{"paper":{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":39,"source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nNa podstawie rysunku:\na) podaj cechę budowy różniącą zewnętrzną powierzchnię błony komórkowej\nod powierzchni wewnętrznej tej błony,\nb) przedstaw jeden ze sposobów rozmieszczenia białek względem podwójnej warstwy\nlipidów.\na)\nb)","answer":null,"answer_text":"1.\na) Za poprawne podanie różnicy w budowie zewnętrznej i wewnętrznej powierzchni błony - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- (na zewnętrznej powierzchni błony) występują / są obecne łańcuchy oligosacharydowe /\ncukrowe (których brak na powierzchni wewnętrznej) (1 pkt),\n- na wewnętrznej powierzchni błony brak łańcuchów oligosacharydowych / cukrowych, które\nwystępują na powierzchni zewnętrznej (1 pkt).\nb) Za poprawne przedstawienie sposobu rozmieszczenia białek względem podwójnej warstwy\nlipidów - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- białko może być całkowicie zanurzone w podwójnej warstwie lipidów (1 pkt),\n- białko może być związane tylko z jedną warstwą lipidową / wyraźnie wystawać ponad jej\npowierzchnię /występować na jej powierzchni (1 pkt),\n- białko może tkwić w całej podwójnej warstwie lipidów i wystawać po obu jej stronach (1 pkt).\n2\nNie uznaje się\nodpowiedzi: białko\npowierzchniowe\ni integralne,\nponieważ jest to\nnazwa rodzaju\nbiałek, a nie sposób\nrozmieszczenia.\nJeżeli porównanie\nzaczyna się od\npowierzchni\nwewnętrznej, to\nmusi być też pełny\nopis powierzchni\nzewnętrznej.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - arkusz standardowy i dla osób słabo widzących\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nWśród sformułowań od A do D zaznacz to, które nieprawidłowo określa rolę łańcuchów\noligosacharydowych obecnych w błonie komórkowej.\nA. Odgrywają istotną rolę podczas rozpoznawania komórek przez układ odpornościowy.\nB. Chronią błonę komórkową przed urazami mechanicznymi.\nC. Stanowią materiał zapasowy i energetyczny komórki.\nD. Chronią błonę komórkową przed uszkodzeniami chemicznymi.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n3","answer":"C","answer_text":"2.\nZa zaznaczenie sformułowania C - 1 pkt.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nW błonach komórek występują wyspecjalizowane struktury białkowe, zwane kanałami\njonowymi, umożliwiające transport jonów przez błonę. O selektywności kanału decyduje jego\nskład białkowy i charakter reszt aminokwasowych skierowanych do wnętrza kanału\njonowego. Jeżeli przeważają reszty naładowane dodatnio, kanał przepuszcza aniony, jeżeli\nnaładowane ujemnie - przepuszcza kationy.\nWykresem zilustrowano (u jednego z gatunków roślin okrytonasiennych) zależność przyrostu\nświeżej masy od stężenia jonów potasu w pożywkach, na których hodowano tkanki\nosobników dzikich i zmutowanych. Osobniki zmutowane nie posiadają w plazmolemie\nwyspecjalizowanych struktur białkowych (białek kanałowych) ułatwiających transport jonów\npotasu (K+) przez błonę.\nNa podstawie powyższych informacji:\na) podaj wartość stężenia jonów potasu, przy której największe znaczenie\nw transporcie tych jonów ma obecność białek kanałowych: ,\nb) określ, czy reszty aminokwasowe skierowane do wnętrza kanału jonowego dla jonów\npotasu są naładowane dodatnio, czy ujemnie:","answer":null,"answer_text":"3.\nZa prawidłowe określenie stężenia jonów potasu i charakteru reszt aminokwasowych po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na) (stężenie) 100 (μM/dm3) (1 pkt),\nb) (reszty aminokwasowe w kanałach jonowych dla potasu są naładowane) ujemnie (1 pkt).\n2\n4.\nZa poprawne podanie różnicy - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- transport aktywny (substancji) wymaga nakładu energii, (a transport bierny nie),\n- transport aktywny (substancji) może odbywać się wbrew gradientowi stężeń (tej substancji) /\nz miejsc o stężeniu niższym do miejsc o stężeniu wyższym, (a transport bierny odbywa się\nzgodnie z gradientem stężeń / z miejsc o stężeniu wyższym do miejsc o stężeniu niższym).\n1\nJeżeli porównanie\nzaczyna się od\ntransportu biernego,\nto musi być też\npełny opis\ntransportu\nczynnego.\n5.\nZa prawidłowe podanie numerów zdań zawierających fakty i zawierających opinie po 1 pkt.\nPoprawne odpowiedzi:\na) fakty: zdania - 1, 3 (1 pkt),\nb) opinie: zdania - 2, 5 (1 pkt).\n2\n6.\nZa trafnie do tekstu sformułowaną prawidłowość i poprawne wyjaśnienie po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nPrawidłowość: mitochondria skupiają się / występują:\n- w miejscach/obszarach komórki, w których jest zapotrzebowanie na energię (1 pkt),\n- (w pobliżu miejsc / organelli), gdzie odbywa się ruch (1 pkt),\n- w aktywnych (ruchowo / metabolicznie) miejscach/ obszarach komórki (1 pkt),\n- rozmieszczenie mitochondriów w komórce ma związek z zapotrzebowaniem (określonych\nstruktur /procesów) na energię (1 pkt),\nWyjaśnienie: (rozmieszczenie mitochondriów ma związek z tym, że)\n- są one centrami energetycznymi komórki / organellami, w których produkowane są związki\nwysokoenergetyczne (niezbędne do określonych procesów, wykonania określonej pracy)\n(1 pkt),\n- energia zgromadzona w wytworzonym ATP jest potrzebna, np. do wykonania ruchu / przebiegu\nprocesów (1 pkt),\n- umożliwia to (szybsze) dostarczenie energii tam (do miejsc/ organelli/ procesów), gdzie jest\npotrzebna / gdzie odbywa się ruch (1 pkt).