{"paper":{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":28,"source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"1","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (3 pkt)\nUzupełnij poniŜszą tabelę, wpisując nazwę kaŜdej z opisanych struktur komórkowych.\nOpis struktury komórkowej\nNazwa struktury\nA. Błoniasta struktura zwiększająca powierzchnię wewnętrzną komórki,\ndzieląca cytozol na wiele przedziałów, w których mogą zachodzić\nprzeciwstawne procesy oraz tworząca kanały do transportu substratów\ni produktów róŜnych procesów metabolicznych.\nB. Organella złoŜona z przylegających do siebie spłaszczonych\npęcherzyków, której rolą jest przede wszystkim modyfikacja,\npakowanie oraz przekazywanie zagęszczonych substancji\nw obrębie komórki i poza nią.\nC. Niewielkie, kuliste pęcherzyki, otoczone pojedynczą błoną,\nzawierające białka enzymatyczne słuŜące do trawienia\nwewnątrzkomórkowego oraz rozkładu zbędnych związków\norganicznych lub zuŜytych organelli.","answer":"A, B, C","answer_text":"1.\nZa podanie poprawnej nazwy kaŜdej z opisanych struktur - po 1 pkt.\nA. - siateczka śródplazmatyczna / siateczka wewnątrzplazmatyczna / retikulum endoplazmatyczne.\nB. - struktura Golgiego / aparat Golgiego.\nC. - lizosomy / lizosom.\n3\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nFunkcją erytrocytów, czyli krwinek czerwonych, jest transport gazów oddechowych, głównie\ntlenu.\nWymień dwie cechy budowy erytrocytu będące przystosowaniem do pełnionej funkcji\noraz wyjaśnij znaczenie adaptacyjne kaŜdej z tych cech.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"2.\nZa kaŜdą z dwóch scharakteryzowanych cech budowy - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- Kształt dwuwklęsłych /spłaszczonych dysków - umoŜliwia przeciskanie się przez naczynia\nwłosowate.\n- Wypełnione hemoglobiną - barwnikiem oddechowym odpowiedzialnym za transport tlenu.\n- Brak jądra /i innych organelli - zwiększenie objętości moŜliwej do wypełnienia hemoglobiną\n(przenoszącą tlen).\n- Brak mitochondriów - uniemoŜliwia oddychanie tlenowe i zuŜywanie przenoszonego tlenu / brak\nmoŜliwości oddychania tlenowego i zwiększenie ilości tlenu transportowanego przez erytrocyty.\n2\n3.\nZa zapisanie właściwej kolejności etapów - 1 pkt.\n1, 5, 4, 3, 2.\n1\n4.\nZa poprawne wpisanie kaŜdych dwóch z czterech określeń - po 1 pkt.\n1) przyłączaniu / wiązaniu\n2) niŜsza / niska\n3) wyŜsza / większa\n4) niŜsze / niskie\n2\n5.\na) Za podanie poprawnych nazw wszystkich elementów - 1 pkt.\nA - krtań, B - tchawica, C- oskrzela.\nb) Za podanie funkcji krtani - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi\n- Jest to narząd głosu / wewnątrz znajdują się struny głosowe umoŜliwiające artykulację dźwięków /\nartykulacja dźwięków.\n- Podczas połykania podnosi się do góry i zamyka się droga oddechowa / nagłośnia zamyka drogę\noddechową.\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nWpisz do poniŜszej tabeli cyfry od 1-5 tak, aby odzwierciedlały uporządkowane\nwe właściwej kolejności etapy procesu krzepnięcia krwi.\nNumer\netapu\nOpis etapu\nPłytki krwi (trombocyty) gromadzą się miejscu uszkodzenia naczynia\nkrwionośnego.\nPowstaje skrzep zamykający uszkodzenie w naczyniu krwionośnym.\nFibryna wytrąca się z osocza w postaci włókien tworzących sieć, w której\nunieruchamiane są erytrocyty.\nFibrynogen pod wpływem trombiny przekształca się w fibrynę.\nZ płytek krwi do osocza uwalniany jest enzym, który w obecności jonów\nwapnia powoduje przekształcenie protrombiny w trombinę.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n3","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nStopień wysycenia hemoglobiny tlenem zaleŜy od pręŜności tlenu, temperatury krwi,\npręŜności dwutlenku węgla i stęŜenia jonów wodorowych, czyli pH. Wraz ze zwiększaniem\npręŜności tlenu, spadkiem temperatury, spadkiem pręŜności dwutlenku węgla i wzrostem pH\ntlen szybciej wiąŜe się z hemoglobiną, w przypadku zmian odwrotnych - oddysocjowuje.