{"paper":{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":35,"source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nWazopresyna i oksytocyna to hormony o podobnej budowie - oba są cyklicznymi peptydami.\nDo przedstawiania składu białek uŜywa się trzyliterowych skrótów nazw aminokwasów,\nnp. „Cys” to cysteina.\nNa schemacie przedstawiono budowę oksytocyny i wazopresyny.\nNa podstawie schematu, podaj jedno podobieństwo i jedną róŜnicę w budowie tych\nhormonów.\nPodobieństwo -\nRóŜnica -","answer":null,"answer_text":"1.\nZa podanie jednego podobieństwa i jednej róŜnicy - po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nObydwa hormony są zbudowane z 9 aminokwasów\nW budowie kaŜdego z nich występuje jeden mostek siarczkowy (pomiędzy dwoma\ncząsteczkami cysteiny).\nSkład chemiczny tych hormonów róŜni się dwoma aminokwasami(w oksytocynie występuje\nfenyloalanina oraz arginina, na miejscu których w wazopresynie jest izoleucyna i leucyna).\nDrugim aminokwasem w wolnym łańcuchu oksytocyny jest arginina, a w wazopresynie -\nleucyna\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono budowę komórki trzustki, która produkuje i wydziela enzymy\ntrawienne.\na) Podaj nazwę struktury komórkowej oznaczonej literą X i określ jej funkcję.\nb) Wyjaśnij, dlaczego rozbudowana szorstka siateczka wewnątrzplazmatyczna jest\nprzystosowaniem do funkcji pełnionej przez tę komórkę.\nS-S - mostek siarczkowy\nCys - cysteina\nTyr - tyrozyna\nPhe - fenyloalanina\nGln- glutamina\nAsn - asparagina\nPro - prolina\nArg - arginina\nGly- glicyna\nLeu - leucyna\nIle - izoleucyna\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"2.a\nZa podanie nazwy struktury - 1 pkt.\nMitochondrium\n1\n2.b\nZa wyjaśnienie uwzględniające produkcję białek (enzymatycznych) transportowanych poza komórkę\n- 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nFunkcją tej komórki jest produkcja enzymów, które są białkami, a siateczka śródplazmatyczna\nodpowiada za syntezę białek produkowanych na „eksport”, więc jest rozbudowana.\n1\n3.\nZa poprawne uszeregowanie mechanizmów kontrolujących wydzielanie soku Ŝołądkowego - 1 pkt\nKontrola hormonalna, kontrola mechaniczna, kontrola nerwowa\n1\n4.\nZa wymienienie kaŜdego z dwóch przykładów procesów chroniących przed hipoksją - po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi\n1. Zwiększona wentylacja płuc / hiperwentylacja, polegająca na pogłębianiu i przyspieszaniu\noddechów.\n2. Zwiększenie częstości skurczów serca, dzięki czemu krew szybciej transportuje tlen.\n3. Przyspieszony proces erytropoezy (wzrasta produkcja erytrocytów).\n2\n5.\nZa poprawne uporządkowanie wszystkich elementów - 1pkt.\n3, 4, 5, 1, 2.\n1\n6.\nZa wskazanie kaŜdej z dwóch poprawnych cech - po 1 pkt.\nB, D\n2\n7.\nZa podanie właściwego argumentu - 1pkt.\nBiałka te nie są pełnowartościowe, poniewaŜ Ŝadne z nich nie dostarcza wszystkich aminokwasów\negzogennych. / poniewaŜ w składzie Ŝadnego z nich nie ma wszystkich aminokwasów egzogennych.\n1\n8.\na) Za poprawne sformułowanie problemu badawczego - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\nWpływ pH na barwę antocyjanów.\nCzy zmiana pH wpływa na zmianę barwy antocyjanów?\nCzy barwa antocyjanów zaleŜy od pH środowiska?\nb) za poprawne określenie próby kontrolnej i uzasadnienie - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nProbówka nr 3 - poniewaŜ nie dodawano do niej substancji zmieniających pH roztworu / poniewaŜ\nuŜyto w niej wodę destylowaną.\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa wykresie przedstawiono mechanizmy regulujące wydzielanie soku Ŝołądkowego.