\n2\n7.\nZa prawidłowy wybór każdego z dwóch sformułowań po 1 pkt.\nZa zaznaczenie: B (1 pkt), D (1 pkt).\n2\nPróbny egzamin maturalny z biologii - arkusz standardowy i dla osób słabo widzących\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony","solution":"a) 100 $\\mu$M/dm$^3$\nb) ujemnie","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nW błonach komórek oprócz białek kanałowych występują białka zwane przenośnikami.\nBiałka te transportują przez błonę różne substancje w sposób aktywny lub bierny.\nPodaj cechę różniącą transport aktywny od biernego.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nPoniżej zamieszczono schematyczny rysunek komórek ulegających podziałom wraz\nz uczniowskim opisem (zdania od 1 do 6).\nSpośród zdań od 1 do 6 wybierz i podaj numery tylko tych, które\na) zawierają fakty dotyczące przebiegu podziałów komórkowych:\nb) zawierają opinie ucznia o tych podziałach:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) 1, 3\nb) 2, 5","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nLiczba i rozmieszczenie mitochondriów w komórkach nie są przypadkowe. W komórkach\nnabłonka gruczołowego mitochondria układają się na linii przemieszczania się wydzieliny\nz komórki do jej otoczenia. We włóknach mięśniowych mitochondria leżą w bliskim\nsąsiedztwie włókienek kurczliwych. W plemnikach mitochondria otaczają ściśle podstawę\nwici, która jest organellum ruchu tej komórki.\nNa podstawie powyższych informacji sformułuj prawidłowość dotyczącą sposobu\nrozmieszczenia\nmitochondriów\nw\nkomórce.\nWyjaśnij\nzwiązek\nrozmieszczenia\nmitochondriów z ich funkcją.\nPrawidłowość:\nWyjaśnienie:\n1. Rysunki ilustrują różne fazy podziałów komórek.\n2. Moim zdaniem nie można określić, czy są to\npodziały komórek roślinnych, czy zwierzęcych.\n3. Tylko pojedyncze komórki są w stadium\nmetafazy i anafazy.\n4. Wszystkie komórki mają kształt wielokątów.\n5. Wydaje mi się, że jest jednakowe tempo\npodziałów komórek.\n6. Wielkość komórek jest zróżnicowana.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nW komórkach autotroficznych siła asymilacyjna, powstająca w fazie fotosyntezy zależnej\nod światła (jasnej), umożliwia zachodzenie fazy niezależnej od światła (ciemnej, cyklu\nCalvina). Nie wszystkie poniższe sformułowania w sposób poprawny opisują powstawanie\nATP i NADPH oraz ich znaczenie dla przebiegu fotosyntezy.\nWśród sformułowań od A do E zaznacz dwa, które są prawdziwe.\nA. ATP jest produktem fazy fotosyntezy zależnej od światła, a NADPH - fazy niezależnej od\nświatła.\nB. Jednym z warunków syntezy ATP jest transport elektronów przez łańcuch przenośników\nzlokalizowany w chloroplastach.\nC. Synteza NADPH, w zależności od rodzaju fosforylacji, jest sprzężona lub nie jest\nsprzężona z fotolizą wody.\nD. NADPH i ATP są niezbędne do przekształcenia kwasu fosfoglicerynowego do aldehydu\nfosfoglicerynowego.\nE. Odtwarzanie pierwotnego akceptora dwutlenku węgla z aldehydu fosfoglicerynowego\nwymaga udziału NADPH.","answer":"B, D","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nEnzymy mają zdolność obniżania energii aktywacji przez co ułatwiają zainicjowanie reakcji.\nSzybkość reakcji enzymatycznej (przy stałym stężeniu enzymu, pH i temperaturze) zależy\nod stężenia substratu. Stała Michaelisa (KM) to takie stężenie substratu, przy którym reakcja\nosiąga połowę szybkości maksymalnej - Vmax - w warunkach optymalnych.\nPoniższy wykres ilustruje zależność między szybkością reakcji a stężeniem substratu.\nNa podstawie danych z wykresu podaj wartość KM :\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"8.\nZa prawidłowe podanie wartości KM - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: KM - (około) 1,5 (µM /dm3).\n1\n9.\nZa poprawnie określone pH podłoża - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: uznaje się każdy przedział wartości w zakresie pH od powyżej 9,0 do 9,6 /\n9,0 < zakres pH < 9,6.\n1\n10.\nZa poprawne wypełnienie każdego z dwóch wierszy tabeli po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nA - włośnik / włośniki: pobieranie wody / zwiększenie powierzchni chłonnej korzenia /\npowierzchni pobierania wody (i soli mineralnych) z gleby / podłoża/otoczenia (1 pkt),\nB - komórki szparkowe / aparat szparkowy: regulacja transpiracji / zapobieganie nadmiernej\nutracie wody (przez wyparowywanie) / umożliwienie wydalania pary wodnej / wyparowywania\nwody / regulacja uwodnienia komórek liścia (1 pkt).\n2\nNie uznaje się\nw B odpowiedzi\nszparka.\n11.\nZa przedstawienie trafnej propozycji próby kontrolnej i podanie celu jej wprowadzania po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na) próba kontrolna:\n- rysunek: naczynie z wodą i umieszczoną w niej rośliną taką, jaka jest na\nschemacie dołączonym do zadania (1 pkt),\n- opis: umieszczenie w naczyniu z wodą (bez auksyn) takiego samego pędu /\npędów rośliny, jak w roztworze auksyn (1 pkt).\nb) cel wprowadzenia próby kontrolnej:\n- (próba kontrolna) umożliwia prawidłową interpretację wyników doświadczenia (1 pkt),\n- (odniesienie wyników próby doświadczalnej do próby kontrolnej) pozwala na wnioskowanie\no wpływie zastosowanego czynnika doświadczalnego / auksyn na ukorzenianie /rozwój/wzrost\nrośliny (1 pkt),\n- umożliwia porównanie zachowania się rośliny w obu roztworach / określenie wpływu\nhormonów / auksyn na ukorzenienie/rozwój / wzrost roślin (1 pkt).