{"paper":{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/biologia-2010-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2010-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":29,"source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nZdolność do używania narzędzi spotyka się czasem w świecie zwierząt. Niektóre zwierzęta\npotrafią znaleziony w otoczeniu przedmiot przystosować do swoich potrzeb, np. szympansy\nprzygotowują gałązkę do wydobycia termitów z termitiery, odrywając z niej liście. Cechą\nwyróżniającą hominidy, z których wyewoluował człowiek, jest nie tylko to, że używają\nnarzędzi, ale również to, że potrafią użyć ich do wytworzenia lub ulepszenia innych narzędzi.\nPodaj dwie cechy budowy, które umożliwiły hominidom tworzenie coraz lepszych\nnarzędzi. Uzasadnij przydatność każdej z tych cech.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.\nWiadomości i rozumienie\nPodanie cech budowy hominidów umożliwiających im\nwytwarzanie i obróbkę narzędzi oraz uzasadnienie\nprzydatności tych cech\n0-2\n2 p. - za podanie dwóch poprawnych cech wraz z uzasadnieniem\n1 p. - za podanie jednej poprawnej cechy wraz z uzasadnieniem\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• Rozwój mózgu (kory mózgowej) warunkujący zdolności analityczne hominidów,\npozwalające projektować i wytwarzać narzędzia.\n• Manualno-chwytna budowa dłoni (ręki) pozwalająca na precyzyjne wykonywanie\nczynności z użyciem innego narzędzia lub przedmiotu podczas wytwarzania albo\nudoskonalania narzędzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nTkanka chrzęstna utworzona jest z owalnych komórek z wyraźnie widocznym jądrem\nkomórkowym. Komórki występują pojedynczo lub w skupieniach po kilka w substancji\npozakomórkowej, której głównymi składnikami są włókna kolagenowe i elastynowe\n(sprężyste). Obecność tych włókien ma decydujący wpływ na mechaniczne właściwości\ntkanki chrzęstnej.\na) Wybierz spośród podanych poniżej grup związków organicznych tę grupę, do której\nnależy kolagen.\nA. węglowodany B. tłuszcze C. białka\nb) Podaj właściwość, jaką kolagen nadaje tkance chrzęstnej.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 2.\na)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie grupy związków chemicznych, do której\nnależy kolagen wchodzący w skład tkanki chrzęstnej\n0-1\n1 p. - za wybór poprawnej odpowiedzi\nPoprawna odpowiedź\nC. białka\nb)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie właściwości tkanki chrzęstnej, które nadaje\njej kolagen\n0-1\n1 p. - za poprawne podanie właściwości, jaką kolagen nadaje tkance chrzęstnej\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nKolagen nadaje tkance chrzęstnej elastyczność lub giętkość, lub wytrzymałość na rozciąganie","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono budowę czaszki człowieka.\nSpośród kości czaszki widocznych na rysunku tylko jedna zachowuje odrębność i ruchomość.\nZaznacz strzałką i podaj nazwę widocznej na rysunku kości czaszki, która pozostaje\nodrębna i ruchoma przez całe życie człowieka, oraz określ znaczenie tej kości.\nPoziom podstawowy\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie na schemacie i podanie nazwy ruchomego\nelementu budowy czaszki oraz określenie jego funkcji\n0-1\n1 p. - za wskazanie na schemacie właściwej kości czaszki i podanie jej nazwy oraz określenie\njej znaczenia\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nŻuchwa lub szczęka dolna - umożliwia lub ułatwia żucie, lub rozdrabnianie, lub pobieranie\npokarmu albo ułatwia mówienie\nżuchwa\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono obraz krwi w organizmie biorcy po transfuzji. Widoczne są\nerytrocyty dawcy zaglutynowane przez aglutyniny biorcy. Dawca ma grupę krwi B.\na) Jaką grupę krwi może mieć biorca? Wybierz dwie poprawne odpowiedzi spośród\nzaproponowanych poniżej.\nA. grupa krwi A B. grupa krwi B C. grupa krwi AB D. grupa krwi 0\nb) Uzasadnij swój wybór.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 4.