (matrix / macierz) mitochondrium.\nZa poprawne podanie nazwy związku X - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\nX - dwutlenek węgla / CO2.\n2","solution":"Struktura: (matrix / macierz) mitochondrium.\nZwiązek X: dwutlenek węgla / $\\ce{CO2}$.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"12","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (3 pkt)\nNa schemacie w uproszczony sposób przedstawiono związek między dwoma podstawowymi\ndla życia organizmów procesami metabolicznymi: fotosyntezą i oddychaniem.\nPorównaj na podstawie schematu proces fotosyntezy i oddychania, wpisując do tabeli po\ndwa substraty, dwa produkty oraz nazwę typu reakcji metabolicznej dla każdego z tych\nprocesów.\nPorównywana cecha\nFotosynteza\nOddychanie\nSubstraty\n1\n2\n1\n2\nProdukty\n1\n2\n1\n2\nTyp reakcji\nmetabolicznych\n(anabolizm / katabolizm)\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n7","answer":null,"answer_text":"12.\nZa poprawne wypełnienie wiersza w tabeli porównującej fotosyntezę\ni oddychanie po 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\nPorównywana cecha\nFotosynteza\nOddychanie\nSubstraty\n1. CO2\n2. woda\n1. związki organiczne\n2. tlen\nProdukty\n1. związki organiczne\n2. tlen\n1. CO2 / ATP\n2. woda / ATP\nTyp reakcji\nmetabolicznych\n(anabolizm / katabolizm)\nanabolizm\nkatabolizm\n3","solution":"Substraty: Fotosynteza (1. $\\ce{CO2}$, 2. woda), Oddychanie (1. związki organiczne, 2. tlen).\nProdukty: Fotosynteza (1. związki organiczne, 2. tlen), Oddychanie (1. $\\ce{CO2}$ / ATP, 2. woda / ATP).\nTyp reakcji: Fotosynteza (anabolizm), Oddychanie (katabolizm).","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nEfektem fazy zależnej od światła, tzw. „fazy jasnej” fotosyntezy, jest siła asymilacyjna,\nktóra jest wykorzystywana w cyklu Calvina.\nWymień dwa składniki siły asymilacyjnej.\n1 2","answer":null,"answer_text":"13. Za poprawne podanie nazw dwóch składników siły asymilacyjnej - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: ATP i NADPH2.\n1","solution":"ATP i $\\ce{NADPH2}$","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"14","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (3 pkt)\nPrzed wykonaniem doświadczenia przygotowano zestaw materiałów:\nsuche nasiona grochu, kiełkujące nasiona grochu, 2 słoje z nakrętkami (o takiej samej\npojemności), drewniane łuczywo, zapałki.\nPrzedstaw (wykorzystując wymienione wyżej materiały) plan doświadczenia dla\nrozwiązania następującego problemu badawczego: \"Czy w kiełkujących nasionach\nzachodzi proces oddychania?\". W planie uwzględnij:\na) próbę kontrolną,\nb) próbę badawczą,\nc) sposób ustalania wyników obserwacji.\na)\nb)\nc)","answer":null,"answer_text":"14.\nZa prawidłowo opisaną próbę kontrolną i badawczą oraz za poprawne\nokreślenie sposobu ustalania wyniku obserwacji po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na) Próba kontrolna: w słoju umieścić (określoną liczbę) nasiona suche\ni zakręcić go,\nb) Próba badawcza: w słoju umieścić (taką samą liczbę) kiełkujące nasiona\ni zakręcić go.\nc) Sposób ustalania wyniku obserwacji:\nPo pewnym czasie odkręcić słoiki i obserwować płomień na łuczywie\nwłożonym do każdego ze słojów) / po pewnym czasie wrzucić zapalone\nłuczywo do obu słoików (natychmiast po odkręceniu nakrętki) i obserwować\npłomień.\n3","solution":"a) Próba kontrolna: w słoju umieścić (określoną liczbę) nasiona suche i zakręcić go.\nb) Próba badawcza: w słoju umieścić (taką samą liczbę) kiełkujące nasiona i zakręcić go.\nc) Sposób ustalania wyniku obserwacji: Po pewnym czasie odkręcić słoiki i obserwować płomień na łuczywie włożonym do każdego ze słojów.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nNa rysunkach P, Q, T, S i R przedstawiono w przypadkowej kolejności etapy wirusowej\ninfekcji komórki bakteryjnej.\nPodaj, posługując się symbolami literowymi rysunków, kolejne etapy infekcji wirusowej.