{"paper":{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":30,"source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nMakrocząsteczki występujące w komórce zbudowane są w podobny sposób. Składają się\nz połączonych ze sobą małych cząsteczek, jednego lub niewielu rodzajów, nazywanych\nmonomerami.\na) Zaznacz poniżej przykład makrocząsteczki, która zbudowana jest z takich samych\nmonomerów.\nA. DNA B. Białka C. Glikogen D. RNA\nb) Podaj nazwę związku chemicznego, który jest monomerem tej makrocząsteczki.","answer":"C","answer_text":"1.\na) Za zaznaczenie makrocząsteczki - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- C / glikogen\nb) Za podanie nazwy związku chemicznego bĊdącego monomerem - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- glukoza\n2\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nOceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących roli tłuszczów w organizmie człowieka.\nWpisz w odpowiednie miejsca tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub\nliterę F, jeśli stwierdzenie jest fałszywe.\nP/F\n1. Tłuszcze mogą wspomagać funkcję obronną przeciwciał.\n2. Tłuszcze uczestniczą w trawieniu białek w przewodzie pokarmowym.\n3. Tłuszcze są wykorzystywane do syntezy fosfolipidów i hormonów steroidowych.","answer":null,"answer_text":"2.\nZa poprawną ocenĊ wszystkich stwierdzeĔ - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- 1 - P, 2 - F, 3 - P\n1\n3.\nZa zaznaczenie zdania, które nie dotyczy tkanek nabáonkowych -1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- C. / Nabáonki zapewniają rusztowanie i sztywnoĞü caáego organizmu, nadają spoistoĞü\njego tkankom.\n1\n4.\nZa poprawne zaznaczenie skutków niedoboru wit. D - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- B / Krzywica u dzieci, odwapnienie koĞci u dorosáych.\n1\n5.\nZa wskazanie kolumny ilustrującej zawartoĞü wáókien miĊĞniowych typu I i uzasadnienie\nwyboru - 1 pkt\nPrzykáad odpowiedzi:\n- Kolumna A - poniewaĪ duĪa iloĞü tych wáókien wystĊpuje w miĊĞniu\ndáugodystansowca, którego miĊĞnie (podczas biegu) wykonują dáugotrwaáą pracĊ i nie\npowinny siĊ szybko mĊczyü.\n- Kolumna A - poniewaĪ wáókien tych musi byü wiĊcej u osób, które uprawiają sporty\nwytrzymaáoĞciowe.\n1\n6.\nZa wszystkie poprawnie uporządkowane etapy - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- kolejno etapy: 1, 5, 4, 2, 3\n1\n7.\nZa poprawne zaznaczenie badania opisującego badanie przesiewowe - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- D ./ Badanie mammograficzne obejmujące wszystkie kobiety w okreĞlonym przedziale\nwiekowym.\n1\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nPoniższe zdania dotyczą tkanek nabłonkowych. Zaznacz to, które jest nieprawdziwe.\nA. Nabłonki są zbudowane z komórek ściśle do siebie przylegających.\nB. Nabłonki mają dwie główne powierzchnie: wierzchołkową i podstawną.\nC. Nabłonki zapewniają rusztowanie i sztywność całego organizmu, nadają spoistość jego\ntkankom.\nD. Nabłonki pokrywają powierzchnię ciała, wyściełają narządy wewnętrzne, pełnią też\nfunkcje wydzielnicze.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono niektóre skutki niedoboru witamin w organizmie człowieka.\nZaznacz literę, którą oznaczono skutki niedoboru witaminy D.\nA. Ślepota zmierzchowa, zmiany skórne.\nB. Krzywica u dzieci, odwapnienie kości u dorosłych.\nC. Słaba krzepliwość krwi, skazy krwotoczne.\nD. Pękanie drobnych naczyń krwionośnych, podatność na infekcje.\nPoziom podstawowy\n3","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nW mięśniach człowieka wyróżniamy włókna mięśniowe typu I i typu II. Włókna mięśniowe\ntypu I kurczą się wolno, ale mogą pracować nieprzerwanie przez długi czas i nie ulegają\nzmęczeniu. Włókna mięśniowe typu II są zdolne do szybkich i silnych skurczów, ale skurcze\nte są krótkotrwałe i mięśnie szybko ulegają zmęczeniu. Zawartość włókien obu typów\nw mięśniach człowieka jest różna i zależy od rodzaju jego aktywności fizycznej.