{"paper":{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/biologia-2012-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2012-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":30,"source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nNabłonek migawkowy, nabłonek rzęskowy lub nabłonek orzęsiony to różne określenia tego\nsamego rodzaju nabłonka, którego komórki wyposażone są w rzęski ułatwiające transport\nsubstancji po powierzchni nabłonka.\nWpisz do tabeli nazwy układów w organizmie człowieka, w których występuje nabłonek\nmigawkowy, oraz podaj rolę tego rodzaju nabłonka w każdym z nich.\nNazwa układu\nRola nabłonka migawkowego w tym układzie\n1.\n2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie układów w organizmie człowieka, w których\nwystępuje nabłonek migawkowy i określenie jego funkcji\nw każdym z nich (I.2.a.1)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nNazwa układu\nRola nabłonka migawkowego w tym układzie\n1. oddechowy\n umożliwia usunięcie zanieczyszczeń z dróg oddechowych\n2. rozrodczy (kobiety)\n umożliwia przemieszczenie komórki jajowej do macicy\n2 p. - za podanie prawidłowych nazw dwóch układów, w których występuje nabłonek\nmigawkowy, oraz podanie poprawnej roli tego rodzaju nabłonka w każdym z nich\n1 p. - za podanie prawidłowej nazwy jednego układu, w którym występuje nabłonek\nmigawkowy, wraz z podaniem roli tego nabłonka w tym układzie\n0 p. - za podanie tylko nazw układów bez podania roli nabłonka lub odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nSkóra człowieka składa się z wielowarstwowego naskórka i skóry właściwej. W najgłębiej\npołożonej żywej warstwie naskórka - warstwie podstawnej - nieustannie powstają nowe\nkomórki, które podczas stopniowego przemieszczania się ku powierzchni skóry ulegają\nkeratynizacji (rogowaceniu). Tworzą one na powierzchni skóry złuszczającą się warstwę\nmartwych komórek naskórka.\na) Na podstawie powyższego tekstu podaj cechę żywych komórek warstwy podstawnej\nnaskórka, która zapewnia jego odtwarzanie się.\nb) Podaj znaczenie warstwy zrogowaciałych komórek naskórka dla funkcji ochronnej\nskóry w organizmie człowieka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych w tekście\ndotyczących budowy naskórka (III.2.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nzdolność do podziałów komórkowych / dzielenia się na drodze mitozy\n1 p. - za poprawne podanie na podstawie tekstu cechy żywych komórek warstwy podstawnej\nnaskórka, która zapewnia jego odtwarzanie się\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną, która nie wskazuje cechy zapewniającej odtwarzanie się\nnaskórka, np. zdolność do rozmnażanie się komórek\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie roli warstwy zrogowaciałych komórek naskórka\nw ochronie organizmu człowieka (I.2.a.1)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n utrudnia wnikanie w głąb skóry drobnoustrojów, wirusów, toksycznych substancji\n chroni organizm przed utratą wody\n chroni przed urazami mechanicznymi\n1 p. - za poprawne podanie roli, jaką pełni warstwa zrogowaciałych komórek naskórka dla\nfunkcji ochronnej skóry w organizmie człowieka\n0 p. - za podanie roli warstwy naskórka, która nie odnosi się do funkcji ochronnej skóry lub\nodpowiedź zbyt ogólną, np. chroni organizm, lub odpowiedź merytorycznie\nniepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nSpośród poniższych zdań, dotyczących budowy układu ruchu człowieka, zaznacz dwa\nzdania nieprawdziwe.\nA. Kości połączone są ze sobą w sposób ruchomy za pomocą stawów lub w sposób ścisły,\nnp. za pomocą więzozrostów.\nB. Ścięgna są zbudowane z tkanki łącznej włóknistej i umożliwiają przymocowanie mięśni\ndo kości.\nC. Powierzchnie stawowe nasadowych części kości długich są zbudowane z tkanki kostnej.\nD. Mięśnie szkieletowe zbudowane są z włókien mięśniowych, a te składają się z miofibryli.\nE. Częścią bierną układu ruchu są mięśnie szkieletowe, a częścią czynną są kości.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie budowy układu ruchu człowieka (I.1.b.8)\nPoprawne odpowiedzi:\n C. / Powierzchnie stawowe nasadowych części kości długich są zbudowane z tkanki\nkostnej.\n E. / Częścią bierną układu ruchu są mięśnie szkieletowe, a częścią czynną są kości.