\n2\n12.\nZa sformułowanie trafnego do doświadczenia problemu badawczego i wniosku po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na) problem badawczy:\n- wpływ położenia pędów / pędu rośliny / trzykrotki na kierunek ich / jego wzrostu (1 pkt),\n- czy położenie pędów / orientacja rośliny (względem podłoża, względem kierunku siły\ngrawitacji) ma wpływ na kierunek wzrostu pędów? (1 pkt),\n2\nPróbny egzamin maturalny z biologii - arkusz standardowy i dla osób słabo widzących\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\nb) wniosek:\n- kierunek wzrostu pędów trzykrotki nie zależy od ich położenia / niezależnie od położenia\npędy trzykrotki rosną w jednym / tym samym kierunku/rosną przeciwnie do kierunku siły\nciążenia (1 pkt),\n- pędy trzykrotki wykazują geotropizm ujemny (1 pkt).","solution":"$K_{M}$ – (około) $1,5$ ($\\mu$M /dm$^3$)","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nCelem badań było określenie takich warunków hodowli, które pozwoliłyby na wyizolowanie\n(do dalszych badań) określonych gatunków bakterii z mieszaniny kilku gatunków. W tabeli\nprzedstawiono tolerancję tych bakterii na pH podłoża.\nWartości pH podłoża\nGatunek\nminimum\noptimum\nmaksimum\nDwoinka zapalenia płuc\n6,5\n7,8\n8,3\nPrzecinkowiec cholery\n5,6\n6,2 - 8,0\n9,6\nPrątek gruźlicy\n4,5\n7,3 - 7,9\n8,6\nPałeczka okrężnicy\n4,4\n6,0 - 7,0\n9,0\nNa podstawie analizy powyższych danych z tabeli, podaj przedział wartości pH podłoża,\nna którym teoretycznie powinny rozwinąć się wyłącznie przecinkowce cholery.\nWartość pH podłoża: od powyżej do","answer":null,"answer_text":null,"solution":"$9,0 < \\text{zakres pH} \\le 9,6$","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nNa rysunku A przedstawiono budowę skórki korzenia, na rysunku B - skórki liścia.\nWpisz w odpowiednie miejsca tabeli nazwy i role (w gospodarce wodnej roślin) struktur\nwskazanych strzałkami na rysunkach A i B.\nRys.\nSkórka\nNazwa struktury\nRola w gospodarce wodnej\nroślin\nA. Korzenia\nB.\nLiścia\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n7","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nHormony odgrywają ważną rolę w rozwoju roślin. Żeby się o tym przekonać wykonano\nnastępujące doświadczenie: kilka pędów (tej samej długości) tego samego gatunku rośliny\numieszczono w pojemnikach z wodnym roztworem auksyn. W każdym z pojemników\npo kilkunastu dniach trwania doświadczenia uzyskano wyniki, takie jak przedstawiono\nna schematycznym rysunku B.\npoczątek doświadczenia wynik doświadczenia próba kontrolna\na) Przedstaw (w formie rysunku albo opisu) propozycję próby kontrolnej do tego\ndoświadczenia.\nb) Podaj cel wprowadzania próby kontrolnej do zestawu doświadczalnego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono przebieg doświadczenia, w którym pędy trzykrotki umieszczono\nw trzech różnych położeniach.\npoczątek doświadczenia wynik doświadczenia\na) Sformułuj problem badawczy do tego doświadczenia.\nb) Zapisz wniosek wynikający z tego doświadczenia.\na) Problem badawczy:\nb) Wniosek:\nMiejsce na rysunek\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nNa rozwój roślin mają wpływ różne czynniki środowiska zewnętrznego. Na rysunku\nprzedstawiono efekt miejscowego oziębiania (kilka dni w temperaturze od 0° do 10°C)\npączków lilaka (krzew ozdobny). Pod rysunkiem zamieszczono dwa stwierdzenia:\ndotyczące interpretacji wyników przeprowadzonego doświadczenia i wnioskowania na\npodstawie wyników.\nI. Stwierdzenie: oziębienie kilku pączków na roślinie stymuluje przerwanie stanu uśpienia\nwszystkich pozostałych pączków.\nII. Stwierdzenie: lilak hodowany w warunkach naturalnych w klimacie tropikalnym\nnie wytworzy kwiatów.\nNa podstawie analizy tekstu i rysunku oceń słuszność powyższych stwierdzeń, wpisując\nsłowa prawda lub fałsz. Każdą ocenę uzasadnij jednym argumentem.\nI. stwierdzenie:\nII. stwierdzenie:","answer":null,"answer_text":"13.\nZa właściwą ocenę słuszności każdego z dwóch stwierdzeń wraz z uzasadnieniem po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nI. stwierdzenie: fałsz / jest nieprawdziwe, ponieważ:\n- oziębienie pączka pobudza jego rozwój, a nie przerywa stanu uśpienia (pozostałych) pączków\nnieoziębionych (1 pkt),\n- rozwój pączków jest stymulowany przez wcześniejsze ich oziębienie, a nie oddziaływanie\ninnych pączków (1 pkt),\n- każdy pączek reaguje indywidualnie na oziębienie / oziębienie kilku pączków nie powoduje\nrozwinięcia pączków nieoziębionych / rozwijały się tylko pączki oziębione, nieoziębione\npozostały uśpione (1 pkt).\nII. stwierdzenie: prawda / jest prawdziwe, gdyż klimat tropikalny charakteryzuje się temperaturą\nwyższą od niezbędnej do oziębienia pączków przed zakwitnięciem / w klimacie tropikalnym nie\nwystępują temperatury 0 - 10 oC / aby został wytworzony kwiat pączek musi być oziębiony / do\nwytworzenia kwiatów jest potrzebne obniżenie temperatury (1 pkt).\n2\nNie uznaje się\nodpowiedzi,\nw których nie\nma przy\nstwierdzeniu I.\ni II. określenia\nczy jest ono\nprawdziwe, czy\nfałszywe.\n14.\nZa zaznaczenie schematu D - 1 pkt.\n1\n15.\nZa poprawnie podane nazwy gruczołu i współzależności między podwzgórzem i przysadką\nmózgową po 1 pkt.\nPoprawne odpowiedzi:\na) przysadka mózgowa /tylny płat przysadki mózgowej (1 pkt),\nb) sprzężenie zwrotne (ujemne) (1 pkt).