{"paper":{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":null,"key_pdf":null,"question_count":36,"source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na schemacie przedstawiono etapy trawienia białek w przewodzie pokarmowym człowieka.\n\na) Podaj nazwę enzymu oznaczonego na schemacie numerem 1.\n[odp_otwarta1]\n\nb) Określ, w którym odcinku przewodu pokarmowego zachodzi rozkład białek podczas reakcji oznaczonej literą B.\n[odp_otwarta2]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) pepsyna\nb) jelito cienkie / dwunastnica","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad1_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Komórki tworzące organizm człowieka różnią się zdolnością do podziałów oraz tempem zachodzenia podziałów.\n\nZaznacz w tabeli zestaw (A-D), który prawidłowo określa zdolności podziałowe wymienionych komórek.\n\n| Komórki intensywnie dzielące się | Komórki słabo dzielące się |\n\nA. | neurony | komórki mięśni gładkich |\n\nB. | komórki mięśni gładkich | komórki nabłonka jamy ustnej |\n\nC. | komórki wątroby | komórki naskórka |\n\nD. | komórki naskórka | neurony |","answer":"D","answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"3","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Poniżej przedstawiono model budowy błony komórkowej w komórce eukariotycznej.\n\nNa podstawie: B. D. Hames, N. M. Hooper, Krótkie wykłady. Biochemia, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2005\n\na) Zapisz wszystkie litery, którymi na schemacie oznaczono:\nbiałka lipidy .\n\nb) W jakiej komórce - roślinnej czy zwierzęcej - występuje przedstawiona na schemacie błona komórkowa? Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie: [odp_otwarta1]\n\nc) Podaj, jaką funkcję w błonie komórkowej pełni cholesterol.\n[odp_otwarta2]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) białka: B, D, F; lipidy: A, (C), E\nb) komórka zwierzęca\nc) Cholesterol zmniejsza płynność błony komórkowej / usztywnia błonę.","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad3_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Fagocytoza jest rodzajem endocytozy polegającej na pochłanianiu z otoczenia komórki dużych cząstek pokarmowych. Na schemacie przedstawiono kolejne fazy fagocytozy.\n\nNa podstawie: T. Umiński, H. Wiśniewski, Biologia wyd. X, Warszawa 1997\n\nOkreśl, czy fagocytozę można zaobserwować w komórkach roślinnych? Odpowiedź uzasadnij jednym argumentem.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie: [odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/zz/BioR_2011_08_zad4_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Mitochondrium to organellum, w którym zachodzą niektóre etapy tlenowego oddychania komórkowego.\n\nUzupełnij tabelę, wpisując w odpowiednie miejsca substraty i produkty reakcji zachodzących w mitochondrium. Wybierz je z poniższych:\ntlen, dwutlenek węgla, ADP, ATP, woda, mleczan, pirogronian, glukoza.\n\nSubstraty reakcji zachodzących w mitochondrium | Produkty reakcji zachodzących w mitochondrium |\n\n[odp_tab1] | [odp_tab2] |","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. tlen, dwutlenek węgla\n2. ADP, ATP\n3. pirogronian, woda","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Pozostawione na powietrzu ziemniaki, pokrojone do przygotowania frytek ciemnieją. Uczniowie postanowili zbadać, w jaki sposób przechowywać ziemniaki przygotowane na frytki. W tym celu przygotowali trzy zestawy doświadczalne - zlewki, w których umieścili po 10 pasków ziemniaków:\nzestaw I - zlewka z ziemniakami pozostawiona na powietrzu\nzestaw II - zlewka z ziemniakami zalanymi wodą wodociągową\nzestaw III - zlewka z ziemniakami zalanymi rozcieńczonym roztworem kwasu cytrynowego.\nPrzygotowane zestawy pozostawili na godzinę w pomieszczeniu o temperaturze pokojowej.\n\na) Podaj, który zestaw doświadczalny był próbą kontrolną.\n\nb) Podaj, w jaki sposób uczniowie mogą ustalić wynik doświadczenia.