\n1 p. - za zaznaczenie dwóch zdań nieprawdziwych dotyczących budowy układu ruchu\nczłowieka\n0 p. - za zaznaczenie tylko jednego zdania nieprawdziwego lub odpowiedź niepoprawną,\nnp. zaznaczenie dwóch zdań prawdziwych, lub zaznaczenie więcej niż dwóch zdań","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nJedną ze swoistych cech człowieka jest szeroka i krótka miednica, która stanowi\nprzystosowanie układu ruchu do poruszania się na dwóch kończynach w postawie\nwyprostowanej.\nPodaj inną niż wymieniona w tekście, swoistą cechę budowy szkieletu człowieka, która\nodróżnia go od innych naczelnych, i związana jest bezpośrednio z dwunożnym chodem.\nPoziom podstawowy\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWyróżnienie cech budowy szkieletu człowieka stanowiących\nprzystosowanie do dwunożnego chodu (I.2.a.1)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n esowato wygięty kręgosłup / lordozy i kifozy kręgosłupa\n otwór potyliczny przesunięty ku środkowi czaszki\n wysklepiona stopa\n wydłużenie szkieletu kości kończyn dolnych / duże kości stępu\n1 p. - za poprawne podanie swoistej cechy budowy szkieletu człowieka, która jest\nbezpośrednio związana z dwunożnym chodem\n0 p. - za podanie cechy szkieletu człowieka niezwiązanej bezpośrednio z dwunożnym\nchodem lub inną odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono przepływ krwi przez jeden z rodzajów naczyń krwionośnych\nw mięśniu szkieletowym kończyny dolnej. Strzałka górna wskazuje kierunek przemieszczania\nsię krwi, a strzałki w mięśniu - kierunek jego ucisku na naczynie krwionośne.\nNa podstawie: J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, WSiP, Warszawa 1981.\na) Uzupełnij poniższe zdanie, wpisując nazwę rodzaju naczynia krwionośnego\nprzedstawionego na rysunku oraz cechę, która umożliwia jego rozpoznanie.\nJest to , ponieważ\nb) Wyjaśnij, w jaki sposób mięśnie szkieletowe kończyny dolnej wpływają na przepływ\nkrwi w przedstawionym naczyniu krwionośnym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie rodzaju naczynia krwionośnego na podstawie cech\njego budowy przedstawionych na rysunku (I.1.a.1)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nŻyła, ponieważ posiada zastawki.\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy naczynia krwionośnego przedstawionego na rysunku oraz\ncechy umożliwiającej jego rozpoznanie\n0 p. - za odpowiedź niepełną, uwzględniającą tylko nazwę przedstawionego naczynia lub\ntylko cechę naczynia krwionośnego, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych na rysunku -\nwyjaśnienie roli mięśni szkieletowych w transporcie krwi w żyłach\n(III.2.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\n Mięśnie szkieletowe kurcząc się, uciskają na naczynie krwionośne, powodując przepływ\nkrwi w górę kończyny dolnej.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n4\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie wpływu mięśni szkieletowych na przepływ krwi w naczyniu\nkrwionośnym kończyny dolnej, uwzględniające skurcz tych mięśni i ich ucisk\nna naczynie\n0 p. - za odpowiedź, która nie uwzględnia roli mięśni szkieletowych w przepływie krwi\nw naczyniu krwionośnym lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną, lub odpowiedź\nzbyt ogólną, np. mięśnie regulują przepływ krwi","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (3 pkt)\nOsocze krwi jest płynem, który transportuje elementy morfotyczne krwi (krwinki) oraz\nniezbędne składniki odżywcze, a także białka i produkty przemiany materii.\na) Zaznacz zestaw, który prawidłowo ilustruje udział procentowy osocza i elementów\nmorfotycznych we krwi zdrowego człowieka.\nA. ok. 80% i 20% B. ok. 55% i 45% C. ok. 30% i 70% D. ok. 35% i 65%\nb) Spośród niżej wymienionych białek wybierz dwa, które są typowymi składnikami\nosocza krwi człowieka, oraz określ rolę każdego z nich.\nfibrynogen, keratyna, albuminy, histony, immunoglobuliny\n1\n2\nNr zadania\n1.\n2a)\n2b)\n3.\n4.\n5a)\n5b)\n6a)\n6b)\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n2\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n4","answer":"B","answer_text":"Zadanie 6. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie tkanki łącznej na przykładzie krwi (I.1.a.3)\nPoprawna odpowiedź:\nB. / ok. 55% i 45%\n1 p. - za poprawne zaznaczenie zestawu prawidłowo ilustrującego udział procentowy osocza\ni elementów morfotycznych we krwi zdrowego człowieka\n0 p. - za zaznaczenie nieprawidłowego zestawu lub zaznaczenie więcej niż jednego zestawu\nb) (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie funkcji białek osocza krwi człowieka (I.1.c.6)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (dwie spośród):\n fibrynogen - pod wpływem trombiny przechodzi w fibrynę biorącą udział w procesie\nkrzepnięcia krwi\n albuminy - uczestniczą głównie w utrzymaniu ciśnienia onkotycznego we krwi\n immunoglobuliny - jako przeciwciała rozpoznają antygeny, przez co warunkują odporność\norganizmu\n2 p. - za poprawny wybór dwóch białek osocza wraz z poprawnym określeniem roli każdego\nz nich\n1 p. - za poprawny wybór jednego z białek osocza wraz z poprawnym określeniem jego roli\n0 p. - za wybór białek osocza bez określenia ich roli lub odpowiedź merytorycznie\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (3 pkt)\nTętno (puls) odpowiada częstotliwości skurczów serca. Obserwacja tętna jest ważna w ocenie\nfunkcjonowania układu krążenia.\na) Podaj, w którym miejscu ciała, i w jaki sposób można dokonać pomiaru własnego\ntętna.\nMiejsce pomiaru\nSposób pomiaru\nb) Zaplanuj sposób przeprowadzenia obserwacji, która pozwoli wykazać, że wysiłek\nfizyczny ma wpływ na częstotliwość skurczów serca.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-3)\na) (0-2)\nTworzenie informacji\nPlanowanie działania na rzecz własnego zdrowia - określenie\nmiejsca i sposobu pomiaru własnego tętna (III.1.b)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Miejsce pomiaru (jedno spośród):\n- w miejscach gdzie tętnice dochodzą blisko do powierzchni ciała\n- na nadgarstku / na przegubie ręki / na szyi / na skroni / w pachwinie\n- na tętnicy szyjnej / na tętnicy promieniowej\n Sposób pomiaru:\nTętno mierzymy przykładając palce do powierzchni ciała i liczymy uderzenia serca\nw określonym czasie (np. 15 s, 30 s) a następnie przeliczamy je na 1 minutę.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n5\n2 p. - za podanie jednego właściwego miejsca ciała, w którym można dokonać pomiaru\nwłasnego tętna oraz podanie sposobu pomiaru tętna uwzględniającego przeliczenie\nliczby uderzeń serca na minutę\n1 p. - za podanie tylko miejsca ciała, w którym można dokonać pomiaru własnego tętna lub\ntylko podanie sposobu pomiaru tętna uwzględniającego przeliczenie liczby uderzeń\nserca na minutę\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną w odniesieniu do obu części polecenia\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOpisanie warunków przeprowadzenia obserwacji wpływu\nwysiłku fizycznego na przyspieszenie pracy serca ((III.1.b)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nNależy zmierzyć tętno przed wysiłkiem fizycznym i po wysiłku, np. przed biegiem i po biegu.\n1 p. - za uwzględnienie w sposobie przeprowadzenia obserwacji (dwukrotnego) pomiaru\nprzed wysiłkiem i po wysiłku, pozwalającego na wykazanie wpływu wysiłku\nfizycznego na częstotliwość skurczów serca tej samej osoby\n0 p. - za uwzględnienie w planie obserwacji tylko jednego czasu pomiaru, np. po wysiłku lub\nodpowiedź merytorycznie niepoprawną, np. dotyczącą pomiarów u różnych osób","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nOceń prawdziwość poniższych informacji dotyczących leukocytów. Wpisz obok każdego\nzdania literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli zdanie jest fałszywe.\nP/F\n1.\nLeukocyty są wyspecjalizowane w obronie organizmu przed drobnoustrojami,\ndlatego wszystkie są tak samo zbudowane.\n2.\nTylko makrofagi mają zdolność do fagocytozy bakterii oraz do przemieszczania\nsię między komórkami ciała.\n3.\nLimfocyty B odpowiedzialne są za odporność humoralną warunkowaną przez\nprzeciwciała.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie elementów układu odpornościowego\n(I.1.a.6)\nPoprawna odpowiedź:\n1 - F, 2 - F, 3 - P\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech zdań dotyczących leukocytów\n0 p. - za poprawną ocenę tylko dwóch lub jednego zdania, lub odpowiedź całkowicie\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nZ powietrza wciągniętego do wnętrza pęcherzyków płucnych tlen przechodzi do naczyń\nwłosowatych. Jest on dalej transportowany przez krew i za pośrednictwem płynu tkankowego\ndociera do komórek. Z komórek ciała pobierany jest dwutlenek węgla, który wraz z krwią\ntransportowany jest do płuc. Tam z naczyń włosowatych przechodzi do wnętrza pęcherzyków\npłucnych, skąd usuwany jest na zewnątrz.