{"paper":{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":37,"source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nBadano produkty suchej destylacji dwóch próbek materiału pochodzenia roślinnego.\nW próbce I stwierdzono obecność pary wodnej, siarkowodoru, amoniaku i dwutlenku węgla,\na w próbce II tylko obecność pary wodnej i dwutlenku węgla.\nZaznacz nazwę grupy związków organicznych, które występowały w próbce I, a nie było\nich w próbce II.\nA. Węglowodany\nB. Węglowodory\nC. Tłuszcze\nD. Białka","answer":"D","answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie wyników opisanego doświadczenia\nPoprawna odpowiedź\nD. Białka\n1 p. - za poprawne zaznaczenie nazwy grupy związków organicznych występujących\nw próbce I, a których nie było w próbce II\n0 p. - za zaznaczenie innej nazwy lub za zaznaczenie więcej niż jednej nazwy grupy\nzwiązków organicznych","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nW organizmie człowieka większość komórek oddycha tlenowo. Jednak w niektórych\nkomórkach, np. w erytrocytach, zachodzi oddychanie beztlenowe.\nUwzględniając budowę i funkcję erytrocytu, wyjaśnij, dlaczego nie zachodzi w nim\noddychanie tlenowe.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku pomiędzy sposobem oddychania\nerytrocytów a ich budową i funkcją\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Funkcją erytrocytów jest transport tlenu do innych komórek, dlatego nie występują w nich\nmitochondria, w których zachodzi oddychanie tlenowe i dlatego erytrocyty nie zużywają\ntlenu, który transportują.\n• W erytrocytach nie zachodzi oddychanie tlenowe, ponieważ nie zawierają mitochondriów,\naby ograniczyć zużycie tlenu transportowanego do innych komórek.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające funkcję erytrocytów, ich sposób oddychania\ni wskazujące na brak mitochondriów odpowiedzialnych za oddychanie tlenowe\n0 p. - za niepoprawne wyjaśnienie lub wyjaśnienie uwzględniające tylko budowę, lub tylko\nfunkcję erytrocytów","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nUdział siateczki śródplazmatycznej gładkiej i szorstkiej w budowie komórki eukariotycznej\nzależy od rodzaju procesów metabolicznych zachodzących w komórce.\nZaznacz w tabeli literą G procesy zachodzące z udziałem siateczki śródplazmatycznej\ngładkiej i literą S procesy zachodzące z udziałem siateczki śródplazmatycznej szorstkiej.\nLp\nProcesy zachodzące w komórce\nG/S\n1.\nSynteza testosteronu w komórkach jąder\n2.\nGromadzenie jonów wapnia w komórkach mięśnia sercowego\n3.\nSynteza enzymów w komórkach trzustki\n4.\nZobojętnianie trucizn w komórkach wątroby","answer":"1 – G, 2 – G, 3 – S, 4 – G","answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie funkcji siateczki śródplazmatycznej gładkiej\ni funkcji siateczki śródplazmatycznej szorstkiej\nPoprawne odpowiedzi\n1 - G, 2 - G, 3 - S, 4 - G\n2 p. - za poprawne zaznaczenie wszystkich funkcji siateczki śródplazmatycznej gładkiej\ni siateczki śródplazmatycznej szorstkiej\n1 p. - za poprawne zaznaczenie dwóch lub trzech funkcji siateczki śródplazmatycznej\n0 p. - za poprawne zaznaczenie tylko jednej funkcji siateczki śródplazmatycznej lub\nniepoprawne zaznaczenie wszystkich funkcji siateczki śródplazmatycznej","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nJądro komórkowe zawiera jąderko, którego funkcją jest synteza rRNA i formowanie\npodjednostek tworzących rybosomy. Dojrzałe plemniki mają haploidalne jądro komórkowe,\nbez jąderka, z silnie skondensowaną chromatyną.\nUwzględniając funkcję plemników, wyjaśnij, dlaczego w ich jądrach komórkowych\nnie występują jąderka.\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie zależności pomiędzy budową jądra komórkowego\nplemników a ich funkcją\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Funkcją plemników jest przeniesienie materiału genetycznego i dlatego w jądrach\nkomórkowych dojrzałych plemników nie ma jąderek, w obrębie których są wytwarzane\nrybosomy, na których zachodzi synteza białka.\nKryteria oceniania odpowiedzi\n3\n• Funkcją plemników jest zapłodnienie i dlatego w jądrach komórkowych dojrzałych\nplemników nie są potrzebne jąderka, w obrębie których zachodzi synteza rRNA, i nie są\ntworzone rybosomy potrzebne do syntezy białka.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające funkcję plemników oraz związek obecności\njąderka z syntezą białka.\n0 p. - za określenie tylko funkcji plemników bez uwzględnienia związku obecności jąderka\nz syntezą białka lub za wyjaśnienie niepoprawne","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa rysunkach przedstawiono dwa zestawy doświadczalne, które przygotowali uczniowie\nw celu zbadania zjawiska osmozy. Dwa lejki napełnili 50% roztworem glukozy i szczelnie\nzamknęli celofanem. Dwie zlewki wypełnili zimną wodą. Do drugiej zlewki dodali dwie łyżki\nmąki ziemniaczanej (skrobi) i zawartość intensywne wymieszali. W zlewkach umieścili lejki\nz roztworem glukozy, zaznaczając poziom cieczy w rurkach. Po kilku minutach\nzaobserwowali, że w obydwu zestawach doświadczalnych poziom roztworu glukozy\nw rurkach lejków podnosił się w podobnym tempie.\na) Sformułuj problem badawczy do przeprowadzonego doświadczenia.\nb) Na podstawie wyniku doświadczenia wyjaśnij, dlaczego rośliny magazynują skrobię,\na nie glukozę.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie problemu badawczego na podstawie opisu\nprzeprowadzonego doświadczenia\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Wpływ skrobi na zmianę ciśnienia osmotycznego roztworu.\nCzy skrobia jest związkiem osmotycznie czynnym?\n1 p. - za poprawnie sformułowany problem badawczy odnoszący się do przeprowadzonego\ndoświadczenia\n0 p. - za sformułowanie problemu badawczego odnoszącego się tylko do zjawiska osmozy\n(bez\nuwzględnienia\nskrobi)\nlub\nza\nniepoprawnie\nsformułowany\nproblem,\nnp. dotyczący rozpuszczalności skrobi\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie wyniku doświadczenia wyjaśnienie przyczyny\nmagazynowania przez rośliny węglowodanów w postaci skrobi\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Skrobia nie mając właściwości osmotycznych, w przeciwieństwie do glukozy,\nnie podwyższa ciśnienia osmotycznego w komórkach.\n• Skrobia jest nierozpuszczalna w wodzie, a więc w przeciwieństwie do glukozy,\nnie zwiększa stężenia soku komórkowego w komórkach lub nie zwiększa turgoru\nkomórek, lub nie zmienia ciśnienia osmotycznego.