\nNa podstawie wykresu, uporządkuj mechanizmy kontrolujące wydzielanie soku\nŜołądkowego\npod względem\ndługości\nokresu\nstymulacji\nŜołądka,\nzaczynając\nod mechanizmu o najdłuŜszym działaniu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nWraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza maleje zawartość tlenu w powietrzu\n(obniŜa się ciśnienie gazów atmosferycznych), dlatego ludzie urodzeni na nizinach mają\nw górach, na duŜych wysokościach, problemy - odczuwają duszności, zmęczenie i osłabienie.\nSą to objawy hipoksji.\nWymień\ndwa\nprocesy\nadaptacyjne,\nuruchamiane\nw\norganizmie\nczłowieka\nprzebywającego na duŜych wysokościach, chroniące przed hipoksją.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nUporządkuj we właściwej kolejności wymienione etapy mitozy, wpisując do poniŜszej\ntabeli cyfry 1-5.\nNumer\netapu\nCharakterystyka etapu\nChromosomy ustawiają się w płaszczyźnie równikowej dzielącej się komórki.\nDzielą się centromery łączące chromatydy siostrzane, co powoduje ich\nrozchodzenie się do przeciwległych biegunów komórki.\nChromosomy na dwóch biegunach komórki ulegają despiralizacji.\nZ nici chromatynowych formują się chromosomy.\nKaŜdy chromosom składa się z dwóch chromatyd siostrzanych połączonych\ncentromerem.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nCząsteczka kaŜdego białka ma określoną strukturę drugorzędową, którą stanowi przestrzenne\nzwinięcie łańcucha aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi. WyróŜnia się dwa\npodstawowe rodzaje struktury drugorzędowej: α oraz β.\nNa schemacie przedstawiono porównanie struktury α i β.\nWśród wymienionych cech budowy podkreśl dwie, charakterystyczne dla struktury β.\nA. Łańcuch aminokwasów zwinięty na kształt cylindra.\nB. Łańcuch aminokwasów pofałdowany na kształt harmonijki.\nC. Wiązania wodorowe i wiązania peptydowe ułoŜone naprzemiennie.\nD. Wiązania wodorowe między równoległymi łańcuchami peptydowymi.\nE. Wiązania wodorowe między co czwartym wiązaniem peptydowym pojedynczego\nłańcucha aminokwasów.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono informacje dotyczące występowania aminokwasów egzogennych\nw nasionach grochu oraz kukurydzy.\nAminokwas\nGroch\nKukurydza\nTryptofan\nMetionina\nWalina\nHistydyna\nTreonina\nFenyloalanina\nLeucyna\nIzoleucyna\nLizyna\nPodaj jeden argument, za pomocą którego uzasadnisz, Ŝe białka występujące\nw nasionach grochu i kukurydzy są niepełnowartościowe.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nAntocyjany to barwniki występujące w wakuolach komórek roślinnych. Czerwonofioletowe\nzabarwienie liści kapusty czerwonej spowodowane jest obecnością duŜej ilości antocyjanów.\nUczniowie przygotowali zestaw doświadczalny złoŜony z trzech probówek, które do połowy\nwypełnili drobno pociętymi skrawkami świeŜych liści kapusty czerwonej. Do pierwszej\nprobówki wlali roztwór kwasu octowego, do drugiej roztwór zasady amonowej, natomiast\ndo trzeciej wodę destylowaną. Zawartość probówek wytrząsnęli i po chwili porównali\nzabarwienie zawartego w nich roztworu antocyjanów.\na) Sformułuj problem badawczy do przedstawionego doświadczenia.\nb) Określ, która z trzech probówek stanowiła próbę kontrolną w tym doświadczeniu.\nOdpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nOceń poprawność zamieszczonych w tabeli stwierdzeń, dotyczących budowy ścian\nkomórkowych róŜnych organizmów, wpisując do ostatniej kolumny tabeli „P” (prawda)\nlub „F” (fałsz).\nP/F\nA.\nGłównym składnikiem ściany komórkowej prokariontów są związki\nbiałkowo-cukrowe (peptydoglikany).\nB.\nPierwotna, zbudowana głównie z celulozy, ściana komórkowa roślin\njest przepuszczalna dla wody.\nC.\nŚciana komórkowa komórek roślinnych jest zdrewniała, kiedy między\nwłóknami celulozy wbudowana została lignina.\nD.\nPodstawowym składnikiem ścian komórkowych komórek budujących ciało\ngrzybów i owadów jest chityna.","answer":null,"answer_text":"9.\nZa właściwe określenie poprawności kaŜdych dwóch z czterech sformułowań - po 1 pkt.