\n2\n16.\nZa zaznaczenie sformułowania C - 1 pkt.\n1\n17.\nZa podanie właściwej nazwy produktu końcowego oddychania beztlenowego i opisanie sytuacji,\nw której zachodzi ten rodzaj oddychania po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na) kwas mlekowy / mleczan (1 pkt),\nb) (do niedotlenienia komórek mięśniowych / oddychania beztlenowego) dochodzi w czasie\nwytężonej pracy mięśni / dużego / nadmiernego / zbyt dużego / dużego wysiłku fizycznego\n(bez uprzedniego treningu / rozgrzewki) (1 pkt).\n2\n18.\nZa zaznaczenie sformułowania A - 1 pkt.\n1\nPróbny egzamin maturalny z biologii - arkusz standardowy i dla osób słabo widzących\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nRóżnorodność roślin nasiennych znajduje swoje odzwierciedlenie również w taksonomii.\nWśród schematów od A do D zaznacz ten, który prawidłowo obrazuje relacje między\njednostkami systematycznymi roślin oznaczonymi od I do IV (wielkości kół nie\nodzwierciedlają liczebności gatunków w obrębie grupy).\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n9\nPoniższy schemat wykorzystaj do rozwiązania zadań: 15. i 16.\nNa schemacie przedstawiono regulację objętości wydalanego moczu przy małej ilości\nspożywanych płynów. ADH jest to hormon antydiuretyczny, który stymuluje resorpcję wody\nw kanalikach zbiorczych nerki.\nMała ilość spożywanych płynów\nZmniejszenie objętości krwi i wzrost ciśnienia osmotycznego\nReceptory w podwzgórzu\nTylny płat przysadki mózgowej\nX\nADH\nWzrost przepuszczalności ścian kanalików zbiorczych\nZwiększone wchłanianie wody\nMniejsza objętość moczu","answer":"D","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\na) Podaj nazwę gruczołu dokrewnego (wydzielania wewnętrznego) uczestniczącego\nbezpośrednio w regulacji objętości wydalanego moczu.\nb) Podaj nazwę przedstawionego mechanizmu regulacji wydzielania ADH.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) przysadka mózgowa / tylny płat przysadki mózgowej\nb) sprzężenie zwrotne (ujemne)","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nPo przeanalizowaniu informacji ze schematu zaznacz wśród sformułowań od A do D to,\nktóre poprawnie uzupełni miejsce X w tym schemacie.\nA. Zwiększenie objętości krwi i wzrost ciśnienia osmotycznego.\nB. Zmniejszenie objętości krwi i wzrost ciśnienia osmotycznego.\nC. Zwiększenie objętości krwi i spadek ciśnienia osmotycznego.\nD. Zmniejszenie objętości krwi i spadek ciśnienia osmotycznego.\nUwalnianie ADH\nHamowanie uwalniania ADH\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n10\nI\nII","answer":"C","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nW komórkach mięśniowych człowieka, w pewnych stanach fizjologicznych odbywa się\noddychanie beztlenowe.\na) Podaj nazwę końcowego produktu przekształcenia glukozy w komórkach\nmięśniowych w czasie oddychania beztlenowego\nb) Przedstaw sytuację, w której dochodzi do niedotlenienia komórek mięśniowych przy\nprawidłowo funkcjonującym układzie krwionośnym.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nPoszczególne odcinki przewodu pokarmowego pełnią określone funkcje. Poniżej każdej\nnazwie odcinka przewodu pokarmowego przyporządkowano po jednej funkcji.\nWśród zamieszczonych niżej zestawów od A do D zaznacz ten, który zawiera poprawnie\nprzyporządkowaną funkcję do nazwy odcinka przewodu pokarmowego.\nA. Jama ustna - zapoczątkowanie trawienia cukrów złożonych.\nB. Przełyk - wchłanianie prostych składników pokarmowych.\nC. Żołądek - wytwarzanie trypsyny.\nD. Dwunastnica - produkcja nieaktywnej postaci pepsyny.","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono w uproszczeniu działanie lipazy trzustkowej na triglicerydy (I)\ni powstawanie produktów reakcji trawienia tych tłuszczów (II).\nNa podstawie schematu:\na) opisz działanie lipazy trzustkowej na triglicerydy,\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n11\nb) podaj nazwy wszystkich przedstawionych produktów trawienia triglicerydów.","answer":null,"answer_text":"19.\nZa prawidłowe opisanie działania lipazy trzustkowej i podanie nazw wszystkich produktów\ntrawienia tłuszczów po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na)\n- lipaza trzustkowa hydrolizuje/rozrywa/niszczy / (kolejne) wiązania (estrowe) między glicerolem\ni kwasami tłuszczowymi / resztami kwasów tłuszczowych (1 pkt),\n- stopniowo rozkłada tłuszcze na glicerol i kwasy tłuszczowe / odrywa/ odłącza od glicerolu\nreszty kwasów tłuszczowych (1 pkt).\nb) diglicerydy (dwuglicerydy), monoglicerydy, glicerol, kwasy tluszczowe (1 pkt).\n2\n20.\nZa prawidłowy wybór każdego z dwóch sformułowań - po 1 pkt.\nPoprawne odpowiedzi: A (1 pkt), E (1 pkt).\n2\n21.\nZa każdy z dwóch trafnie sformułowanych wniosków po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- wysiłek fizyczny prowadzi do wzrostu wskaźnika przepływu krwi / ukrwienia\n(w wymienionych strukturach) (1 pkt),\n- wskaźnik wzrostu przepływu krwi / wzrost przepływu krwi zależy od rodzaju struktury /\naktywności struktury / jest różny dla różnych struktur (1 pkt),\n- większy wzrost przepływu krwi / ukrwienia ma miejsce w strukturach aktywnych (w czasie\nwysiłku fizycznego) / zużywających dużo energii / mniejszy wzrost przepływu krwi ma miejsce\nw strukturach mało aktywnych (w czasie wysiłku fizycznego), zużywających mało energii\n(1 pkt),\n- większy wzrost przepływu krwi / ukrwienia ma miejsce w strukturach aktywnych /\nzużywających dużo energii, np. mięśniach szkieletowych / mniejszy wzrost przepływu krwi /\nukrwienia ma miejsce w strukturach mało aktywnych / zużywających mało energii, np. układzie\npokarmowym (1 pkt),\n- największy wzrost przepływu krwi (wśród wszystkich struktur) występuje w mięśniach\nszkieletowych / najmniejszy wzrost przepływu krwi (wśród wszystkich struktur) występuje\nw przewodzie pokarmowym (1 pkt).