\nKorzystając z powyższego opisu, uzupełnij schemat przemieszczania się gazów\noddechowych między pęcherzykami płucnymi a komórkami organizmu. Oznacz\nkierunki (dorysuj groty wszystkim strzałkom) oraz wpisz nad strzałkami odpowiednie\nnazwy gazów.\npęcherzyk płucny naczynie krwionośne komórka organizmu\nPoziom podstawowy\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUzupełnienie schematu transportu gazów oddechowych\nw organizmie człowieka na podstawie jego opisu (II.3.a)\nPoprawna odpowiedź:\n1 p. - za poprawne oznaczenie wszystkich czterech strzałek (dorysowanie grotów)\nwskazujących kierunki przemieszczania się gazów oddechowych i wpisanie nad\nstrzałkami nazw lub wzorów chemicznych obu właściwych gazów oddechowych\n0 p. - za uzupełnienie rysunku, które nie spełnia powyższych kryteriów\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n6","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nPłuca człowieka są parzystymi, pęcherzykowatymi narządami o płatowej budowie.\nPodaj znaczenie pęcherzykowej budowy płuc dla efektywności wymiany gazowej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie znaczenia pęcherzykowej budowy płuc człowieka\ndla wymiany gazowej (I.2.a.1)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nPęcherzykowa budowa płuc zwiększa powierzchnię wymiany gazowej, co podnosi\nefektywność wymiany gazowej.\n1 p. - za poprawne podanie znaczenia pęcherzykowej budowy płuc uwzględniające\nzwiększenie powierzchni wymiany gazowej\n0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nZbadano częstość występowania grup krwi w całej populacji ludzkiej na wyspie liczącej 1000\nmieszkańców. Stwierdzono występowanie grup krwi: A - 359 osób, B - 351 osób oraz\nAB - 290 osób. U nikogo natomiast nie stwierdzono grupy krwi 0.\nNa podstawie powyższych informacji uzupełnij tabelę oraz przedstaw na diagramie\nsłupkowym częstość występowania badanych grup krwi wśród mieszkańców tej wyspy\n(z dokładnością do 1%).\nGrupa krwi\nLiczba osób\nCzęstość występowania\ngrupy krwi\n(w procentach)\nA\n359\n36%\nB\nAB\n0\n0\n0%\nNr zadania\n7a)\n7b)\n8.\n9.\n10.\n11.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\n2\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nPrzetwarzanie informacji według podanych zasad -\nuzupełnienie tabeli i na jej podstawie skonstruowanie wykresu\nsłupkowego (II.3.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\n Uzupełnienie tabeli:\nGrupa krwi\nLiczba osób\nCzęstość\nwystępowania grupy\nkrwi (w procentach)\nB\n351\n35\nAB\n290\n29\n Przykład wykresu:\n2 p. - za poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli oraz w całości prawidłowe narysowanie\nwykresu, czyli:\n- podpisanie słupków - grupy krwi: grupa A, grupa B, grupa AB, grupa 0 i prawidłowe\nopisanie osi - częstość występowania grupy krwi w %\noraz\n- wyskalowanie osi i narysowanie wszystkich słupków\n36\n35\n29\n0\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n35\n40\ngrupa A\ngrupa B\ngrupa AB\ngrupa 0\ngrupy krwi\nczęstotliwość występowania grup\nkrwi w %\nCzęstość występowania grup krwi w %\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n7\n1 p. - za poprawne podpisanie słupków diagramu i opisanie osi przy niepoprawnym\nwypełnieniu tabeli lub niepoprawnym wyskalowaniu osi, lub niepoprawnym albo\nniepełnym narysowaniu słupków diagramu\nlub\n- za poprawne wypełnienie tabeli oraz wyskalowanie osi i narysowanie słupków\ndiagramu przy niepełnym opisie osi, lub niepodpisanych słupkach diagramu\n0 p. - za całkowicie nieprawidłowo narysowany i opisany diagram","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nW Polsce od 1955 roku szczepienia przeciwko gruźlicy (BCG) są obowiązkowe, a od 2006 roku\nszczepieniu podlegają noworodki już w pierwszej dobie życia.\nNa diagramie przedstawiono zapadalność na gruźlicę w kilku województwach w Polsce\nw latach: 1999, 2003 i 2007, którą wyrażono liczbą zachorowań na 100 tys. ludności.\nNa podstawie: Sytuacja zdrowotna ludności Polski, pod red. B. Wojtyniak, P. Goryński, Narodowy Instytut\nZdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny, Warszawa 2008.\na) Podaj brakujący opis pionowej osi wykresu słupkowego.\nb) Na podstawie powyższych danych przedstaw i uzasadnij swoją opinię dotyczącą\nskuteczności szczepień przeciwko gruźlicy w Polsce.