\n1.-P, 2.-P, 3.-P, 4.-F.\n2\n10.\nZa podanie jednej cechy wspólnej i jednej róŜnicy - po 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\na) Podobieństwo - regularne ułoŜenie włókien aktyny i miozyny, dające efekt poprzecznego\nprąŜkowania.\nb) RóŜnica: komórki mięśni szkieletowych są walcowate i proste a tkanki mięśnia sercowego\nrozgałęzione. / W komórkach mięśni mięśnia szkieletowego występuje wiele jąder połoŜonych\nobwodowo, a w komórkach mięśnia sercowego 1(1-2) połoŜone centralnie./\nW komórkach mięśnia sercowego występują wstawki a w komórkach mięśni szkieletowych nie\nwystępują.\n2\n11.\nZa poprawne umieszczenie znaków „+” we wszystkich właściwych rubrykach tabeli - 1 pkt.\nRodzaj transportu\nCechy transportu\nbierny\nułatwiony\naktywny\nKierunek transportu zgodny\nz gradientem stęŜeń.\nUdział swoistych transporterów.\nZapotrzebowanie na energię.\n1\n12.\na) za podanie nazwy etapu oznaczonego X - 1pkt.\nŁańcuch oddechowy.\nb)za określenie roli tlenu - 1 pkt.\nTlen jest akceptorem wodoru.\n2\n13.\nZa wymienienie nazwy kaŜdej z organelli wytwarzających ATP - po 1 pkt.\nMitochondria, chloroplasty.\n2\n14.\nZa poprawne wyjaśnienie związku przyczynowo-skutkowego - 1pkt.\nDwutlenek węgla będący produktem oddychania komórkowego komórek korzenia przedostaje się do\nroztworu i rozpuszczając się w wodzie powoduje jej zakwaszenie (tworzą się jony\nwodoroweglanowe obniŜające pH roztworu).\n1\n15.\nZa poprawne przyporządkowanie wszystkich rodzajów kwasów do ich funkcji - 1 pkt.\n1 - mRNA, 2. - tRNA, 3.-rRNA\n1\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n4","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nKomórki tkanki tworzącej mięsień szkieletowy, wykazują pewne podobieństwa do komórek\nmięśnia sercowego, ale ze względu na odmienną funkcję, wykazują równieŜ róŜnice\nw budowie.\na) Podaj jedną wspólną cechę budowy komórek tkanki mięśniowej szkieletowej\ni mięśnia sercowego.\nb) Podaj jedną róŜnicę w budowie komórek tych dwóch typów tkanki mięśniowej.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nNieliczne substancje przenikają przez błony na drodze transportu biernego, polegającego\nna dyfuzji. Znaczna ilość substancji waŜnych dla Ŝycia komórki przenika przez błony\nna drodze transportu ułatwionego. Transport ułatwiony to dyfuzja z udziałem nośników, które\nwiąŜąc się ze związkiem transportowanym przenoszą go przez błony. Transport aktywny,\nto transport substancji z udziałem nośników błonowych, przebiegający wbrew gradientowi\nstęŜeń. Ten typ transportu, w odróŜnieniu od poprzednich, wymaga sprzęŜonego z nim\nnakładu energii swobodnej.\nNa podstawie informacji zawartych w tekście, uzupełnij poniŜszą tabelę, wstawiając\n„+”, jeŜeli przedstawiona cecha dotyczy danego rodzaju transportu.\nRodzaj transportu\nCechy transportu\nbierny\nułatwiony\naktywny\nKierunek transportu zgodny\nz gradientem stęŜeń.\nUdział swoistych nośników.\nZapotrzebowanie na energię.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono komórkowy proces uwalniania energii, którego biochemicznym\nsubstratem jest glukoza.\na) Podaj nazwę etapu tego procesu oznaczonego literą X\nb) Określ, jaką rolę pełni tlen w tym etapie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nKomórki są skomplikowanymi układami biologicznymi, w których zachodzą rozmaite\nprocesy biologiczne związane z przemianami materii i energii.\nWymień dwie organelle komórki roślinnej, w których wytwarzany jest ATP.\n1 , 2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n7","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nDo dwóch kolb o pojemności 100 ml wlano po 50 ml wody destylowanej i dodając NaOH,\ndoprowadzono roztwór do pH 8,0. W jednej kolbie umieszczono siewkę bobu w ten sposób,\naby całe jej korzenie były zanurzone w wodzie. Druga kolba stanowiła próbę kontrolną.