\nW tabeli przedstawiono procentową zawartość włókien mięśniowych typu I oraz typu II\nw mięśniu pośladkowym ludzi o różnej aktywności fizycznej.\nZawartość włókien\nmięśniowych\nLudzie o różnej aktywności fizycznej\nA (%)\nB (%)\nCzłowiek przeciętnie wysportowany\n53\n47\nSprinter\n24\n76\nŚredniodystansowiec\n62\n38\nDługodystansowiec (maratończyk)\n79\n21\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, pod red. M. Maćkowiak, A. Michalak, PWN, Warszawa 2008\nPodaj, którą literą (A czy B) oznaczono kolumnę tabeli ilustrującą zawartość włókien\ntypu I w mięśniu pośladkowym. Uzasadnij wybór.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nUporządkuj we właściwej kolejności wymienione poniżej etapy procesu krzepnięcia\nkrwi. Zapisz ich numery w odpowiednich miejscach tabeli.\nEtapy procesu krzepnięcia krwi\nNumer\netapu\nNaczynie krwionośne ulega uszkodzeniu i wypływa z niego krew.\n1\nCzynniki krzepnięcia, zawarte w osoczu, powodują wytworzenie skrzepu.\nUszkodzone naczynie krwionośne i płytki krwi uwalniają substancje aktywujące\ninne czynniki biorące udział w procesie krzepnięcia.\nNaczynie krwionośne obkurcza się, przez co spowalnia się krwawienie.\nPłytki krwi (trombocyty) czopują powstałe uszkodzenie - powstaje czop płytkowy.\nPoziom podstawowy\n4","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nBadania przesiewowe to zorganizowane masowe badania diagnostyczne osób bez objawów\nokreślonej choroby. Celem badania jest wykrycie choroby w okresie bezobjawowym,\nco umożliwia skuteczne jej leczenie. Badania przesiewowe są szeroko stosowane\nw programach zdrowia publicznego i prewencji nowotworów.\nZaznacz poniżej opis, który dotyczy badania przesiewowego.\nA. Badanie poziomu cukru wykonywane trzy razy dziennie u pacjentów z cukrzycą.\nB. USG wykonywane u kobiet, u których lekarz stwierdził zmiany w piersiach.\nC. Kontrolne prześwietlenia klatki piersiowej u pacjentów po przebytym zapaleniu płuc.\nD. Badanie mammograficzne obejmujące wszystkie kobiety w określonym przedziale\nwiekowym.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"8","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (3 pkt)\nNa schemacie przedstawiono kolejne etapy (I, II, III) przewodzenia impulsu nerwowego przez\nbłonę aksonu nagiego (bez osłonki mielinowej).\nI\nII\nIII\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, pod red. M. Maćkowiak, A. Michalak, PWN, Warszawa 2008\na) Podaj, która ze stref oznaczonych na schemacie literami A, B lub C jest strefą\nrepolaryzacji błony komórkowej.\nb) Wyjaśnij, jakie znaczenie ma proces repolaryzacji w przewodzeniu impulsów\nnerwowych przez błonę aksonu.\nc) Zaznacz poprawne dokończenie zdania.\nW porównaniu z aksonem posiadającym osłonkę mielinową przedstawiony na schemacie\nakson przewodzi impulsy nerwowe\nA. wolniej i w sposób ciągły.\nB. wolniej i w sposób skokowy.\nC. szybciej i w sposób skokowy.\nD. szybciej i w sposób ciągły.\nPoziom podstawowy\n5","answer":null,"answer_text":"8.\na) Za podanie litery oznaczającej strefĊ repolaryzacji báony komórkowej - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- strefa oznaczona literą A\nb) Za poprawne wyjaĞnienie znaczenia procesu repolaryzacji - 1 pkt\nPrzykáad poprawnej odpowiedzi\n- DziĊki repolaryzacji báona aksonu moĪe ponownie przewodziü impuls.\nc) Za zaznaczenie wáaĞciwego dokoĔczenia zdania - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- A. / wolniej i w sposób ciągáy.\n3\n9.