\na)\nKorzystanie z informacji\nOkreślenie możliwych grup krwi biorcy na podstawie\ninformacji przedstawionych w formie tekstu i schematu\n0-1\n1 p. - za wybór grupy krwi A i grupy krwi 0\nPoprawna odpowiedź\nA. grupa krwi A oraz D. grupa krwi 0\nb)\nTworzenie informacji\nUzasadnienie możliwych grup krwi biorcy na podstawie\ninformacji przedstawionych w formie tekstu i schematu\n0-1\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające obecność aglutyniny β (anty B) w osoczu\nkrwi biorcy, który może mieć grupę krwi A lub 0\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nBiorca może mieć grupę krwi A lub 0, ponieważ w osoczu krwi tych grup występuje\naglutynina β (anty B) powodująca aglutynację erytrocytów grupy B dawcy.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nMałopłytkowość to choroba, w której pod wpływem ucisku, nawet bez wcześniejszego urazu,\npojawiają się wybroczyny (siniaki) w skórze i w błonach śluzowych. Najwięcej ich widać\nna kończynach i na tułowiu. Pojawiają się też pierścieniowate wylewy krwi w miejscach\nnakłuć skóry, nawracające krwawienia z nosa i dziąseł. Mogą też wystąpić krwawienia\ndo przewodu pokarmowego, krwiomocz i bardzo groźne krwotoki do mózgu. W obrazie krwi\nwystępuje zmniejszona liczba trombocytów (płytek krwi).\na) Podaj nazwę procesu, który ulega zaburzeniu u chorych na wyżej opisaną chorobę.\nb) Wyjaśnij rolę trombocytów w tym procesie.\nNr zadania\n1.\n2a\n2b\n3.\n4a\n4b\n5a\n5b\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.\na)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie zaburzenia procesu krzepnięcia krwi\nw organizmie chorego człowieka na podstawie opisu\nobjawów choroby\n0-1\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy procesu\nPoprawna odpowiedź\nkrzepnięcie krwi\nb)\nWiadomości i rozumienie\nWyjaśnienie roli trombocytów w procesie krzepnięcia krwi\n0-1\n1 p. - za\npoprawne\nwyjaśnienie\nroli\ntrombocytów\nw\nprocesie\nkrzepnięcia\nkrwi\nuwzględniające wydzielanie trombokinazy lub serotoniny - substancji niezbędnych\ndo przebiegu tego procesu\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Trombocyty przylegają do ścian naczynia krwionośnego w miejscu uszkodzenia\ni wydzielają serotoninę, która powoduje obkurczanie się naczynia. Jednocześnie płytki\ntworzą czop zamykający uszkodzenie.\n• Trombocyty wydzielają substancję trombokinazę, która uruchamia reakcje chemiczne\nprowadzące do przekształcenia fibrynogenu w fibrynę i powstania skrzepu.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nKtóre z poniższych stwierdzeń dotyczących fizjologii oddychania są prawdziwe, a które\nfałszywe? Wstaw literę P obok informacji prawdziwych lub literę F obok informacji\nfałszywych.\nP/F\nA.\nOddychanie to proces, w którym organizm uzyskuje energię\ndo przeprowadzania procesów życiowych.\nB.\nW komórkach organizmu człowieka może zachodzić\noddychanie tlenowe i beztlenowe.\nC.\nJedynym substratem oddychania wewnątrzkomórkowego\njest glukoza.\nD.\nOstatecznymi produktami zarówno oddychania tlenowego,\njak i beztlenowego są zawsze ATP, H2O i CO2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie informacji dotyczących fizjologii\noddychania według wskazanego kryterium\n0-2\n2 p. - za poprawne zaklasyfikowanie czterech stwierdzeń\n1 p. - za poprawne zaklasyfikowanie każdych dwóch stwierdzeń\nPoprawne odpowiedzi\nA. - P, B. - P, C. - F, D. - F\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n4","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nPrzysadka mózgowa wydziela hormony tropowe, np. hormon kortykotropowy i hormony\nnietropowe (docelowe), np. hormon wzrostu.\nZaznacz poniżej grupę hormonów przysadki, która kontroluje wydzielanie hormonów\nprzez inne gruczoły dokrewne.\nA. hormony tropowe B. hormony nietropowe","answer":"A","answer_text":"Zadanie 7.\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie grupy hormonów przysadki mózgowej\nna podstawie opisu funkcji\n0-1\n1 p. - za zaznaczenie poprawnej odpowiedzi\nPoprawna odpowiedź\nA. hormony tropowe","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nJedną z dróg reakcji organizmu na stresor jest droga nerwowa prowadząca do wydzielania\nprzez rdzeń nadnerczy adrenaliny i noradrenaliny. Konsekwencją są, np.:\npodwyższone tętno i ciśnienie krwi, intensywna wentylacja płuc, zwiększenie dopływu krwi\ndo mięśni i mózgu, co zwiększa wydolność fizyczną i umysłową, zmniejszenie dopływu krwi\ndo niektórych narządów, np. do nerek i zatrzymanie wydalania moczu, rozszerzenie źrenic,\nwzrost poziomu glukozy we krwi.\nZaznacz poniżej, która część autonomicznego układu nerwowego odpowiedzialna jest\nza opisaną szybką reakcję organizmu na stresor. Wyjaśnij znaczenie opisanych reakcji\norganizmu.