\nPo upływie 30 i 60 minut zmierzono pH roztworu w obu kolbach. Wyniki przedstawiono\nw tabeli.\npH roztworu\nCzas [min]\nKolba bez siewki\nKolba z siewką\n0\n8,0\n8,0\n30\n8,0\n7,0\n60\n8,0\n6,5\nWyjaśnij\nzwiązek\nprzyczynowo-skutkowy\npomiędzy\nprocesem\noddychania\nw komórkach korzeni bobu a obniŜeniem pH w kolbce z siewkami tej rośliny.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nPrzyporządkuj nazwy rodzajów kwasu rybonukleinowego: tRNA, rRNA, mRNA,\ndo wymienionych poniŜej funkcji.\n1. Przenoszenie do cytoplazmy informacji genetycznej o budowie białka -\n2. Przenoszenie na rybosomy aminokwasów do budowy białka -\n3. Budowa rybosomów i udział w powstawaniu wiązań pomiędzy aminokwasami -","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nKod genetyczny jest trójkowy, bezprzecinkowy, zdegenerowany, jednoznaczny i uniwersalny.\nWyjaśnij, na czym polega trójkowość kodu genetycznego.","answer":"B, C, E","answer_text":"16.\nZa poprawne wyjaśnienie trójkowości kodu genetycznego - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nTrójkowość oznacza, Ŝe jeden aminokwas kodowany jest przez określoną sekwencję trzech\nkolejnych nukleotydów DNA.\n1\n17.\nZa wyjaśnienie znaczenia crossing-over - 1 pkt.\nZa podanie, od czego zaleŜy częstość crossing-over między dwoma genami - 1pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nCrossing-over zapewnia rekombinacje genetyczną / powstawanie nowych układów genów w\nchromosomach komórek potomnych.(1 pkt). Częstość crossing-over pomiędzy dwoma genami\nzaleŜy od ich odległości na chromosomie (im jest większa, tym częściej dochodzi do tego\nprocesu).(1pkt)\n2\n18.\na) Za poprawne określenie nieprawidłowości w kariotypie- 1 pkt.\nJest to monosomia czwartego chromosomu/ w kariotypie występuje tylko 1 chromosom numer\ncztery/ brak jednego chromosomu czwartej pary.\nb) Za określenie skutków mutacji - 1 pkt.\nJest to mutacja letalna. / Zygota o takim składzie nie będzie się prawidłowo rozwijać.\n2\n19.\nZa poprawne zapisanie kaŜdego z trzech genotypów - po 1pkt.\nI - XdY, II - XDXd , III - XdY\n3\n20.\nZa poprawne uporządkowanie wszystkich cech - 2 pkt.,\nZa poprawne uporządkowanie co najmniej 6 cech - 1 pkt.\nDwuliścienne: A, D, F, G, jednoliścienne: B, C,E, H.\n2\n21.\nZa prawne wyjaśnienie, uwzględniające wytworzenie łagiewki pyłkowej - 1 pkt.\nPrzykład odpowiedzi:\nKiełkujące ziarno pyłku wytwarza łagiewkę pyłkową, za pomocą której jądra plemnikowe\nprzenoszone są do zaląŜka.\n1\n22.\nZa podanie kaŜdego z dwóch argumentów - po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\na) od zewnątrz skórka jest pokryta warstwa kutykuli ograniczającą parowanie wody z powierzchni\nliścia./ w skórce występują aparaty szparkowe, które zostają zamknięte przy niedoborze wody,\nograniczając transpirację.\nb) W skórce występują aparaty szparkowe, które są otwierane lub zamykane i w ten sposób\ntranspiracja dostosowywana jest do potrzeb rośliny.\n2\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n5","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nW czasie profazy I podziału mejotycznego, kiedy chromosomy homologiczne łączą się\nw pary, tworząc tak zwane biwalenty, dochodzi do wymiany fragmentów chromatyd\npomiędzy chromosomami homologicznymi. Proces ten nosi nazwę crossing-over.\nWyjaśnij, jakie znaczenie ma crossing-over oraz podaj, od czego zaleŜy częstość\nzachodzenia tego procesu między dwoma genami.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nKompletny zestaw chromosomów komórki somatycznej danego organizmu to kariotyp.\nNa podstawie analizy kariotypu moŜna określać róŜne nieprawidłowości dotyczące liczby\nchromosomów oraz diagnozować występowanie niektórych chorób o podłoŜu genetycznym.