\na) Za poprawne okreĞlenie miejsca wystĊpowania komórek receptorowych i podanie\nrodzaju komórek przewaĪających (gáównie wystĊpujących) - 1 pkt\n- A / punkt ostrego widzenia - zawiera tylko komórki czopkonoĞne/ czopki/ przewaĪają\ntu czopki/ wystĊpuje tu najwiĊksze zagĊszczenie czopków\nb) Za poprawne wyjaĞnienie powiedzenia - 1 pkt\nPrzykáad wyjaĞnienia\n- W ciemnoĞciach widzenie zawdziĊczamy komórkom prĊcikonoĞnym, dziĊki którym\nwidzimy obraz niekolorowy/ biaáo-czarny i nieostry/ nie moĪemy odróĪniü kolorów.\nc) Za znaczenie czynnoĞci dot. choroby wieku starczego - 1 pkt\n- A. / Odczytywanie wiadomoĞci SMS na ekranie telefonu komórkowego.\n3\n10.\nZa podanie przykáadu dziaáania kalcytoniny: - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- przykáad B. / Zmniejszenie wcháaniania wapnia w jelicie.\n1\n4","solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"9","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (3 pkt)\nSiatkówka oka zawiera liczne komórki receptorowe czopkonośne i pręcikonośne, których\nwypustki cytoplazmatyczne - czopki i pręciki są właściwymi receptorami wzrokowymi.\nCzopki odpowiadają za widzenie barwne i ostre w pełnym świetle. Pręciki umożliwiają\nwidzenie w słabym świetle lub w ciemności, ale widziane obrazy nie są ani barwne, ani ostre.\nMiejsce na siatkówce na osi widzenia to punkt ostrego widzenia (tzw. plamka żółta),\na miejsce, z którego wychodzą włókna nerwu wzrokowego to tarcza nerwu wzrokowego\n(tzw. plamka ślepa).\na) Zaznacz poniżej miejsce A lub B, w którym znajdują się komórki receptorowe,\ni podaj, który rodzaj komórek w nich przeważa.\nA. Punkt ostrego widzenia\nB. Tarcza nerwu wzrokowego\nRodzaj komórek\nb) „W nocy wszystkie koty są szare” - na podstawie powyższego tekstu wyjaśnij\nprzyczynę tego zjawiska.\nc) Zwyrodnienie plamki żółtej, tzw. AMD, związane z wiekiem, dotyczy zmian\ncentralnej części siatkówki. Zaznacz poniżej czynność, z którą może mieć największy\nproblem osoba dotknięta tą chorobą.\nA. Odczytywanie wiadomości SMS na ekranie telefonu komórkowego.\nB. Rozróżnianie czerwonego i zielonego światła na przejściu dla pieszych.\nC. Dobór koloru farby do pomalowania ścian.\nD. Prowadzenie samochodu o zmroku.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono rolę kalcytoniny i parathormonu w utrzymaniu odpowiedniego\npoziomu jonów wapnia w osoczu krwi.\nPoniżej podano przykłady procesów, które regulowane są przez hormony przedstawione\nna schemacie. Zaznacz ten, który jest przykładem działania kalcytoniny.\nA. Uwalnianie wapnia z kości.\nB. Zmniejszenie wchłaniania wapnia w jelicie.\nC. Wzrost absorpcji wapnia w nerkach.\nD. Zwiększenie wchłaniania wapnia w jelicie.\nPoziom podstawowy\n6","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nPoniżej przedstawiono różne sposoby nabywania odporności przez organizm człowieka.\nA. Przebyte zakażenia lub choroby.\nB. Uzyskanie przez płód przeciwciał od matki.\nC. Podanie odpowiedniej surowicy.\nD. Szczepienia ochronne.\nWskaż sposób (A-D), który umożliwia uzyskanie:\n1. odporności czynnej naturalnej\n2. odporności czynnej sztucznej","answer":null,"answer_text":"11.\nZa kaĪdy z podanych sposobów - po 1 pkt.\nPoprawna odpowiedĨ\n- odpornoĞü czynna naturalna: A / Przebyte zakaĪenia lub choroby.\n- odpornoĞü czynna sztuczna: D / Szczepienia ochronne.\n2\n12.\nZa wszystkie poprawnie ocenione stwierdzenia -1 pkt\n- 1 - P, 2 - F, 3 - P\n1\n13.\na) Za podkreĞlenie wáaĞciwego ukáadu - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- ukáad wydalniczy\nb) Za poprawną ocenĊ wszystkich sytuacji - 1 pkt\nPoprawne odpowiedzi\n- 1 - nie, 2 - tak, 3 - nie\n2\n14.\na) Za podanie wáaĞciwej liczby zĊbów w uzĊbieniu mlecznym i w uzĊbieniu staáym -1 pkt\nPoprawne odpowiedzi\n- UzĊbienie mleczne: 20,\n- UzĊbienie staáe: 32\nb) Za podanie rodzaju brakujących zĊbów w uzĊbieniu mlecznym - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- W uzĊbieniu mlecznym brak jest zĊbów przedtrzonowych.\n2\n15.\nb) Za kaĪdą poprawnie podaną funkcjĊ wskazanych zĊbów - po 1 pkt\nPrzykáady poprawnych odpowiedzi:\n- ZĊby przednie sáuĪą do odgryzania / odcinania kĊsów poĪywienia.