\nA. układ współczulny B. układ przywspółczulny\nPoziom podstawowy\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie części układu autonomicznego\nodpowiedzialnego za szybką reakcję organizmu\nna stresor i wyjaśnienie znaczenia tych reakcji dla\norganizmu\n0-1\n1 p. - za poprawnie zaznaczoną część autonomicznego układu nerwowego i poprawne\nwyjaśnienie znaczenia opisanych reakcji dla organizmu\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n• A. układ współczulny\n• Reakcje te pozwalają ocenić sytuację i podjąć decyzje, które mogą uchronić organizm\nprzed dalszym szkodliwym działaniem stresora.\n• Reakcje te mobilizują organizm do walki z zagrożeniem.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nKtóre z poniższych stwierdzeń dotyczących procesu widzenia są prawdziwe, a które\nfałszywe? Wstaw literę P obok informacji prawdziwych lub literę F obok informacji\nfałszywych.\nP/F\nA.\nZa widzenie w nocy i w dzień odpowiedzialne są obydwa rodzaje komórek\nreceptorowych siatkówki - czopki i pręciki.\nB.\nDaltonizm jest spowodowany brakiem lub nieprawidłowym działaniem\nniektórych rodzajów czopków.\nC.\nUstawienie oczu z przodu głowy człowieka zapewnia mu znacznie szersze pole\nwidzenia, niż zwierzętom mającym oczy po bokach głowy.\nD.\nPrawidłowe widzenie zależy nie tylko od prawidłowo działających oczu, ale\ntakże od prawidłowej analizy informacji w mózgu, które zostały odebrane przez\noko.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie informacji dotyczących procesu\nwidzenia według wskazanego kryterium\n0-2\n2 p. - za poprawne zaklasyfikowanie czterech stwierdzeń\n1 p. - za poprawne zaklasyfikowanie każdych dwóch stwierdzeń\nPoprawne odpowiedzi\nA. - F, B.- P, C. - F, D. - P\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n5","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono przemiany zachodzące w organizmie człowieka podczas\ndługotrwałego, intensywnego wysiłku fizycznego.\na) Podaj nazwę przemiany, której ulega glukoza w mięśniach, oraz nazwę związku X.\nnazwa przemiany\nnazwa związku X\nb) Podaj nazwę związku Z i określ jego rolę w organizmie człowieka.\nnazwa związku Z\nrola związku Z w organizmie\nNr zadania\n6.\n7.\n8.\n9.\n10a\n10b\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n2\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nMięsień\nWątroba\nnaczynie\nkrwionośne\nglukoza\nglukoza\nZ\nX\nX\nPoziom podstawowy\n6\nPoniższą tabelę wykorzystaj do rozwiązania zadań 11. i 12.\nUkład wydalniczy, pełniąc funkcję osmoregulacyjną, usuwa nadmiar wody i różnych\nsubstancji pochodzących z przemian metabolicznych. Współdziała też w utrzymaniu\nodpowiedniej ilości składników mineralnych, których nadmiar lub niedobór w organizmie\nmoże powodować choroby.\nW tabeli przedstawiono dobowe wydalanie niektórych składników moczu człowieka.\nSkładnik moczu\nWydalanie (g/dobę)\nWoda\n600-2500\nMocznik\n33,0\nChlorki\n7,0\nSód\n6,0\nPotas\n2,5\nSiarczany\n2,0\nFosforany\n1,7\nKreatynina\n1,0\nAmoniak\n0,7\nKwas moczowy\n0,6\nWapń\n0,2\nMagnez\n0,2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.\na)\nWiadomości i rozumienie\nWyjaśnienie na podstawie schematu przemian , jakim\nulega glukoza w mięśniach podczas długotrwałego\nwysiłku fizycznego - podanie nazwy przemiany\ni nazwy związku powstającego w tej przemianie\n0-1\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy przemiany i poprawnej nazwy związku X\nPoprawna odpowiedź\n• nazwa przemiany - oddychanie beztlenowe lub fermentacja mlekowa\n• nazwa związku X - kwas mlekowy\nb)\nWiadomości i rozumienie\nPodanie nazwy związku powstającego w wątrobie\npodczas dalszych przemian glukozy i określenie jego\nroli w organizmie\n0-1\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy związku Z i prawidłowe określenie jego roli\nPoprawna odpowiedź\n• nazwa związku Z - glikogen\n• Glikogen jest magazynowany w wątrobie i jest zapasowym materiałem energetycznym\norganizmu.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nWypisz z tabeli nazwy czterech substancji wydalanych w moczu człowieka, które są\nproduktami przemian związków azotowych.