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie przyczyny magazynowania przez rośliny skrobi, a nie\nglukozy, uwzględniające brak właściwości osmotycznych skrobi\n0 p. - za wyjaśnienie niepoprawne lub niepełne, które odnosi się tylko do nierozpuszczalności\nskrobi i nie uwzględnia wyników doświadczenia","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nOceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących metabolizmu. Wpisz w odpowiednie miejsca\ntabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli stwierdzenie jest\nfałszywe.\nP/F\n1.\nW procesach anabolicznych produkty reakcji są związkami bardziej złożonymi\nniż substraty.\n2.\nEnergia uwalniana w procesach anabolicznych jest wykorzystywana\ndo syntezy związków budulcowych.\n3.\nKatabolizm to reakcje syntezy związków złożonych z substancji prostych,\nwymagające dostarczenia energii.\nNr zadania\n1.\n2.\n3\n4\n5a\n5b\n6.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie procesów metabolicznych\nPoprawna odpowiedź\n1 - P, 2 - F, 3 - F\n1 p. - za poprawną ocenę trzech stwierdzeń dotyczących metabolizmu\n0 p. - za poprawną ocenę tylko dwóch lub tylko jednego stwierdzenia, albo niepoprawną\nocenę trzech stwierdzeń\nKryteria oceniania odpowiedzi\n4","solution":"1 – P, 2 – F, 3 – F","image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nAktywność enzymów może być hamowana przez cząsteczki zwane inhibitorami.\nNa schemacie przedstawiono dwa rodzaje hamowania aktywności enzymów.\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, pod. red. M. Maćkowiak, A. Michalak, PWN, Warszawa 2008\nNa podstawie schematu opisz, na czym polega hamowanie:\nkompetycyjne (A)\nniekompetycyjne (B)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nOpisanie sposobów hamowania aktywności enzymów\nna podstawie informacji przedstawionych na schemacie\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• W hamowaniu kompetycyjnym inhibitor przyłącza się do centrum aktywnego enzymu\ni uniemożliwia przyłączenie substratu.\n• W hamowaniu niekompetycyjnym inhibitor przyłącza się do enzymu w innym miejscu niż\ncentrum aktywne (w centrum allosterycznym), przez co zmienia konformację enzymu,\nutrudniając albo uniemożliwiając przyłączanie substratu do enzymu.\n• W hamowaniu niekompetycyjnym inhibitor przyłącza się do enzymu w centrum\nallosterycznym i zmienia kształt centrum aktywnego, zmniejszając dopasowanie enzymu\ndo substratu, a w konsekwencji zmniejszając aktywność enzymu.\n2 p. - za poprawne opisanie, na czym polega hamowanie kompetycyjne i na czym polega\nhamowanie niekompetycyjne, uwzględniające informacje przedstawione na schemacie\n1 p. - za poprawne opisanie, na czym polega hamowanie kompetycyjne lub na czym polega\nhamowanie niekompetycyjne\n0 p. - za niepoprawne opisanie obu sposobów hamowania lub opisy niepełne, niezgodne\nz przedstawionym schematem","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nW peroksysomach znajdują się enzymy, które biorą udział w reakcjach utleniania związków\norganicznych tlenem cząsteczkowym. Produktem wielu z tych reakcji jest szkodliwy dla\nkomórki, bardzo reaktywny nadtlenek wodoru (H2O2). Zabezpieczeniem przed H2O2 jest\nobecność w peroksysomach enzymu katalazy, który rozkłada nadtlenek wodoru\nna wodę i tlen cząsteczkowy.\nUczniowie postanowili sprawdzić, czy w tkankach roślinnych występuje enzym katalaza.\nW tym celu w dwóch probówkach A i B umieścili równe objętości soku ze startego surowego\nziemniaka. Sok w probówce A zagotowali i ostudzili, a następnie do obydwu probówek\ndodali taką samą ilość roztworu H2O2 (wody utlenionej).\na) W której z probówek (A czy B) zajdzie reakcja rozkładu H2O2 i jakie zmiany będą\nwidoczne w tej probówce?\nb) Wyjaśnij, w jakim celu zagotowano sok w probówce A.\nPoziom rozszerzony\n5\nInformacja do zadań 9. i 10.\nW tabeli przedstawiono wyniki badania zależności aktywności kinazy pirogronianowej\n(kluczowego enzymu w procesie glikolizy) od pH w komórkach mięśni szkieletowych oraz\nściany żołądka pewnego kręgowca.\nAktywność kinazy pirogronianowej (j. umowne/g tkanki)\nWartość pH\nw mięśniach szkieletowych\nw tkankach ściany żołądka\n6,0\n67\n41\n6,5\n159\n121\n7,0\n168\n135\n7,5\n153\n111\n8,0\n126\n86","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nPrzewidywanie wyników doświadczenia na podstawie opisu\njego przebiegu\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• W probówce B - wydzielają się (intensywnie) pęcherzyki tlenu powstającego podczas\nrozkładu H2O2 lub pęcherzyki gazu.\n• W probówce B - jej zawartość będzie się (silnie) pienić.\n1 p. - za wybór probówki B i poprawny opis zmian widocznych w tej probówce\n0 p. - za wybór probówki A i określenie zmian charakterystycznych dla probówki B lub -\nza wybór probówki B bez podania zmian widocznych w tej probówce, lub - za wybór\nprobówki B i błędny opis widocznych zmian w tej probówce\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nPlanowanie przebiegu doświadczenia - rozróżnienie próby\nbadawczej i próby kontrolnej\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\nSok w probówce A zagotowano w celu sprawdzenia, czy reakcja jest katalizowana przez\nenzym katalazę, ponieważ pod wpływem wysokiej temperatury enzymy tracą swoją\naktywność.\nSok w probówce A zagotowano w celu sprawdzenia, czy badanym czynnikiem jest\nkatalaza, która pod wpływem wysokiej temperatury powinna ulec denaturacji.\nSok w probówce A zagotowano, aby unieczynnić lub zdenaturować enzym rozkładający\nH2O2\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie celu zagotowania soku w probówce A, uwzględniające\ndenaturację części białkowej enzymu pod wpływem wysokiej temperatury i jego\nunieczynnienie\n0 p. - za niepoprawne lub zbyt ogólne wyjaśnienie, które nie uwzględnia wpływu wysokiej\ntemperatury na aktywność enzymu\nKryteria oceniania odpowiedzi\n5","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nNa podstawie danych z tabeli wykonaj w jednym układzie współrzędnych wykres\nliniowy\ndla\nkażdej\nz\ntkanek\nprzedstawiający\nzależność\naktywności\nkinazy\npirogronianowej od pH.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie danych z tabeli skonstruowanie wykresu\nilustrującego aktywność kinazy pirogronianowej\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n2 p. - za poprawne narysowanie i opisanie osi współrzędnych; X - pH, Y - aktywność kinazy\npirogronianowej (j.u/g tkanki) oraz za poprawne wyskalowanie osi i wykreślenie obu\nkrzywych, oraz ich oznaczenie lub zapisanie legendy\n1 p. - za poprawne narysowanie i opisanie tylko obu osi współrzędnych; X - pH,\nY - aktywność kinazy pirogronianowej (j.u/g tkanki) lub za wykres, w którym osie są\npoprawnie wyskalowane i narysowane krzywe, ale występują usterki w opisie osi,\nnp. brak jednostek, legendy\n0 p. - za wykres, w którym zdający odwrotnie przyporządkował zmienne do osi\nlub - za wykres, w którym opisanie jednej osi nie jest poprawne (np. brak jednostek)\ni punkty nie są właściwie naniesione (np. połączone z miejscem 0 osi ), albo brak\nlegendy, czyli opisu krzywych","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nNa podstawie powyższych danych sformułuj wniosek dotyczący aktywności kinazy\npirogronianowej w zależności od rodzaju tkanki i wartości pH.