\n- ZĊby tylne sáuĪą do rozdrabniania i miaĪdĪenia pokarmu.\n2\n5","solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nOceń podane stwierdzenia dotyczące budowy oraz działania nerki człowieka i wpisz\nw odpowiednie miejsca tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli\nstwierdzenie jest fałszywe.\nP/F\n1. Pierwszym etapem powstawania moczu jest proces filtracji kłębuszkowej.\n2. Produktem filtracji kłębuszkowej jest mocz pierwotny nieróżniący się składem\nod osocza krwi.\n3. Mocz pierwotny zostaje przekształcony w mocz ostateczny po procesach\nresorpcji i sekrecji kanalikowej.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono zrównoważony bilans wodny w organizmie człowieka\nprzebywającego w optymalnej temperaturze otoczenia i pobierającego w ciągu doby\nprzeciętne ilości pokarmów i płynów.\nŹródła wody ml/24 h\nWydalanie wody ml/24 h\nPłyny 1200\nPokarm stały 900\nWoda metaboliczna 300\nParowanie:\n- przez skórę 300\n- przez układ oddechowy 600\nZ moczem 1400\nZ kałem 100\nRazem 2400\nRazem 2400\nŹródło: Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej, pod. red. W. Traczyka,\nA. Trzebskiego, PZWL, Warszawa 2007\na) Podkreśl nazwę układu, który ma największy udział w wydalaniu wody z organizmu.\nukład oddechowy układ wydalniczy układ pokarmowy\nb) Oceń, czy przedstawione sytuacje mogą doprowadzić do wystąpienia ujemnego bilansu\nwodnego organizmu, i wpisz w odpowiednie miejsca tabeli stwierdzenia tak lub nie.\ntak/nie\n1. Intensywny trening sportowy w upalny dzień.\n2. Biegunka spowodowana zatruciem pokarmowym.\n3. Przyjmowanie zgodnie z zaleceniem leków zwiększających wydalanie\nmoczu.\nPoziom podstawowy\n7\nInformacja do zadań 14. i 15.\nU człowieka występują zęby mleczne i zęby stałe. W obu łukach zębowych znajdują się\nte same rodzaje zębów. Zęby zróżnicowane są na przednie (siekacze i kły) oraz tylne\n(przedtrzonowe i trzonowe). Poniżej przedstawiono zapis wzorów zębowych uzębienia\nmlecznego (A) i uzębienia stałego (B) człowieka.\nA. 2.1.0.2 B. 2.1.2.3","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\na) Na podstawie wzorów zębowych podaj liczbę zębów w pełnym uzębieniu mlecznym\ni liczbę zębów w pełnym uzębieniu stałym.\nLiczba zębów w uzębieniu mlecznym\nLiczba zębów w uzębieniu stałym\nb) Podaj nazwę rodzaju zębów występujących w uzębieniu stałym, których brakuje\nw pełnym uzębieniu mlecznym.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nPodaj funkcje zębów przednich oraz zębów tylnych w procesie pobierania i obróbki\npokarmu w jamie ustnej.\nZęby przednie\nZęby tylne","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNa schemacie I i II przedstawiono skład dwóch diet dorosłych osób prowadzących\numiarkowanie aktywny tryb życia.\nNa podstawie: Materiały Servier Polska Sp. z o.o. zawierajace fragmenty publikacji The Medicine Group\n(Education) Ltd, Dieta w cukrzycy. Co to oznacza dla Ciebie?\nPodaj numer schematu przedstawiającego właściwy skład diety dla tych osób i uzasadnij\nwybór.\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":"16.\nZa wybór schematu przedstawiającego wáaĞciwy skáad diety i poprawne uzasadnienie jej\nwyboru - 1 pkt\nPrzykáady poprawnych odpowiedzi\n- Dieta na schemacie II, poniewaĪ zawiera maáo táuszczów/ miĊsa.\n- Dieta na schemacie II, poniewaĪ zawiera duĪo warzyw i owoców.\n1\n17.\na) Za podanie czterech nazw rodzajów skáadników pokarmowych - 2 pkt\nZapodanie dwóch nazw skáadników - 1 pkt\nPoprawne odpowiedzi\n- WĊglowodany, biaáka, táuszcze, witaminy / sole mineralne\nb) Za podanie miejsc/ a trawienia wybranego skáadnika - 1 pkt\nPrzykáady odpowiedzi:\n- WĊglowodany są trawione w jamie ustnej i dwunastnicy/ w jamie ustnej/\nw dwunastnicy.\n- Biaáka trawione są w Īoáądku i w dwunastnicy/ w Īoáądku/ w dwunastnicy.\n- Táuszcze trawione są w dwunastnicy.