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) zestaw I\nb) W celu ustalenia wyników uczniowie powinni porównać barwę ziemniaków.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na schemacie przedstawiono przebieg reakcji enzymatycznej przed dodaniem (A) i po dodaniu (B) substancji X.\n\nZaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania:\n\nSubstancja oznaczona na schemacie symbolem X to\n\na) Na podstawie schematu opisz wpływ substancji X na działanie enzymu.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) D\nb) Substancja X przyłącza się do enzymu w innym miejscu niż centrum aktywne (np. w centrum allosterycznym), powodując zmianę struktury jego centrum aktywnego, przez co uniemożliwia przyłączenie się substratu do enzymu.","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad7_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"8","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na schemacie przedstawiono zmiany energii substratów i produktów reakcji zachodzącej bez udziału enzymu.\n\nNa podstawie: B. D. Hames, N. M. Hooper, Krótkie wykłady. Biochemia, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2005\n\na) Ustal, czy schemat przedstawia reakcję kataboliczną, czy anaboliczną. Odpowiedź uzasadnij.\nReakcja:\nUzasadnienie: [odp_otwarta1]\n\nb) Dorysuj na schemacie krzywą, która będzie obrazowała zmiany energii podczas reakcji zachodzącej z udziałem enzymu.\n[odp_graficzna1]\n\nc) Określ, jaką rolę w przebiegu reakcji pełni enzym.\n[odp_otwarta2]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Reakcja kataboliczna\nc) Enzym obniża energię aktywacji reakcji. / Jest katalizatorem reakcji.","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad8_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na rysunku przedstawiono budowę ściany naczynia krwionośnego włosowatego.\n\nŹródło: E. Pyłka-Gutowska, E. Jastrzębska, Podstawy życia cz I, Kielce 2002\n\nPodaj jedną, widoczną na rysunku, cechę budowy naczynia włosowatego i określ jej znaczenie w procesie wymiany składników między krwią a tkankami ciała.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/zz/BioR_2011_08_zad9_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Powinowactwo barwników oddechowych do tlenu wyrażane jest procentowym nasyceniem cząsteczki barwnika tlenem przy odpowiednim ciśnieniu gazu.\nNa wykresie przedstawiono powinowactwo do tlenu dwóch barwników oddechowych: hemoglobiny występującej we krwi i mioglobiny występującej w mięśniach.\n\nNa podstawie: Biologia. Podręcznik dla liceum ogólnokształcącego. Kształcenie w zakresie podstawowym, pod red. A. Jerzmanowskiego, Warszawa 2002\n\nNa podstawie analizy powyższych informacji wyjaśnij, na czym polega współdziałanie hemoglobiny i mioglobiny w dostarczaniu tlenu do pracy intensywnie pracujących mięśni szkieletowych.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/zz/BioR_2011_08_zad10_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Typowe leczenie osób, które uległy zaczadzeniu polega na podawaniu chorym czystego tlenu przy użyciu maski bądź w komorze tlenowej. Natomiast w przypadku ciężkiego zaczadzenia przeprowadza się transfuzję krwi.\n\na) Wyjaśnij, na czym polega szkodliwe działanie czadu na transport tlenu w organizmie człowieka.\n[odp_otwarta1]\n\nb) Wyjaśnij, dlaczego w lżejszych przypadkach zaczadzenia wystarcza podanie tlenu, a w przypadkach ciężkich przeprowadza się transfuzję krwi.\n[odp_otwarta2]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Witamina K umożliwia syntezę protrombiny w wątrobie.\n\nWyjaśnij związek między niedoborem witaminy K w organizmie człowieka a obniżeniem krzepliwości krwi.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Wysoka zawartość cholesterolu we krwi jest czynnikiem ryzyka wystąpienia miażdżycy. Cholesterol jest transportowany w osoczu krwi z białkami w postaci wielkocząsteczkowych kompleksów - lipoprotein. Lipoproteiny o małej gęstości (LDL) odkładają cholesterol na ścianach naczyń krwionośnych. Lipoproteiny o dużej gęstości (HDL) zbierają cholesterol i transportują go do wątroby.