\nNr zadania\n7.\n8a\n8b\n9.\n10.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n2\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku dotyczącego aktywności kinazy\npirogronianowej na podstawie danych w tabeli i wykresu\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Kinaza pirogronianowa przy tym samym pH ma wyższą aktywność w mięśniach\nszkieletowych niż w tkankach ściany żołądka.\n• Zarówno w mięśniach szkieletowych, jak i w tkankach ściany żołądka aktywność kinazy\npirogronianowej jest największa w środowisku obojętnym.\n1 p. - za poprawne sformułowanie wniosku uwzględniającego porównanie aktywności kinazy\npirogronianowej w obu tkankach w zależności od pH\n0 p. - za sformułowanie wniosku, który odnosi się tylko do jednej tkanki, czyli\nnie uwzględnia porównania aktywności kinazy pirogronianowej w obu tkankach\nlub - za wniosek zawierający dane odczytane z tabeli albo wykresu\nlub - za wniosek zbyt ogólny zawierający fragmenty przepisane z polecenia, np. aktywność\nkinazy zależy od rodzaju tkanki oraz pH\nlub - za wniosek zawierający błędne informacje, np. odnoszące się do środowiska\nkwasowego lub zasadowego\nKryteria oceniania odpowiedzi\n6","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nNa uproszczonym schemacie przedstawiono struktury A i B występujące w komórce roślinnej\noraz procesy zachodzące w tych strukturach.\nPodaj nazwy tych struktur oraz nazwy procesów, które w nich zachodzą.\nA. Struktura Proces\nB. Struktura Proces","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie struktur komórkowych przedstawionych\nna schemacie i określenie ich funkcji\nPoprawne odpowiedzi\nA. Struktura - chloroplast Proces - fotosynteza\nB. Struktura - mitochondrium Proces - oddychanie tlenowe\n2 p. - za podanie poprawnych nazw obu struktur i procesów w nich zachodzących\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy jednej struktury i nazwy procesu, który w niej zachodzi\n0 p. - za podanie tylko nazw obu struktur lub tylko nazw obu procesów, które w nich\nzachodzą, lub odpowiedź niepoprawną","solution":"A. Struktura – chloroplast, Proces – fotosynteza\nB. Struktura – mitochondrium, Proces – oddychanie tlenowe","image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono cykl rozwojowy taśmy morskiej należącej do zielenic. W cyklu\ntym występuje diploidalny sporofit oraz haploidalny gametofit, które mają podobną budowę\nmorfologiczną.\nŹródło: M. Podbielkowska, Z. Podbielkowski, Biologia. Podręcznik dla klasy I LO, Warszawa 1995\na) Na podstawie powyższych informacji zapisz litery, którymi na schemacie oznaczono:\nZarodniki Gamety\nb) Wpisz na schemacie literę R w miejscu, gdzie zachodzi mejoza.\nPoziom rozszerzony\n7\nInformacja do zadań 13. i 14.\nNa rysunkach poniżej przedstawiono przedstawicieli różnych grup systematycznych\nstawonogów.\nUwaga: nie zachowano proporcji wielkości stawonogów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie cyklu rozwojowego zielenic\n- rozpoznanie wskazanych stadiów rozwojowych\nPoprawna odpowiedź\nZarodniki - B\nGamety - D\n1 p. - za poprawne podanie dwóch oznaczeń literowych wskazanych stadiów w cyklu\nrozwojowym taśmy morskiej\n0 p. - za podanie jednego oznaczenia lub za niepoprawne podanie oznaczeń literowych\ndwóch stadiów rozwojowych\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie cyklu rozwojowego zielenic\n- rozpoznanie miejsca zachodzenia mejozy\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n1 p. - za poprawne wpisanie na schemacie litery R - miejsca zachodzenia mejozy\n(na schemacie pomiędzy A i B)\n0 p. - za zaznaczenie mejozy w innym miejscu schematu\nR\nKryteria oceniania odpowiedzi\n7","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nPrzyporządkuj poszczególne stawonogi do wymienionych grup, wpisując poniżej ich\noznaczenia literowe.\nOwady Pajęczaki","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nUstalenie przynależności przedstawionych na rysunkach\nprzedstawicieli stawonogów do wskazanych grup systematycznych\nPoprawne odpowiedzi\nOwady: A, E, G\nPajęczaki: C, F, H\n2 p. - za poprawne zaklasyfikowanie przedstawicieli stawonogów do obu wskazanych grup\nsystematycznych\n1 p. - za poprawne zaklasyfikowanie przedstawicieli stawonogów do jednej ze wskazanych\ngrup systematycznych\n0 p. - za\nniepoprawne\nlub\nniepełne\nzaklasyfikowanie\nprzedstawicieli\nstawonogów\ndo wskazanej grupy systematycznej","solution":"Owady: A, E, G\nPajęczaki: C, F, H","image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nWymień dwie cechy budowy morfologicznej, które są wspólne dla wszystkich\nstawonogów.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie cech budowy morfologicznej wspólnych dla\nwszystkich stawonogów\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• obecność odnóży członowanych\n• ciało podzielone na tagmy\n• obecność zewnętrznego pancerza lub chitynowego oskórka\n2 p. - za dwie poprawne cechy budowy morfologicznej wspólne dla wszystkich stawonogów\n1 p. - za jedną poprawną cechę budowy morfologicznej stawonogów\n0 p. - za niepoprawne przykłady cech, np. obecność kończyn lub cechy dotyczące budowy\nanatomicznej, albo przykłady cech występujących tylko u niektórych grup\nstawonogów, np. głowa, tułów i odwłok","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nTlenek węgla(II) - czad jest gazem śmiertelnie trującym dla człowieka, natomiast owady\nmogą prawidłowo funkcjonować także wówczas, gdy w otaczającym je powietrzu znajduje\nsię aż 50% czadu, o ile zawiera ono odpowiednią ilość tlenu.\nWyjaśnij, dlaczego czad nie jest gazem trującym dla owadów.\nNr zadania\n11\n12a\n12b\n13.\n14.\n15\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n2\n2\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku pomiędzy sposobem transportu tlenu\nw organizmie owadów a ich reakcją na obecność czadu\nw powietrzu\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Owady nie mają barwnika oddechowego - hemoglobiny transportującej tlen, którą\nmógłby blokować tlenek węgla(II).\n• Ponieważ u owadów tlen nie jest transportowany przez barwniki oddechowe, które\nmógłby blokować czad, tak jak hemoglobinę.\n• Ponieważ tlen jest transportowany bezpośrednio do komórek systemem tchawek, a nie\nprzez hemolimfę, która u owadów nie pełni funkcji transportującej gazy oddechowe.