\nNa podstawie podanych informacji, uzupełnij poniŜszy tekst.\nWarunki panujące w pęcherzykach płucnych sprzyjają tlenu przez\nhemoglobinę. Występuje w nich bowiem, w porównaniu z temperaturą wewnątrz organizmu,\nstosunkowo temperatura, a pręŜność tlenu jest niŜ we krwi.\nW tkankach ciała wyŜsza pręŜność dwutlenku węgla oraz pH sprzyjają\nprzekazywaniu tlenu do komórek.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono elementy budowy układu oddechowego człowieka.\na) Podaj nazwy elementów budowy oznaczonych literami A, B oraz C na schemacie.\nA. - ,. B - ,. C -\nb) Podaj jeden przykład funkcji pełnionej przez element oznaczony na schemacie literą A.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nCiało człowieka jest nieustannie atakowane przez mikroorganizmy chorobotwórcze: wirusy,\nbakterie, pierwotniaki i grzyby. Aby przeciwdziałać ich wnikaniu organizm posiada\nskomplikowany system obronny.\nWykaŜ związek dwóch cech budowy układu oddechowego człowieka z funkcją\n„pierwszej linii obrony” - bariery utrudniającej mikroorganizmom wnikanie\ndo wnętrza ciała.\n1\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n4","answer":null,"answer_text":"6.\nZa przedstawienie kaŜdej z dwóch cech budowy układu oddechowego, będącej pierwszą linią obrony\n- po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\n- Górne drogi oddechowe wyścielone są nabłonkiem rzęskowym/migawkowym, którego rzęski\nprzesuwa przyklejające się do niego drobnoustroje, co zapobiega ich wnikaniu do dalszych części\nukładu oddechowego / wywołuje odruch kaszlu (i umoŜliwia odksztuszanie).\n- W nabłonku wyściełającym drogi oddechowe występują gruczoły wydzielające śluz, do którego\nprzyklejają się szkodliwe drobnoustroje, co zapobiega ich wnikaniu do dalszych części układu\noddechowego.\n- Na powierzchni nabłonka wyściełającego pęcherzyki płucne występują makrofagi mające zdolność\nfagocytowania drobnoustrojów.\n2\n7.\nZa opis kaŜdego z dwóch procesów - po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- Podczas przegrzania rozszerzają się naczynia krwionośne w skórze (właściwej) oraz wzrasta w\nnich prędkość przepływu krwi, co powoduje szybsze wypromieniowywanie ciepła.\n- Podczas przegrzania gruczoły potowe intensywnie wydzielają pot, który parując odbiera ciepło\nz powierzchni skóry.\n2\n8.\nZa poprawną ocenę poprawności kaŜdych dwóch z czterech stwierdzeń - po 1 pkt.\nA - F, B - P, C. - F, D - F.\n2\n9.\nZa opisanie zmiany kształtu i zdolności skupiającej soczewki podczas procesu akomodacji - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nPodczas przenoszenia wzroku z przedmiotów odległych na przedmioty bliskie soczewka staje się\nbardziej kulista a jej zdolność skupiająca się zwiększa.\n1\n10.\nZa wskazanie kaŜdej z dwóch chorób - po 1 pkt.\nC, E\n2\n11.\nZa podanie kaŜdego z dwóch poprawnych zaleceń dotyczących profilaktyki próchnicy u małych\ndzieci - po 1 pkt.\nOgraniczenie spoŜywania słodyczy /cukrów, (zwłaszcza zawierających sacharozę).\nNiepodjadanie między posiłkami, szczególnie produktów węglowodanowych.\nJak najwcześniejsze przyzwyczajanie dzieci do prawidłowego i regularnego mycia zębów.\nRegularne wizyty u stomatologa, stosowanie się do jego zaleceń\nOdpowiednia dieta bogata w związki dobrze przyswajalnego wapnia, fosforu oraz witamin\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n4","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nJedną z funkcji skóry jest udział w procesach termoregulacji.\nPrzedstaw dwa procesy zachodzące w skórze podczas przegrzania organizmu i wykaŜ\nich wpływ na zwiększenie wypromieniowania ciepła do otoczenia.