\nW tabeli przedstawiono wyniki badań czterech osób, u których zmierzono poziom lipoprotein LDL i HDL we krwi.\n\nOsoba | Poziom HDL ( mmol / dm ^3 ) | Poziom LDL ( mmol / dm ^3 ) | Stosunek HDL : LDL |\n\nA. | 1.6 | 2.4 | 0,67 : 1 |\n\nB. | 1.4 | 4.1 | 0,34 : 1 |\n\nC. | 1.6 | 3.2 | 0,50 : 1 |\n\nD. | 1.7 | 2.4 | 0,71 : 1 |\n\nNa podstawie powyższych informacji wskaż osobę, która jest najbardziej zagrożona chorobą wieńcową. Odpowiedź uzasadnij.\nOsoba:\nUzasadnienie: [odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Osoba B","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Erytropoetyna (EPO) jest hormonem, którego główną funkcją jest stymulacja różnych etapów erytropoezy, co w konsekwencji prowadzi do zwiększenia produkcji erytrocytów przez szpik kostny. Erytropoetyna wytwarzana jest w nerkach wtedy, gdy np. zawartość tlenu we krwi płynącej w tętnicach nerkowych spada.\n\nKorzystając z powyższych informacji, wyjaśnij dlaczego trening w górach podnosi wydolność organizmu sportowca.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zaznacz poniżej dwa przykłady ruchów roślin, które są tropizmami.\n\nA. Owijanie się wąsów czepnych fasoli wokół tyczki.\nB. Zamykanie się liści pułapkowych u rosiczki.\nC. Składanie się liści mimozy pod wpływem dotyku.\nD. Wzrost łagiewki pyłkowej w kierunku zalążni.\nE. Otwieranie się kwiatów, np. u krokusa czy tulipana.","answer":"A, D","answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na rysunkach przedstawiono trzy przykłady tkanki okrywającej, występującej na różnych organach roślinnych.\n\nNa podstawie: M. Podbielkowska, Z. Podbielkowski, Biologia. Podręcznik dla I klasy liceum ogólnokształcącego, Warszawa 1986\n\na) Do każdego przykładu tkanki (A-C) przyporządkuj wszystkie najbardziej prawdopodobne miejsca jej występowania w roślinie. Wybierz ich numery z poniższych.\n1. korzenie\n2. łodygi\n3. liście\n4. kwiaty\n\nA. B. C.\n\nb) Podaj, jaką rolę w procesie transportu wody w roślinie spełniają włośniki i aparaty szparkowe.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) A. – 3, 2, (4); B. – 3, 2; C. – 1","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad16_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"17","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na schemacie przedstawiono przekrój poprzeczny jednego z organów rośliny okrytonasiennej.\n\nNa podstawie: M. Podbielkowska, Z. Podbielkowski, Biologia z higieną i ochroną środowiska. Podręcznik dla I klasy liceum ogólnokształcącego, wyd. X, Warszawa 1995\n\na) Podaj nazwę przedstawionego organu roślinnego i określ, czy jego budowa jest charakterystyczna dla roślin jednoliściennych, czy dwuliściennych.\nNazwa organu:\nRodzaj budowy:\n\nb) Podaj nazwę elementu oznaczonego na schemacie literą D i określ jego funkcję.\n[odp_otwarta1]\n\nc) Wybierz ze schematu i zapisz literę tkanki, która\n1. transportuje wodę\n2. kontroluje parowanie wody","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Łodyga rośliny dwuliściennej\nb) Miazga / kambium\nc) 1. B (drewno), 2. C (skórka)","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad17_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na schemacie przedstawiono proces przemiany pokoleń u paproci.\n\na) Podaj nazwę i sposób rozmnażania się roślin (pokoleń) oznaczonych na schemacie numerami I i II.\nI [odp_otwarta1]\nII [odp_otwarta2]\n\nb) Zaznacz na schemacie literą R strukturę, w której zachodzą podziały mejotyczne.\n[odp_graficzna1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) I gametofit – płciowo / płciowo przez gamety; II sporofit – bezpłciowo / bezpłciowo przez zarodniki","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad18_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Przeprowadzono eksperyment, w którym badano wpływ światła na indukcję kwitnienia pewnego gatunku rośliny. Przez kilka tygodni cztery grupy roślin, tego samego gatunku, poddawano różnym warunkom oświetlenia dobowego. Na poniższym schemacie przedstawiono sposób oświetlania poszczególnych grup roślin oraz wynik eksperymentu.