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie, które uwzględnia sposób transportu tlenu do komórek\n0 p. - za wyjaśnienie niepoprawne, które nie odnosi się do hemoglobiny (barwników\noddechowych) lub transportu powietrza tchawkami bezpośrednio do komórek ciała\nowadów","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenia na karasiach i stwierdzono, że obniżenie temperatury wody\nz 25 oC do 15 oC spowodowało zmniejszenie ilości pokarmu pobieranego przez te ryby\no połowę.\nWyjaśnij, dlaczego wraz z obniżeniem temperatury wody nastąpił spadek ilości\npokarmu pobieranego przez karasie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku pomiędzy obniżeniem temperatury wody\na spadkiem ilości pokarmu pobieranego przez karasie\nKryteria oceniania odpowiedzi\n8\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Karasie są zmiennocieplne, dlatego wraz ze spadkiem temperatury wody zmniejsza się\ntempo ich metabolizmu, co jest powodem mniejszego zapotrzebowania na pokarm.\n• Wraz ze spadkiem temperatury wody spada intensywność przemiany materii i dlatego\nkarasie mają mniejsze zapotrzebowanie na pokarm.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie wskazujące na związek spadku ilości pokarmu pobieranego\nprzez karasie ze zmniejszeniem tempa ich metabolizmu w niższej temperaturze\n0 p. - za wyjaśnienie, które nie uwzględnia wpływu temperatury na tempo metabolizmu tych\nryb","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nNa wykresie przedstawiono wyniki badań zużycia tlenu przez papużkę falistą w zależności\nod prędkości lotu.\nNa podstawie: K. Schmidt-Nielsen, Fizjologia zwierząt. Adaptacja do środowiska, PWN, Warszawa 1997\nPodaj optymalną, pod względem kosztów energetycznych, prędkość lotu badanego ptaka.\nOdpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie i zinterpretowanie informacji przedstawionych\nna schemacie\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Optymalna prędkość lotu papużki falistej to 30-35 km/h, ponieważ przy tej prędkości jest\nnajmniejsze zużycie tlenu przez tego ptaka, co świadczy o najmniejszych kosztach\nenergetycznych lotu.\n• Optymalna prędkość lotu papużki falistej to 35 km/h, ponieważ przy tej prędkości\nsą najniższe koszty energetyczne lotu.\n1 p. - za poprawne podanie optymalnej prędkości lotu ptaka (mieszczącej się w przedziale\n30-35 km/h) i poprawne uzasadnienie uwzględniające najmniejsze zużycie tlenu lub\nnajniższe koszty energetyczne\n0 p. - za poprawne podanie optymalnej prędkości lotu ptaka przy braku uzasadnienia","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nPłuca ssaków mają budowę pęcherzykowatą, a płuca ptaków charakteryzują się budową\nkapilarną (rurkowatą). Ponadto w układzie oddechowym ptaków występują worki powietrzne.\nWyjaśnij, w jaki sposób są wentylowane płuca tych zwierząt.\nPtaki\nSsaki\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie sposobu wentylacji płuc u ptaków i ssaków\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• Przez płuca ptaków zarówno podczas wdechu jak i wydechu przepływa jednokierunkowo\npowietrze bogate w tlen lub jest ciągły przepływ powietrza bogatego w tlen.\n• Do płuc ssaków powietrze bogate w tlen napływa podczas wdechu, a podczas wydechu\nusuwane jest powietrze zużyte lub ich płuca wentylowane są na zasadzie „miecha”.\nalbo\n• Wentylacja płuc ptaków podczas lotu zachodzi przy udziale worków powietrznych oraz\nruchów skrzydeł.\n• Wentylacja płuc ssaków zachodzi przy udziale przepony i mięśni międzyżebrowych lub\nmięśni oddechowych.\n2 p. - za poprawne wyjaśnienie sposobu wentylacji płuc tych zwierząt, uwzględniające wdech\ni wydech lub uwzględniające udział odpowiednich narządów w wentylacji płuc\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie sposobu wentylacji płuc tylko u ptaków lub tylko u ssaków\n0 p. - za niepoprawne wyjaśnienie, np. odnoszące się do wymiany gazowej lub niepełne\nwyjaśnienie sposobu wentylacji płuc u każdej z grup\nKryteria oceniania odpowiedzi\n9","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nW funkcjonowaniu układu krwionośnego ważną rolę odgrywają wątroba i śledziona.\nZaznacz poniżej funkcje śledziony.\nA. Magazynowanie krwi i uwalnianie jej w momentach większego zapotrzebowania.\nB. Wytwarzanie hormonu przyspieszającego produkcję czerwonych krwinek.\nC. Synteza cholesterolu.\nD. Namnażanie limfocytów.\nE. Wytwarzanie fibrynogenu osocza krwi.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie roli śledziony w funkcjonowaniu układu krążenia\nPoprawne odpowiedzi\nA. Magazynowanie krwi i uwalnianie jej w momentach większego zapotrzebowania.\nD. Namnażanie limfocytów.\n2 p. - za poprawne zaznaczenie dwóch funkcji śledziony\n1 p. - za poprawne zaznaczenie jednej funkcji śledziony lub za zaznaczenie dwóch funkcji,\nw tym jednej poprawnej, lub za zaznaczenie trzech funkcji, w tym dwóch poprawnych\n0 p. - za zaznaczenie dwóch funkcji niepoprawnych\nlub - za zaznaczenie trzech funkcji, w tym tylko jednej poprawnej,\nlub - za zaznaczenie więcej niż trzech funkcji","solution":"A. Magazynowanie krwi i uwalnianie jej w momentach większego zapotrzebowania.\nD. Namnażanie limfocytów.","image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nProces krzepnięcia krwi składa się z wielu etapów prowadzących do wytworzenia skrzepu.\nGłównym składnikiem skrzepu są włókna nierozpuszczalnego białka fibryny powstające\nz rozpuszczonego w osoczu fibrynogenu. Innymi składnikami osocza, biorącymi udział\nw procesach krzepnięcia krwi, są protrombina oraz jony wapnia.\nNa podstawie schematu wyjaśnij, w jaki sposób na proces krzepnięcia krwi wpływa zbyt\nniski poziom wapnia w organizmie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie wpływu niskiego poziomu wapnia w organizmie\nczłowieka na proces krzepnięcia krwi\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nZbyt niski poziom wapnia we krwi może spowodować zmniejszenie ilości wytwarzanej\ntrombiny, a co za tym idzie, mniej wytwarzanej fibryny biorącej udział w tworzeniu skrzepu.\n1 p. - za poprawne opisanie wpływu zbyt niskiego poziomu wapnia w organizmie na proces\nkrzepnięcia krwi odnoszący się do powstawania trombiny i fibryny\n0 p. - za odpowiedź zbyt ogólną dotyczącą wpływu wapnia na proces krzepnięcia, która nie\nuwzględnia procesów powstawania trombiny i fibryny lub za odpowiedź niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nOceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących odporności organizmu człowieka. Wpisz\nw odpowiednie miejsca tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli\nstwierdzenie jest fałszywe.