{"paper":{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":30,"source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nSzkielet\nczłowieka\noprócz\nfunkcji\nzwiązanych\nz\nruchem,\npodpieraniem\nciała\ni magazynowaniem wapnia, pełni w organizmie również inne funkcje.\nPodaj dwa przykłady funkcji szkieletu, innych niż wymienione w tekście.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie funkcji szkieletu człowieka (I.1.c4)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Ochrania niektóre narządy wewnętrzne, np. mózg / nerki / serce / płuca / rdzeń kręgowy.\n Jest miejscem wytwarzania elementów morfotycznych krwi (w szpiku kostnym\nczerwonym).\n2 p. - za podanie dwóch prawidłowych przykładów funkcji szkieletu człowieka, innych niż\nwymienione w tekście\n1 p. - za podanie jednego prawidłowego przykładu funkcji szkieletu\n0 p. - za podanie przykładów wymienionych w tekście lub odpowiedź merytorycznie\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nCałkowita zawartość wapnia w organizmie człowieka wynosi 1,4-1,66% masy ciała, z czego\n99% stanowi wapń w postaci związanej w kościach.\nNa schemacie przedstawiono porównanie wskaźników masy kości (całkowity wapń\nw organizmie) u kobiet (♀) i mężczyzn (♂) w różnym wieku.\nCyframi oznaczono główne fazy\nw życiu człowieka:\nI - wzrostu\nII - przekwitania (menopauzy)\nu kobiet\nIII - starzenia\nNa podstawie: Wiliam F. Ganong, Fizjologia, Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.\na) Na podstawie schematu określ zmiany masy kości u kobiet w okresie menopauzy\ni po tym okresie, w stosunku do mężczyzn w tym samym wieku.\nb) Podaj przyczynę zmian w kościach kobiet w okresie menopauzy oraz nazwę choroby,\nktórą na skutek tych zmian zagrożone są bardziej kobiety niż mężczyźni.\nPrzyczyna zmian\nNazwa choroby\nPoziom podstawowy\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nPorównanie informacji przedstawionych na schemacie\ndotyczących zmian masy kości u kobiet w stosunku\ndo mężczyzn w tym samym wieku (II.2.b)\nPoprawna odpowiedź:\nW okresie menopauzy, i po tym okresie, kobiety tracą masę kości szybciej niż mężczyźni\nw tym samym wieku.\n1 p. - za poprawne określenie na podstawie schematu zmian masy kości u kobiet w okresie\nmenopauzy, i po tym okresie, w stosunku do mężczyzn w tym samym wieku\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną, która nie uwzględnia różnicy w zmianach masy kości\nu kobiet w stosunku do mężczyzn w tym samym wieku lub odpowiedź będącą\nodczytem informacji przedstawionych na schemacie\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie przyczyny zmian masy kości u kobiet\nwe wskazanym okresie i podanie nazwy choroby będącej\nskutkiem tych zmian (III.2.a)\nPoprawna odpowiedź:\n Przyczyna zmian:\nW okresie menopauzy, i po tym okresie, u kobiet następuje niedobór estrogenów hamujących\nm.in. proces utraty wapnia z kości, co wpływa na obniżenie masy kości.\n Nazwa choroby: osteoporoza.\n1 p. - za poprawne podanie przyczyny zmian masy kości u kobiet w okresie menopauzy\ni po tym okresie, oraz podanie nazwy choroby będącej skutkiem tych zmian\n0 p. - za podanie tylko przyczyny opisanych zmian u kobiet lub podanie tylko nazwy\nchoroby, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono wymianę gazową między powietrzem pęcherzyka płucnego\nu człowieka a krwią otaczających go włosowatych naczyń krwionośnych.\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, pod. red. M. Maćkowiak, A. Michalak, PWN, Warszawa, 2008.\na) Podaj nazwę procesu, dzięki któremu zachodzi wymiana gazowa między powietrzem\nw pęcherzykach płucnych a krwią otaczających je naczyń krwionośnych.\nb) Określ, czy jest to proces czynny, czy bierny. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2))\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie procesu przedstawionego na schemacie, dzięki\nktóremu zachodzi wymiana gazowa (II.1.b)\nPoprawna odpowiedź:\ndyfuzja\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy procesu, dzięki któremu zachodzi wymiana gazowa\nmiędzy powietrzem w pęcherzykach płucnych a krwią otaczających je naczyń\nkrwionośnych\n0 p. - za podanie nieprawidłowej nazwy procesu przedstawionego na schemacie\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie i uzasadnienie rodzaju procesu, dzięki któremu\nzachodzi wymiana gazowa między pęcherzykami płucnymi\na krwią otaczających je naczyń krwionośnych (III.3.a)\nPoprawna odpowiedź:\nJest to proces bierny, ponieważ polega na przemieszczaniu się cząsteczek substancji\n(O2 i CO2) z miejsc o wyższym ciśnieniu (stężeniu) do miejsc o niższym ciśnieniu (stężeniu).\n1 p. - za prawidłowy wybór rodzaju procesu przedstawionego na schemacie i poprawne jego\nuzasadnienie\n0 p. - za prawidłowy wybór rodzaju przedstawionego procesu bez uzasadnienia lub\nnieprawidłowe jego uzasadnienie, lub odpowiedź niepoprawną w obu częściach\npolecenia","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nKrew wypompowywana jest z serca do tętnic przez lewą i prawą komorę. Obie komory mają\ntaką samą pojemność, ale różnią się ciśnieniem krwi, wytwarzanym podczas skurczu.\nPrzeciętne ciśnienie krwi u dorosłego człowieka w lewej komorze serca wynosi 120 mm Hg,\nnatomiast w prawej komorze zaledwie 25 mm Hg.\nOdwołując się do funkcji obu komór, wyjaśnij, dlaczego różnią się one wytwarzanym\nciśnieniem krwi.\nPoziom podstawowy\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nTworzenie informacji\nWykazanie związku budowy serca z jego funkcją (III.2.