\n3\nDo uznania odpowiedzi:\n- trawienie skáadników\nw jelicie cienkim.\n- zapoczątkowanie\ntrawienia táuszczów\nw Īoáądku.\n- sole mineralne\ni witaminy nie podlegają\ntrawieniu.\n18.\nZa podanie kaĪdego z dwóch poprawnych przykáadów dziaáaĔ przyczyniających siĊ\ndo utrzymania deficytu energetycznego i schudniĊcia - po 1 pkt\nPrzykáady poprawnych odpowiedzi\n- NaleĪy wydatkowaü wiĊcej energii niĪ pobiera siĊ z pokarmem.\n- MoĪna zmniejszyü wartoĞü energetyczną pobieranego pokarmu.\n- NaleĪy zwiĊkszyü aktywnoĞü fizyczną poprzez trening (gimnastyka, siáownia, jogging,\nspacery itp.).\n- MoĪna dobraü odpowiednią dietĊ (zawierającą mniej táuszczów (nasyconych)/\nwĊglowodanów; zawierającą wiĊcej biaáek/ wiĊcej warzyw i owoców).\n- Unikaü „Ğmieciowego jedzenia”.\n2\nDo uznania odpowiedĨ\nogólna:\n- JeĞü mniej/ mniejsze\nporcje.\n6","solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"17","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (3 pkt)\nW racjonalnym odżywianiu zaleca się stosowanie zasady 4 x 4 x 4, czyli cztery posiłki\ndziennie, spożywane co cztery godziny i zawierające cztery rodzaje składników\npokarmowych.\na) Podaj nazwy czterech rodzajów składników pokarmowych, które powinna zawierać\nprawidłowa dieta człowieka.\n1 2\n3 4\nb) Określ miejsce/miejsca trawienia jednego wybranego składnika pokarmowego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nBezpośrednią przyczyną otyłości jest dodatni bilans energetyczny, tzn. nadmiar energii\npobranej w pokarmie w stosunku do potrzeb energetycznych organizmu. Aby schudnąć,\nnależy przez odpowiednio długi czas utrzymywać deficyt energetyczny.\nPodaj dwa przykłady działań, które mogą przyczynić się do utrzymania deficytu\nenergetycznego organizmu i w konsekwencji do schudnięcia.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nNa schematach przedstawiono dwa rodzaje ruchów jelita.\nRuch wahadłowy Ruch perystaltyczny\nPodaj, który z przedstawionych rodzajów ruchów jelita (I czy II) jest ruchem\nmieszającym miazgę pokarmową, oraz wyjaśnij, jakie znaczenie ma mieszanie miazgi\npokarmowej dla dalszych procesów w przewodzie pokarmowym.\nPoziom podstawowy\n9","answer":null,"answer_text":"19.\nZa wybór wáaĞciwego rodzaju ruchów jelita i wyjaĞnienie ich znaczenia dla dalszych\nprocesów trawienia - 1 pkt\nPrzykáad poprawnej odpowiedzi\n- rodzaj ruchów jelita: schemat I\n- Miazga pokarmowa zostaje wymieszana z sokami trawiennymi, co uáatwia trawienie\n(chemiczne) i wcháanianie produktów trawienia.\n1\n20.\na) Za wykazanie na podstawie tekstu, Īe celiaklia moĪe byü chorobą autoimmunizacyjną -\n1 pkt\nPrzykáad poprawnej odpowiedzi\n- U osób ze skáonnoĞcią do celiakii gluten obecny w diecie inicjuje aktywacjĊ wielu\nkomórek ukáadu odpornoĞciowego, czego przejawem jest stan zapalny i niszczenie\nnabáonka jelita.\n- U osób ze skáonnoĞcią do celiakii gluten obecny w diecie inicjuje aktywacjĊ wielu\nkomórek ukáadu odpornoĞciowego przeciwko wáasnym tkankom.\nb) Za poprawnie sformuáowane zalecenia dietetycznego - 1 pkt\nPrzykáad odpowiedzi\n- NaleĪy unikaü potraw z mąki pszennej i Īytniej (chleba, ciast), produktów z ziarna\njĊczmiennego (kaszy, páatków).\n- NaleĪy spoĪywaü produkty bezglutenowe, np. z mąki kukurydzianej.\n2\n21.\na) Za zaznaczenie nazwy cząsteczki kwasu nukleinowego oznaczonego literą X - 1pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- C / mRNA\nb) Za wyjaĞnienie roli, jaką peáni ten kwas w przedstawionym procesie - 1 pkt\nPrzykáad poprawnej odpowiedzi\n- Peáni funkcjĊ matrycy, wedáug której na rybosomach syntetyzowane jest biaáko.