\n1 2\n3 4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie produktów przemian azotowych wśród\npodanych w tabeli składników moczu\n0-2\n2 p. - za podanie czterech poprawnych nazw substancji wydalanych w moczu\n1 p. - za podanie każdych dwóch poprawnych nazw substancji wydalanych w moczu\nPoprawne odpowiedzi\n1. mocznik, 2. kreatynina, 3. amoniak, 4. kwas moczowy.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nNa podstawie danych zawartych w tabeli przedstaw w postaci wykresu słupkowego\ndobowe wydalanie przez człowieka chlorków, siarczanów i fosforanów.\nPoziom podstawowy\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.\nKorzystanie z informacji\nSkonstruowanie wykresu słupkowego\nprzedstawiającego dobowe wydalanie chlorków,\nsiarczanów i fosforanów na podstawie danych w tabeli\n0-2\n2 p. - za poprawne opisanie obu osi (1p.) i prawidłowe wyskalowanie osi opisanej\n„wydalanie g/dobę” oraz prawidłowe narysowanie wykresu (1p.)\n1 p. - za tylko poprawne opisanie obu osi lub niepoprawne opisanie obu osi ale prawidłowe\nwyskalowanie osi oraz prawidłowo narysowany wykres\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n6\nPrzykład poprawnej odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono makrofaga i jego udział w powstawaniu reakcji obronnej\norganizmu podczas infekcji bakteryjnej.\na) Podkreśl rodzaj odporności, w którym bezpośrednio uczestniczy makrofag.\nA. komórkowa B. humoralna\nb) Przyporządkuj kolejne etapy reakcji obronnej, oznaczone na schemacie cyframi I i II,\ndo roli makrofaga w powstawaniu tej reakcji.\nA. Makrofag prezentuje antygen B. Makrofag fagocytuje antygen","answer":"A","answer_text":"Zadanie 13.\na)\nKorzystanie z informacji\nOkreślenie na podstawie schematu rodzaju odporności,\nw której bezpośrednio uczestniczy makrofag\n0-1\n1 p. - za podkreślenie właściwego rodzaju odporności\nPoprawna odpowiedź\nA. komórkowa\nb)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie funkcji, jaką pełni makrofag\nw przedstawionych na schemacie etapach reakcji\nobronnej organizmu\n0-1\n1 p. - za dwa poprawnie przyporządkowane etapy reakcji obronnej do funkcji, jaką w niej\npełni makrofag\nPoprawne odpowiedzi\n• A. Makrofag prezentuje antygen - II\n• B. Makrofag fagocytuje antygen - I","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nW 2008 r. nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny przyznano m.in. za odkrycie, że wirus\nbrodawczaka ludzkiego (HPV) może być jednym z czynników wywołujących raka szyjki\nmacicy. Choroba ta jest jedną z najgroźniejszych nowotworowych chorób kobiecych, na którą\nrocznie umiera na świecie około 300 tys. kobiet.\nJak to odkrycie jest wykorzystane w profilaktyce medycznej?\nNr zadania\n11.\n12.\n13a\n13b\n14.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.\nTworzenie informacji\nOkreślenie znaczenia opisanego w tekście odkrycia\nw dziedzinie medycyny dla profilaktyki medycznej\n0-1\n1 p. - za wyjaśnienie znaczenia odkrycia uwzględniające możliwość wprowadzenia\nszczepionki\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nOdkrycie to umożliwiło opracowanie i wprowadzenie szczepionki przeciw wirusowi, która\nzastosowana u dziewcząt lub młodych kobiet zmniejsza ryzyko wystąpienia choroby raka\nszyjki macicy.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nPrzyporządkuj do symboli literowych, którymi oznaczono narządy rozrodcze męskie\n(A-C), odpowiednie cyfry wybrane spośród 1-4, którymi oznaczono ich funkcje.\nNarząd\nFunkcja\nA. Jądro\n1. Wytwarzanie wydzieliny, zapewniającej optymalne\nśrodowisko dla plemników.\nB. Najądrze\n2. Wprowadzanie nasienia do narządów płciowych\nkobiety.\nC. Gruczoł krokowy (prostata)\n3. Zapewnienie warunków dla procesu dojrzewania\nplemników.\n4. Wytwarzanie plemników i synteza androgenów.\nA B C","answer":"A","answer_text":"Zadanie 15.\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie funkcji wskazanych narządów układu\nrozrodczego męskiego\n0-1\n1 p. - za trzy poprawnie przyporządkowane funkcje do narządów układu rozrodczego\nPoprawna odpowiedź\nA. - 4, B. - 3, C. - 1\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n7","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nCholesterol jest związkiem organicznym, który przez większość ludzi uważany jest\nza szkodliwy dla zdrowia. Jednak cholesterol pełni w organizmie ważne funkcje biologiczne\ni jego obecność w organizmie jest konieczna.