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nCiśnienie krwi w komorze lewej jest znacznie wyższe niż w komorze prawej, ponieważ\nfunkcją tej części serca jest wypchnięcie krwi do tętnic transportujących krew na obwód\ncałego ciała, natomiast z komory prawej krew jest wyrzucana tylko do tętnic płucnych, a więc\nna mniejszą odległość.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie różnicy ciśnienia krwi w obu komorach serca wytwarzanego\npodczas skurczu, uwzględniające funkcję każdej z komór\n0 p. - za wyjaśnienie, które nie odnosi się do funkcji każdej z komór serca lub odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nErytrocyty płodu mają większą zdolność do wiązania tlenu niż erytrocyty matki. Zawierają\none hemoglobinę płodową, która różni się od hemoglobiny dorosłego człowieka.\nNa schemacie przedstawiono krzywe dysocjacji hemoglobiny we krwi matki i płodu\nw łożysku.\nNa podstawie: Wiliam F. Ganong, Fizjologia, Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.\nPodaj literę, którą oznaczono na schemacie krzywą dysocjacji hemoglobiny płodowej.\nOdpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nPorównanie i selekcjonowanie informacji dotyczących\nhemoglobiny przedstawionych na schemacie (II.2.a)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Krzywa A, ponieważ przy każdej wartości ciśnienia parcjalnego hemoglobina płodowa\nwiąże więcej tlenu niż hemoglobina we krwi matki.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n4\n Krzywa A, ponieważ wysycenie tlenem hemoglobiny płodowej przy każdej wartości\nciśnienia parcjalnego jest zawsze większe niż wysycenie tlenem hemoglobiny we krwi\nmatki.\n1 p. - za podanie właściwego oznaczenia na schemacie hemoglobiny płodowej i poprawne\nuzasadnienie jej wyboru\n0 p. - za podanie właściwego oznaczenia na schemacie hemoglobiny płodowej bez\nuzasadnienia lub nieprawidłowe uzasadnienie wyboru, lub odpowiedź merytorycznie\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nJednym z badań laboratoryjnych krwi jest oznaczanie hematokrytu. Hematokryt - to stosunek\nobjętości erytrocytów do objętości pełnej krwi. Wyrażany jest zwykle w procentach\nlub w postaci ułamka (tzw. frakcji objętości). Prawidłowe wartości poziomu hematokrytu\ndla osób dorosłych są następujące:\nmężczyźni: 40 - 52%; (0,40 - 0,52),\nkobiety: 36 - 48%; (0,36 - 0,48).\nZmiany poziomu hematokrytu mogą być spowodowane różnymi czynnikami, np. anemią,\nbiegunką lub krwotokiem.\nSpośród\nczynników\nwymienionych\nw\ntekście\nwybierz\njeden,\nktóry\nwpływa\nna podwyższenie poziomu hematokrytu. Odpowiedź uzasadnij.\nCzynnik\nUzasadnienie\nPoziom podstawowy\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych w tekście,\ndotyczących zmian poziomu hematokrytu we krwi człowieka\n(III.3.a)\nPoprawna odpowiedź:\n biegunka\n Biegunka powoduje odwodnienie, które skutkuje zmniejszeniem objętości osocza krwi,\nco przy zachowanej liczbie erytrocytów powoduje podwyższenie poziomu hematokrytu.\n1 p. - za wskazanie właściwego czynnika wpływającego na podwyższenie poziomu\nhematokrytu i poprawne uzasadnienie jego wyboru\n0 p. - za wskazanie właściwego czynnika i brak uzasadnienia lub nieprawidłowe jego\nuzasadnienie, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (3 pkt)\nW tabeli przedstawiono wyniki badań dotyczące przepływu krwi przez wybrane narządy\nczłowieka w spoczynku i podczas wzmożonego wysiłku fizycznego.\nPrzepływ krwi\nw cm3/min\nNarządy\nPodczas spoczynku\nPodczas wysiłku\nOskrzela\n100\n200\nSerce\n200\n750\nMózg\n700\n750\nMięśnie szkieletowe\n750\n12500\nNerki\n1100\n600\nWątroba\n1350\n600\nNa podstawie: Claude A. Villee, Biologia, wyd. IX, PWRiL, Warszawa, 1990.\na) Narysuj diagram słupkowy przedstawiający porównanie przepływu krwi przez serce\ni nerki, w spoczynku i podczas wysiłku.\nb) Na podstawie danych w tabeli podaj, w którym narządzie najsilniej wzrasta\nprzepływ krwi podczas wysiłku, i wyjaśnij tego przyczynę.\nPoziom podstawowy\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-3)\na) (0-2)\nKorzystanie z informacji\nSkonstruowanie wykresu słupkowego dotyczącego przepływu\nkrwi przez narządy podczas wysiłku fizycznego na podstawie\ndanych w tabeli (II.3.a)\nPrzykład wykresu:\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n5\n2 p. - za w całości prawidłowe narysowanie wykresu, czyli:\n- podpisanie słupków ilustrujących wskazane narządy: serce, nerki i prawidłowe\nopisanie osi Y: przepływ krwi w cm3/min\n- wyskalowanie osi Y i prawidłowe narysowanie wszystkich słupków wraz\nz podaniem legendy (podczas spoczynku i podczas wysiłku)\n1 p. - za prawidłowe podpisanie słupków diagramu i opisanie osi przy niepoprawnym\nwyskalowaniu osi lub niepoprawnym albo niepełnym narysowaniu słupków diagramu\nlub\n- wyskalowanie osi i narysowanie słupków diagramu przy niepełnym opisie osi, lub\nniepodpisanych słupkach diagramu\n0 p. - za całkowicie nieprawidłowo narysowany i opisany diagram\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nWskazanie narządu, w którym najsilniej wzrasta przepływ\nkrwi podczas wysiłku i wyjaśnienie przyczyny tego zjawiska\n(III.2.b)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nMięśnie szkieletowe, ponieważ większa ilość przepływającej krwi dostarcza więcej tlenu\ndo wytworzenia energii potrzebnej do zwiększonej pracy mięśni podczas wysiłku.\n1 p. - za podanie nazwy narządu, w którym najsilniej wzrasta przepływ krwi podczas wysiłku\ni wyjaśnienie tego przyczyny\n0 p. - za poprawne podanie nazwy narządu i brak wyjaśnienia lub nieprawidłowe\nwyjaśnienie, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nSkurcz mięśni wymaga energii i dlatego mięśnie bywają nazywane „maszyną zmieniającą\nenergię chemiczną w pracę mechaniczną”.