\nNa rysunku przedstawiono nieprawidłowy kariotyp człowieka.\na) Podaj, na czym polega nieprawidłowość w przedstawionym kariotypie.\nb) Określ, jaki jest skutek przedstawionej nieprawidłowości dla organizmu człowieka","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"19","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (3 pkt)\nNa schemacie przedstawiono rodowód pewnej rodziny, w której zdiagnozowano dystrofię\nmięśniową - chorobę genetyczną sprzęŜoną z płcią.\nPodaj moŜliwe genotypy członków rodziny oznaczonych I i II na schemacie oraz genotyp\ndziecka oznaczonego III, jeŜeli będzie ono płci męskiej. Do zapisu oznaczenia allelu genu\nwarunkującego chorobę uŜyj litery „d”.\nI - , II - , III -\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nWśród okrytonasiennych wyróŜnia się rośliny dwuliścienne i jednoliścienne, róŜniące się\ncechami anatomicznymi oraz morfologicznymi.\nUporządkuj wymienione cechy w dwie grupy: charakterystyczne dla dwuliściennych\ni charakterystyczne dla jednoliściennych.\nA. System korzeniowy palowy.\nB. System korzeniowy wiązkowy.\nC. Równoległa nerwacja liści.\nD. Pierzasta lub dłoniasta nerwacja liści.\nE. Wiązki przewodzące zamknięte.\nF. Wiązki przewodzące otwarte.\nG. Wiązki przewodzące na przekroju łodygi ułoŜone w postaci pierścienia.\nH. Kwiat trzykrotny.\nDwuliścienne: Jednoliścienne:","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nJednym z najwaŜniejszych osiągnięć ewolucyjnych roślin nasiennych jest uniezaleŜnienie\nprocesu zapłodnienia od obecności wody.\nWyjaśnij, na czym polega uniezaleŜnienie zapłodnienia od wody u roślin nasiennych.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono przekrój poprzeczny przez blaszkę liścia rośliny dwuliściennej.\nUzasadnij, podając po jednym argumencie, Ŝe budowa skórki:\na) zabezpiecza liść przed nadmierną utratą wody -\nb) umoŜliwia sprawną transpirację w miarę potrzeb rośliny -\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/23","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.(2 pkt)\nNa schematach przedstawiono mechanizm otwierania i zamykania aparatów szparkowych.\nWyjaśnij, jakie znaczenie ma podczas zamykania aparatu szparkowego:\na) synteza skrobi z jonów jabłczanowych -\nb) aktywny transport jonów K+ z komórek aparatu szparkowego do sąsiednich komórek","answer":"D, B, A, C, E","answer_text":"23.\na) Za poprawne wyjaśnienie znaczenia syntezy skrobi - 1 pkt.\nb) za poprawne wyjaśnienie znaczenia aktywnego transportu jonów K+ - 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi.\na) Skrobia jest nierozpuszczalna w wodzie, więc powoduje to spadek stęŜenia roztworu wewnątrz\nkomórki i osmotyczny odpływ wody do komórek sąsiednich i spadek turgoru komórki\nszparkowej.\nb) Za jonami K+ przemieszczają się cząsteczki wody,/ powoduje to przemieszczanie się cząsteczek\nwody i spadek turgoru komórki.\n2\n24.\nZa poprawne podanie nazw wszystkich układów przedstawionych na rysunkach - 1 pkt.\nA. - krwionośny, B. - wydalniczy, C.- nerwowy.\n1\n25.\na) Za wymienienie wszystkich trzech nazw błon płodowych - 1 pkt.\nOwodnia, omocznia, kosmówka.\nb) Za wymienienie wszystkich gromad naleŜących do owodniowców - 1 pkt.\nGady, ptaki, ssaki.\nc) Za wyjaśnienie adaptacyjnego znaczenia błon płodowych w środowisku lądowym - 1 pkt.\nBłony płodowe uniezaleŜniają rozwój zarodka od środowiska wodnego / tworzą wokół zarodka\nwodne środowisko, umoŜliwiające rozwój jaj a w środowisku lądowym / organizmie matki.\n3\n26.\nZa kaŜdy z poprawnie sformułowanych wniosków - po 1 pkt\nPrzykłady odpowiedzi:\n- Im mniejszy organizm, tym mniej zuŜywa tlenu.\n- Im organizm większy, tym mniej zuŜywa tlenu na kg masy ciała/ jednostkę masy ciała.\n2\n27.\na) Za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające produkcję witamin przez bakterie jelitowe - 1 pkt.