\nPodaj przykład pozytywnej roli cholesterolu w organizmie człowieka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie na przykładzie pozytywnej roli cholesterolu\nw organizmie człowieka\n0-1\n1 p. - za podanie poprawnego przykładu roli cholesterolu w organizmie człowieka\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Cholesterol wchodzi w skład błon komórkowych komórek zwierzęcych.\n• Jest składnikiem osłonki mielinowej długich wypustek (aksonów) komórek nerwowych.\n• Jest prekursorem do produkcji kwasów żółciowych lub hormonów steroidowych\nlub witaminy D3.\n0 p. - za odpowiedź ogólną, np. cholesterol jest niezbędny dla zdrowia organizmu","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nIstnieje udowodniona zależność między niedoborem kwasu foliowego w diecie kobiet w ciąży\na zwiększonym ryzykiem wystąpienia defektów cewy nerwowej (rozszczep rdzenia\nkręgowego i kręgosłupa) u ich dzieci. Naukowcy wykazali, że po ekspozycji na ostre światło\nsłoneczne ludzie o jasnej skórze mieli znacznie obniżony poziom kwasu foliowego we krwi.\nW 1996 r. argentyński pediatra P. Lapunzina opisał przypadki trzech młodych, zdrowych\nkobiet, które opalały się w solarium we wczesnych tygodniach ciąży i urodziły dzieci\nz wadami rozwojowymi cewy nerwowej.\nNa podstawie tekstu sformułuj dwa zalecenia, do których powinny stosować się kobiety\nwe wczesnych tygodniach ciąży, żeby zmniejszyć ryzyko wystąpienia defektów cewy\nnerwowej u swoich dzieci.\n1\n2\nPoziom podstawowy\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.\nTworzenie informacji\nSformułowanie na podstawie tekstu zaleceń dla kobiet\nw ciąży, zmniejszających ryzyko wystąpienia powikłań\nw rozwoju płodu\n0-2\n2 p. - za dwa poprawnie sformułowanie zalecenia dla kobiet we wczesnych tygodniach ciąży\n1 p. - za jedno poprawnie sformułowane zalecenie dla kobiet we wczesnych tygodniach ciąży\nalbo za dwa zalecenia odnoszące się do tego samego czynnika\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• Unikanie intensywnego opalania się.\n• Przyjmowanie ustalonych z lekarzem dawek kwasu foliowego.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nPoniżej przedstawiono zasady zdrowego stylu życia propagowane przez dietetyków:\nA. Jedz mniej.\nB. Więcej się ruszaj.\nC. Częściej jadaj owoce, warzywa i produkty pełnoziarniste.\nD. Unikaj „śmieciowego jedzenia” (fast food).\nWybierz dwie z wymienionych zasad i wyjaśnij ich znaczenie dla uniknięcia otyłości.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie znaczenia wybranych zasad zdrowego\nstylu życia, propagowanych przez dietetyków, dla\nuniknięcia otyłości\n0-2\n2 p. - za dwie prawidłowo wyjaśnione zasady\n1 p. - za jedną prawidłowo wyjaśnioną zasadę\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• A. „Jedz mniej” - oznacza przyjmowanie mniejszej liczby kalorii, np. spożywanie\nmniejszych porcji pokarmu i unikanie przekąsek.\n• B. „Więcej ruchu” - ruch pomaga osiągnąć równowagę między ilością kalorii\ndostarczanych w pokarmie a ich bieżącym zużyciem.\n• C. „Częściej jadaj owoce, warzywa i produkty pełnoziarniste” - zawierają błonnik, który\npęczniejąc w żołądku daje poczucie sytości.\n• D. „Unikaj śmieciowego jedzenia” - oznacza unikanie pokarmów, które dostarczają zbyt\nwielu kalorii, np. fast food.\n0 p. - za odpowiedź, która nie uwzględnia mniejszej ilości kalorii lub obecności składników\nodżywczych w walce z otyłością\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n8","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nPodaj po jednym przykładzie choroby układu krążenia i układu ruchu będących\nskutkiem otyłości.\nukład krążenia\nukład ruchu","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie zaburzeń wynikających z niewłaściwego\nżywienia - podanie przykładu choroby układu krążenia\ni układu ruchu jako skutków otyłości\n0-1\n1 p. - za podanie jednej poprawnej nazwy choroby układu krążenia i jednej poprawnej nazwy\nchoroby układu ruchu\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• układ krążenia: nadciśnienie tętnicze lub miażdżyca, lub choroba wieńcowa, lub zawał\nserca, lub zatory naczyń krwionośnych, np. w mózgu.\n• układ ruchu: zwyrodnienia kręgosłupa lub zwyrodnienie stawów kolanowych","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nJaja i larwy pasożytów, takich jak tasiemce (np. uzbrojony i nieuzbrojony), glisty, owsiki,\nwłośnie, dostają się do organizmu człowieka drogą pokarmową.