\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n8","answer":"P, S, T, Q, R","answer_text":"15. Za prawidłowe podanie kolejności etapów infekcji - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: P, S, T, Q, R.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono przekrój przez łodygę rośliny wodnej z rodzaju wywłócznik.\nWyjaśnij, na czym polega znaczenie przystosowawcze jednej z opisanych na schemacie\ncech rośliny do życia w środowisku wodnym.","answer":null,"answer_text":"16.\nZa poprawne wyjaśnienie znaczenia przystosowawczego jednej z cech\nbudowy rośliny do środowiska - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- duże przestwory międzykomórkowe wypełnione powietrzem umożliwiają\nroślinie unoszenie w wodzie / ułatwiają wymianę gazową / tworzą system\nkanałów przewietrzających Ù wentylacyjnych, którymi gazy oddechowe\nmogą swobodnie się przemieszczać w roślinie.\n- tkanka wzmacniająca znajduje się w centralnej części rośliny, dzięki\nczemu łodyga jest elastyczna / odporna na zerwanie.\n1\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy\n4","solution":"Duże przestwory międzykomórkowe wypełnione powietrzem umożliwiają roślinie unoszenie w wodzie / ułatwiają wymianę gazową (lub inne poprawne).","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nOpisy\nprzedstawiają\ncharakterystykę\ndwóch\ngatunków\ndębów\nwystępujących\nw polskich lasach: dębu szypułkowego oraz bezszypułkowego.\nDąb szypułkowy\nKorona nieregularna, rozgałęziona. Liście w zarysie odwrotnie jajowate, nasada liści\nz uszkami lub sercowato wycięta. Orzechy - żołędzie na szypułce, podłużnie prążkowane.\nDąb bezszypułkowy\nKorona regularna. Liście w zarysie eliptyczno jajowate, blaszka liściowa u nasady bez uszek,\nklinowato zbiegająca. Orzechy - żołędzie siedzące, jajowate, bez podłużnych prążków.\nUzupełnij tabelę, wypisując wybrane z tekstu dwie różne (a i b) cechy morfologiczne\nkażdego z dębów, które umożliwiają rozróżnienie obu gatunków zimą oraz wczesnym\nlatem.\nCechy morfologiczne\nPora roku\nDąb szypułkowy\nDąb bezszypułkowy\nZima\na)\na)\nWczesne lato\nb)\nb)\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n9","answer":"D","answer_text":"17.\nZa wpisanie do tabeli po jednej parze cech różniących dwa gatunki zimą i\nwczesnym latem po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nCechy morfologiczne\nPora\nroku\nDąb szypułkowy\nDąb bezszypułkowy\nZima\na) korona nieregularna,\n(rozgałęziona)\na) korona regularna\nWczesne\nlato\nb) nasada liści ma uszka / jest\nsercowato wycięta / liście w\nzarysie odwrotnie jajowate\nb) nasada liści jest bez uszek / jest\nklinowato zbiegająca / liście w zarysie\neliptyczno jajowate\n2","solution":"Zima: Dąb szypułkowy - korona nieregularna, Dąb bezszypułkowy - korona regularna.\nWczesne lato: Dąb szypułkowy - nasada liści ma uszka, Dąb bezszypułkowy - nasada liści jest bez uszek.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nNa wykresie przedstawiono wyniki badań zawartości wybranych związków w bielmie\ndojrzewających nasion pszenicy.\na) Określ tendencje zmian zawartości poszczególnych węglowodanów w czasie\ndojrzewania nasion.\nb) Wyjaśnij związek obserwowanych zmian zawartości węglowodanów z biologiczną\nrolą nasion.\na)\nb)","answer":null,"answer_text":"18.\na) Za poprawne określenie tendencji zmian zawartości poszczególnych\nzwiązków w nasionach - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\ncukry proste, sacharoza - spadek zawartości, skrobia - wzrost zawartości.\nb) Za poprawne podanie związku zmian zawartości cukrów z rolą\nbiologiczną nasion - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- nasiona są organem przetrwalnym / zawierającym materiały zapasowe\ndla rozwijającego się zarodka, dlatego cukry proste i sacharoza są\nprzekształcane w skrobię / postać zapasową,\n- cukry proste i sacharoza są przekształcane w skrobię, która jest\nmateriałem zapasowym niezbędnym w czasie kiełkowania.