\n2\n22.\nZa podanie właściwego czynnika i poprawne wyjaśnienie po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nCzynnik: zasolenie wody (1 pkt).\nWyjaśnienie (przykłady):\nwyższe stężenie roztworu w środowisku zewnętrznym / hipertoniczność roztworu zewnętrznego\n2\nPróbny egzamin maturalny z biologii - arkusz standardowy i dla osób słabo widzących\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\npowoduje osmotyczne przenikanie / wypływanie wody z organizmu (do jego otoczenia) (1 pkt),\n- organizm traci wodę, ponieważ przepływa ona z roztworu o stężeniu niższym do roztworu\no stężeniu wyższym (1 pkt),\n- płyny ustrojowe zwierząt morskich są hipotoniczne względem wody morskiej, dlatego woda\nosmotycznie z nich wypływa (1 pkt).","solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nOrganizm człowieka w różny sposób walczy z antygenami. Odporność uzyskaną dzięki\nwprowadzeniu do organizmu chorego gotowych przeciwciał nazywa się odpornością bierną,\nw odróżnieniu od odporności czynnej, nabytej przez kontakt układu odpornościowego\nz antygenami. Niszczenie przez przeciwciała konkretnych antygenów, a nie jakichkolwiek\nciał obcych, nazywa się odpornością swoistą.\nNa podstawie powyższych informacji wśród zdań od A do E zaznacz dwa, które są\nprawdziwe.\nA. Produkcja przez organizm przeciwciał do walki z określonymi antygenami jest rodzajem\nodporności swoistej.\nB. Odporność swoistą organizmowi człowieka zapewnia między innymi skóra, która chroni\norganizm przed wnikaniem ciał obcych.\nC. Odporność czynną uzyskuje organizm chorego człowieka, któremu podano surowicę\nz przeciwciałami.\nD. Przykładem\nodporności\nbiernej\njest\nwytwarzanie\nprzez\norganizm\nantygenów\nw odpowiedzi na określone przeciwciała.\nE. Stosowanie szczepionek, polegające na podaniu osłabionych antygenów, które nie są\nzdolne do wywołania choroby, prowadzi do nabycia przez organizm odporności czynnej.","answer":"A, E","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono dane ilustrujące zmiany przepływu krwi w różnych strukturach\norganizmu człowieka wywołane wysiłkiem fizycznym.\nPrzepływ krwi w dm3/min\nStruktury organizmu\nczłowieka\nw spoczynku\npodczas\nwysiłku\nfizycznego\nWskaźnik\nwzrostu\nprzepływu krwi\nSerce\n0,25\n1,75\n7\nPrzewód pokarmowy\n1,2\n1,4\n1,16\nMięśnie szkieletowe\n0,75\n28\n37,3\nNa podstawie analizy danych z tabeli sformułuj dwa ogólne wnioski, dotyczące zmian\nprzepływu krwi we wszystkich wymienionych strukturach organizmu człowieka podczas\nwysiłku fizycznego.\n1\n2\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n12","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nMimo że czynniki środowiska wodnego zasadniczo różnią się od czynników środowiska\nlądowego, to skutki ich oddziaływania mogą być podobne. Na przykład odwodnienie\norganizmu może grozić zarówno zwierzętom lądowym żyjącym w środowisku suchym, jak\ni zwierzętom żyjącym w morzu.\nPodaj czynnik środowiskowy, który sprawia, że ryby morskie (kostnoszkieletowe)\nw warunkach naturalnych są narażone na utratę wody z organizmu i wyjaśnij dlaczego\ntak się dzieje.\nCzynnik:\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/23","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nW budowie zwierząt występują adaptacje do określonych czynników środowiska.\nNa przykład podobną cechą adaptacyjną ryb i ptaków jest opływowy kształt ciała.\nWyjaśnij, z czego wynika podobieństwo kształtu ciała tych zwierząt.","answer":null,"answer_text":"23.\nZa poprawne wyjaśnienie przyczyny podobieństwa kształtu ciała ryb i ptaków - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- (wynika) z konieczności pokonywania / zmniejszania oporu wody i powietrza / oporu ośrodka,\nw którym poruszają się / żyją te organizmy,\n- (opływowy kształt ciała) jest przystosowaniem do pokonywania / zmniejszania oporu wody\ni powietrza / oporu ośrodka, (w którym porusza się zwierzę).\n1\n24.\nZa podanie poprawnych nazw dwóch układów - 1 pkt.\nPoprawne odpowiedzi:\nukład krwionośny i wydalniczy / moczowy.\n1\n25.\nZa poprawnie określone podobieństwo i różnicę po 1 pkt.\na) Podobieństwo: następuje wzrost / rośnie pobór tlenu przez płuca i skórę (1 pkt).\nb) Różnica:\n- pobór tlenu przez skórę prawie się nie zmienia / jest ustabilizowany, przez płuca maleje /\nspada / zmienia się (1 pkt),\n- udział płuc w poborze tlenu jest większy niż udział skóry (1 pkt).\n2\n26.\nZa poprawne wyjaśnienie do każdego z podpunktów (a i b) po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na) (przedstawiony sposób pozbycia się rozgwiazd) nie jest skuteczny, gdyż prowadzi\ndo rozmnożenia się rozgwiazd (1 pkt),\nb) (organizmy potomne rozgwiazdy) mają taką samą informację genetyczną jak organizm\nrodzicielski, ponieważ powstają w wyniku rozmnażania bezpłciowego / ponieważ rozmnażanie\nbezpłciowe / przez regenerację nie różnicuje organizmów / ponieważ są klonami (1 pkt).