\nP/F\n1. Mechanizmy obronne uruchamiane są w zetknięciu organizmu z antygenami.\n2. Odporność komórkowa organizmu polega na reakcji antygenu z limfocytami T.\n3. Odporność swoista organizmu ma charakter wrodzony.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie rodzajów odporności w organizmie\nczłowieka\nPoprawna odpowiedź\n1 - P, 2 - P, 3 - F\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech stwierdzeń dotyczących odporności organizmu\nczłowieka\n0 p. - za poprawną ocenę dwóch lub jednego stwierdzenia dotyczącego odporności\norganizmu człowieka, lub niepoprawną ocenę trzech stwierdzeń","solution":"1 – P, 2 – P, 3 – F","image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nZnajomość mechanizmów obronnych organizmu pozwala na ich wykorzystywanie\ndo wzmocnienia jego odporności, np. przez stosowanie szczepień ochronnych. W niektórych\nsytuacjach zachodzi jednak konieczność osłabienia układu immunologicznego organizmu.\nPodaj\nprzykład\nsytuacji,\nw\nktórej\nistnieje\nkonieczność\nosłabienia\nukładu\nodpornościowego człowieka, oraz powód takiego postępowania.\nNr zadania\n16.\n17.\n18.\n19.\n20.\n21.\n22.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n2\n1\n1\n2\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie mechanizmów obronnych w organizmie człowieka\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Celowe obniżanie odporności stosuje się przy przeszczepach (transplantacjach). Jest to\nkonieczne, aby organizm nie odrzucił przeszczepu lub żeby zmniejszyć ryzyko odrzucenia\nprzeszczepu.\n• Celowe\nobniżanie\nodporności\nstosuje\nsię\nprzy\nleczeniu\nniektórych\nchorób\nautoimmunizacyjnych. Jest to konieczne, aby obniżyć nadwrażliwość układu\nodpornościowego.\nKryteria oceniania odpowiedzi\n10\n2 p. - za podanie odpowiedniego przykładu sytuacji osłabienia układu odpornościowego\nczłowieka i podanie przyczyny takiego postępowania\n1 p. - za podanie poprawnego przykładu sytuacji osłabienia układu odpornościowego\nczłowieka bez podania przyczyny lub przy podaniu przyczyny niepoprawnej\n0 p. - za podanie niewłaściwego przykładu niezależnie od podanej przyczyny takiego\npostępowania","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nNa schematach I i II przedstawiono reakcję rośliny na działanie bodźca fotoperiodycznego.\nJest to roślina dnia krótkiego, którą hodowano w warunkach dnia długiego, co powodowało,\nże roślina nie kwitła. W celu określenia miejsca percepcji bodźca fotoperiodycznego\nprzeprowadzono doświadczenie, w którym okresowo zasłaniano liście (schemat I) lub\nwierzchołek pędu (schemat II) tej rośliny. Przebieg i wyniki doświadczenia zilustrowano\nna poniższych schematach.\nNa podstawie: A. Szweykowska, Fizjologia roślin, Wyd. Naukowe UAM, Poznań 2000\nNa podstawie wyników doświadczenia ustal, czy miejscem percepcji bodźca\nfotoperiodycznego są liście, czy wierzchołek pędu rośliny. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie wyników doświadczenia na podstawie jego\nopisu i schematu\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Miejscem percepcji bodźca fotoperiodycznego są liście, ponieważ roślina dnia krótkiego\nzakwitła po zasłonięciu liści przed działaniem światła.\n• Miejscem percepcji bodźca fotoperiodycznego są liście, ponieważ, gdy ich nie osłonięto,\nto roślina dnia krótkiego nie zakwitła mimo osłonięcia wierzchołka pędu rośliny.\n1 p. - za ustalenie, że miejscem percepcji bodźca fotoperiodycznego są liście, i poprawne\nuzasadnienie odnoszące się do działania światła lub jego braku\n0 p. - za ustalenie miejsca percepcji bodźca fotoperiodycznego przy braku uzasadnienia lub\nza niepoprawne ustalenie miejsca percepcji tego bodźca","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nZaznacz zdanie, które zawiera poprawną informację dotyczącą grzybów.\nA. Ciało grzybów, zwane grzybnią, składa się z rozgałęzionych strzępek otoczonych sztywną,\nzbudowaną głównie z ligniny ścianą komórkową.\nB. W cyklu rozwojowym workowców i podstawczaków występuje faza jąder sprzężonych\n(dikariofaza), krótsza u workowców, dłuższa u podstawczaków.\nC. Wszystkie grzyby to organizmy heterotroficzne (saprobionty, pasożyty, symbionty), które\njako materiał zapasowy gromadzą głównie glikogen i skrobię.\nD. Grzyby rozmnażają się wegetatywnie przez zarodniki, pływki, fragmentację grzybni\ni bulwki przybyszowe.","answer":"B","answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie budowy i czynności życiowych grzybów\nPoprawna odpowiedź\nB. W cyklu rozwojowym workowców i podstawczaków występuje faza jąder sprzężonych\n(dikariofaza), krótsza u workowców, dłuższa u podstawczaków.\n1 p. - za zaznaczenie poprawnej odpowiedzi dotyczącej grzybów\n0 p. - za zaznaczenie odpowiedzi niepoprawnej lub za wskazanie więcej niż jednej\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nZaznacz zdania, które poprawnie opisują proces replikacji cząsteczki DNA.\nA. Podczas replikacji DNA dwuniciowa helisa rozplata się i każda pojedyncza nić służy jako\nmatryca do syntezy komplementarnej nici potomnej.\nB. Syntezę nowych nici DNA przeprowadza enzym polimeraza DNA, którego cząsteczki są\nwbudowywane w powstającą nić DNA.\nC. Kierunek syntezy obydwu potomnych nici DNA (nici prowadzącej i nici opóźnionej) jest\nzgodny z kierunkiem przesuwania się widełek replikacyjnych i synteza odbywa się\nw sposób ciągły.\nD. Replikacja DNA ma charakter semikonserwatywny, ponieważ w skład każdej potomnej\ncząsteczki DNA wchodzi jedna oryginalna nić macierzysta i jedna nowo zsyntetyzowana.\nPoziom rozszerzony\n11","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie procesu replikacji DNA\nPoprawne odpowiedzi\nA. Podczas replikacji DNA dwuniciowa helisa rozplata się i każda pojedyncza nić służy jako\nmatryca do syntezy komplementarnej nici potomnej.\nD. Replikacja DNA ma charakter semikonserwatywny, ponieważ w skład każdej potomnej\ncząsteczki DNA wchodzi jedna oryginalna nić macierzysta i jedna nowo zsyntetyzowana.\n1 p. - za zaznaczenie dwóch zdań poprawnie opisujących proces replikacji DNA\n0 p. - za zaznaczenie jednego zdania poprawnie opisującego proces replikacji DNA lub\ndwóch zdań niepoprawnych, lub za zaznaczenie więcej niż dwóch zdań","solution":"A. Podczas replikacji DNA dwuniciowa helisa rozplata się i każda pojedyncza nić służy jako matryca do syntezy komplementarnej nici potomnej.\nD. Replikacja DNA ma charakter semikonserwatywny, ponieważ w skład każdej potomnej cząsteczki DNA wchodzi jedna oryginalna nić macierzysta i jedna nowo zsyntetyzowana.","image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nNa chromosomie Y w rejonie określanym jako AZFc jest zlokalizowany gen, którego mutacja\nobjawia się oligospermią, czyli produkcją niewielkiej liczby plemników.