\n2","solution":"a) cukry proste, sacharoza – spadek zawartości, skrobia – wzrost zawartości.\nb) nasiona są organem przetrwalnym / zawierającym materiały zapasowe dla rozwijającego się zarodka, dlatego cukry proste i sacharoza są przekształcane w skrobię / postać zapasową.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nStawonogi to najliczniejsza grupa systematyczna zwierząt, wyróżniająca się różnorodnością\nbudowy, umożliwiającą im opanowanie większości środowisk biotycznych na Ziemi.\nWśród poniższych zdań zaznacz dwa, w których błędnie opisano budowę stawonogów.\nA. Ciało o segmentacji heteronomicznej podzielone jest na głowotułów i odwłok lub głowę,\ntułów i odwłok.\nB. Pokrycie ciała stanowi jednowarstwowy nabłonek, który wytwarza na swojej powierzchni\noskórek zbudowany z białka i chityny.\nC. Muskulaturę ciała odpowiedzialną za lokomocję stanowią mięśnie gładkie.\nD. Narządy wydalania mają między innymi postać cewek Malpighiego.\nE. Układ krążenia jest zamknięty a serce położone jest po grzbietowej stronie ciała.\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n10","answer":"C","answer_text":"19. Za prawidłowe zaznaczenie każdego z dwóch błędnych zdań - po 1 pkt.\nPrawidłowa odpowiedź: C i E.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono jeden ze sposobów osmoregulacji u ryb.\nUzasadnij, posługując się dwoma argumentami, że na schemacie przedstawiono sposób\nosmoregulacji ryby słodkowodnej.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"20.\nZa każde z dwóch poprawnych uzasadnień po 1 pkt.\nPrzykłady uzasadnień:\n- ryba nie pije wody, ponieważ w wodzie słodkiej (środowisko\nhipotoniczne) wskutek różnicy stężeń woda wnika do ciała,\n- ryba aktywnie pobiera sole mineralne, ponieważ w wodzie słodkiej traci\nje wskutek różnicy stężeń,\n- ryba wydala dużo moczu (rozcieńczonego), by usunąć nadmiar wody\nwnikającej do ciała wskutek różnicy stężeń.\n2","solution":"- ryba nie pije wody, ponieważ w wodzie słodkiej (środowisko hipotoniczne) wskutek różnicy stężeń woda wnika do ciała,\n- ryba aktywnie pobiera sole mineralne, ponieważ w wodzie słodkiej traci je wskutek różnicy stężeń.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nPobrano po trzy próbki tego samego typu gleby z różnych upraw: kukurydzy, ziemniaków,\nburaków ćwikłowych. W każdej z tych próbek oznaczano gatunki występujących w niej\nbezkręgowców.\nSformułuj problem badawczy do opisanego doświadczenia.","answer":null,"answer_text":"21.\nZa poprawne sformułowanie problemu badawczego - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- Czy rodzaj uprawy wpływa na różnorodność fauny bezkręgowców\nglebowych?\n- Wpływ wybranych upraw (roślinnych) na skład gatunkowy\nbezkręgowców glebowych.\n1","solution":"Czy rodzaj uprawy wpływa na różnorodność fauny bezkręgowców glebowych? / Wpływ wybranych upraw (roślinnych) na skład gatunkowy bezkręgowców glebowych.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nW tabeli zestawiono niektóre cechy budowy układu pokarmowego trzech rodzajów ssaków,\noznaczonych literami A, B i C.\nOznaczenie\nrodzaju\nzwierzęcia\nOdcinek\nprzewodu\npokarmowego\nWzględna\npojemność [%]\nPojemność [l]\nStosunek\ndługości ciała\ndo długości\njelita\nA.\nżołądek\njelito cienkie\njelito ślepe\n8,5\n30,2\n15,9\n17,96\n63,82\n33,54\n1 : 12\nB.\nżołądek\njelito cienkie\njelito ślepe\n70,8\n18,5\n2,8\n252,20\n66,00\n9,90\n1 : 20\nC.\nżołądek\njelito cienkie\njelito ślepe\n29,2\n33,5\n5,6\n8,00\n9,20\n1,55\n1 : 14\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n11\nPodaj, który wiersz tabeli (A, B czy C) zawiera informacje dotyczące układu\npokarmowego krowy (przeżuwacza). Uzasadnij swój wybór, wymieniając jedną cechę\ntego układu.","answer":"B","answer_text":"22.\nZa wybór wiersza B wraz z podaniem jednej cechy budowy - 1 pkt.\nPrzykłady cech budowy:\n- bardzo duża pojemność żołądka,\n- najdłuższe jelito w stosunku do długości ciała.