\nAntybiotyki niszczą symbiotyczna bakterie występujące w jelitach człowieka, które wytwarzają\nwitaminy (np. B i K)\nb). Za poprawnie sformułowany argument - 1 pkt.\nZbyt częste stosowanie antybiotyków powoduje, ze powstaje coraz więcej szczepów bakterii\nopornych na ich działanie, a tym samym zmniejsza się ich skuteczność.\n2\n28.\nZa poprawne uszeregowanie wszystkich oznaczeń literowych - 1 pkt.\nD, B, A, C, E.\n1\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n6","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/24","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nNa schematach przedstawiono budowę róŜnych układów na przekroju podłuŜnym przez ciało\ndŜdŜownicy.\nPodaj nazwy układów dŜdŜownicy przedstawionych na schematach A-C.\nA. - , B. - , C. -","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/25","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"25","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (3 pkt)\nOwodniowce to kręgowce, u których podczas rozwoju zarodkowego tworzą się błony\npłodowe.\na) Wymień nazwy błon płodowych\nb) Wymień wszystkie gromady kręgowców, które są owodniowcami.\nc) Wyjaśnij, dlaczego wytworzenie błon płodowych jest adaptacją do Ŝycia\nw środowisku lądowym.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n11","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/26","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono szybkość zuŜycia tlenu, zarejestrowaną u ssaków róŜnej wielkości.\nSsak\nMasa ciała (kg)\nCałkowite zuŜycie O2,\n(litr O2 h-1)\nZuŜycie O2 na kilogram\nmasy ciała\n(litr O2 kg-1 h-1)\nRyjówka\n0,0048\n0,0355\n7,4\nMysz polna\n0,0090\n0,0225\n2,50\nMysz workowata\n0,0152\n0,0273\n1,80\nMysz domowa\n0,025\n0,041\n1,65\nSuseł\n0,096\n0,09\n1,03\nSzczur\n0,290\n0,25\n0,87\nKot\n2,5\n1,70\n0,68\nPies\n11,7\n3,87\n0,33\nOwca\n42,7\n9,59\n0,22\nKoń\n650,0\n71,1\n0,11\nSłoń\n3833,0\n268,0\n0,07\nPodaj dwa wnioski określające zaleŜności wynikające z przedstawionych danych.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/27","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nAntybiotyki to związki wytwarzane przez drobnoustroje lub wytwarzane syntetycznie, które\nhamują rozwój bakterii, nie wpływając na komórki człowieka. Antybiotyki stosuje się\nw leczeniu\nchorób\nzakaźnych\nprzewodu\npokarmowego,\nukładu\noddechowego\ni moczopłciowego oraz jako dodatek do paszy dla zwierząt hodowlanych. Antybiotyki mogą\njednak niszczyć florę bakteryjną jelit człowieka. Częsty kontakt bakterii z danym\nantybiotykiem prowadzi do wytworzenia populacji komórek opornych na jego działanie.\na) Wyjaśnij, dlaczego częste stosowanie antybiotyków w leczeniu człowieka moŜe\nprowadzić do awitaminoz.\nb) Na podstawie tekstu podaj jeden argument uzasadniający, dlaczego zdarza się,\nŜe kuracja antybiotykiem nie przynosi poŜądanych efektów.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n12","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/28","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nNa schematach przedstawiono mózgi kręgowców.\nUporządkuj oznaczenia literowe rysunków we właściwej kolejności pod względem\nrozwoju ewolucyjnego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/29","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"29","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (2 pkt)\nśółw błotny jest jedynym rodzimym gatunkiem Ŝółwia w Polsce i podlega całkowitej\nochronie. Zamieszkuje wody słodkie i Ŝywi się głównie bezkręgowcami. Dorosłe osobniki\nlubią wygrzewać się na brzegach zbiorników wodnych. Samica, która osiąga dojrzałość\npłciową po około 20 latach, składa pod koniec maja lub czerwca 10-19 jaj. Młode wykluwają\nsię po 3-4 miesiącach. DuŜym zagroŜeniem dla tego gatunku moŜe stać się Ŝółw\nczerwonolicy, pochodzący z Ameryki Północnej, coraz częściej dostający się do środowiska\nnaturalnego przez nieuwagę lub bezmyślność hodowców. Jest to równieŜ gatunek\nsłodkowodny i chętnie wygrzewający się na brzegu zbiorników, w których bytuje. Samce\ndojrzewają płciowo po 2-5 latach, a samice po 5-7 latach. Samice składają od 9-25 jaj,\nz których po około 75 dniach, wylęgają się młode. Zoolodzy ostrzegają, Ŝe Ŝółwie\nczerwonolice mogą przyczynić się do wyparcia Ŝółwia błotnego ze środowiska naturalnego.