\nPodaj prawdopodobieństwo wystąpienia oligospermii u chłopca, którego ojciec posiada\nzmutowany allel tego genu. Odpowiedź uzasadnij.\nPrawdopodobieństwo (w %)\nUzasadnienie","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-2)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie mechanizmu dziedziczenia cechy uwarunkowanej\ngenem znajdującym się na chromosomie Y\nKryteria oceniania odpowiedzi\n11\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• Prawdopodobieństwo : 100%,\n• Wraz z chromosomem Y syn otrzymuje od ojca allel warunkujący liczbę produkowanych\nplemników lub otrzymuje zmutowany allel.\n2 p. - za poprawne określenie prawdopodobieństwa wystąpienia oligospermii u chłopca i jego\nuzasadnienie\n1 p. - za poprawne określenie prawdopodobieństwa wystąpienia oligospermii u chłopca przy\nbraku uzasadnienia\n0 p. - za niepoprawne określenie prawdopodobieństwa przy niepoprawnym uzasadnieniu lub\nuzasadnieniu zbliżonym do podanego w przykładzie, świadczącym o niezrozumieniu\nproblemu","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/27","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"27","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (3 pkt)\nRodzice mają dwójkę potomstwa i spodziewają się kolejnego dziecka. Badania wykazały,\nże matka ma grupę krwi B, ojciec - grupę krwi A, starsze dziecko również grupę krwi A,\na młodsze - ma grupę krwi 0.\na) Zapisz genotypy obojga rodziców, stosując dla oznaczenia alleli grup krwi\nsymbole IA, IB, i.\nGenotyp matki\nGenotyp ojca\nb) Zapisz krzyżówkę ilustrującą dziedziczenie grup krwi w tej rodzinie i określ, jakie\njest prawdopodobieństwo, że kolejne dziecko będzie miało grupę krwi B.\n♀\n♂\nPrawdopodobieństwo","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-3)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia\ngrup krwi u człowieka - określenie genotypów rodziców\nna podstawie tekstu\nPoprawna odpowiedź\nGenotyp matki- IBi\nGenotyp ojca - IAi\n1 p. - za poprawne zapisanie genotypów obojga rodziców\n0 p. - za niepoprawne zapisanie genotypu nawet jednego z rodziców\nb) (0-2)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia\ncech u człowieka - zapisanie krzyżówki genetycznej\ni określenie prawdopodobieństwa wystąpienia u potomstwa\nwskazanej grupy krwi\nPoprawne odpowiedzi\n• Przykład krzyżówki\n♀\n♂\nIB\ni\nIA\nIAIB\nIAi\ni\nIBi\nii\n• Prawdopodobieństwo urodzenia się kolejnego dziecka z grupą krwi B: 25%\n2 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki i poprawne określenie prawdopodobieństwa\nwystąpienia u potomstwa grupy krwi B\n1 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki i nieprawidłowe określenie prawdopodobieństwa\n0 p. - za poprawne określenie prawdopodobieństwa wystąpienia u potomstwa grupy krwi B\nprzy nieprawidłowo zapisanej krzyżówce\nKryteria oceniania odpowiedzi\n12","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/28","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"28","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (2 pkt)\nTerapię genową można stosować jako metodę leczenia chorych na nowotwory.\nW zwalczaniu czerniaka próbuje się wykorzystać następującą metodę: przygotowuje się\ngenetycznie zmienione komórki nowotworu pacjenta, a następnie wprowadza się je do jego\norganizmu.\na) Wyjaśnij, dlaczego opisaną metodę można nazwać „szczepionką przeciwnowotworową”.\nb) Określ,\nczy\ntaka\n„szczepionka\nprzeciwnowotworowa”\nprzygotowana\ndla\nkonkretnego pacjenta będzie skuteczna w terapii innego pacjenta. Odpowiedź\nuzasadnij.\nNr zadania\n23.\n24.\n25.\n26\n27a\n27b\n28a\n28b\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\n1\n2\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n12","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie przedstawionych w tekście informacji\ndotyczących szczepionki przeciwnowotworowej\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Metoda ta powoduje stymulację lub uaktywnienie układu immunologicznego pacjenta.\n• Metoda ta prowokuje odpowiedź immunologiczną skierowaną przeciw komórkom\nnowotworowym pacjenta.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie opisanej metody uwzględniające aktywację układu\nimmunologicznego pacjenta\n0 p. - za wyjaśnienie niepoprawne lub wyjaśnienie niepełne, które nie uwzględnia aktywacji\nukładu immunologicznego pacjenta\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie i uzasadnienie skuteczności szczepionki\nprzeciwnowotworowej opisanej w tekście\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Szczepionka ta nie będzie skuteczna, ponieważ zawiera komórki nowotworowe\nspecyficzne dla danego pacjenta, czyli dawcy, a nie biorcy.\n• Nie będzie skuteczna, ponieważ takie komórki wprowadzone do organizmu innego\nczłowieka zostaną zniszczone jako obce i nie zostaną wytworzone przeciwciała.\n• Nie będzie skuteczna, ponieważ wywoła odpowiedź immunologiczną przeciwko\nantygenom dawcy komórek, a nie antygenom nowotworu.\n1 p. - za określenie, że taka szczepionka nie będzie skuteczna i poprawne uzasadnienie\n0 p. - za określenie, że taka szczepionka nie będzie skuteczna i niewystarczające\nuzasadnienie, np. odwołujące się jedynie do informacji genetycznej lub za określenie,\nże taka szczepionka będzie skuteczna","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/29","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"29","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono proces zróżnicowanego składania genów.\nNa podstawie: E. Pyłka-Gutowska, E. Jastrzębska, Biologia 3, Kielce 2003\na) Na podstawie schematu wyjaśnij, w jaki sposób z informacji genetycznej jednego\ngenu mogą powstać różne białka.\nb) Wyjaśnij, na czym polega obróbka potranskrypcyjna.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie procesu zróżnicowanego składania genów\nna podstawie informacji przedstawionych na schemacie\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n• Ponieważ egzony mogą być łączone w różnej kolejności lub w różnych kombinacjach, lub\nw różnych zestawach, co daje możliwość syntezy różnych białek.\n1 p. - za poprawny opis sposobu powstawania różnych białek uwzględniający różny sposób\nłączenia egzonów\n0 p. - za opis niepoprawny lub opis, który nie uwzględnia sposobu łączenia egzonów\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWyjaśnienie procesu obróbki potranskrypcyjnej\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n• Obróbka potranskrypcyjna polega na wycinaniu z pre-mRNA intronów i składaniu lub\nłączeniu ze sobą egzonów.