\nZaproponuj po jednym przykładzie działań, które pozwolą Ci uniknąć zarażenia:\nglistą ludzką\nwłośniem spiralnym","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.\nTworzenie informacji\nZaproponowanie przykładów działań zapobiegających\nzarażeniu się glistą ludzką i włośniem spiralnym\n0-2\n2 p. - za poprawne zaproponowanie jednego działania, które pozwoli uniknąć zarażenia się\nglistą ludzką i jednego działania, które pozwoli uniknąć zarażenia się włośniem\nspiralnym\n1 p. - za podanie jednego właściwego działania w odniesieniu albo do glisty ludzkiej albo\ndo włośnia spiralnego\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• Aby uniknąć zarażenia się glistą ludzką należy: przestrzegać podstawowych zasad\nhigieny, np. mycie owoców i warzyw przed spożyciem, picie przegotowanej wody, mycie\nrąk przed jedzeniem.\n• Aby uchronić się przed zarażeniem włośniem spiralnym, należy jeść mięso przebadane\nlaboratoryjnie na obecność larw tego pasożyta.\n• Aby uchronić się przed zarażeniem włośniem spiralnym, należy spożywać mięso dobrze\nugotowane lub wysmażone.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nFragment cząsteczki białka składa się z 24 aminokwasów.\na) Podaj, ile kodonów kodowało informację dotyczącą tego fragmentu białka.\nb) Oblicz, ile nukleotydów składało się na fragment nici DNA kodującej ten fragment\nbiałka.\nNr zadania\n15.\n16.\n17.\n18.\n19.\n20.\n21a\n21b\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n2\n1\n2\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.\na)\nTworzenie informacji\nObliczenie liczby kodonów kodujących informację\nzawartą we fragmencie białka opisanym w zadaniu\n0-1\n1 p. - za poprawne podanie liczby kodonów\nPoprawna odpowiedź\n24 kodony\nb)\nTworzenie informacji\nObliczenie liczby nukleotydów składających się\nna fragment nici DNA kodującej fragment białka\nopisany w zadaniu\n0-1\n1 p. - za poprawne obliczenie liczby nukleotydów\nPoprawna odpowiedź\n72 nukleotydy\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n9","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono proces transkrypcji informacji genetycznej. W wyniku tego\nprocesu mogą powstać różne rodzaje RNA.\nPodaj przykłady dwóch rodzajów RNA, które mogą powstać w tym procesie, i określ\nfunkcję każdego z nich w procesie biosyntezy białka.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nPodanie przykładów rodzajów RNA, jakie mogą\npowstać procesie transkrypcji przedstawionym\nna schemacie i określenie ich roli w procesie biosyntezy\nbiałka\n0-2\n2 p. - za poprawne podanie dwóch rodzajów RNA, które mogą powstać w tym procesie\ni poprawne wyjaśnienie roli każdego z nich w biosyntezie białka\n1 p. - za poprawne podanie jednego rodzaju RNA i poprawne wyjaśnienie jego roli\nw biosyntezie białka\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• mRNA przenosi informację genetyczną z jądra komórkowego na teren cytoplazmy, gdzie\nodbywa się synteza białka.\n• rRNA jest składnikiem rybosomów, na których zachodzi biosynteza białka.\n• tRNA transportuje aminokwasy do rybosomów - miejsca syntezy białka.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nPoniżej wymieniono różne choroby człowieka.\n1. malaria 2. fenyloketonuria 3. gruźlica 4. owsica 5. hemofilia 6. mukowiscydoza\nPodkreśl zestaw zawierający cyfry, którymi oznaczono nazwy chorób wyłącznie\no podłożu genetycznym.\nA. 1, 2, 6 B. 1, 3, 5 C. 2, 5, 6 D. 2, 4, 5","answer":"C","answer_text":"Zadanie 23.\nWiadomości i rozumienie\nRozróżnienie przykładów chorób genetycznych spośród\npodanych chorób człowieka\n0-1\n1 p. - za zaznaczenie właściwego zestawu chorób genetycznych\nPoprawna odpowiedź\nzestaw C.; 2, 5, 6","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (3 pkt)\nKobieta prawidłowo rozróżniająca barwy, której ojciec cierpiał na daltonizm, spodziewa się\nbliźniąt: chłopca i dziewczynki. Ojciec bliźniąt prawidłowo rozróżnia barwy. Daltonizm jest\nchorobą warunkowaną recesywną mutacją w genie umiejscowionym na chromosomie X.\na) Zapisz genotypy rodziców bliźniąt.\nGenotyp matki Genotyp ojca\nb) Na podstawie powyższych danych zapisz w ramce krzyżówkę genetyczną i na jej\npodstawie określ, jakie jest prawdopodobieństwo (%) wystąpienia daltonizmu\nu dziewczynki, a jakie u chłopca.