\n2\n27.\nZa poprawne wpisanie każdych dwóch z czterech nazw kwasów nukleinowych po 1 pkt.\nPoprawne odpowiedzi:\n1 - DNA, 2 - RNA / premRNA / hnRNA, 3 - mRNA, 4 - tRNA (2 pkt).\n2\n28.\nZa poprawne zapisanie genotypów rodziców i dziecka po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na) genotypy rodziców: Aa, Aa /obydwoje rodzice mają genotyp: Aa (1 pkt),\nb) genotypy dziecka: AA, Aa (1 pkt).\n2\nPróbny egzamin maturalny z biologii - arkusz standardowy i dla osób słabo widzących\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/24","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nMiędzy układami wewnętrznymi w organizmie ssaków istnieją powiązania strukturalne\ni funkcjonalne. Na poniższym schemacie przedstawiono budowę nefronu.\nNa podstawie rysunku podaj nazwy układów wewnętrznych, które w nefronie są\npowiązane strukturalnie i funkcjonalnie.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n13","answer":null,"answer_text":null,"solution":"układ krwionośny i wydalniczy / moczowy","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/25","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nMiejscem wymiany gazowej są różne struktury organizmu zwierząt. Na wykresie\nprzedstawiono pobór tlenu przez płuca i skórę w czasie wymiany gazowej pewnego gatunku\npłaza.\nNa podstawie danych z wykresu:\na) określ podobieństwo dotyczące poboru tlenu przez płuca i skórę w czasie wymiany\ngazowej od stycznia do marca u tego gatunku płaza,\nb) określ różnicę dotyczącą poboru tlenu przez płuca i skórę w czasie wymiany gazowej\nod czerwca do sierpnia u tego gatunku płaza.\na) Podobieństwo:\nb) Różnica:","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/26","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nGłównym sposobem rozmnażania się zwierząt jest rozmnażanie płciowe. U niektórych\nzwierząt, na przykład rozgwiazd, występuje rozmnażanie bezpłciowe, któremu towarzyszy\nregeneracja. Rozgwiazdy, żywiąc się ostrygami pustoszą ich hodowle. Niektórzy hodowcy\nostryg, żeby pozbyć się rozgwiazd tną je na kawałki i wyrzucają do morza.\na) Wyjaśnij, czy jest skuteczny przedstawiony sposób pozbycia się rozgwiazd z hodowli\nostryg.\nb) Podaj i uzasadnij, jaką informację genetyczną będą posiadały organizmy potomne\nrozgwiazdy (powstałe przez regenerację) w stosunku do informacji organizmu\nrodzicielskiego.\na)\nb)\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/27","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nNa schemacie w uproszczeniu przedstawiono etapy ekspresji informacji genetycznej\n(u Eukaryota).\nUzupełnij schemat, wpisując w odpowiednie miejsca oznaczone cyframi od 1 do 4\nwłaściwe nazwy kwasów nukleinowych.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1 – DNA, 2 – RNA / premRNA / hnRNA, 3 – mRNA, 4 – tRNA","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/28","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"28","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (2 pkt)\nZałóżmy, że cecha zdolności zwijania języka (w rurkę) jest warunkowana przez jedną parę\nalleli i dziedziczy się zgodnie z prawami Mendla.\nMałżeństwo, w którym oboje rodzice mają tę umiejętność, ma dwoje dzieci. Jedno z nich\npotrafi zwijać język, a drugie nie.\na) Zapisz genotypy rodziców\nb) Zapisz możliwe genotypy dziecka, które ma zdolność zwijania języka.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Aa, Aa\nb) AA, Aa","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/29","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"29","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (2 pkt)\nU muszki owocowej samice posiadają dwa chromosomy X, a samce - chromosomy X i Y.\nGen warunkujący kolor oczu jest zlokalizowany w chromosomie X. Dominujący allel A tego\ngenu warunkuje oczy czerwone, a zmutowany allel recesywny a - kolor biały.\nSkrzyżowano białooką samicę z czerwonookim samcem.\na) Zapisz genotypy krzyżowanych osobników, stosując oznaczenia wprowadzone\nw tekście.\nb) Podaj kolor oczu potomstwa F1 (w powiązaniu z płcią), z tej krzyżówki.\na) białooka samica: , czerwonooki samiec:\nb) samice F1: , samce F1:\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n15","answer":null,"answer_text":"29.\nZa poprawne zapisanie genotypów krzyżowanych osobników i podanie koloru oczu potomstwa\npo 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na) genotypy: samica Xa Xa, samiec XA Y / XA Yo / XA Y- (1 pkt),\nb) kolor oczu: samice - kolor czerwony, samce - kolor biały (1 pkt).\n2\nNie uznaje się\ninnych oznaczeń\nliterowych.\n30.\nZa zaznaczenie odpowiedzi C - 1 pkt.\n1\n31.\nZa poprawnie podany mutagenny efekt letalny promieniowania jonizującego - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nMutagenny efekt letalny będzie słabszy w powietrzu o niższej zawartości tlenu od normalnej.\n1\n32.\nZa podanie nazwy właściwego organu (w którym jest więcej białek wiążących kadm) i trafnego\nargumentu po 1 pkt.\na) Poprawna odpowiedź: korzeń (1 pkt).\nb) Przykład argumentu:\nKapusta transgeniczna gromadzi mniej kadmu w pędzie nadziemnym, który jest częścią jadalną\n(1 pkt).\n2\n33.\nZa zaznaczenie odpowiedzi A - 1 pkt.\n1\n34.\nZa podanie trafnej do rysunków nazwy doboru naturalnego - 1 pkt.\nPoprawna odpowiedź: dobór kierunkowy / kierunkowy.\n1\n35.