\nUzupełnij poniższe zdania, wpisując właściwe określenia. Wybierz je spośród\nwymienionych.\naktyna, ATP, fosfokreatyna, glikogen, ADP\nBezpośrednim źródłem energii koniecznej do skurczu mięśni jest\npowstający w czasie metabolizmu tłuszczów lub węglowodanów, np\nW komórkach mięśniowych zmagazynowany jest również inny związek wysokoenergetyczny\n- , który przez krótki czas może dostarczać energii do skurczu\nmięśnia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie źródeł energii podczas skurczu mięśni (I.4.a)\nPoprawna odpowiedź:\nkolejność: ATP, glikogen, fosfokreatyna\n1 p. - za poprawne uzupełnienie w obu zdaniach wszystkich trzech brakujących określeń\nźródeł energii podczas skurczu mięśni\n0 p. - za wpisanie nawet jednego nieprawidłowego określenia","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nNa wykresie przedstawiono objętość moczu i potu wytwarzanego przez tego samego\nczłowieka, w różnych warunkach termicznych.\nNa podstawie: Wiliam F. Ganong, Fizjologia, Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.\na) Na podstawie wykresu sformułuj wniosek dotyczący wpływu temperatury\nna objętość wytwarzanego przez człowieka moczu i potu.\nb) Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania.\nHormonem regulującym zawartość wody w moczu jest\nA. wazopresyna. B. erytropoetyna. C. somatotropina. D. tyroksyna\nPoziom podstawowy\n7","answer":"A","answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku na podstawie informacji\nprzedstawionych na wykresie (III.3.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Wraz ze wzrostem temperatury zwiększa się u człowieka wytwarzanie potu, a zmniejsza\nwytwarzanie moczu.\n Im wyższa temperatura tym więcej jest wytwarzanego potu, a mniej wytwarzanego\nmoczu.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n6\n1 p. - za poprawne sformułowanie wniosku dotyczącego wpływu temperatury na objętość\nwytwarzanego przez człowieka potu i moczu\n0 p. - za sformułowanie wniosku odnoszącego się tylko do wpływu temperatury na objętość\nwytwarzanego potu lub wpływu temperatury na objętość wytwarzanego moczu, lub za\nwniosek, który nie wynika z danych przedstawionych na wykresie\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie hormonu regulującego zwartość wody\nw organizmie (I.4.a)\nPoprawna odpowiedź:\nA. / wazopresyna\n1 p. - za wybór właściwego hormonu stanowiącego dokończenie zdania\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub zaznaczenie więcej niż jednej odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono ilości filtrowanych, wydalanych i resorbowanych (wchłanianych\nzwrotnie) niektórych składników moczu pierwotnego u człowieka w ciągu 24 godzin.\nSkładniki\nIlość filtrowana\nIlość wydalona\nz moczem\nIlość resorbowana\nWoda\n180 l\n1,5 l\n178,5 l\nSód\n600 g\n4,0 g\n596,0 g\nWapń\n9 g\n0,2 g\n8,8 g\nPotas\n35 g\n3,0 g\n32,0 g\nGlukoza\n200 g\n0,0 g\n200,0 g\nAminokwasy\n65 g\n2,0 g\n63,0 g\nMocznik\n65 g\n35,0 g\n25,0 g\nNa podstawie: Fizjologia zwierząt, pod red. T. Krzymowskiego, wyd. VIII, PWRiL, Warszawa 2005.\na) Na podstawie danych w tabeli wyjaśnij, na czym polega wydalnicza rola nerek.\nb) Podaj, jakie znaczenie dla organizmu ma resorpcja z moczu pierwotnego niektórych\njego składników.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie na podstawie danych w tabeli wydalniczej roli\nnerek w organizmie człowieka (II.3.b)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nWydalnicza rola nerek polega na usuwaniu z organizmu człowieka zbędnych i szkodliwych\nproduktów przemiany materii.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające dane w tabeli, czyli zbędne i szkodliwe\nprodukty przemiany materii\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. uwzględniającą tylko produkty zbędne lub tylko produkty\nszkodliwe (mocznik), lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie znaczenia resorpcji z moczu pierwotnego\nniektórych jego składników dla zachowania homeostazy\norganizmu (I.4.b)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Zapewnia odzyskiwanie z moczu pierwotnego wody, składników mineralnych i glukozy,\nutrzymując ich zawartość w organizmie na stałym poziomie.\n Zapewnia utrzymanie stałego składu płynów ustrojowych, gdyż zapobiega utracie wody\ni jonów, np. Na+, K+.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie znaczenia resorpcji z moczu pierwotnego niektórych jego\nskładników odnoszące do utrzymania tych składników na stałym poziomie\nw organizmie lub płynach ustrojowych\n0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n7","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nReakcja odruchowa zachodzi w obrębie łuku odruchowego, na który składają się następujące\nelementy: receptor, efektor, ośrodek nerwowy odruchu, droga ruchowa, droga czuciowa.\nZależnie od liczby neuronów tworzących łuk odruchowy, wyróżnia się łuki odruchowe\ndwuneuronowe (jednosynaptyczne), trójneuronowe (dwusynaptyczne) i wieloneuronowe\n(polisynaptyczne).\na) Zapisz we właściwej kolejności elementy łuku odruchowego wymienione w tekście.\nb) Wymień w kolejności nazwy neuronów, które składają się na łuk odruchowy\ntrójneuronowy.