\nPoziom podstawowy\n11\nPrawdopodobieństwo wystąpienia daltonizmu:\ndziewczynka\nchłopiec","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.\na)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia cech\nu człowieka - określenie genotypów rodziców\n0-1\n1 p. - za prawidłowe określenie i zapisanie genotypów rodziców (matki i ojca)\nPoprawna odpowiedź\n• Genotyp matki - XDXd ;\n• Genotyp ojca - XDY\nb)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia cech\nu człowieka - zapisanie krzyżówki genetycznej\ni obliczenie prawdopodobieństwa wystąpienia\ndaltonizmu u potomstwa\n0-2\n2 p. - za poprawny zapis krzyżówki genetycznej i poprawne podanie prawdopodobieństwa\nwystąpienia daltonizmu u dziewczynki i chłopca\n1 p. - za\npoprawny\nzapis\nkrzyżówki\ngenetycznej\ni\nnieprawidłowe\npodanie\nprawdopodobieństwa u dziewczynki i chłopca\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n10\nPoprawna odpowiedź\nKrzyżówka genetyczna:\n• Prawdopodobieństwo wystąpienia daltonizmu:\nu dziewczynki - 0%\nu chłopca - 50%.\n0 p. - za poprawne podanie prawdopodobieństwa u dziewczynki i chłopca przy błędnie\nzapisanej krzyżówce","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nU pewnej pacjentki w czerwcu 2008 r. specjaliści z Barcelony zastąpili uszkodzony fragment\ntchawicy jego sprawnym odpowiednikiem. Wszczepiony odcinek zrekonstruowano\nw następujący sposób:\nZ ciała martwego dawcy pobrano tchawicę. Następnie oczyszczono ją z komórek,\npozostawiając jedynie kolagenowy szkielet.\nDo ponownego obudowania szkieletu kolagenowego wykorzystano komórki macierzyste\npobrane ze szpiku kostnego pacjentki, które umieszczono na szkielecie.\nTak przygotowany fragment na cztery dni umieszczono w bioreaktorze i po tym czasie\nprzeszczepiono pacjentce. Komórki macierzyste zróżnicowały się na odpowiednie\nkomórki tkanek budujących tchawicę.\nPo czterech dniach od operacji wszczepiony fragment z trudnością można było odróżnić\nod naturalnych tkanek, a po miesiącu rozwinął on własną sieć naczyń krwionośnych.\nPacjentka po operacji nie brała leków immunosupresyjnych, które przeciwdziałają odrzuceniu\nprzeszczepu.\nPodaj dwa powody, dla których pacjentka nie musiała brać leków immunosupresyjnych.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25.\nTworzenie informacji\nSformułowanie argumentów potwierdzających, że\npacjentka nie musiała brać leków immunosupresyjnych,\nna podstawie opisu przebiegu transplantacji narządu\n0-2\n2 p. - za podanie dwóch prawidłowych argumentów potwierdzających, że pacjentka nie\nmusiała brać leków immunosupresyjnych, odnoszących się do opisanego przypadku\n1 p. - za podanie jednego prawidłowego argumentu potwierdzającego, że pacjentka nie\nmusiała brać leków immunosupresyjnych, odnoszącego się do tego przypadku\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• Narząd powstały w opisany sposób zawiera komórki macierzyste biorcy lub pacjenta, co\nznacznie zmniejsza możliwość odrzucenia przeszczepu\n• Tkanki narządu zróżnicowały się z komórek macierzystych pacjentki, co znacznie\nzmniejsza możliwość odrzucenia przeszczepu.\n• Kolagenowy szkielet dawcy nie ma właściwości antygenowych lub nie ma cech osobniczo\nswoistych, co zmniejsza możliwość odrzucenia przeszczepu.\n0 p. - za odpowiedź, która nie odnosi się do dawcy albo biorcy","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nWspółczesny polski\nkrajobraz\nma\nprawie\nw\ncałości\ncharakter\nantropogeniczny\n- przekształcony na skutek różnych oddziaływań człowieka.\nPodaj dwa przykłady działań człowieka mających wpływ na przekształcanie krajobrazu.\n1\n2\nNr zadania\n22.\n23.\n24a\n24b\n25.\n26.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n2\n2\n2\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n12","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26.\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie wpływu człowieka na środowisko - podanie\nprzykładów działań człowieka mających wpływ\nna przekształcanie krajobrazu\n0-2\n2 p. - za podanie dwóch poprawnych przykładów działań człowieka wpływających\nna przekształcanie krajobrazu\n1 p. - za podanie jednego poprawnego przykładu działania człowieka\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• Wycinanie lasów.\n• Zajmowanie nowych terenów pod inwestycje, np. mieszkaniowe lub transportowe,\nlub przemysłowe.