\nZa poprawny, prawdopodobny przykład łańcucha pokarmowego - 1 pkt.\nKażdy podany przykład łańcucha pokarmowego musi być zgodny ze schematem: roślina -\nroślinożerca - drapieżca - człowiek lub martwa materia organiczna - konsument I rz. - konsument\nII rz. - człowiek.\nPrzykłady odpowiedzi:\nziemniak - stonka (ziemniaczana) - bażant - człowiek,\nmartwa materia organiczna - dżdżownica - kura - człowiek.\n1\n36.\nZa poprawne podanie następstwa dla populacji norników wynikające z pojawienia się sowy\nśnieżnej - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nzapobiegnie nadmiernemu rozwojowi populacji norników / spełni rolę regulatora liczebności\npopulacji norników / może zmniejszyć liczebność populacji norników.\n1\n37.\nZa podanie nazwy właściwej trawy i poprawne uzasadnienie - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- Najsilniejszym konkurentem okazał się /jest rajgras / trawa z rodzaju rajgras, ponieważ rajgras\nna glebie o średniej wilgotności (optymalnej) zahamował rozwój innych traw, (które na takiej\n1\nPróbny egzamin maturalny z biologii - arkusz standardowy i dla osób słabo widzących\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\nglebie rozwijają się najlepiej),\n- każda z traw wysiana pojedynczo najlepiej rośnie na glebie średnio wilgotnej, kiedy są wysiane\nrazem / konkurują ze sobą (w tych warunkach) najlepiej na tej glebie rozwija się rajgras,\n- rajgras wyeliminował/wyparł pozostałe trawy/ stokłosę i wyczyńca z podłoża o średniej\nwilgotności / optymalnego dla wszystkich badanych traw.","solution":"a) samica $X^{a}X^{a}$, samiec $X^{A}Y$ / $X^{A}Y^{o}$ / $X^{A}Y^{-}$\nb) samice – kolor czerwony, samce – kolor biały","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"30","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nPoliploidalność to zjawisko polegające na zwielokrotnieniu podstawowej (haploidalnej)\nliczby chromosomów (n) w komórkach (powyżej liczby 2n - diploidalnej), co zapisuje się\njako: 3n - triploidy, 4n - tetraploidy, 5n - pentaploidy itd. Stosując różne metody\notrzymywania\norganizmów\npoliploidalnych,\nuzyskano\nwiele\ngatunków\nroślin\no zwielokrotnionym garniturze chromosomowym.\nWśród niżej wymienionych metod od A do D zaznacz tę, która najskuteczniej prowadzi\ndo powstania triploidów.\nA. Krzyżowanie haploidów z haploidami.\nB. Połączenie gamety 3n z gametą 3n.\nC. Krzyżowanie diploidów z tetraploidami.\nD. Połączenie gamety 3n z gametą 1n.","answer":"C","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/31","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (1 pkt)\nMutacje w komórkach zachodzą spontanicznie, ale mogą też być wywoływane sztucznie,\nna przykład przez promienie jonizujące. Efekty mutagenne (często letalne - śmiertelne) tych\npromieni zależą między innymi od składu atmosfery (normalny skład powietrza: około 78%\nazotu, 21% tlenu i 1% inne składniki), w której zostały napromieniowane badane komórki czy\norganizmy. Zależność tę (na przykładzie chromosomów X muszki owocowej) zbadano\nw warunkach laboratoryjnych i zilustrowano poniższym wykresem.\nNa podstawie powyższych informacji podaj, czy efekt mutagenny (o charakterze\nletalnym) promieniowania jonizującego u muszki owocowej będzie słabszy w powietrzu\no normalnym składzie, czy w powietrzu z niższą (od normalnej) zawartością tlenu.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n16","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/32","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"32","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (2 pkt)\nWyhodowano transgeniczne: kapustę i tytoń, posiadające geny odpowiedzialne za syntezę\nbiałek wiążących i dezaktywujących toksyczny kadm (Cd).\nW tabeli przedstawiono względną zawartość kadmu w korzeniach i pędach wyhodowanych\nroślin.\nWzględna zawartość kadmu\n(za 100 przyjęto zawartość Cd w roślinach kontrolnych)\nRodzaj rośliny\nkorzeń\npęd nadziemny\nTytoń kontrolny\n100\n100\nTytoń transgeniczny\n180\n20\nKapusta kontrolna\n100\n100\nKapusta transgeniczna\n160\n40\na) Na podstawie analizy przedstawionych wyników eksperymentu podaj nazwę organu\ntransgenicznych roślin, w którym jest więcej białek wiążących kadm.\nb) Podaj\nargument\nprzemawiający\nza\nwprowadzeniem\ndo\nuprawy\nkapusty\ntransgenicznej.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/33","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"33","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (1 pkt)\nTrzy blisko spokrewnione gatunki pewnego rodzaju ptaków chociaż mają niemal identyczny\nwygląd, a ich zasięgi geograficzne pokrywają się, pozostają odrębnymi gatunkami, między\nktórymi nie ma przepływu genów. Jeden z gatunków występuje w lasach iglastych, drugi -\nw liściastych, a trzeci wybiera zagajniki wierzbowo-olszowe.\nWśród niżej wymienionych rodzajów izolacji od A do D zaznacz ten, którego\nnastępstwem jest brak przepływu genów między opisanymi gatunkami ptaków.\nA. Izolacja siedliskowa.\nB. Izolacja geograficzna.\nC. Izolacja morfologiczna.\nD. Izolacja sezonowa.