\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie w kolejności elementów łuku odruchowego\n(II.2.a)\nPoprawna odpowiedź:\nreceptor, droga czuciowa, ośrodek nerwowy odruchu, droga ruchowa, efektor\n1 p. - za zapisanie wszystkich elementów luku odruchowego w kolejności przekazywania\nimpulsu nerwowego\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozróżnienie elementów składających się na łuk odruchowy\ntrójneuronowy (I.1.a)\nPoprawna odpowiedź:\n(neuron) czuciowy, pośredniczący (kojarzeniowy), ruchowy\n1 p. - za podanie wszystkich nazw neuronów składających się na łuk odruchowy\ntrójneuronowy i podanie ich we właściwej kolejności\n0 p. - za podanie tylko nazw neuronów bez zachowania ich właściwej kolejności lub\nodpowiedź całkowicie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nCzekając na egzamin, zdający denerwowali się. Odczuwali szybsze bicie serca, szybciej\ni głębiej oddychali, pociły się im dłonie, niektórzy byli bladzi.\na) Wpisz literę, którą poniżej oznaczono właściwe uzupełnienie zdania.\nOpisane reakcje organizmu są uwarunkowane działaniem autonomicznego\nukładu nerwowego.\nA. części współczulnej, B. części przywspółczulnej, C. obydwu części\nb) Podaj nazwę hormonu, którego działanie wywołuje reakcje opisane w tekście,\noraz nazwę gruczołu dokrewnego, który go wydziela.\nHormon Gruczoł","answer":"A","answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie części autonomicznego układu nerwowego\nwarunkującej opisaną w tekście reakcję stresową (I.4.b)\nPoprawna odpowiedź:\nA. / części współczulnej\n1 p. - za poprawne wpisanie w zdaniu litery oznaczającej część układu autonomicznego\nodpowiedzialną za opisane w tekście reakcje organizmu\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie elementów układu hormonalnego\nodpowiedzialnych za opisaną w tekście reakcję stresową\norganizmu (I.4.b)\nPoprawna odpowiedź:\n noradrenalina/ adrenalina\n nadnercza / rdzeń nadnercza\n1 p. - za poprawne podanie nazwy hormonu wywołującego opisane w tekście reakcje\norganizmu i nazwy gruczołu dokrewnego, który ten hormon wydziela\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. podanie tylko nazwy hormonu lub tylko nazwy gruczołu,\nlub odpowiedź w obu częściach polecenia niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n8","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nStarzenie się społeczeństw i stale wzrastająca konkurencja wśród ludzi, np. na rynku pracy\noraz w szkołach, wyjaśniają przyczyny poszukiwania sposobów usprawniających pracę\nmózgu. Jednym z najczęściej wymienianych zaleceń sprzyjających zachowaniu sprawności\nintelektualnej, niezależnie od wieku, jest aktywność fizyczna.\nPodaj argument uzasadniający skuteczność tego zalecenia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nTworzenie informacji\nUzasadnienie znaczenia aktywności fizycznej dla zachowania\nsprawności intelektualnej organizmu (III.3.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Aktywność fizyczna poprawia krążenie krwi i usprawnia dostarczanie wraz z krwią\ndo mózgu tlenu, polepszając pracę mózgu.\n Wykonywanie ćwiczeń fizycznych poprawia synchronizację działania półkul mózgowych.\n Wykonywanie nawet prostych ćwiczeń fizycznych poprawia koncentrację uwagi.\n1 p. - za podanie prawidłowego argumentu wyjaśniającego wpływ aktywności fizycznej\nna zachowanie sprawności intelektualnej\n0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"14","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nSą to patogeny, z których każdy jest zbudowany z cząsteczek RNA lub DNA, otoczonych\nbiałkami kodowanymi przez ich własny genom.\na) Zaznacz właściwe dokończenie zdania.\nPrzedstawiony opis dotyczy\nA. prionów. B. wirusów. C. bakterii.\nb) Podaj dwa przykłady chorób powodowanych przez patogeny opisane w tekście.\n1 2","answer":"B","answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie patogenów na podstawie opisu ich budowy\n(I.3.c)\nPoprawna odpowiedź\nB. / wirusów.\n1 p. - za poprawne zaznaczenie grupy patogenów, której dotyczy opis w tekście\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nPodanie przykładów chorób wirusowych człowieka (I.3.c)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\ngrypa, AIDS, katar, ospa wietrzna, ospa prawdziwa, gorączka krwotoczna Ebola, SARS, odra,\nchoroba Heinego - Medina / Denga, opryszczka, świnka, różyczka, żółta febra, wirusowe\nzapalenie wątroby\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych przykładów chorób wirusowych człowieka\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. podanie jednego przykładu choroby wirusowej człowieka\nlub odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nOdporność to zdolność organizmu do przeciwdziałania niekorzystnemu wpływowi ciał\nobcych (antygenów) przedostających się do jego wnętrza. Odporność organizmu można\nzwiększyć przez podawanie surowic lub szczepionek.\nZaznacz prawidłowy sposób ratowania człowieka ukąszonego przez żmiję i uzasadnij\ncelowość zastosowania tego sposobu.\nA. podanie surowicy\nB. podanie szczepionki\nUzasadnienie\nPoziom podstawowy\n9","answer":"A","answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nTworzenie informacji\nPlanowanie działania na rzecz własnego zdrowia - określenie\ni uzasadnienie sposobu ratowania człowieka ukąszonego przez\nżmiję( III.1.b)\nPoprawna odpowiedź:\nA. / podanie surowicy\nPrzykład uzasadnienia:\nW surowicy znajdują się gotowe przeciwciała przeciw jadowi żmii, co pozwala szybko\nzwalczyć antygeny.\n1 p. - za poprawne zaznaczenie sposobu ratowania człowieka ukąszonego przez żmiję\ni poprawne uzasadnienie wyboru tego sposobu ratowania\n0 p. - za poprawne zaznaczenie sposobu ratowania człowieka bez podania uzasadnienia lub\nnieprawidłowe uzasadnienie, lub odpowiedź w obu częściach polecenia niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n9","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"16","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nOceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących układu odpornościowego człowieka. Wstaw\nw odpowiednie miejsca tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli\nstwierdzenie jest fałszywe.