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji przedstawionych w formie tekstu -\npodanie brakującego opisu wskazanej osi wykresu (II.1.a)\nPoprawna odpowiedź:\nLiczba zachorowań na gruźlicę na 100 tys. ludności\n1 p. - za podanie poprawnego opisu osi pionowej wykresu\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną, np. opis osi bez podania przeliczenia\nna 100 tys. ludności\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie i uzasadnienie opinii na podstawie informacji\nprzedstawionych na wykresie (III.3.b)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Uważam, że szczepienia są skuteczne, ponieważ zachorowalność na gruźlicę w latach\n1999-2007 zmniejszyła się w większości województw przedstawionych na wykresie.\n Uważam, że skuteczność szczepień nie jest wystarczająca, gdyż są województwa,\nw których zapadalność na tę chorobę prawie się nie zmieniła, a nawet wzrosła,\nnp. w małopolskim.\n Uważam, że szczepienia przeciw gruźlicy nie są w pełni skuteczne, ponieważ ograniczają,\nale nie eliminują całkowicie tej choroby.\n Na podstawie analizy tych danych nie można stwierdzić, że szczepienia są skuteczne, gdyż\nna obniżenie zachorowalności na gruźlicę mogły wpłynąć też inne czynniki,\nnp. skuteczność\nantybiotyków,\nwczesna\nwykrywalność\nprzypadków\nzachorowań,\nprzestrzeganie higieny, lepsza jakość życia.\n1 p. - za przedstawienie swojej opinii dotyczącej skuteczności szczepień przeciwko gruźlicy\nw Polsce na podstawie danych na wykresie, oraz za logiczne jej uzasadnienie\n0 p. - za przedstawienie tylko opinii bez uzasadnienia lub uzasadnienia bez wyrażenia swojej\nopinii, lub odpowiedź, która nie odnosi się do danych na wykresie","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nPoniżej opisano przebieg reakcji odpornościowej.\nPo wniknięciu czynnika chorobotwórczego do organizmu, komórki pamięci immunologicznej\nrozpoznały antygeny na jego powierzchni. Intensywne podziały tych komórek doprowadziły\ndo powstania dużej ilości limfocytów produkujących odpowiednie przeciwciała. Poziom\nprzeciwciał wzrósł tak znacznie, że w ciągu kilku dni infekcja została powstrzymana.\nNapisz, czy opisana reakcja jest pierwotną, czy wtórną odpowiedzią immunologiczną.\nOdpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie przedstawionych w tekście informacji\ndotyczących wtórnej odpowiedzi immunologicznej (III.2.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\nJest to wtórna odpowiedź immunologiczna, ponieważ:\n w organizmie istniały już komórki pamięci immunologicznej, których obecność świadczy\no wcześniejszym kontakcie z antygenem.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n8\n nastąpił bardzo szybki i wysoki wzrost poziomu przeciwciał, co jest charakterystyczne dla\nodpowiedzi wtórnej.\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy rodzaju opisanej w tekście odporności immunologicznej\noraz jej uzasadnienie\n0 p. - za podanie nazwy rodzaju opisanej odporności bez uzasadnienia lub podanie\nnazwy nieprawidłowej, lub podanie tylko uzasadnienia, lub odpowiedź merytorycznie\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nSubstancje, z których organizm człowieka może wytwarzać witaminy, nazywane są\nprowitaminami.\nPodaj nazwę witaminy, dla której prowitaminą jest karoten przyjmowany wraz\nz pokarmem, oraz przykład jej znaczenia w organizmie człowieka.\nNazwa witaminy\nZnaczenie\nPoziom podstawowy\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie witaminy opisanej w tekście i określenie jej roli\nw organizmie człowieka (I.3.c.8)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n witamina A / retinol\n znaczenie (jedno spośród):\n- bierze udział w procesie widzenia / zapobiega kurzej ślepcie\n- bierze udział w odnawianiu barwnika wzrokowego siatkówki oka / rodopsyny\n- bierze udział w prawidłowym rogowaceniu nabłonka\n- bierze udział w metabolizmie hormonów steroidowych\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy witaminy oraz jednego przykładu jej znaczenia\nw organizmie człowieka\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. podanie nazwy witaminy bez podania przykładu jej\nznaczenia lub podanie znaczenia bez podania nazwy witaminy, lub odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (3 pkt)\nNa rysunku przedstawiono fragment układu pokarmowego człowieka.