\n2\n7","solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nCeliakia jest chorobą spowodowaną nadwrażliwością organizmu na gluten - główne białko\nziaren pszenicy lub jego analogi zawarte w innych zbożach, np. w życie i jęczmieniu. Pewną\nrolę w wystąpieniu choroby odgrywają predyspozycje genetyczne oraz zaburzenia\nprawidłowej budowy jelita cienkiego. U osób ze skłonnością do celiakii gluten obecny\nw diecie aktywuje komórki układu odpornościowego, czego przejawem jest stan zapalny\ni niszczenie nabłonka jelita. Utrudnia to wchłanianie substancji odżywczych.\nNa podstawie: A. Fasano, Zaskakująca celiakia, Świat Nauki 2009, nr 9\na) Na podstawie tekstu wykaż, że celiakia może być chorobą autoimmunizacyjną.\nb) Sformułuj zalecenie dietetyczne dla osób chorych na tę chorobę.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"21","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono działanie polirybosomu (polisomu) w procesie biosyntezy białka.\nNa podstawie: Podstawy biologii komórki. Wprowadzenie do biologii molekularnej, przekład pod red.\nJ. Michejdy i J. Augustyniaka, PWN, Warszawa 1999\na) Zaznacz poniżej nazwę cząsteczki kwasu nukleinowego oznaczonego na schemacie\nliterą X.\nA. rRNA B. tRNA C. mRNA D. DNA\nb) Określ funkcję, jaką pełni ten kwas w przedstawionym procesie.\nPoziom podstawowy\n10","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"22","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (3 pkt)\nOsoby dotknięte pewną chorobą genetyczną wykazują ogromną wrażliwość na oparzenia\nsłoneczne. Cechuje je również wysokie ryzyko wystąpienia raka skóry. Wśród trojga dzieci\npewnego małżeństwa znajduje się dziewczynka dotknięta tą chorobą. Rodzice i pozostałe\nrodzeństwo nie wykazują objawów choroby.\na) Zaznacz właściwe dokończenie zdania (A lub B).\nChoroba ta jest warunkowana przez allel autosomalny\nA. recesywny. B. dominujący.\nb) Zapisz genotyp dziewczynki dotkniętej tą chorobą i genotypy jej rodziców.\nGenotyp dziewczynki Genotyp matki Genotyp ojca\nc) Zaznacz, jakie jest prawdopodobieństwo urodzenia w tej rodzinie następnego\ndziecka dotkniętego opisaną chorobą.\nA. 25% B. 50% C. 75% D. 100%","answer":null,"answer_text":"22.\na) Za zaznaczenie wáaĞciwego zakoĔczenia zdania - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- odpowiedĨ A. / recesywny\nb) Za poprawne zapisanie genotypów - 1 pkt\nPoprawne odpowiedzi\n- Genotyp dziewczynki: aa; Genotyp matki: Aa, Genotyp ojca: Aa\nc) Za poprawne zaznaczenie prawdopodobieĔstwa) - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- prawdopodobieĔstwo: A. / 25%\n3\n23.\na) Za poprawne wyjaĞnienie sprzĊĪenia hemofilii z pácią - 1 pkt\nPrzykáad poprawnej odpowiedzi\n- Allel tej choroby wystĊpuje na chromosomie X / chromosomie páci X.\nb) Za podanie, Īe jest to allel recesywny i poprawne uzasadnienie - 1 pkt\nPrzykáady poprawnych odpowiedzi\n- Jest to allel recesywny, poniewaĪ objawy choroby wystĊpują (przede wszystkim)\nu mĊĪczyzn, a posiadają oni tylko jeden chromosom X.\n- Gdyby choroba warunkowana byáa allelem dominującym, to jej objawy wystĊpowaáyby\nzarówno mĊĪczyzn jak i u kobiet.\n2\n24.\na) Za zaznaczenie wáaĞciwego typu opisanej mutacji - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- mutacja C / chromosomowa dotycząca struktury chromosomów\nb) Za podanie nazwy tej mutacji - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- translokacja (wzajemna)\n2\n25.\nZa poprawne zaznaczenie związku o dziaáaniu mutagennym dla czáowieka - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- A / kwas azotowy (III)\n1\n8","solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nHemofilia jest chorobą genetyczną, na którą najczęściej chorują mężczyźni, natomiast kobiety\nsą głównie nosicielkami allelu warunkującego wystąpienie tej choroby. Hemofilia jest\nchorobą dziedziczną, sprzężoną z płcią.\na) Wyjaśnij, co oznacza stwierdzenie, że hemofilia jest sprzężona z płcią.\nb) Na podstawie podanego opisu i własnej wiedzy podaj, czy allel warunkujący\nhemofilię jest recesywny, czy dominujący. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"24","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nW kariotypie osób chorych na przewlekłą białaczkę szpikową często obserwuje się tak zwany\nchromosom Filadelfia. Jest to zmieniony chromosom 22, który zawiera fragment pochodzący\nz chromosomu 9, natomiast na chromosomie 9 jest fragment pochodzący z chromosomu 22.\na) Określ typ opisanej mutacji, zaznaczając poniżej właściwą odpowiedź.\nJest to mutacja\nA. genowa.\nB. chromosomowa dotycząca liczby chromosomów.\nC. chromosomowa dotycząca struktury chromosomów.\nb) Podaj nazwę tej mutacji","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"25","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nCzynniki powodujące wzrost częstości mutacji nazywamy czynnikami mutagennymi. Należą\ndo nich czynniki fizyczne oraz bardzo dużo związków chemicznych, które ogólnie nazywamy\nmutagennymi czynnikami chemicznymi.\nSpośród wymienionych związków chemicznych zaznacz ten, który może mieć dla\nczłowieka działanie mutagenne.\nA. Kwas azotowy(III) B. Metanol C. Kwas octowy D. Tryptofan\nPoziom podstawowy\n11","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"26","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (1 pkt)\nWyhodowano transgeniczne świnie z ludzkim genem kodującym enzym, który modyfikuje\nłańcuchy cukrowe glikoprotein znajdujących się w błonach komórkowych. Tym samym\nenzym ten upodobnia glikoproteiny komórek świni do glikoprotein znajdujących się\nna powierzchni komórek ludzkich narządów - antygenów układu zgodności tkankowej\nczłowieka. Naukowcy potrafią też usunąć z genomu świni geny, które warunkują\npowstawanie glikoprotein charakterystycznych dla błon komórkowych komórek świni.\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, pod red. M. Maćkowiak, A. Michalak, PWN, Warszawa 2008\nPodaj, jakie znaczenie w transplantacji narządów człowieka mogą mieć opisane badania.","answer":null,"answer_text":"26.\nZa poprawne podanie znaczenia badaĔ w transplantacji narządów czáowieka - 1 pkt\nPrzykáad odpowiedzi:\n- Badania te mogą umoĪliwiü transplantacjĊ narządów ĞwiĔ transgenicznych w miejsce\nniedziaáających narządów czáowieka, poniewaĪ antygeny na powierzchni komórek\nnarządów zmodyfikowanych ĞwiĔ bĊdą bardziej podobne do antygenów ludzkich, co\nmoĪe uáatwiü przyjmowanie/ nie odrzucanie przez organizm czáowieka narządów po\ntransplantacji (ksenotransplantacji).\n1\n27.\nZa zaznaczenie informacji odnoszącej siĊ do ekosystemu naturalnego - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- A. / Ekosystem ten jest eksploatowany przez czáowieka, jest wiĊc zmieniony\nw stosunku do ekosystemu pierwotnego, ale wciąĪ przypomina go wyglądem\ni skáadem gatunkowym.\n1\n28.\nZa zaznaczenie wáaĞciwego okreĞlenia allelopatii - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- D. / antagonistyczną bezpoĞrednią.\n1\n29.\na) Za zaznaczenie dziaáalnoĞci czáowieka, która spowodowaáa wyginiĊcie warzuchy\npolskiej - 1 pkt\nPoprawna odpowiedĨ\n- B./ Niszczenie naturalnych Ğrodowisk\nb) Za podanie warunków, jakie powinny speániaü siedliska, na które powinna byü\nprzeniesiona warzucha polska - 1 pkt\nPrzykáad poprawnej odpowiedzi\n- Aby zachowaü warzuchĊ polską jako gatunek naleĪy przenieĞü jej okazy na piaszczyste\nobszary w pobliĪu Ĩródeá z zimną wodą.\n2\n9","solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"27","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nPoniżej podano informacje na temat wpływu człowieka na ekosystem.\nZaznacz informację odnoszącą się do ekosystemu naturalnego.\nA. Ekosystem ten jest eksploatowany przez człowieka, jest więc zmieniony w stosunku\ndo ekosystemu pierwotnego, ale wciąż przypomina go wyglądem i składem gatunkowym.\nB. Ekosystem został wyraźnie zmieniony przez człowieka lub powstał w wyniku jego\ndziałalności - został ukształtowany pod wpływem nowych warunków ekologicznych.