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie procesu\n0 p. - za wyjaśnienie niepoprawne lub niepełne, które np. nie uwzględnia łączenia ze sobą\negzonów\nKryteria oceniania odpowiedzi\n13","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (2 pkt)\nPoniższe opisy dotyczą różnych rodzajów zmienności.\nA. Prowadzi do powstania nowych alleli genów, które nie występowały w układzie\nrodzicielskim, a także może prowadzić do powstania zmian w strukturze lub ilości\nchromosomów.\nB. Warunki zewnętrzne (temperatura, światło, czy rodzaj pokarmu) mogą modyfikować\nefekty genów, przez co mogą wpływać decydująco na właściwości fenotypowe organizmu.\nC. W wyniku segregacji chromosomów w mejozie lub losowego łączenia się gamet powstają\nnowe kombinacje genów, co warunkuje różnorodność fenotypową potomstwa.\na) Obok poniższych nazw rodzajów zmienności wpisz litery (A, B, C), którymi\noznaczono ich opisy.\n1. fluktuacyjna 2. rekombinacyjna 3. mutacyjna\nb) Podaj, która z wymienionych zmienności nie ma znaczenia ewolucyjnego.\nZnaczenia ewolucyjnego nie ma zmienność","answer":"B","answer_text":"Zadanie 30. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozróżnienie rodzajów zmienności na podstawie ich opisów\nPoprawna odpowiedź\n1 - B, 2 - C, 3 - A\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie trzech opisów odpowiednim rodzajom zmienności\n0 p. - za niepoprawne przyporządkowanie nawet jednego opisu\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWyróżnienie zmienności, która nie ma znaczenia\newolucyjnego\nPoprawna odpowiedź\nB. fluktuacyjna\n1 p. - za poprawne podanie nazwy zmienności (lub litery jej opisu), która nie ma znaczenia\newolucyjnego\n0 p. - za podanie niepoprawnej nazwy zmienności lub podanie więcej niż jednej nazwy","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/31","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"31","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (2 pkt)\nRekin i delfin charakteryzują się podobnym kształtem ciała, mimo że należą do różnych grup\nsystematycznych.\nPodaj nazwę procesu ewolucyjnego, którego skutkiem jest przedstawione podobieństwo,\ni wyjaśnij, jaka jest przyczyna tego procesu.\nPoziom rozszerzony\n13","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie procesu ewolucyjnego i wyjaśnienie jego\nprzyczyny\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• konwergencja lub ewolucja zbieżna\n• Przyczyną podobieństwa kształtu ciała rekina i delfina są podobne warunki środowiska\nich życia i podobny tryb życia.\n2 p. - za podanie poprawnej nazwy procesu ewolucyjnego i wyjaśnienie przyczyny tego\nprocesu, uwzględniające podobne wymagania środowiskowe\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy procesu ewolucyjnego bez wyjaśnienia jego przyczyny\nlub poprawne wyjaśnienie przyczyny procesu bez podania jego nazwy\n0 p. - za podanie niepoprawnej nazwy procesu ewolucyjnego i brak wyjaśnienia jego\nprzyczyny\nlub - za podanie niepoprawnej nazwy procesu przy wyjaśnieniu przyczyny podobnie\ndo podanego przykładu,\nlub - za podanie niepoprawnej nazwy procesu i niepoprawne wyjaśnienie jego przyczyny","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/32","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"32","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (1 pkt)\nOpanowanie środowiska lądowego przez rośliny odbywało się w procesie ewolucji stopniowo\ni było wynikiem ich przystosowań w budowie morfologicznej i anatomicznej.\nDo każdego czynnika środowiska lądowego dobierz jedno odpowiednie przystosowanie\nw budowie roślin.\nCzynniki środowiska lądowego\nPrzystosowania w budowie roślin\n1. Mniejsza dostępność wody.\n2. Mniejsza gęstość powietrza niż\nwody.\nA. Tkanki wzmacniające - kolenchyma\noraz sklerenchyma.\nB. Skórka z aparatami szparkowymi.\nC. Łyko przewodzące produkty asymilacji.\nD. Duża powierzchnia asymilacyjna liści.\n1 2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie przystosowań w budowie roślin do warunków\nśrodowiska lądowego\nPoprawne odpowiedzi\n1 - B. Skórka z aparatami szparkowymi.\n2 - A. Tkanki wzmacniające - kolenchyma oraz sklerenchyma.\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie przystosowań roślin do dwóch czynników środowiska\n0 p. - za niepoprawne przyporządkowanie nawet jednego przystosowania roślin\nKryteria oceniania odpowiedzi\n14","solution":"1 – B. Skórka z aparatami szparkowymi.\n2 – A. Tkanki wzmacniające – kolenchyma oraz sklerenchyma.","image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/33","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"33","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (2 pkt)\nPingwiny magellańskie (Spheniscus magellanicus) poruszają się zarówno w wodzie, jak\ni na lądzie. Badano populację tego gatunku zamieszkującą obszar w pobliżu niewielkiego\npółwyspu. W punkcie X znajdowało się miejsce gniazdowania, a w zatoce w pobliżu\npunktu Y miejsce największej obfitości pokarmu. Okazało się, że pingwiny znacznie częściej\nwybierają drogę wodną, pomimo że mają do pokonania znacznie większy dystans i pływanie\nwymaga większego nakładu energii.\nNa podstawie: R. P. Wilson, Magellanic Penguins Spheniscus magellanicus commuting through San Julian Bay;\ndo current trends induce tidal tactics?, Journal of Avian Biology, 2003\nDlaczego pingwiny częściej wybierają drogę morską niż lądową? Podaj dwie przyczyny\ntakiego zachowania.\n1\n2\nNr zadania\n29a\n29b\n30a\n30b\n31.\n32\n33.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n2\n1\n2\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33. (0-2)\nTworzenie informacji\nSformułowanie argumentów wyjaśniających przyczyny\nopisanego sposobu zachowania się pingwinów\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n1. Pingwiny lepiej pływają niż chodzą, więc drogą wodną szybciej dotrą do celu. lub lepiej\nporuszają się w wodzie niż na lądzie.\n2. W wodzie pingwiny mają większą szansę ucieczki przed drapieżnikiem niż na lądzie.\n2 p. - za poprawne podanie dwóch różnych przyczyn częstszego wyboru przez pingwiny\ndrogi wodnej niż lądowej\n1 p. - za podanie tylko jednej poprawnej przyczyny takiego zachowania się pingwinów\nlub dwóch odpowiedzi dotyczących tej samej przyczyny\n0 p. - za podanie dwóch przyczyn niepoprawnych","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/34","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"34","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (2 pkt)\nNiszę ekologiczną gatunku określają dwie grupy czynników: biotyczne i abiotyczne. Czynniki\nograniczające zawężają niszę ekologiczną gatunku. Kiedy eksperymentalnie uprawiano\noddzielnie dwa gatunki przytulii - hercyńską i szorstkoowockową na glebie kwaśnej\ni zasadowej, każdy z nich dobrze rósł na obu typach gleb. Wysianie ich na wspólnym\nstanowisku spowodowało, że\nna\nglebie\nkwaśnej przytulia hercyńska\nwypierała\nszorstkoowockową, natomiast na glebie zasadowej szorstkoowockowa eliminowała\nhercyńską.