\n1","solution":"Wiersz B. Cecha budowy: bardzo duża pojemność żołądka / najdłuższe jelito w stosunku do długości ciała.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/23","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono budowę cząsteczki t-RNA - literami X i Y zaznaczono jej dwie\nfunkcjonalne sekwencje nukleotydowe.\nPodaj, na czym polega rola sekwencji X i Y w syntezie białek.\nX -\nY -","answer":null,"answer_text":"23.\nZa podanie roli sekwencji X i Y w tRNA po 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\nX - przyłączanie / wiązanie aminokwasu / podstawienie aminokwasu.\nY - rozpoznawanie kodonu / miejsca w mRNA (kodującego ten aminokwas)\n/ dopasowuje się do odpowiedniego miejsca w mRNA / wiąże się z mRNA\nw jego odpowiednim miejscu.\n2\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy\n5","solution":"X – przyłączanie / wiązanie aminokwasu / podstawienie aminokwasu.\nY – rozpoznawanie kodonu / miejsca w mRNA (kodującego ten aminokwas) / dopasowuje się do odpowiedniego miejsca w mRNA / wiąże się z mRNA w jego odpowiednim miejscu.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/24","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nTerapia genowa jest próbą uzyskania efektu leczniczego przez wprowadzenie prawidłowego\ngenu do komórki funkcjonującej nieprawidłowo. Wydaje się, że terapia genowa szczególnie\ndobrze będzie się nadawać do leczenia hemofilii A, spowodowanej brakiem w organizmie\nbiałka zwanego VIII czynnikiem krzepnięcia krwi. Krew bez tego czynnika nie krzepnie,\nnatomiast nawet niewielki wzrost stężenia tego czynnika we krwi powoduje znaczne\nzłagodzenie objawów choroby.\nWyjaśnij, w jaki sposób, za pomocą terapii genowej, można by uzyskać złagodzenie\nobjawów hemofilii A.\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n12","answer":null,"answer_text":"24.\nZa poprawne wyjaśnienie - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- Po wprowadzeniu prawidłowego genu do komórki nastąpi jego ekspresja,\ndzięki czemu nastąpi wytwarzanie brakującego białka / czynnika VIII\n(i krew będzie krzepnąć).\n- Wprowadzony gen koduje czynnik VIII, który po ekspresji genu /\npo transkrypcji (i translacji) w komórkach będzie wytwarzany\n(dzięki czemu krew będzie mogła krzepnąć).\n1","solution":"Po wprowadzeniu prawidłowego genu do komórki nastąpi jego ekspresja, dzięki czemu nastąpi wytwarzanie brakującego białka / czynnika VIII (i krew będzie krzepnąć).","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/25","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nPoddano analizie dziedziczenie 4 cech rośliny, za które odpowiedzialne są 4 pary alleli:\nAaBbCcDd. Analizy wyników krzyżówek genetycznych wskazały, że allele a i b oraz A i c\nsą ze sobą sprzężone i dziedziczą się niezależnie od alleli D i d.\nZaznacz na chromosomach rozmieszczenie alleli AaBbCcDd w komórce somatycznej,\nuwzględniając podane informacje.","answer":null,"answer_text":"25.\nZa poprawne zaznaczenie wszystkich alleli na każdej z dwóch par\nchromosomów po 1 pkt.\nPrzykłady zaznaczeń:\n2","solution":"[OBRAZEK]","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/26","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono działanie restryktazy i ligazy - enzymów wykorzystywanych\nw inżynierii genetycznej.\nOpisz, na podstawie schematu, sposób i efekt działania każdego z tych enzymów.\nRestryktaza -\nLigaza -\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n13","answer":null,"answer_text":"26.\nZa opis sposobu i efektu działania restryktazy i ligazy po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\n- Restryktaza rozcina cząsteczki DNA (w obrębie rozpoznawanej\nsekwencji nukleotydów ), w wyniku czego powstają tzw. lepkie końce /\nwystające, jednoniciowe fragmenty w rozciętych cząsteczkach DNA.\n- Ligaza łączy fragmenty (różnych) cząsteczek DNA, w wyniku czego\npowstaje zrekombinowane DNA.