\nC. Ekosystem ten został utworzony przez człowieka, którego działalność bezpośrednio\nwpływa zarówno na warunki środowiska, jak i na skład gatunkowy organizmów.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/28","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"28","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nOrganizmy tworzące biocenozę powiązane są ze sobą różnymi zależnościami. Mogą to być\nzależności pośrednie, polegające na oddziaływaniu organizmów na siebie poprzez\nmodyfikację biotopu, np. zmianę mikroklimatu. Inny rodzaj zależności to zależności\nbezpośrednie, np. kiedy organizmy konkurują lub współpracują ze sobą.\nAllelopatia jest formą konkurencji międzygatunkowej i polega na wydzielaniu przez rośliny\ni mikroorganizmy substancji ograniczających wzrost oraz rozwój innych gatunków,\nnp. korzenie owsa wytwarzają substancję, która hamuje kiełkowanie nasion pszenicy.\nNa podstawie powyższych informacji zaznacz właściwe dokończenie zdania opisującego\nallelopatię.\nAllelopatia jest zależnością\nA. nieantagonistyczną pośrednią.\nB. antagonistyczną pośrednią.\nC. nieantagonistyczną bezpośrednią.\nD. antagonistyczną bezpośrednią.\nPoziom podstawowy\n12","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/29","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"29","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (2 pkt)\nWarzucha polska (Cochlearia polonica) to roślina endemiczna, która w Polsce występowała\nwyłącznie na obrzeżach Pustyni Błędowskiej w pobliżu źródeł z zimną wodą. Warzucha\nwyginęła na tym obszarze, kiedy zanikły źródła wskutek obniżenia poziomu wód gruntowych\nspowodowanego działalnością górniczą człowieka. Botanicy, dostrzegając zagrożenie,\nprzenieśli okazy warzuchy na obszar Jury Krakowsko-Częstochowskiej, dzięki czemu\nzachowała się do dziś.\nNa podstawie: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych -\nNatura 2000, www.gios.gov.pl\na) Zaznacz rodzaj opisanej w tekście działalności człowieka, która spowodowała\nwyginięcie warzuchy polskiej.\nA. Tępienie gatunków\nB. Niszczenie naturalnych środowisk\nC. Tworzenie nowych środowisk\nb) Podaj, jakie warunki powinny spełniać siedliska, na które należy przenieść okazy\nwarzuchy polskiej, aby zachować ten gatunek.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/30","paper_id":"biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"30","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 30. (2 pkt)\nZaobserwowano, że w ostatnich latach znacznie zwiększył się udział gospodarstw domowych\nw zanieczyszczaniu środowiska.\nPodaj po jednym przykładzie sposobu zmniejszenia poniższych zanieczyszczeń\nśrodowiska naturalnego spowodowanych przez gospodarstwa domowe.\n1. Zanieczyszczanie rzek ściekami komunalnymi\n2. Zanieczyszczenie powietrza przez dymy z małych kotłowni i pieców domowych\nPoziom podstawowy\n13\nBRUDNOPIS\nMBI-Pą_ąP-113\nPESEL\nWYPEŁNIA ZDAJĄCY\nWYPEŁNIA EGZAMINATOR\nSuma punktów\n0\n21\n31\n41\n22\n32\n42\n23\n33\n43\n24\n34\n44\n25\n35\n45\n26\n36\n46\n27\n37\n47\n28\n38\n48\n29\n39\n49\n1\n11\n2\n12\n13\n3\n4\n14\n5\n15\n6\n16\n7\n17\n8\n18\n9\n19\n10\n20\n30\n40\n50\nKOD EGZAMINATORA\nCzytelny podpis egzaminatora\nKOD ZDAJĄCEGO\nMiejsce na naklejkę\nz nr PESEL","answer":null,"answer_text":"30.\nZa kaĪdy z dwóch poprawnie podany sposobów zmniejszania zanieczyszczeĔ - po 1 pkt\nPrzykáady poprawnych odpowiedzi\n1.- Budowa przydomowych oczyszczalni Ğcieków dla gospodarstw indywidualnych.\n-Dbanie o szczelnoĞü przydomowych szamb.\n2.- Wykorzystywanie przez maáe kotáownie filtrów dla usuwanych dymów.\n- Zmiana instalacji grzewczych i kuchennych (w domach) z wĊglowych na gazowe\ni elektryczne.\n- Instalowanie baterii solarnych do ogrzewania wody i pomieszczeĔ.\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}