\nprzełyk\ntrzustka\ndwunastnica\njelita\nwątroba\nY\nX\nZ\nNa podstawie: H. Wiśniewski. Biologia dla III klas LO, Warszawa 1998.\na) Podaj nazwę enzymu wydzielanego w narządzie oznaczonym literą X i nazwę\nskładnika pokarmowego, który jest przez niego rozkładany.\nEnzym Składnik pokarmowy\nb) Podaj nazwę narządu oznaczonego na rysunku literą Y i określ funkcję, jaką pełni\nten narząd w układzie pokarmowym.\nc) Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania.\nJedną z głównych funkcji struktury oznaczonej na rysunku literą Z jest\nA. detoksykacja szkodliwych produktów przemiany materii.\nB. wchłanianie prostych związków organicznych.\nC. trawienie białek, węglowodanów i tłuszczów.\nD. wchłanianie wody.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 15. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nPodanie nazwy enzymu wydzielanego w narządzie wskazanym\nna rysunku i nazwy trawionego przez ten enzym składnika\npokarmowego (I.4.a.2)\nPoprawna odpowiedź:\n pepsyna - białko\n lipaza żołądkowa - tłuszcz (zemulgowany)\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy enzymu wydzielanego w żołądku oraz podanie nazwy\ntrawionego przez ten enzym składnika pokarmowego\n0 p. - za podanie tylko nazwy enzymu bez podania trawionego składnika pokarmowego lub\nodpowiedź merytorycznie niepoprawną, np. nazwa enzymu: podpuszczka\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie narządu wskazanego na rysunku i określenie jego\nfunkcji (I.1.a.4)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Pęcherzyk żółciowy - magazynuje (gromadzi) żółć wytwarzaną w wątrobie i uwalnia ją\ndo dwunastnicy z chwilą rozpoczęcia trawienia.\n Pęcherzyk żółciowy - zagęszcza żółć wytwarzaną w wątrobie i uwalnia ją do jelita\ncienkiego.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n9\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy narządu oznaczonego na rysunku literą Y i określenie\njego funkcji\n0 p. - za podanie tylko nazwy narządu bez podania funkcji lub odpowiedź niepoprawną,\nnp. pęcherzyk żółciowy produkuje / wydziela żółć.\nc) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie podstawowej funkcji jelita grubego (I.1.c.4)\nPoprawna odpowiedź:\nD. / wchłanianie wody\n1 p. - za zaznaczenie prawidłowego dokończenia zdania\n0 p. - za zaznaczenie odpowiedzi nieprawidłowej lub zaznaczenie więcej niż jednej\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nTłuszcze podlegają trawieniu tylko w postaci zemulgowanej.\nPodaj nazwę odcinka przewodu pokarmowego, w którym odbywa się emulgowanie\ntłuszczów, i wyjaśnij, dzięki czemu zachodzi ten proces.\nNazwa odcinka\nWyjaśnienie","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWyjaśnienie roli dwunastnicy w trawieniu tłuszczów (I.4.a.2)\nPoprawna odpowiedź:\n dwunastnica lub jelito cienkie\n Emulgowanie tłuszczów zachodzi pod wpływem żółci wytwarzanej w wątrobie\ni wydzielanej do dwunastnicy.\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy odcinka przewodu pokarmowego, w którym odbywa się\nemulgowanie tłuszczów oraz wyjaśnienie uwzględniające żółć wydzielaną przez\nwątrobę\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. podanie tylko nazwy odcinka przewodu pokarmowego bez\nwyjaśnienia, albo wyjaśnienie procesu bez podania nazwy odcinka przewodu\npokarmowego, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nSiatkówka oka zbudowana jest z komórek receptorowych - czopków i pręcików. Są one\nrozmieszczone w siatkówce nierównomiernie i mają różne właściwości.\nZaznacz dwie informacje charakteryzujące wyłącznie czopki.\nA. Najliczniej występują w środkowej części siatkówki - w dołku środkowym (plamce żółtej).\nB. Odpowiadają za postrzeganie kształtów i ruchu obserwowanych obiektów.\nC. Umożliwiają widzenie zarówno w jasnym, jak i w przyćmionym świetle.\nD. Odpowiadają za widzenie szczegółów obrazu i widzenie barwne.\nNr zadania\n12a)\n12b)\n13.\n14.\n15a)\n15b)\n15c)\n16.\n17.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie budowy i funkcjonowania siatkówki oka -\nokreślenie roli czopków w procesie widzenia (I.1.a.5)\nPoprawna odpowiedź:\n A / Najliczniej występują w środkowej części siatkówki - w dołku środkowym (plamce\nżółtej).\n D / Odpowiadają za widzenie szczegółów obrazu i widzenie barwne.