\n• Kształtowanie nowych typów ekosystemów, np. powstawanie wyrobisk lub tworzenie\nhałd kopalnianych, lub zbiorników retencyjnych.\n♀\n♂\nXD\nY\nXD\nXDXD\nXDY\nXd\nXDXd\nXdY\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n11","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nLiście tego samego gatunku roślin okrytonasiennych zebrano podczas suchego dnia w trzech\nmiejscach o różnym zapyleniu powietrza: w pobliżu zakładu przemysłowego, przy ulicy\ni w parku. Następnie na górne powierzchnie liści przyklejono przezroczystą taśmę\nsamoprzylepną. Taśmy samoprzylepne (z zebranym pyłem) zdjęto osobno z każdego liścia\ni naklejono na biały karton. Przebieg i wyniki obserwacji przedstawiono w uproszczeniu\nna rysunku.\nLiście zebrane w miejscach:\n1. w pobliżu zakładu przemysłowego\n2. przy ulicy\n3. w parku\na) Określ cel przeprowadzonej obserwacji.\nb) Sformułuj wniosek na podstawie wyników tej obserwacji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.\na)\nTworzenie informacji\nOkreślenie celu przeprowadzonych obserwacji\nna podstawie opisu oraz schematu ilustrującego ich\nprzebieg i wyniki\n0-1\n1 p. - za poprawne sformułowanie celu obserwacji uwzględniającego zróżnicowanie i rodzaj\nzanieczyszczeń powietrza\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nOkreślenie stopnia zanieczyszczenia powietrza pyłami w różnych miejscach środowiska.\nb)\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku na podstawie przedstawionych\nwyników obserwacji\n0-1\n1 p. - za poprawnie sformułowany wniosek odnoszący się do przedstawionej w zadaniu\nobserwacji\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n• Najwięcej pyłu gromadzi się na powierzchniach liści roślin rosnących w pobliżu zakładu\nprzemysłowego.\n• Najmniej pyłu gromadzi się na powierzchniach liści roślin rosnących w parku.\n0 p. - za wniosek, który nie odnosi się do wyników obserwacji, np. zapylenie zależy\nod odległości od zakładu przemysłowego.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/28","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nZapylanie kwiatów jabłoni przez pszczoły jest przykładem pewnego rodzaju zależności\nmiędzygatunkowej.\nPodaj nazwę tej zależności i wyjaśnij na czym ona polega w opisanym przypadku.\nPoziom podstawowy\n13","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie zależności międzygatunkowej opisanej\nw tekście - podanie nazwy rodzaju zależności i jej\nwyjaśnienie\n0-1\n1 p. - za podanie nazwy zależności i poprawne jej wyjaśnienie odnoszące się do przykładu\nopisanego w zadaniu\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n• Symbioza lub mutualizm, lub protokooperacja.\n• Zależność międzygatunkowa w tym przypadku polega na tym, że roślina zostaje zapylona,\na owad otrzymuje pokarm.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/29","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"29","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (2 pkt)\nLeśnicy z Nadleśnictwa Zamrzenica w Borach Tucholskich, gdzie populacja cisa (Taxus\nbaccata) należy wciąż do najliczniejszych w Europie, realizują projekt ochrony tego gatunku.\nW latach 2005-2008 zwiększono obszar rezerwatu w Wierzchlesie do prawie 90 hektarów,\nzbudowano kładkę nad torfowiskiem oraz wykonano nowe ogrodzenie, chroniące cisy przed\nżerującymi na nich jeleniami. Wytypowano obszary, na których obserwuje się kiełkowanie\ni wzrost siewek cisa. Okolice rezerwatu obsadzane są dwuletnimi sadzonkami cisów\nwyhodowanymi z nasion pochodzących z rezerwatu.\nPrzyporządkuj opisane działania leśników, realizowane w ramach programu ochrony\ncisów, do podanych niżej form ochrony przyrody.\nochrona czynna\nochrona bierna\nNr zadania\n27a\n27b\n28.\n29\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n14\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie opisanych w tekście działań leśników\nwedług wskazanego kryterium\n0-2\n2 p. - za poprawne przyporządkowanie odpowiednich działań do formy ochrony czynnej\ni formy ochrony biernej\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie działań tylko do jednej formy ochrony przyrody\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• ochrona czynna - obsadzanie okolic rezerwatu sadzonkami cisów\n• ochrona bierna - zwiększenie powierzchni rezerwatu","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}