\nNa podstawie tekstu podaj dwie cechy Ŝółwia czerwonolicego, które dają przewagę temu\ngatunkowi w konkurencji z Ŝółwiem błotnym w środowisku naturalnym.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"29.\nZa podanie kaŜdej z dwóch cech Ŝółwia czerwonolicego po 1 pkt.\nPrzykłady odpowiedzi:\n- Samice szybciej osiągają dojrzałość płciową niŜ samice Ŝółwia błotnego.\n- Samice składają większą liczbę jaj / wydają większą liczbę potomstwa.\n- Młode szybciej wylęgają się z jaj.\n2\n30.\nZa podanie poprawnej nazwy kaŜdej z dwóch zaleŜności międzypopulacyjnych - po 1 pkt.\na) pasoŜytnictwo, b) komensalizm.\n2\n31.\nZa wymienienie kaŜdych dwóch z czterech przykładów zasobów środowiska będących przedmiotem\nkonkurencji - po 1 pkt\nPrzykłady czynników:\n- światło,\n- woda,\n- sole mineralne,\n- miejsce,\n- dwutlenek węgla.\n2\n32.\na) Za poprawne określenie wpływu wprowadzenia królików do Australii na róŜnorodność gatunkową\ntego kontynentu - 1 pkt.\nWprowadzenie królików miało negatywny wpływ na róŜnorodność gatunkową Australii /\nzmniejszyło róŜnorodność gatunkową Australii, poniewaŜ króliki niszczyły naturalną roślinność oraz\nwypierały rodzime gatunki.\nb) Za podanie przyczyny szybkiego rozprzestrzenienia się królików na terenie Australii - 1 pkt.\nPrzyczyną był brak naturalnych wrogów.\n2\n33.\nZa poprawne podanie kaŜdych dwóch z czterech nazw biomów - po 1 pkt.\nA. - step, B. - tajga, C. - tropikalny las deszczowy / wilgotny las równikowy, D. - tundra.\n2\n34.\nZa podanie odpowiedniego argumentu - 1 pkt.\nPostęp techniczny prowadzi do produkcji sprzętu zuŜywającego coraz mniej energii elektrycznej,\nco pozwala na ograniczenie jej wytwarzania, a tym samym zmniejszenie emisji CO2 oraz\nszkodliwych zanieczyszczeń powietrza / na oszczędność surowców naturalnych.\n1\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n7","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (2 pkt)\nNiektóre gatunki muchówek z rodziny narzępikowatych Ŝywią się krwią ptaków.\nPowierzchnia ciała tych owadów jest pokryta licznymi włoskami, do których mogą\nprzyczepiać się pewne gatunki gryzków - owadów Ŝyjących w ptasich gniazdach,\nodŜywiających się głównie martwą materią organiczną. Foreza, czyli bierne przenoszenie\nosobnika jednego gatunku przez osobnika drugiego gatunku, umoŜliwia gryzkom\nprzenoszenie się z jednego ptasiego gniazda do innego.\nPodaj nazwy zaleŜności międzypopulacyjnych łączących opisane populacje:\na) narzępikowatych i ptaków -\nb) gryzków i narzępikowatych -\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n13","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/31","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"31","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (2 pkt)\nKonkurencja jest powszechnym zjawiskiem zachodzącym w przyrodzie. Organizmy\nkonkurują ze sobą o zasoby środowiska. Konkurencja moŜe dotyczyć osobników jednej\npopulacji lub populacji róŜnych gatunków.\nWymień cztery przykłady zasobów środowiska, o które mogą konkurować rośliny\nkukurydzy rosnącej na polu.