\nP/F\n1.\nNa układ odpornościowy składają się narządy limfatyczne, komórki\nwytwarzane przez te narządy i specjalne białka.\n2.\nW śledzionie wytwarzane są i dojrzewają komórki układu odpornościowego.\n3.\nW uruchomieniu odpowiedzi immunologicznej odgrywają rolę komórki układu\nodpornościowego, takie jak makrofagi i limfocyty.\n4.\nLimfocyty B namnażają się i dojrzewają w grasicy, a limfocyty T w szpiku\nkostnym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie elementów układu odpornościowego\nczłowieka (I.4,a)\nPoprawna odpowiedź:\n1. - P, 2. - F, 3. - P, 4. - F\n2 p. - za\nwszystkie\ncztery\npoprawnie\nocenione\nstwierdzenia\ndotyczące\nukładu\nodpornościowego\n1 p. - za trzy poprawnie ocenione stwierdzenia dotyczące układu odpornościowego\n0 p. - za dwa lub jedno poprawnie ocenione stwierdzenie, lub wszystkie stwierdzenia\nocenione nieprawidłowo","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono kolejność zmian zachodzących w jajniku kobiety podczas cyklu\nmiesiączkowego.\nNa podstawie: http//pl. wikipedia.org/wiki/Jajniki\nZapisz numer, którym na schemacie oznaczono moment owulacji, i wyjaśnij, na czym\nten proces polega.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie etapu owulacji w cyklu przedstawionym\nna schemacie i jego wyjaśnienie (I.4.c.5, I.4.c.10)\nPoprawna odpowiedź:\n owulacja: 4.\n Owulacja polega na uwolnieniu z pęcherzyka jajnikowego (Graffa) do jajowodu\ndojrzałego oocytu (oocytu II rzędu).\n1 p. - za poprawne podanie numeru oznaczającego moment owulacji i poprawne wyjaśnienie\ntego procesu\n0 p. - za podanie numeru oznaczającego moment owulacji bez podania wyjaśnienia lub\nniepoprawne wyjaśnienie, lub odpowiedź w obu częściach polecenia niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"18","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nW skład układu pokarmowego człowieka wchodzą: przewód pokarmowy oraz gruczoły\nm.in. wątroba i trzustka.\nZaznacz funkcję wątroby, która uzasadnia zaliczanie tego narządu do gruczołów układu\npokarmowego.\nA. Chemiczne przetwarzanie wielu związków organicznych, np. przemiana glukozy w glikogen.\nB. Wydzielanie żółci, która drogami żółciowymi odprowadzana jest do dwunastnicy.\nC. Przekształcanie substancji szkodliwych dla organizmu, np. alkoholu w związki obojętne.\nD. Gromadzenie wielu witamin, soli mineralnych i substancji energetycznych.\nPoziom podstawowy\n10","answer":"B","answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nWiadomości i rozumienie Wskazanie funkcji wątroby uzasadniającej zaliczenie tego\nnarządu do gruczołów układu pokarmowego ((I.1.c.2)\nPoprawna odpowiedź:\nB. / Wydzielanie żółci, która drogami żółciowymi odprowadzana jest do dwunastnicy.\n1 p. - za zaznaczenie właściwej funkcji wątroby\n0 p. - za zaznaczenie odpowiedzi nieprawidłowej lub zaznaczenie więcej niż jednej\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nW toku ewolucji przewód pokarmowy wyspecjalizował się w kierunku optymalnego\npobierania, trawienia i wchłaniania składników pokarmowych, przy jednoczesnym\nwykształceniu w nim barier, które chronią organizm przed szkodliwymi czynnikami\npochodzącymi\nze\nśrodowiska\nzewnętrznego,\nnp.\ntoksynami\ni\ndrobnoustrojami\nchorobotwórczymi.\nPodaj dwa przykłady barier ochronnych i ich lokalizację w przewodzie pokarmowym\nczłowieka oraz wyjaśnij, w jaki sposób każda z nich chroni organizm przed\ndrobnoustrojami chorobotwórczymi.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nWiadomości i rozumienie Określenie barier ochronnych w przewodzie pokarmowym\nczłowieka (I.1.b.6)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Jama ustna - ślina zawiera lizozym, który niszczy ściany komórkowe wielu bakterii,\nco uniemożliwia ich przeżycie.\n Żołądek - niskie pH w żołądku tworzy kwasowe środowisko, w którym wiele bakterii\nnie ma możliwości przeżycia, ponieważ zachodzi denaturacja białek drobnoustrojów\n Jelita - śluz chroni przed toksynami produkowanymi przez drobnoustroje.\n Śluzówka jelita - zawiera grudki limfatyczne (Peyera) tworzące układ immunologiczny\nprzewodu pokarmowego, w skład którego wchodzą limfocyty, makrofagi i inne komórki\nobronne niszczące bakterie.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n10\n2 p. - za podanie dwóch poprawnych przykładów barier ochronnych przed drobnoustrojami\nw przewodzie pokarmowym człowieka wraz poprawnym wyjaśnieniem sposobów ich\ndziałania\n1 p. - za podanie jednego poprawnego przykładu bariery ochronnej w przewodzie\npokarmowym wraz poprawnym wyjaśnieniem sposobu jej działania\n0 p. - za podanie tylko przykładu bariery ochronnej bez wyjaśnienia sposobu jej działania lub\nodpowiedź z wyjaśnieniem merytorycznie niepoprawnym","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nŻelazo występujące w pokarmach pochodzenia zwierzęcego jest łatwo przyswajalne przez\norganizm człowieka, natomiast przyswajalność żelaza z pokarmów roślinnych jest znacznie\nniższa. Na przyswajanie żelaza korzystnie wpływa spożywanie produktów, które zawierają\nten pierwiastek, w połączeniu z produktami bogatymi w witaminę C. Jego przyswajanie\nutrudnia połączenie tych produktów z mlekiem, herbatą, kawą lub nasionami zbóż.\na) Wyjaśnij, korzystając z powyższych informacji, dlaczego osoby stosujące dietę\nwegańską (całkowicie pozbawioną produktów zwierzęcych) mogą być zagrożone\nniedoborem żelaza w organizmie.