\n2","solution":"Restryktaza rozcina cząsteczki DNA (w obrębie rozpoznawanej sekwencji nukleotydów), w wyniku czego powstają tzw. lepkie końce / wystające, jednoniciowe fragmenty w rozciętych cząsteczkach DNA.\nLigaza łączy fragmenty (różnych) cząsteczek DNA, w wyniku czego powstaje zrekombinowane DNA.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/27","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono dziedziczenie grup krwi w pewnej rodzinie. Grupy krwi\nu człowieka uwarunkowane są występowaniem alleli wielokrotnych: IA, IB, i.\nDokonaj analizy rodowodu i podaj wszystkie możliwe genotypy osób oznaczonych\nsymbolem I.1 oraz II.3.\nGenotyp I.1:\nGenotyp II.3:","answer":null,"answer_text":"27.\nZa prawidłowe określenie wszystkich genotypów osoby I.1 oraz II.3 po 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\nGenotyp I.1: IAi, IBi, ii\nGenotyp II.3: IAi\n2","solution":"Genotyp I.1: $I^{A}i$, $I^{B}i$, $ii$\nGenotyp II.3: $I^{A}i$","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/28","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"28","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (2 pkt)\nNa wykresach przedstawiono rozkłady częstości cechy wysokości osobników w odległych\nczasowo pokoleniach A i N dwóch populacji (I i II) jednego gatunku, bytujących w różnych\nwarunkach środowiska.\nI\nII\na) Podaj (w przybliżeniu) dla każdej populacji (I i II) zakres zmienności cechy\nw pokoleniu N.\nI\nII\nb) Podaj, w której populacji (I czy II) widoczne są skutki działania doboru naturalnego.\nUzasadnij wybór jednym argumentem.\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":"28.\na) Za prawidłowe podanie przybliżonego zakresu zmienności cechy\nw każdej populacji w pokoleniu N - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\nzakres zmienności cechy: I. 5 cm - 10 cm, II. 5 cm - 8,5 cm / 9 cm.\nb) Za poprawne podanie populacji wraz z uzasadnieniem - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź:\nPopulacja II, ponieważ w pokoleniu potomnym zmienił się zakres\nzmienności cechy / rozkład częstości cechy wysokości / nastąpiło\nprzesunięcie wartości średniej wysokości.\n2","solution":"a) zakres zmienności cechy: I. 5 cm – 10 cm, II. 5 cm – 8,5 cm / 9 cm.\nb) Populacja II, ponieważ w pokoleniu potomnym zmienił się zakres zmienności cechy / rozkład częstości cechy wysokości / nastąpiło przesunięcie wartości średniej wysokości.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/29","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (1 pkt)\nRośliny nasienne mogą rozmnażać się wegetatywnie, np. przez bulwy lub rozłogi.\nOceń, czy rozmnażanie rośliny nasiennej wyłącznie wegetatywnie może prowadzić\ndo zmienności o znaczeniu ewolucyjnym. Odpowiedź uzasadnij za pomocą jednego\nargumentu.","answer":null,"answer_text":"29.\nZa poprawną ocenę wraz z uzasadnieniem - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nRozmnażanie to nie prowadzi do zmienności o znaczeniu ewolucyjnym,\nponieważ przy rozmnażaniu wegetatywnym nie następuje wymiana materiału\ngenetycznego / osobnik potomny powstaje z fragmentu osobnika\nmacierzystego / osobnik potomny jest kopią macierzystego (pomijając\nmożliwość losowych mutacji w niektórych komórkach) osobnik potomny\nzwykle ma identyczny materiał genetyczny jak osobnik macierzysty\n(przy braku mutacji).\n1","solution":"Rozmnażanie to nie prowadzi do zmienności o znaczeniu ewolucyjnym, ponieważ przy rozmnażaniu wegetatywnym nie następuje wymiana materiału genetycznego / osobnik potomny powstaje z fragmentu osobnika macierzystego / osobnik potomny jest kopią macierzystego.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (2 pkt)\nW odtwarzaniu przebiegu ewolucji organizmów dużą rolę odgrywa analiza podobieństw\ni różnic w budowie narządów. W wyniku ewolucji zbieżnej powstają narządy analogiczne\no zbliżonej budowie a różnym pochodzeniu, natomiast w wyniku ewolucji rozbieżnej -\nnarządy homologiczne o podobnym pochodzeniu a różnym wyglądzie przy zachowaniu\nwspólnego planu budowy.