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nOceń poprawność stwierdzeń opisujących budowę i funkcje elementów oka, wpisując\ndo ostatniej kolumny tabeli „P” (prawda) lub „F” (fałsz).\nP/F\nA.\nZewnętrzną warstwę gałki ocznej tworzy błona naczyniowa.\nB.\nRogówka jest silnie unerwiona, ale nie występują w niej naczynia krwionośne.\nC.\nFunkcją mięśnia rzęskowego jest rozszerzanie i zwęŜanie źrenicy.\nD.\nCzopki i pręciki to fotoreceptory, które występują głównie w tęczówce.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nAkomodację oka umoŜliwia zmiana krzywizny jego soczewki. W określonych warunkach\nsoczewka moŜe przybierać kształt bardziej płaski lub bardziej kulisty, a jej zdolność\nskupiająca moŜe się zmniejszać lub zwiększać.\nPodaj, w jaki sposób zmienia się kształt oraz zdolność skupiająca soczewki w momencie,\nkiedy przenosimy wzrok z przedmiotów odległych na przedmioty bliskie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nChoroby zakaźne powstają na skutek zaraŜenia róŜnymi drobnoustrojami, np. wirusami,\nbakteriami, pierwotniakami lub grzybami. Choroby te mogą być zaraźliwe, czyli udzielające\nsię otoczeniu lub niezaraźliwe, tzn. nieprzenoszące się bezpośrednio z człowieka\nna człowieka.\nPodkreśl nazwy dwóch chorób zakaźnych, które są niezaraźliwe.\nA. AIDS\nB. grypa\nC. malaria\nD. róŜyczka\nE. tęŜec\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n5","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nPróchnica, to choroba zmineralizowanych cząstek zęba, powstająca przez działanie\nna powierzchnię zęba kwasów wytwarzanych przez bakterie obecne w płytce nazębnej.\nPrzyczyną próchnicy jest zaburzenie równowagi pomiędzy mineralizacją, czyli uwapnieniem\nzęba, a jego demineralizacją. W Polsce próchnica zębów jest bardzo częstą chorobą u dzieci.\nWraz z wiekiem wzrasta liczba dzieci mających próchnicę. Stwierdza się ją u 5% dzieci\njednorocznych, u 10% dwulatków i u 35% trzylatków, a w populacji dzieci 6-7 letnich\nodsetek chorych wzrasta nawet do 90-100%.\nWymień dwa przykłady działań profilaktycznych, zapobiegających powstawaniu\npróchnicy u małych dzieci.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono informacje na temat wydalanych ilości moczu, potu i soli przez tego\nsamego człowieka w dniach o róŜnych warunkach termicznych, przy załoŜeniu, Ŝe kaŜdego\ndnia jadł i pił to samo.\nChlorek sodu [g]\nWydalanie\nWarunki termiczne\nMocz\n[dm3]\nPot\n[dm3]\nw moczu\nw pocie\nBardzo chłodny dzień\n2,0\n0,0\n19,5\n0,0\nDzień o temperaturze umiarkowanej\n1,5\n0,5\n18,0\n1,5\nBardzo gorący dzień\n0,375\n2,0\n13,5\n6,0\nNa podstawie danych zawartych w tabeli sformułuj wniosek dotyczący wpływu\ntemperatury otoczenia na objętość i skład wydalin.","answer":"A, D, B","answer_text":"12.\nZa poprawnie sformułowany wniosek - 1 pkt.\nIm wyŜsza temperatura otoczenia tym człowiek wydala mniej moczu a więcej potu, a ilość chlorku\nsodu wydalanego z moczem spada, natomiast wydalanego z potem - wzrasta.\n1\n13.\nZa odpowiedni przykład reakcji organizmu na stres spowodowany działaniem adrenaliny - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- przyspieszenie pracy serca\n- rozszerzenie oskrzeli,\n- podniesienie poziomu glukozy we krwi.\n2\n14.\nZa podanie cechy jajowodu będącej przystosowaniem do pełnionej funkcji - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- Jajowód jest wyścielony nabłonkiem migawkowym/ posiadającym rzęski, (których ruch\nprzemieszcza dzielący się zarodek w kierunku macicy).\n- Ściany jajowodu zbudowane są z tkanki mięśniowej gładkiej, (której skurcze / ruchy powodują\nprzesuwanie zarodka).\n1\n15.\nZa poprawne skonstruowanie tabeli - opisanie nagłówków kolumn i wierszy - 1 pkt.\nZa poprawne wypełnienie tabeli - 1 pkt.