\nb) Zaznacz, który z poniższych zestawów posiłków sprzyja lepszemu przyswojeniu\nżelaza ze smażonej wątróbki. Odpowiedź uzasadnij.\nA. wątróbka z razowym chlebem B. wątróbka z surówką z kiszonej kapusty","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie na podstawie tekstu zagrożenia dla zdrowia\nczłowieka, wynikającego ze stosowania diety wegańskiej\n(III.2.a.)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nWeganie odżywiają się wyłącznie pokarmem roślinnym i nie przyswajają wystarczającej\nilości występującego w nim żelaza, ponieważ przyswajalność żelaza z pokarmu roślinnego\njest niska.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające zagrożenie zdrowia wegan spowodowane\nniedoborem żelaza w ich organizmie z powodu niskiej jego przyswajalności\nz pokarmu roślinnego\n0 p. - za wyjaśnienie, które nie uwzględnia niedoboru żelaza w organizmie a tylko przytacza\nz tekstu niską jego przyswajalność lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nWskazanie diety zapewniającej lepsze przyswajanie\nskładników pokarmowych i uzasadnienie jej zastosowania\n(III.3.a.)\nPoprawna odpowiedź:\n B. / wątróbka z surówką z kiszonej kapusty\n Na przyswajanie żelaza z pokarmów (z wątróbki) korzystnie wpływa witamina C, którą\nw dużej ilości zawiera kiszona kapusta.\n1 p. - za poprawne wskazanie zestawu posiłku sprzyjającego lepszemu przyswojeniu żelaza\nz wymienionego pokarmu i poprawne uzasadnienie jego wyboru\n0 p. - za poprawne zaznaczenie tylko zestawu posiłku bez uzasadnienia jego wyboru lub\nodpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nDodawanie witamin i składników mineralnych do żywności jest powszechną praktyką\npodyktowaną chęcią produkowania żywności zapobiegającej ich niedoborom w organizmach.\nNiekiedy jest to wykorzystywane w celach marketingowych, np. cukierki, do których dodano\nwitaminy reklamuje się jako zdrowe. Sugestie ich pozytywnego wpływu na zdrowie\numieszczone na opakowaniach, zwykle odwracają uwagę konsumentów od innych informacji,\ndotyczących wartości odżywczej produktu.\nOceń, czy określenie cukierków z dodatkiem witamin mianem „zdrowych” jest\nwłaściwe. Odpowiedź uzasadnij.\nPoziom podstawowy\n11","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie przedstawionych w tekście informacji\ndotyczących cukierków z dodatkiem witamin - oddzielenie faktów\nod opinii (III.3.a)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Nie są zdrowe, ponieważ spożywanie dużych ilości cukierków (z witaminami\ni jednocześnie o dużej wartości kalorycznej) może prowadzić do otyłości dzieci.\n Nie są zdrowe, ponieważ spożywanie dużych ilości cukierków z witaminami (przy dużej\nzawartości cukru) może przyczynić się do próchnicy zębów.\n Nie są zdrowe, ponieważ dodatek witamin nie równoważy szkodliwego wpływu\nspożywania nadmiernej ilości cukrów.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n11\n1 p. - za poprawną ocenę określenia cukierków mianem „zdrowych” i uzasadnienie\nwskazujące uboczne skutki spożywania nadmiernej ilości cukru\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. zawierającą tylko własną ocenę określenia cukierków bez\nuzasadnienia oceny lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nMukowiscydoza objawia się tym, że organizm chorego produkuje nadmiernie lepki śluz,\nktóry powoduje zaburzenia we wszystkich narządach posiadających gruczoły śluzowe, np.\nw płucach lub w układzie pokarmowym. Nadmiar śluzu zalega w narządach lub przewodach\nodprowadzających, powodując ich niedrożność. Mukowiscydoza przejawia się m.in.\nniewydolnością trzustki i zaburzeniami trawienia, które mogą doprowadzić do objawów tzw.\nzespołu złego wchłaniania składników pokarmowych.\nWyjaśnij, w jaki sposób dochodzi do objawów zespołu złego wchłaniania na skutek\nniewydolności trzustki spowodowanej mukowiscydozą.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy\nwpływem mukowiscydozy na działanie trzustki\na wystąpieniem objawów zespołu złego wchłaniania (III.2.a.)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Gęsty i lepki śluz blokuje przewody trzustkowe, ograniczając transport enzymów\ntrawiennych do jelita / dwunastnicy, wskutek czego składniki pokarmowe nie są\nodpowiednio trawione, i w efekcie upośledzone jest wchłanianie produktów trawienia.\n Obecność śluzu w przewodach trawiennych powoduje pogorszenie wydzielania enzymów\ntrawiennych i w konsekwencji, pogorszenie trawienia i wchłaniania składników\npokarmowych.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie zespołu złego wchłaniania spowodowanego mukowiscydozą,\nuwzględniające\nprzyczynę\nzmniejszonego\ntransportu\nenzymów\ntrawiennych\ndo dwunastnicy oraz tego skutek, czyli niedostateczne trawienie składników\npokarmowych i w konsekwencji upośledzone wchłanianie produktów ich trawienia\n0 p. - za wyjaśnienie, które nie zawiera wszystkich elementów związku przyczynowo-\nskutkowego (przyczyny i skutku) lub za odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono budowę jednego z nukleotydów DNA.\nUzupełnij schemat nukleotydu DNA odpowiednimi nazwami związków chemicznych,\nwybranymi spośród wymienionych.\nryboza, tymina, deoksyryboza, uracyl, glukoza","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUzupełnienie schematu budowy nukleotydu DNA (II.3.a)\nPoprawna odpowiedź:\n cukier: deoksyryboza\n zasada azotowa: tymina\n1 p. - za poprawne wpisanie na schemacie nazw obu związków chemicznych\n0 p. - za wpisanie na schemacie poprawnej nazwy tylko jednego związku chemicznego lub\nwpisanie obu nazw niepoprawnych","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nPodczas replikacji fragmentu cząsteczki DNA komórki nastąpiła zmiana nukleotydu w jednej\nz jej nici (zapis poniżej). Nie nastąpiła korekta błędu i fragment cząsteczki DNA będzie\npodlegał kolejnym replikacjom, podczas których zmiana zostanie przekazana do kolejnych\ncząsteczek DNA. Zmiana, którą przedstawiono na schemacie to mutacja genowa.