\n\nNa podstawie: Fizjologia roślin, pod red. J. Kopcewicza, S. Lewaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002\n\nNa podstawie schematu zaznacz poprawne dokończenie zdania:\n\nCzynnikiem warunkującym kwitnienie tego gatunku rośliny jest","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/zz/BioR_2011_08_zad19_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na schemacie przedstawiono ogólny przebieg procesu fotosyntezy u roślin C _3 .\n\nNa podstawie: P. Hoser, Fizjologia organizmów z elementami anatomii człowieka. Podręcznik do klasy trzeciej liceum ogólnokształcącego o profilu biologiczno-chemicznym, Warszawa 1998\n\na) Podaj wzory lub nazwy związków chemicznych, które należy wpisać w puste ramki schematu oznaczone numerami I i II.\nI II\n\nb) Wyjaśnij, dlaczego faza ciemna fotosyntezy nie może zachodzić u roślin pozbawionych dostępu do światła.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) I – $\\ce{H2O}$ / woda, II – $\\ce{C3H6O3}$ / $\\ce{CH2OHCHOHCHO}$ / trioza / aldehyd glicerynowy","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad20_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Prassaki (dziobak i kolczatka) mają cechy typowe dla ssaków, ale i szereg cech odziedziczonych po gadzich przodkach.\n\nSpośród poniższych cech prassaków wypisz oznaczenia literowe dwóch cech typowych dla ssaków oraz dwóch cech typowych dla gadów.\nA. owłosione ciało\nB. pięciopalczaste kończyny kroczne\nC. obecność gruczołów mlekowych\nD. jajorodność\nE. obecność kloaki (steku)\nF. oczy osłonięte powiekami\n\nCechy ssaków\nCechy gadów","answer":null,"answer_text":null,"solution":"cechy ssaków: A, C\ncechy gadów: D, E","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Galasówki to drobne owady, których larwy rozwijają się w liściach drzew, a zimę spędzają w glebie. Poniżej przedstawiono wyniki doświadczenia badającego wpływ zmian temperatury na stężenie wybranych substancji w komórkach larw galasówek.\n\nŹródło: K. Schmidt-Nielsen, Fizjologia zwierząt, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2008\n\nOceń, czy poniższe stwierdzenia poprawnie wyjaśniają zmiany przedstawione na wykresie, wpisując tak lub nie w odpowiednich miejscach tabeli.\n\n[prawda_falsz1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. nie\n2. nie\n3. tak","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad22_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/23","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Hormon juwenilny kieruje rozwojem larwalnym owadów. Jednak warunkiem osiągnięcia stadium postaci dorosłej (imago) jest nieobecność tego hormonu. Niektóre zimozielone drzewa amerykańskie wytwarzają substancje o działaniu hormonu juwenilnego.\n\nOkreśl, czy substancja wytwarzana przez drzewa amerykańskie, może wpływać na liczebność populacji owadów, które na nich żerują. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie: [odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/24","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"W tabeli przedstawiono stosunek stężenia osmotycznego moczu do osocza krwi u różnych gatunków ssaków.\n\nGatunek ssaka | Stosunek stężenia osmotycznego moczu do osocza krwi |\n\nA | 14,0 : 1 |\n\nB | 10,0 : 1 |\n\nC | 9,5 : 1 |\n\nD | 8,0 : 1 |\n\nE | 7,0 : 1 |\n\nF | 6,5 : 1 |\n\nNa podstawie analizy danych przedstawionych w tabeli wskaż gatunek ssaka, który jest najlepiej przystosowany do życia w środowisku suchym i gorącym. Odpowiedź uzasadnij.\nGatunek ssaka:\nUzasadnienie: [odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Gatunek A","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/25","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na wykresie zilustrowano regułę ekogeograficzną sformułowaną przez niemieckiego badacza Bergmana, która mówi o tym, że obserwuje się różnice w wielkości spokrewnionych ze sobą zwierząt stałocieplnych żyjących w różnych strefach klimatycznych.