\nRodzaj bliźniąt\nCecha\nBliźnięta jednojajowe\nBliźnięta dwujajowe\nsposób powstania\nRozdzielenie się\ndwukomórkowego stadium\nzapłodnionej komórki jajowej\nZapłodnienie dwóch komórek\njajowych.\nmateriał genetyczny\nTaki sam\nRóŜny\n2\n16.\nZa podanie nazwy narządu oznaczonego X - 1 pkt.\nWątroba.\n1\n17.\nZa poprawnie określona kaŜdą z dwóch funkcji - po 1pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- wytwarza Ŝółć niezbędną do trawienia tłuszczów,\n- z krwi dopływającej z jelita wychwytuje i magazynuje Ŝelazo / glukozę / niektóre witaminy (A, D,\nB12),\n- neutralizuje szkodliwe substancje: leki, alkohol, trucizny, róŜne substancje toksyczne przekształca\nw mniej toksyczne związki.\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n5","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono etapy reakcji na stres w organizmie człowieka.\nPodaj dwa przykłady zmian zachodzących w organizmie człowieka pod wpływem stresu,\nktóre moŜna wpisać w pole oznaczone literą X.\n1\n2\ndroga nerwowa\nmózg\nSYTUACJA STRESOWA\ndroga nerwowa\nrdzeń nadnerczy\nadrenalina\nX\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n6","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nPołączenie komórki jajowej i plemnika, czyli zapłodnienie, ma miejsce w jajowodzie.\nPowstała zygota dzieli się i przemieszcza w kierunku macicy, w której zarodek się zagnieŜdŜa.\nPodaj jedną cechę budowy jajowodu, która umoŜliwia przemieszczanie w nim dzielącej\nsię zygoty w kierunku macicy.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nW dwukomórkowym stadium, powstałym z zapłodnionej komórki jajowej, komórki niekiedy\noddzielają się od siebie i kaŜda z nich rozwija się niezaleŜnie. Komórki te mają identyczny\nzestaw genów, a więc oba rozwijające się z nich osobniki są identyczne; są to bliźnięta\njednojajowe. Bliźnięta róŜnojajowe rozwijają się wówczas, gdy w procesie owulacji\nuwolnione zostają dwie komórki jajowe i kaŜda z nich zostaje niezaleŜnie zapłodniona.\nPowstałe zygoty mają róŜne wyposaŜenia genetyczne, a więc rodzeństwo nie jest identyczne.\nNa podstawie tekstu skonstruuj tabelę, w której porównasz sposób powstawania\noraz podobieństwo genetyczne bliźniąt jednojajowych i dwujajowych.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono układ pokarmowy człowieka.\nPodaj nazwę narządu oznaczonego na schemacie literą X","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nWymień dwie funkcje narządu oznaczonego literą X.\n1\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n7","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nTriglicerydy są wchłaniane z komórek jelita cienkiego głównie do naczyń limfatycznych\n(ok. 90%). Wraz z tłuszczami wchłaniane są niektóre witaminy.\nPodaj jeden przykład witaminy wchłanianej w jelicie cienkim wraz z tłuszczami.\nOdpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"18.\nZa podanie przykładu witaminy - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nWitamina A / D / E.\nJest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach\n1\n19.\nZa poprawne wpisanie kaŜdych trzech z sześciu określeń - po 1 pkt.\n1 - sok Ŝołądkowy, 2 - Ŝółć, 3 oraz 4 - sok trzustkowy, sok jelitowy / sok jelitowy, sok trzustkowy,\n5 - Ŝółci, 6 - śliny.\n2\n20.\nZa podanie kaŜdego zalecenia - po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi.\nSpoŜywać mniej/ ograniczyć spoŜywanie Ŝywności konserwowanej, o długim okresie przydatności\ndo spoŜycia.\nUnikać smaŜenia pokarmów w zbyt wysokiej temperaturze / spoŜywać mniej produktów\nsmaŜonych\nSpoŜywać produkty bogate w witaminy C, A, i E\n2\n21.\nZa poprawne przyporządkowanie nazw wszystkich rodzajów kwasów do ich funkcji - 1 pkt.\n1 - mRNA, 2. - tRNA, 3.-rRNA\n1\n22.\na) Za podanie wszystkich genotypów - 1 pkt.