\n… CACTTAGAA … nić matrycowa\n… GTGAGTCTT … nić syntetyzowana\nZakreśl na schemacie miejsce, w którym powstała mutacja, i wyjaśnij na czym ona\npolegała.\nPoziom podstawowy\n12","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na schemacie DNA miejsca wystąpienia mutacji\ni jej zdefiniownie (I.4.c.14)\nPoprawna odpowiedź:\n miejsce mutacji:\n Mutacja ta polega na wstawieniu do nici syntetyzowanej nukleotydu, który nie jest\nkomplementarny do nukleotydu w nici matrycowej (jest to substytucja).\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n12\n1 p. - za zaznaczenie na schemacie miejsca mutacji i poprawne wyjaśnienie na czym ona\npolega\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. zaznaczenie na schemacie tylko miejsca mutacji bez\nwyjaśnienia mutacji lub niepoprawne wyjaśnienie, lub odpowiedź całkowicie\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nGrupy krwi człowieka (A, B, AB, i 0) uwarunkowane są występowaniem w populacji ludzkiej\ntrzech alleli oznaczonych jako: IA, IB, i. Rodzice dziecka mają grupę krwi A.\na) Określ wszystkie możliwe genotypy tych rodziców, posługując się podanymi symbolami.\nGenotypy matki Genotypy ojca\nb) Przedstaw przypadek, kiedy dziecko tych rodziców będzie miało grupę krwi inną, niż\nrodzice. Zapisz odpowiednią krzyżówkę.\nKrzyżówka\nGenotyp dziecka Fenotyp dziecka","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia grup krwi\nu człowieka - określenie genotypów rodziców (III.2.c)\nPoprawna odpowiedź:\n Genotypy matki: IAIA , IA i , Genotypy ojca: IAIA, IA i\n1 p. - za poprawne podanie wszystkich możliwych genotypów obojga rodziców dziecka\nz grupą krwi 0\n0 p. - za niepoprawnie zapisany nawet jeden genotyp rodziców lub zapisanie genotypów\nniezgodnie z poleceniem\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia grup krwi\nu człowieka - zapisanie krzyżówki genetycznej i określenie\ngenotypu oraz fenotypu wskazanego dziecka (III.2.c)\nPoprawna odpowiedź:\n Przykład krzyżówki:\n Genotyp dziecka: i i , Fenotyp dziecka: grupa krwi 0.\n1 p. - za całkowicie poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej i podanie genotypu oraz\nfenotypu dziecka o grupie krwi, innej niż jego rodzice\n0 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki i brak lub niepoprawne określenie genotypu\ni fenotypu dziecka opisanego w poleceniu, lub odpowiedź całkowicie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"26","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (3 pkt)\nDwaj bracia (I i II) są daltonistami. Każdy z nich ma czworo dzieci: dwie córki i dwóch\nsynów. Potomstwo brata I jest zdrowe, natomiast jeden syn i jedna córka brata II cierpią\nna daltonizm.\na) Zapisz najbardziej prawdopodobne genotypy obu braci i matek ich dzieci,\nposługując się symbolami: D - brak daltonizmu, d - daltonizm.\nGenotyp brata I Genotyp matki jego dzieci\nGenotyp brata II Genotyp matki jego dzieci\nb) Zaznacz, jakie jest prawdopodobieństwo, że córki brata I będą nosicielkami\ndaltonizmu.\nA. 25%, B. 50%, C. 75%, D. 100%","answer":"D","answer_text":"Zadanie 26. (0-3)\na) (0-2)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia\nu człowieka cech sprzężonych z płcią - określenie genotypów\nrodziców (III.2.c)\nPoprawna odpowiedź:\n Genotyp brata I: XdY Genotyp matki jego dzieci: XDXD\n Genotyp brata II: XdY Genotyp matki jego dzieci: XDXd\n(IAi)\n(IAi)\nIA\ni\nIA\nIA IA\nIA i\ni\nIA i\ni i\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n13\n2 p. - za poprawne zapisanie genotypów obu braci (I i II) oraz matek ich dzieci\n1 p. - za poprawne zapisanie genotypu każdego z braci (I lub II) oraz matek ich dzieci\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. poprawne zapisanie tylko genotypu brata lub tylko\ngenotypu matki jego dzieci, lub odpowiedź w obu częściach polecenia niepoprawną\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia\ncech sprzężonych z płcią - określenie prawdopodobieństwa\nnosicielstwa daltonizmu (III.2.c)\nPoprawna odpowiedź:\nD. / 100%\n1 p. - za poprawne zaznaczenie prawdopodobieństwa, że córki brata I, będą nosicielkami\ndaltonizmu\n0 p. - za podkreślenie odpowiedzi niepoprawnej lub zaznaczenie więcej niż jednej\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"27","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nFenyloketonuria jest chorobą dziedziczną, której efektom (głębokie upośledzenie umysłowe)\nmożna zapobiegać przez wczesne, tuż po urodzeniu, zidentyfikowanie choroby i zastosowanie\ndiety niskofenyloalaninowej. Dorośli z tą dolegliwością nie muszą stosować diety, bo ich\nukład nerwowy nie wykazuje już tak dużej wrażliwości na obecność nierozłożonej\nfenyloalaniny, jak organizm niemowlęcia i dziecka. Jednak związek ten będzie gromadzić się\nw ich organizmie. Wysoki poziom fenyloalaniny we krwi ciężarnej kobiety chorej\nna fenyloketonurię może doprowadzić do uszkodzenia układu nerwowego płodu.\nWyjaśnij, w jaki sposób ciężarna kobieta chora na fenyloketonurię, może uchronić płód\nprzed uszkodzeniem układu nerwowego.\nPoziom podstawowy\n13","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych tekście -\nwyjaśnienie sposobu ochrony płodu przed skutkami\nfenyloketonurii występującej u matki (III.1.b)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nCiężarna kobieta musi zadbać o znaczne obniżenie poziomu fenyloalaniny w swojej krwi,\nstosując niskofenyloalaninową dietę przez cały okres ciąży.