\nWśród przykładów A - F zaznacz symbol literowy jednej pary narządów analogicznych\nzwierząt i jednej pary narządów analogicznych roślin.\nA. Kończyna przednia ptaka i nietoperza.\nB. Skrzela raka i skrzela ryby.\nC. Pęcherz pławny ryb i płuca żaby.\nD. Liście brzozy i kolce kaktusa.\nE. Chwytniki mchu i korzenie paproci.\nF. Kłos zarodnionośny widliczki i kwiaty sosny.","answer":"B","answer_text":"30.\nZa poprawne zaznaczenie pary narządów analogicznych zwierząt i roślin\npo 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: B i E.\n2\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy\n6","solution":null,"image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/31","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"31","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono w uproszczony sposób obieg materii w ekosystemie. Literami\nA, B, C i D oznaczono grupy organizmów, różniące się rolą w tym procesie, w związku\nz czym należące do różnych poziomów troficznych.\nPodaj nazwę grupy organizmów oznaczonej na schemacie literą D oraz określ, na czym\npolega jej rola w obiegu materii.\nNazwa:\nRola:\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n15","answer":"D","answer_text":"31.\nZa poprawne podanie nazwy grupy D organizmów i określenie ich roli\npo 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nNazwa - destruenci / reducenci / saprobionty / saprofity.\nRola - rozkładają martwe szczątki organiczne do związków nieorganicznych\n/ mineralizują martwą materię organiczną (dostarczając związków\nnieorganicznych producentom).\n2","solution":"Nazwa – destruenci / reducenci / saprobionty / saprofity.\nRola – rozkładają martwe szczątki organiczne do związków nieorganicznych / mineralizują martwą materię organiczną (dostarczając związków nieorganicznych producentom).","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/32","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"32","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (1 pkt)\nPoniżej wymieniono w przypadkowej kolejności różne zespoły (układy) ekologiczne:\n1. - ekosystem, 2. - populacja, 3. - biosfera, 4. - biocenoza\nUporządkuj zespoły ekologiczne zgodnie z ich rosnącą złożonością, posługując się\nodpowiadającymi im cyframi.","answer":"2, 4, 1, 3","answer_text":"32. Za poprawne uporządkowanie układów - 1 pkt.\nPrawidłowe uporządkowanie: 2, 4, 1, 3\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/33","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"33","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (2 pkt)\nZakres tolerancji czynnika środowiska dla danej populacji organizmów wyznacza minimum\ni maksimum natężenia tego czynnika, poza którym osobniki badanej populacji nie występują.\nNa wykresie przedstawiono wpływ wilgotności powietrza na przeżywalność osobników\npopulacji owada, barczatki sosnówki, w różnych temperaturach. Udział osobników\nprzeżywających w danych warunkach temperatury i wilgotności środowiska zaznaczono\nna wykresie w % (od 0 do 100).\na) Odczytaj z wykresu i podaj procent osobników przeżywających w temperaturze\n15°C przy wilgotności 40%.\nb) Odczytaj z wykresu i podaj zakres tolerancji termicznej populacji barczatki\nsosnówki przy wilgotności względnej powietrza 40%.\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n16","answer":"C","answer_text":"33.\na) Za podanie liczby przeżywających osobników - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: 75%\nb) Za poprawne podanie zakresu tolerancji - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: 10°C-30°C\n2","solution":"a) 75%\nb) 10°C-30°C","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/34","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"34","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (3 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenie dla rozwiązania następującego problemu badawczego:\n„Jak współobecność gatunków pokrewnych o podobnych wymaganiach oddziałuje\nna liczebność każdego z nich?”