\n1 p. - za poprawne zaznaczenie dwóch informacji charakteryzujących wyłącznie czopki\n0 p. - za\nzaznaczenie\ntylko\njednej\npoprawnej\ninformacji\nlub\ndwóch\ninformacji\nniepoprawnych, lub zaznaczenie więcej niż dwóch informacji\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n10","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono przykład łuku odruchowego.\nNa podstawie: J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, WSiP, Warszawa 1981.\na) Na podstawie analizy powyższego przykładu podaj nazwy dwóch neuronów, przez które\nprzekazywany jest impuls nerwowy w miejscu oznaczonym na schemacie literą A.\n1 2\nb) Podaj literę, którą na schemacie oznaczono efektor","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie neuronów uczestniczących w przewodzeniu\nimpulsu nerwowego w łuku odruchowym przedstawionym\nna schemacie ((I.4.b.5)\nPoprawna odpowiedź:\n1. neuron czuciowy\n2. neuron pośredniczący / kojarzeniowy / interneuron\n1 p. - za podanie poprawnych nazw dwóch neuronów, przez które przekazywany jest impuls\nnerwowy we wskazanym na schemacie miejscu łuku odruchowego\n0 p. - za podanie tylko jednej nazwy neuronu lub obu nazw niepoprawnych\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie efektora na przedstawionym schemacie łuku\nodruchowego(I.4.b.5)\nPoprawna odpowiedź:\nefektor: D\n1 p. - za podanie poprawnego oznaczenia efektora\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (3 pkt)\nNa rysunkach przedstawiono dwa narządy, które biorą udział w wydalaniu z organizmu\nczłowieka zbędnych lub szkodliwych produktów przemiany materii.\nNa podstawie: E. Bobrzyńska, Sprawdzanie i utrwalanie wiadomości z nauki o człowieku, WSiP, Warszawa 1987.\nUzupełnij poniższą tabelę, wpisując nazwy obu narządów oraz nazwy odpowiednich\nzwiązków chemicznych, które przez te narządy są wydalane.\nWydalane związki chemiczne\nNazwa narządu\ncharakterystyczny dla danego\nnarządu (1 przykład)\nwspólny dla obu\nnarządów\nA\nB\nA B\nPoziom podstawowy\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-3)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na rysunkach podstawowych narządów\nw organizmie człowieka i określenie ich roli w procesie wydalania\n(I.1.a.7)\nPoprawna odpowiedź:\nNazwa\nnarządu\nWydalane związki chemiczne\ncharakterystyczny dla danego narządu\n(1 przykład)\nwspólny dla obu narządów\nA\nnerka\nmocznik / amoniak / kwas moczowy\nwoda\nB\npłuca\ndwutlenek węgla\n3 p. - za poprawne wypełnienie wszystkich trzech kolumn tabeli dotyczących narządów\nprzedstawionych na rysunkach\n2 p. - za poprawne wypełnienie dwóch (z trzech) kolumn tabeli\n1 p. - za poprawne wypełnienie jednej (z trzech) kolumn tabeli\n0 p. - za wszystkie kolumny tabeli wypełnione nieprawidłowo","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nŁożysko zapewnia stałą łączność między matką a rozwijającym się zarodkiem. Jest narządem,\nktóry pełni wiele funkcji, np. wydziela relaksynę, stanowi barierę dla drobnoustrojów.\nPrzedstaw funkcję łożyska, inną niż funkcje wymienione w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie funkcji łożyska (I.1.c.4)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n wymiana gazowa - dostarczanie tlenu do krwi płodu i usuwanie dwutlenku węgla z krwi\npłodu\n dostarczanie substancji budulcowych i energetycznych do krwi płodu\n usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii (mocznika) z krwi płodu\n dostarczanie przeciwciał do krwi płodu.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n11\n1 p. - za poprawne podanie jednej funkcji łożyska, innej niż wymienione w tekście,\nz uwzględnieniem kierunku dostarczania lub usuwania substancji\n0 p. - za podanie funkcji odczytanej z tekstu lub odpowiedź niepełną, np. usuwanie\nszkodliwych substancji, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nPodejmowanie przez człowieka systematycznych wysiłków fizycznych, wyczynowo czy też\nrekreacyjnie, prowadzi do wielu zmian adaptacyjnych w jego organizmie. Poniżej\nwymieniono dwie zmiany zachodzące w organizmie człowieka pod wpływem wysiłku\nfizycznego.\nWybierz jedną zmianę adaptacyjną (A lub B) i określ jej rolę w profilaktyce chorób\nukładu krążenia człowieka.\nA. W czasie wykonywania umiarkowanego wysiłku fizycznego, wartości ciśnienia\nskurczowego i rozkurczowego u osób wytrenowanych są istotnie niższe od wartości\nstwierdzonych u osób, które nie ćwiczą.