\ngenotyp matki: Bb, genotyp ojca: Bb, genotyp dziecka: bb\nb) Za zapisanie krzyŜówki - 1 pkt,\nza określenie prawdopodobieństwa 75% - 1 pkt\nRozwiązanie zadania:\nB\nb\nB\nBB\nBb\nb\nBb\nbb\nPrawdopodobieństwo wynosi 75%\n3\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n6","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono informacje dotyczące dobowej objętość oraz odczynu wydzielin\nukładu pokarmowego.\nWydzielina\nObjętość [dm3]\npH\nŚlina\n1,5\n7,0\nSok Ŝołądkowy\n3\n1,0\nSok jelitowy\n3-6\nok. 8,0\nSok trzustkowy\n2\n7,1-8.4\nśółć\n0,5\n5,0-7,4\nNa podstawie informacji zawartych w tabeli uzupełnij poniŜszy tekst.\nWydzieliną układu pokarmowego o najbardziej kwaśnym odczynie jest , choć\nodczyn kwaśny moŜe wykazywać równieŜ Spośród przedstawionych\nsoków odczyn najbardziej alkaliczny posiadają oraz\nW największej ilości jest wydzielany sok jelitowy, a najmniej wydziela się\nW układzie pokarmowym wydziela się dwukrotnie mniej niŜ soku Ŝołądkowego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nWolne rodniki to atomy, cząsteczki lub jony posiadające na zewnętrznej orbicie pojedynczy,\nniesparowany elektron, wykazujące duŜą aktywność chemiczną - utleniają kaŜdy związek,\nz którym mają kontakt. Obiektem ataków wolnych rodników w organizmie człowieka są\ngłównie DNA, białka oraz nienasycone kwasy tłuszczowe wchodzące w skład błon\nkomórkowych. Wolne rodniki tworzą się w wielu produktach spoŜywczych, np. wyrobach\ncukierniczych o długich terminach przydatności do spoŜycia, produktach smaŜonych\nlub długo\nprzechowywanych\nzawierających\nwielonienasycone\nkwasy\ntłuszczowe.\nPrzewaŜająca część wolnych rodników zostaje przez nasz organizm unieszkodliwiona\nza pomocą grupy substancji chemicznych zwanych przeciwutleniaczami. Przeciwutleniacze\nprzekształcają wolne rodniki w substancje nieaktywne. NaleŜą do nich między innymi\nkatalazy oraz witaminy A, E i C.\nNa podstawie tekstu podaj dwa zalecenia dotyczące odŜywiania się, które mogą\nzmniejszyć ryzyko działania wolnych rodników w organizmie człowieka.\n1\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nPrzyporządkuj nazwy rodzajów kwasu rybonukleinowego: tRNA, rRNA, mRNA,\ndo wymienionych poniŜej funkcji.\na) Przenoszenie do cytoplazmy informacji genetycznej o budowie białka -\nb) Przenoszenie na rybosomy aminokwasów do budowy białka -\nc) Budowa rybosomów i udział w powstawaniu wiązań pomiędzy aminokwasami -","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"22","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (3 pkt)\nFenyloketonuria jest chorobą dziedziczną uwarunkowaną recesywnym allelem genu\nautosomalnego. Zdrowi rodzice mają dziecko chore na fenyloketonurię.\na) Zapisz genotypy rodziców i dziecka, przyjmując literę „b” na oznaczenie\nzmutowanego allelu genu odpowiedzialnego za występowanie fenyloketonurii.\nGenotyp matki: , genotyp ojca: , genotyp dziecka:\nb) Zapisz krzyŜówkę genetyczną i na jej podstawie określ, jakie jest prawdopodobieństwo\n(w %), Ŝe kolejne dziecko tej pary nie będzie chore na fenyloketonurię.\n♀\n♂\nPrawdopodobieństwo wynosi","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nDaltonizm jest chorobą dziedziczną, uwarunkowaną recesywnym allelem genu sprzęŜonego\nz płcią.\na) Wyjaśnij, dlaczego daltonizm znacznie rzadziej występuje u kobiet niŜ u męŜczyzn.\nb) Zapisz moŜliwe zestawy genotypów rodziców dziewczynki, która jest daltonistką, uŜywając\nna określenie alleli genu warunkującego widzenie barw liter „D” oraz „d”.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n9","answer":null,"answer_text":"23.\na) Za poprawne wyjaśnienie - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi\nKobieta ma dwa chromosomy X i aby zachorować musi mieć na obydwu allel warunkujący\ndaltonizm, natomiast męŜczyzna ma tylko jeden chromosom X i zmutowany allel zawsze się\nujawnia.