\n1. - , 2. -\n3. - , 4. -","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/32","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"32","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (2 pkt)\nCzłowiek poprzez swoje działania wpływa na róŜnorodność gatunkową róŜnych\nekosystemów. Przeprowadza m.in. introdukcję - wprowadzając obce gatunki na terenach\nleŜących poza areałem ich występowania, np. w celu zwalczania szkodników lub jako obiekt\npolowań. Przykładem introdukcji było wypuszczenie na wolność na terenie Australii\n24 królików. Po 6 latach oceniano liczebność populacji królików na 20000. Po następnych\n5 latach króliki opanowały południową Australię, wygrywając konkurencję o pokarm\nz rodzimymi gatunkami roślinoŜerców, np. kangurami. Po 30 latach króliki były obecne\nna 2/3 terenu Australii, niszcząc naturalne zbiorowiska roślinności oraz pastwiska.\na) Określ, jaki wpływ na róŜnorodność gatunkową Australii miało wprowadzenie na jej\nteren królików. Odpowiedź uzasadnij.\nb) Podaj, jedną moŜliwą przyczynę szybkiego rozprzestrzenienia się populacji królików\nna terenie Australii.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/33","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"33","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (2 pkt)\nBiomy to strefy klimatyczno-roślinne kuli ziemskiej, wykazujące układ strefowy.\nUzupełnij poniŜszą tabelę, wpisując nazwę kaŜdego z opisanych biomów.\nOpis biomu\nNazwa biomu\nA. Bezdrzewne obszary, na których dominują trawy oraz byliny. Strefa ta\ncharakteryzuje się deficytem opadów. Lata są suche i gorące, zaś zimy\nmroźne i śnieŜne.\nB. Strefa lasów iglastych z domieszką brzozy i wierzby. Charakteryzuje się\nniskimi temperaturami i dość wysokimi opadami, równomiernie\nrozłoŜonymi w ciągu roku.\nC. Najbogatszy pod względem róŜnorodności biom na Ziemi, w którym\ndominują wiecznie zielone drzewa. Brak wyraźnych pór roku, występują\nobfite, równomierne opady i wysoka, wyrównana temperatura.\nD. Obszary bezleśne z krzewinkami, trawami i turzycami oraz porostami.\nCharakteryzują się niskimi opadami, krótkim latem i bardzo długą,\ntrwającą nawet do 9 miesięcy, zimą.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z biologii\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/34","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"34","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono roczne zuŜycie energii przez róŜne rodzaje chłodziarko-zamraŜarek.\nRodzaj chłodziarko-zamraŜarki\nRoczne zuŜycie energii [kWh]\n10-letnia\n710\nnowa - standardowa\n550\nnajnowszy model na rynku\n400\nprototyp\n290\nPodaj argument, za pomocą którego uzasadnisz, w jaki sposób postęp techniczny moŜe\nmieć pozytywny wpływ na ochronę środowiska naturalnego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/35","paper_id":"biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"35","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (1 pkt)\nJednym z waŜnych w ostatnich latach osiągnięć polskiej inŜynierii genetycznej jest\nwyhodowanie zmodyfikowanej genetycznie świni, której organy mogą być w przyszłości\nwykorzystane\nw\ntransplantologii.\nMateriał\ngenetyczny\nświni\nzmodyfikowano,\nnie wprowadzając genów ludzkich, w ten sposób, aby komórki jej wątroby nie wytwarzały\npewnych\nbiałek\npowierzchniowych\nbędących\nistotnymi\nantygenami\ndla\nsystemu\nodpornościowego człowieka.\nPodaj jeden argument, za pomocą którego uzasadnisz znaczenie przedstawionej\nmodyfikacji genetycznej w transplantologii.\nBRUDNOPIS","answer":"B","answer_text":"35.\nZa podanie poprawnego argumentu - 1 pkt.\nBędzie większa szansa na to, Ŝe wątroba od tak zmodyfikowanej świni po przeszczepieniu\ndo organizmu człowieka nie będzie odrzucana.\nJest większa szansa na przeszczepienie wątroby od tak zmodyfikowanej świni człowiekowi, gdyŜ\nsystem immunologiczny człowieka nie będzie tak silnie reagował ł na przeszczep.\n1","solution":null,"image":"img/biologia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}