\na) Na podstawie tekstu podaj czynnik ograniczający, który spowodował zawężenie nisz\nekologicznych dwóch gatunków przytulii uprawianych na wspólnym stanowisku.\nb) Podaj, jaki zakres tolerancji ekologicznej (wąski czy szeroki) reprezentują oba\ngatunki przytulii w stosunku do odczynu gleby. Odpowiedź uzasadnij jednym\nargumentem.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych w tekście -\nokreślenie czynnika ograniczającego nisze ekologiczne dwóch\ngatunków\nPoprawna odpowiedź\nKonkurencja międzygatunkowa lub konkurencja, lub współzawodnictwo lub obecność\ndrugiego gatunku przytulii\n1 p. - za poprawne podanie czynnika ograniczającego, który spowodował zawężenie nisz\nekologicznych dwóch gatunków przytulii uprawianych na wspólnym stanowisku\n0 p. - za podanie innego czynnika ograniczającego, np. pH gleby\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych w tekście -\nokreślenie zakresu tolerancji reprezentowanego przez opisane\ngatunki przytulii\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nOba gatunki przytulii reprezentują szeroki zakres tolerancji, ponieważ gdy rosną oddzielnie,\nrozwijają się dobrze na obydwu rodzajach gleb.\n1 p. - za poprawne podanie rodzaju zakresu tolerancji reprezentowanego przez oba gatunki\nprzytulii wraz z jego wyjaśnieniem\n0 p. - za podanie rodzaju zakresu tolerancji reprezentowanego przez oba gatunki przytulii bez\njego wyjaśnienia lub za niepoprawne określenie zakresu tolerancji","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/35","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"35","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (1 pkt)\nWróble i bociany są ptakami siedlisk rolniczych. Wróbel jest głównie ziarnojadem, natomiast\npokarmem bociana są drobne kręgowce i owady. Jedną z przyczyn spadku liczebności wróbla\nmoże być spadek dostępności miejsc lęgowych. Wróble czasem zakładają swoje gniazda\nw dolnych partiach dużych gniazd bociana białego.\nPodaj nazwę przedstawionej zależności międzygatunkowej","answer":null,"answer_text":"Zadanie 35. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie rodzaju opisanej w tekście zależności\nmiędzygatunkowej\nPoprawna odpowiedź\nKomensalizm lub współbiesiadnictwo\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy zależności międzygatunkowej\n0 p. - za podanie nazwy niepoprawnej\nKryteria oceniania odpowiedzi\n15","solution":"Komensalizm lub współbiesiadnictwo","image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/36","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"36","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36. (2 pkt)\nNa poniższym schemacie przedstawiono zmiany liczebności ptaków w Europie w latach\n1980-2002.\nNa podstawie: R. Laskowski, Ekotoksykologia, www.eko.uj.edu.pl\na) Określ tendencję zmian liczebności ptaków siedlisk rolniczych.\nb) Podaj przykład działalności człowieka, która wpływa na zmianę liczebności ptaków\nsiedlisk rolniczych.\nPoziom rozszerzony\n15","answer":null,"answer_text":"Zadanie 36. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie wykresu określenie tendencji zmian liczebności\nptaków\nPoprawna odpowiedź\nDla ptaków siedlisk rolniczych jest to tendencja spadkowa.\n1 p. - za poprawne określenie tendencji zmian liczebności ptaków siedlisk rolniczych\n0 p. - za odpowiedź ogólną, która nie odnosi się do ptaków siedlisk rolniczych\nlub - odpowiedź wynikającą z odczytu danych, np. wskaźnik liczebności zmniejsza się,\nlub - odpowiedź niepoprawną, błędnie interpretującą wahania liczebności ptaków, np. liczba\nptaków maleje\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie prawdopodobnych przyczyn przedstawionych\nna wykresie zmian liczebności ptaków siedlisk rolniczych\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\nstosowanie chemicznych środków ochrony roślin\nwycinanie drzew i krzewów na miedzach lub zakładanie pól wielkoobszarowych\nmechanizacja rolnictwa\nwypalanie ściernisk lub traw\n1 p. - za podanie przykładu działalności człowieka, która wpływa na zmianę liczebności\nptaków siedlisk rolniczych\n0 p. - za podanie przykładu, który nie odnosi się do działalności człowieka związanej\nz rolnictwem, lub przykładu działalności, która nie ma wpływu na zmniejszanie\nliczebności ptaków siedlisk rolniczych, np. stosowanie nawozów sztucznych","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/37","paper_id":"biologia-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"37","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 37. (2 pkt)\nJedną z podstawowych metod stosowanych obecnie w badaniach molekularnych i inżynierii\ngenetycznej jest PCR (łańcuchowa reakcja polimerazy). Jest to reakcja umożliwiająca\npowielenie (amplifikację) w krótkim czasie fragmentu genomowego DNA w miliardach\nkopii. Metoda ta pozwala na analizę bardzo małych, wręcz śladowych ilości DNA.\nPodaj dwa przykłady praktycznego zastosowania PCR.\n1\n2\nNr zadania\n34a\n34b\n35.\n36a\n36b\n37.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n2\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n16\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 37. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nPodanie przykładów praktycznego zastosowania łańcuchowej\nreakcji polimerazy (PCR)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• do identyfikacji przestępcy na podstawie śladowych ilości DNA (materiału genetycznego)\n• do identyfikacji ofiar katastrof na podstawie śladowych ilości DNA\n• do ustalania ojcostwa\n• do porównywania DNA izolowanego ze szczątków wymarłych gatunków organizmów\n• w testach wykrywających obecność wirusów i bakterii, np. wirusa HIV\n• w diagnostyce chorób genetycznych, np. mukowiscydozy\n• w genetyce molekularnej do namnażania DNA dla celów, np. sekwencjonowania lub\nklonowania DNA\n2 p. - za podanie poprawnych dwóch przykładów zastosowania PCR\n1 p. - za podanie jednego poprawnego przykładu zastosowania PCR\n0 p. - za podanie przykładów, które nie odnoszą się do konkretnych sytuacji, np. przykładów\nhipotetycznych,\nlub - zbyt ogólnych, gdy PCR nie jest jedyną stosowaną metodą, np. tworzenie\ntransgenicznych organizmów,\nlub - takich, gdzie metoda PCR nie jest wykorzystywana","solution":null,"image":"img/biologia-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-37.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}