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n17","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/34","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"34","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (1 pkt)\nWyróżnia się trzy rodzaje doboru naturalnego:\n1. stabilizujący, który faworyzuje cechy o wartościach średnich, fenotypy typowe dla danej\npopulacji, a eliminuje wartości skrajne, fenotypy odbiegające od typowego,\n2. kierunkowy, faworyzujący jedno optimum, które odbiega w jednym albo drugim kierunku\nod średniej wartości cechy, fenotypu typowego w danej populacji,\n3. różnicujący (rozdzielający, rozrywający), który faworyzuje jednocześnie więcej niż jedno\noptimum (odbiegające od średniej wartości cechy, fenotypu typowego w danej populacji),\na eliminuje formy pośrednie.\nPodaj nazwę rodzaju doboru naturalnego (spośród opisanych powyżej), którego\ndziałanie zilustrowano rysunkami.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"dobór kierunkowy / kierunkowy","image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/35","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"35","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (1 pkt)\nCzłowiek zajmuje określone miejsce w strukturze troficznej ekosystemów.\nPodaj przykład prawdopodobnego łańcucha pokarmowego, w którym człowiek będzie\nkonsumentem trzeciego rzędu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/36","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"36","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36. (1 pkt)\nSkład gatunkowy biocenoz kształtują różne czynniki. Z informacji uzyskanych z Zakładu\nBadania Ssaków PAN w Białowieży wynika, że w Puszczy Białowieskiej obserwuje się stały\nwzrost liczby norników (rodzaj gryzoni). Przypuszcza się, że ta wzrastająca liczebność\nnorników może spowodować pojawienie się na tych obszarach syberyjskich ptaków,\nna przykład sowy śnieżnej, której inwazja do Europy następuje co kilkanaście lat. Inwazja\nmoże mieć skutki trwałe lub chwilowe.\nPodaj przykład następstwa dla populacji norników w Puszczy Białowieskiej, które może\nwynikać z obecności w niej sowy śnieżnej.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n18","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/37","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"37","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 37. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono graficznie skutki konkurencji (na poletkach eksperymentalnych)\nmiędzy trawami z rodzajów: rajgras, stokłosa i wyczyniec. Schemat A obrazuje taki sam\nprzyrost dla każdej trawy wysianej osobno na poletkach o różnej wilgotności (dlatego\numieszczono jeden wykres dla trzech rodzajów traw).\nSchemat B obrazuje przyrost traw wysianych razem na poletkach o różnej wilgotności.\nInterpretując informacje zilustrowane schematami, podaj, która z traw okazała się\nnajsilniejszym konkurentem na poletku o wilgotności gleby optymalnej dla wszystkich\ntraw. Odpowiedź uzasadnij jednym argumentem.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-37.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/38","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"38","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 38. (1 pkt)\nNa mapie przedstawiono rozmieszczenie geograficzne trzmieli i tojadów (rodzaj rośliny)\npowiązanych ze sobą zależnością nieantagonistyczną.\nWśród sformułowań od A do D zaznacz to, które wynika z porównania przedstawionego\nna mapie rozmieszczenia geograficznego trzmieli i tojadów.\nA. Zasięg występowania trzmieli jest ograniczany przez tojady.\nB. Rozmieszczenie tojadów ma związek z rozmieszczeniem trzmieli.\nC. Trzmiele i tojady mają takie same wymagania życiowe.\nD. Tojady i trzmiele charakteryzuje taki sam zakres tolerancji na czynniki środowiska.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n19","answer":"B","answer_text":"38.\nZa zaznaczenie sformułowania B - 1 pkt.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-38.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/39","paper_id":"biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"39","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 39. (1 pkt)\nUzyskiwanie roślin transgenicznych polega na wprowadzeniu do ich genomu genów między\ninnymi pochodzących z organizmów innych gatunków. W wyniku aktywności przeniesionego\ngenu roślina nabiera nowych cech. Przykładem rośliny transgenicznej jest odmiana bawełny\nzawierającej gen bakteryjny, który powoduje wytworzenie w jej komórkach białkowej\ntoksyny bakteryjnej trującej dla owadów żerujących na bawełnie. Zwolennicy roślin\ntransgenicznych uważają, że uprawianie transgenicznej bawełny ma pozytywne znaczenie\ndla ochrony środowiska naturalnego.\nNa podstawie przeczytanego tekstu podaj jeden argument potwierdzający pozytywne\nznaczenie uprawy transgenicznej bawełny ze względu na ochronę środowiska.\nPróbny egzamin maturalny z biologii\nPoziom rozszerzony\n20\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"39.\nZa trafny argument odniesiony do ochrony środowiska - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- nie będą wprowadzane do środowiska chemiczne środki ochrony bawełny przed\nszkodnikami/środki owadobójcze,\n- będzie mniejsze zanieczyszczenie środowiska środkami owadobójczymi/ chemicznymi/\ninsektycydami,\nnie będą zatruwane środkami owadobójczymi inne owady/owady pożyteczne występujące na\nobszarze uprawy bawełny.\n1\nNie uznaje się\nodpowiedzi:\nherbicydy.","solution":null,"image":"img/biologia-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-39.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}