\n\nŹródło: S. Wiąckowski, Biologia ogólna, Oficyna Wyd. Branta, Bydgoszcz 1990\n\nWyjaśnij, dlaczego pingwiny pochodzące z obszarów ciepłych są mniejsze niż spokrewnione z nimi gatunki z obszarów chłodnych.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/zz/BioR_2011_08_zad25_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/26","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Poniżej opisano procesy płciowe, które mogą zachodzić u bakterii. Zaznacz opis, który dotyczy koniugacji.","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/27","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"27","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Pewien gen komórki eukariotycznej składa się z 580 nukleotydów. Podczas procesu transkrypcji zawarta w genie informacja genetyczna przepisywana jest na pierwotną cząsteczkę RNA (pre-mRNA), która podlega procesom prowadzącym do powstania dojrzałego mRNA. Dojrzały mRNA zawiera już tylko 439 nukleotydów.\n\nWyjaśnij, dlaczego część nukleotydów jest usuwana z pierwotnego RNA.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/28","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na schemacie przedstawiono drzewo genealogiczne samicy z pokolenia V pewnego udomowionego gatunku ssaka. Między osobnikami z pokolenia II i IV dochodziło do kojarzeń krewniaczych.\n\nOceń, czy na podstawie powyższego schematu można ustalić, że biała barwa sierści jest dziedziczona autosomalnie recesywnie. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie: [odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Tak","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad28_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/29","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"29","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"W tabeli przedstawiono różne umaszczenia sierści królików i warunkujące je genotypy.\n\nTyp umaszczenia | dziki (agouti)\n| szynszyla\n| himalajski\n| albinos\n\nBarwa | ciemnoszary | jasnoszary | czarne uszy, nos, łapy, ogon | biały |\n\nGenotypy | CC, Cc^ ch , Cc^h, Cc | c^ ch c^ ch , c^ ch c^h, c^ ch c | c^hc^h, c^hc | cc |\n\nNa podstawie: P. C. Winter, G. I. Hickey, H. L. Flechter, Genetyka. Krótkie wykłady, Warszawa 2006\n\na) Wypisz z tabeli wszystkie allele genu decydującego o umaszczeniu królików.\n\nb) Podaj allel, który jest recesywny w stosunku do wszystkich pozostałych alleli.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) C, c, $c^{ch}$, $c^{h}$\nb) c","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad29_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Jednym z podstawowych dowodów w procesie ustalania domniemanego ojcostwa jest ekspertyza genetyczna. Z materiału biologicznego pobranego od pozwanego, dziecka i matki uzyskuje się wzory prążkowe fragmentów DNA. Występowanie prążka we wzorze prążkowym danej osoby można interpretować jako obecność allelu dominującego. Porównanie wzorów prążkowych dziecka, matki i pozwanego pozwala wykluczyć lub potwierdzić ojcostwo.\nPoniżej przedstawiono wyniki dotyczące badania ojcostwa w dwóch sprawach alimentacyjnych.\n\nNa podstawie: Biologia molekularna w medycynie, pod red. J. Brala, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2006\n\na) Ustal, w której sprawie alimentacyjnej (I czy II) można potwierdzić ojcostwo pozwanego. Odpowiedź uzasadnij.\nSprawa:\nUzasadnienie: [odp_otwarta1]\n\nb) Podaj inny przykład zastosowania ekspertyzy genetycznej w sądownictwie.\n[odp_otwarta2]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) sprawa II\nb) np. identyfikowanie poszukiwanych / ustalanie sprawców przestępstw / ustalanie tożsamości osób","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad30_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/31","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"W poniższej tabeli przedstawiono przykład mutacji genowej. W kodowanym przez ten gen białku nie zmieniła się po mutacji ani sekwencja aminokwasów, ani też jego funkcja.