\nb) Za zapisanie obydwu moŜliwych zestawów genotypów - 1 pkt.\nXDXd i XdY lub XdXd i XdY\n2\n24.\nZa podanie nazwy etapu 1 pkt.\nZa podanie kaŜdej z dwóch nazw - 1 pkt.\nX - transkrypcja, Y - rybosom.\n2\n25.\nZa wskazanie poprawnego określenia - 1 pkt.\nD\n1\n26.\nZa wymienienie kaŜdego z dwóch przykładów - po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- elektrownie wiatrowe,\n- elektrownie wodne,\n- baterie słoneczne.\n2\n27.\nZa kaŜdy z dwóch trafnych argumentów.- po 1 pkt.\nPrzykłady argumentów odnoszących się do środowiska:\n- Nawozy sztuczne mogą spływać do zbiorników wodnych i powodować ich przeŜyźnienie /\neutrofizację,\nPrzykłady argumentów odnoszących się do zdrowia człowieka:\n- W roślinach, (np. warzywach podczas przechowywania) mogą powstawać związki szkodliwe dla\nzdrowia człowieka (np. nitrozoaminy).\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n7","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono przebieg ekspresji informacji genetycznej.\nPodaj nazwę procesu oznaczonego literą X oraz nazwę struktury komórkowej oznaczonej Y.\nX - Y -","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"25","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nNa schematach przedstawiono zmiany liczebności populacji dwóch gatunków pantofelków,\nodŜywiających się tym samym rodzajem pokarmu: Paramecium caudatum (A) i Paramecium\naurelia (B), hodowanych osobno oraz wspólnie.\nZaznacz, który spośród wymienionych rodzajów interakcji międzygatunkowej występuje\npomiędzy populacjami tych gatunków pantofelków.\nA. protokooperacja\nB. drapieŜnictwo\nC. pasoŜytnictwo\nD. konkurencja","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nW bilansie energetycznym świata dominują obecnie paliwa kopalne. Aby zmniejszyć emisję\ngazów cieplarnianych naleŜy zwiększyć wykorzystanie niekonwencjonalnych źródeł energii\nopartych na zasobach niewyczerpywalnych.\nWymień dwa przykłady wykorzystania niewyczerpywalnych źródeł energii.\n1\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n10","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nPrzemysłowa, wielkoobszarowa, uprawa zbóŜ oraz innych roślin, dostarczająca wysokich\nplonów oraz pozwalająca wyŜywić rosnącą populację ludzi, jest niekorzystna dla środowiska\noraz człowieka z wielu powodów. Jedną z przyczyn niekorzystnego oddziaływania rolnictwa\nprzemysłowego jest nadmierne stosowanie nawozów sztucznych, głównie nieorganicznych\nzwiązków azotu i fosforu, powodujących znaczny wzrost plonów.\nPodaj argumenty, za pomocą których moŜna wykazać negatywny wpływ nadmiernego\nnawoŜenia upraw nawozami sztucznymi na środowisko oraz zdrowie człowieka.\n1. Środowisko -\n2. Zdrowie człowieka -","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad/28","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-podstawowa","number":"28","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono procentowy udział poszczególnych źródeł zanieczyszczeń w ogólnym\nzanieczyszczeniu mórz.\nŹródła zanieczyszczeń\nUdział procentowy\nlądowe\n44\natmosferyczne\n33\ntransport morski\n13\nnaturalne\npozostałe\nWykonaj diagram słupkowy ilustrujący udział poszczególnych źródeł zanieczyszczeń\nw ogólnym zanieczyszczeniu mórz.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom podstawowy\n11\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"28.\nZa poprawne opisanie osi oraz słupków (ew. zastosowanie legendy) - 1 pkt.\nZa wyskalowanie osi i wykonanie słupków diagramu - 1 pkt.\nPrzykład wykresu:\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n35\n40\n45\n50\nlądow e\natmosferyczne\ntransport morski\npozostałe\nŹródła zanieczyszczeń\nUdział w %\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}