.\nW tym celu w określonych warunkach laboratoryjnych hodowano we wspólnym\npomieszczeniu jednakową liczbę osobników każdego z dwóch gatunków chrząszczy (A i B)\nz rodzaju Tribolium.\na) Opisz próbę kontrolną do tego doświadczenia.\nb) Sformułuj najbardziej prawdopodobną hipotezę do przedstawionego powyżej\nproblemu. Podaj argument, który pozwolił Ci na jej sformułowanie.\nHipoteza\nArgument","answer":null,"answer_text":"34.\na) Za poprawne opisanie próby kontrolnej - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nJednakową / taką samą liczbę osobników gatunku A i B należy hodować\noddzielnie w takich samych warunkach / określonych warunkach.\nb) Za poprawne sformułowanie hipotezy oraz podanie trafnego argumentu\npo 1 pkt.\nPrzykłady hipotezy:\n- wspólne hodowanie spowoduje spadek liczebności jednego z gatunków,\n- współobecność spowoduje wzrost liczebności jednego gatunku a spadek\nliczebność gatunku drugiego / pokrewnego,\n- współobecność gatunków (pokrewnych) spowoduje zmniejszenie ich\nliczebności.\nPrzykłady argumentów:\n- między tymi gatunkami wystąpi konkurencja o jakiś czynnik środowiska\n(np. pokarm / miejsce),\n- hodowane gatunki mają podobne wymagania, więc wystąpi między nimi\nkonkurencja.\n3","solution":"a) Jednakową / taką samą liczbę osobników gatunku A i B należy hodować oddzielnie w takich samych warunkach / określonych warunkach.\nb) Hipoteza: wspólne hodowanie spowoduje spadek liczebności jednego z gatunków. Argument: między tymi gatunkami wystąpi konkurencja o jakiś czynnik środowiska (np. pokarm / miejsce).","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/35","paper_id":"biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"35","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (2 pkt)\nRośliny transgeniczne uprawia się od prawie 10 lat, np. kukurydzę, ryż, soję, ziemniaki,\npomidory, rzepak. Często, poza dodatkowymi wartościami odżywczymi, rośliny te bardziej\nniż zwykłe odmiany są odporne na suszę, mróz, herbicydy, choroby wirusowe, grzybowe\ni bakteryjne oraz szkodniki, dzięki czemu uzyskuje się większe plony. Równocześnie\nz pracami nad doskonaleniem upraw trwają prace nad ograniczeniem przemieszczania się\ntransgenów w środowisku.\nPrzedstaw po jednym prawdopodobnym przykładzie pozytywnego i negatywnego\nwpływu upraw roślin transgenicznych na środowisko przyrodnicze.\nWpływ pozytywny:\nWpływ negatywny:\nPrzykładowy zestaw zadań z biologii\nPoziom rozszerzony\n17\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"35.\nZa poprawny przykład pozytywnego i negatywnego wpływu roślin\ntransgenicznych na środowisko po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nwpływ pozytywny:\n- zmniejszy się zanieczyszczenie środowiska pestycydami, ponieważ\nrośliny te są odporne na szkodniki,\n- może zwiększyć się obszar naturalnych ekosystemów / nie zmniejszy się\nten obszar, ponieważ rośliny te jako wydajniejsze, mogą być uprawiane\nna mniejszej powierzchni,\nwpływ negatywny:\n- może nastąpić ucieczka transgenów do naturalnych odmian roślin\nuprawnych, dyskwalifikując je jako uprawy ekologiczne,\n- może nastąpić wypieranie gatunków dzikich, mniej odpornych,\n- może wystąpić niekorzystne ograniczenie liczebności / redukcja\nniektórych konsumentów I i II rzędu w środowisku / mogą wystąpić\nzakłócenia w sieci troficznej ekosystemów w wyniku zmniejszenia\nbioróżnorodności przez redukcję konsumentów I rzędu.\n2","solution":"Wpływ pozytywny: zmniejszy się zanieczyszczenie środowiska pestycydami, ponieważ rośliny te są odporne na szkodniki.\nWpływ negatywny: może nastąpić ucieczka transgenów do naturalnych odmian roślin uprawnych, dyskwalifikując je jako uprawy ekologiczne.","image":"img/biologia-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}