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie ochrony płodu przed uszkodzeniem układu nerwowego\n0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/28","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"28","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (2 pkt)\nNa poniższych wykresach przedstawiono zmiany liczebności populacji dwóch gatunków\nhodowanych w warunkach laboratoryjnych, powiązanych określonymi zależnościami.\nNa podstawie: T. Umiński, Ekologia, środowisko, przyroda, WSiP, Warszawa 1995.\nZmianom liczebności populacji, przedstawionym na wykresach 1 i 2, przyporządkuj\npo jednym sposobie oddziaływania międzygatunkowego (A-E), które są dla nich\ncharakterystyczne.\nA. drapieżnictwo\nB. komensalizm\nC. protokooperacja\nD. konkurencja\nE. mutualizm\nWykres 1\nWykres 2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie zależności międzygatunkowych przedstawionych\nna wykresach (I.3.b.2)\nPoprawna odpowiedź:\n wykres 1: A. / drapieżnictwo\n wykres 2: D. / konkurencja\n2 p. - za poprawne przyporządkowanie sposobów oddziaływań międzygatunkowych\ndo zmian liczebności populacji przedstawionych na obu wykresach\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie jednego z dwóch oddziaływań międzygatunkowych\ndo zmian liczebności populacji przedstawionych na wykresie\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n14","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/29","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"29","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (3 pkt)\nW Polsce elektrownie wiatrowe pokrywają zaledwie około 1% zapotrzebowania na energię.\nMimo wysokich kosztów produkcji energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych,\nobserwuje się postępujący wzrost udziału energii wiatru w stosunku do innych źródeł energii,\nnp. paliw kopalnych. Dzieje się tak dlatego, że energetyka wiatrowa jest bardziej przyjazna\ndla środowiska niż energetyka konwencjonalna. Jednak realizacja tzw. projektów wiatrowych\nmoże również oddziaływać negatywnie, szczególnie na populacje ptaków.\na) Podaj dwa argumenty potwierdzające pozytywny wpływ energetyki wiatrowej\nna środowisko przyrodnicze.\n1\n2\nb) Podaj jeden przykład negatywnego wpływu nieprzemyślanych lokalizacji elektrowni\nwiatrowych na populacje ptaków.\nPoziom podstawowy\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-3)\na) (0-2)\nTworzenie informacji\nSformułowanie argumentów uzasadniających pozytywny\nwpływ na środowisko energetyki wiatrowej (III.3.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska i degradacji terenu.\n Zmniejszenie emisji dwutlenku węgla / dwutlenku siarki, tlenków azotu i pyłów.\n Uniknięcie powstawania odpadów stałych i gazowych oraz ścieków.\n Ochrona nieodnawialnych zasobów przyrody (zasobów paliw kopalnych).\n2 p. - za podanie dwóch poprawnych argumentów potwierdzających pozytywny wpływ\nenergetyki wiatrowej na środowisko\n1 p. - za podanie jednego poprawnego argumentu\n0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nNa przykładzie elektrowni wiatrowych wykazanie\nniekorzystnych zmian w środowisku wywołanych\ndziałalnością człowieka (I.3.a.4)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nNieprzemyślana lokalizacja elektrowni wiatrowej może powodować:\n śmiertelność ptaków w wyniku kolizji z pracującymi siłowniami lub elementami\ninfrastruktury towarzyszącej, np. linie energetyczne.\n zmniejszenie liczebności ptaków na skutek fragmentacji siedlisk.\n zaburzenia przemieszczania się ptaków, ponieważ siłownie wiatrowe stanowią bariery\nograniczające.\n zmniejszenie różnorodności gatunkowej ptaków na danym terenie.\n1 p. - za podanie jednego właściwego przykładu negatywnego wpływu lokalizacji elektrowni\nwiatrowych na populacje ptaków\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/30","paper_id":"biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"30","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 30. (2 pkt)\nOstatnim reprezentantem archaicznego Homo sapiens był neandertalczyk (Homo sapiens\nneanderthalensis). Tę formę człowieka, wzbudzającą kontrowersje od momentu odkrycia\ndo dziś, wyodrębnia się na podstawie pewnej kombinacji cech morfologicznych, uważanych\nza specyficzne dla neandertalczyka.\nW\nkażdym\nzamieszczonym\nponiżej\nzestawie\ncech\n(A-D)\npodkreśl\ncechy\ncharakterystyczne dla neandertalczyka.\nNeandertalczyk charakteryzował się m.in.\nA. dużą (średnio większą niż u człowieka współczesnego) / małą (niewiele większą\nniż u Homo erectus) pojemnością czaszki\nB. obecnością wydatnych / brakiem wałów nadoczodołowych\nC. płaskim / wydatnym nosem\nD. smukłą / krępą budową ciała.\nPoziom podstawowy\n15\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie cech neandertalczyka (I.3.a. 4)\nPoprawna odpowiedź:\nNeandertalczyk charakteryzował się m.in.:\nA. dużą (średnio większą niż u człowieka współczesnego) / małą (niewiele większą niż\nu Homo erectus) pojemnością czaszki\nB. obecnością wydatnych / brakiem wałów nadoczodołowych\nC. płaskim / wydatnym nosem\nD. smukłą / krępą budową ciała.\n2 p. - za poprawne podkreślenie dwóch cech charakterystycznych dla neandertalczyka\n1 p. - za podkreślenie jednej z dwóch cech charakterystycznych dla neandertalczyka\n0 p. - za podkreślenie dwóch cech nieprawidłowych lub podkreślenie więcej niż dwóch cech","solution":null,"image":"img/biologia-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}