\n\nSekwencja nukleotydów mRNA przed mutacją | UUU | UUC | UCC | UAA |\n\nKodowane aminokwasy | fenyloalanina | fenyloalanina | seryna | tyrozyna |\n\nSekwencja nukleotydów mRNA po mutacji | UUU | UUU | UCC | UAA |\n\nKodowane aminokwasy po mutacji genu | fenyloalanina | fenyloalanina | seryna | tyrozyna |\n\nPodaj cechę kodu genetycznego, która pozwoliła w przedstawionym przypadku na zachowanie sekwencji aminokwasów w białku, pomimo zajścia mutacji genowej.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"kod genetyczny zdegenerowany / wieloznaczny","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/32","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"32","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Ramka odczytu mRNA to zestaw wielu kodonów ułożonych obok siebie, zaczynający się kodonem START i kończący się kodonem STOP.\n\nOkreśl, jakie konsekwencje dla odczytu informacji genetycznej mogą mieć mutacje typu delecja lub insercja jednego lub dwóch nukleotydów.\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/33","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"33","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na schemacie przedstawiono fragment sieci zależności pokarmowych w lesie sosnowym.\n\na) Na podstawie powyższego schematu zapisz jeden łańcuch pokarmowy składający się z czterech elementów.\n[odp_otwarta1]\n\nb) Wymień wszystkie poziomy troficzne, do których należy dzięcioł duży.\n[odp_otwarta2]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) sosna $\\rightarrow$ kornik $\\rightarrow$ dzięcioł duży $\\rightarrow$ kuna leśna\nb) Konsumenci I rzędu, konsumenci II rzędu, konsumenci III rzędu.","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad33_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/34","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"34","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Na schemacie przedstawiono fragment sieci pokarmowej jeziora, którego wody zostały skażone pestycydami.\n\nZ przedstawionej sieci pokarmowej wybierz organizm, w którym będzie najwyższy poziom kumulacji pestycydów. Odpowiedź uzasadnij.\nOrganizm:\nUzasadnienie: [odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Czapla siwa","image":"img/zz/BioR_2011_08_zad34_rys1_5x.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/35","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"35","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Wraz z intensyfikacją rolnictwa spada różnorodność gatunkowa na obszarach rolniczych.\n\nZaznacz dwa działania, które mogą sprzyjać wzrostowi różnorodności gatunkowej zwierząt na terenach rolniczych.\n\nA. Utrzymanie istniejących naturalnych wodnych oczek śródpolnych.\nB. Wprowadzanie zadrzewień i żywopłotów śródpolnych.\nC. Przekształcenie pola, na którym uprawiano zboże, w łąkę.\nD. Zastępowanie drobnych poletek połaciami monokulturowych pól uprawnych.\nE. Stosowanie w uprawach środków ochrony roślin.","answer":"B, C","answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/36","paper_id":"biologia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"36","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"W 1953 roku S.L. Miller przeprowadził doświadczenie, w którym mieszaninę gazów ( CH _4 , NH _3 , H _2 O , H _2 ) naśladującą skład pierwotnej atmosfery ziemskiej poddał działaniu silnych wyładowań elektrycznych. Powstające produkty reakcji, w tym liczne związki organiczne, m.in. aminokwasy rozpuszczały się w wodzie i były odprowadzane ze skraplaną parą wodną do kolby z wodą, imitującą praocean.\n\nSpośród wymienionych stwierdzeń zaznacz jedno, które stanowi hipotezę badawczą potwierdzoną tym doświadczeniem.","answer":"C","answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Biologia · Matura · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}