\nB. Systematyczny trening fizyczny powoduje wzrost stężenia cholesterolu zawartego\nwe frakcji HDL osocza, z jednoczesnym obniżeniem cholesterolu zawartego we frakcji\nLDL osocza, oraz obniżenie stężenia triglicerydów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nTworzenie informacji\nUzasadnienie na przykładzie wybranej zmiany adaptacyjnej\npozytywnego wpływu wysiłku fizycznego na organizm człowieka\n(III.3.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Zmiana adaptacyjna A. - niższe ciśnienie krwi może zapobiec zawałowi serca lub udarowi\nmózgu.\n Zmiana adaptacyjna B. - obniżenie ilości LDL a podwyższenie HDL chroni organizm\nprzed miażdżycą.\n1 p. - za poprawne określenie roli wybranej zmiany adaptacyjnej w profilaktyce chorób\nukładu krążenia\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. odnoszącą się wyłącznie do opisanych w tekście zmian lub\nodpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nOkreśl genetyczne podłoże każdej z wymienionych chorób, wstawiając literę X\nwe właściwej komórce tabeli.\nNazwa choroby\nSprzężenie\nz płcią\nAutosomia\ndominująca\nAutosomia\nrecesywna\nAberracja\nchromosomowa\nZespół Turnera\nZespół Downa\nHemofilia\nFenyloketonuria\nNr zadania\n18a)\n18b)\n19.\n20.\n21.\n22.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n3\n1\n1\n2\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nWiadomości i rozumienie Określenie sposobu dziedziczenia wskazanych chorób\ngenetycznych człowieka (I.4.c.17)\nPoprawna odpowiedź:\nNazwa choroby\nSprzężenie z\npłcią\nAutosomia\ndominująca\nAutosomia\nrecesywna\nAberracja\nchromosomowa\nZespół Turnera\nX\nZespół Downa\nX\nHemofilia\nX\nFenyloketonuria\nX\n2 p. - za poprawne określenie genetycznego podłoża wszystkich chorób wymienionych\nw tabeli\n1 p. - za poprawne określenie genetycznego podłoża dwóch lub trzech chorób\n0 p. - za określenie genetycznego podłoża tylko jednej choroby lub niepoprawne określenia\nwszystkich chorób","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono przepływ informacji genetycznej od DNA do białka.\nNa podstawie: J.H. Postlethwait, J.H. Hopson, R.C. Vernes, Biology. Bringing science to life, Oxford 1991.\na) Podaj nazwy procesów oznaczonych na schemacie literami X i Y, wybierając je\nspośród wymienionych.\ntranslacja, transkrypcja, transdukcja\nX Y\nb) Podaj nazwy trzech rodzajów RNA wytwarzanych w procesie X. Podkreśl ten rodzaj\nkwasu, który zawiera informację o składzie aminokwasów syntetyzowanego białka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOkreślenie etapów ekspresji informacji genetycznej\nprzedstawionych na schemacie (II.2.a)\nPoprawna odpowiedź:\nX - transkrypcja\nY - translacja\n1 p. - za podanie poprawnych nazw obu procesów oznaczonych na schemacie literami X i Y\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n12\n0 p. - za podanie poprawnej nazwy tylko jednego procesu lub nieprawidłowych nazw obu\nprocesów\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWyróżnienie rodzajów RNA powstających we wskazanym\nprocesie i określenie jego roli w biosyntezie białka (I.4.c.15)\nPoprawna odpowiedź:\nmRNA, tRNA, rRNA\n1 p. - za podanie trzech rodzajów RNA wytwarzanych w procesie oznaczonym na schemacie\nliterą X oraz podkreślenie mRNA\n0 p. - za podanie dwóch lub jednego rodzaju RNA, lub podanie trzech poprawnych nazw\nRNA i brak podkreślenia mRNA, lub podkreślenie innego rodzaju RNA, lub podanie\nnieprawidłowego przykładu RNA, który nie bierze udziału w translacji, np. snRNA","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nW roku 2003 opublikowano dokument stwierdzający zakończenie sekwencjonowania 99%\ngenomu człowieka z trafnością do 99,99%.\nPodaj, czy w celu poznania genomu człowieka zbadano sekwencję nukleotydów w DNA,\nczy w RNA. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie genomu człowieka (I.4.c.16)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nBadano sekwencję nukleotydów w DNA, ponieważ DNA stanowi materiał genetyczny\nczłowieka.\n1 p. - za podanie, że badano DNA oraz poprawne uzasadnienie\n0 p. - za podanie, że badano DNA bez uzasadnienia lub odpowiedź merytorycznie\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nGalaktozemia - choroba genetyczna człowieka, jest wywoływana przez zmutowany\nrecesywny allel (a) genu niesprzężonego z płcią i dziedziczy się według praw Mendla.\nChoroba ta występuje tylko u osób homozygotycznych pod względem tego genu.\nPodaj\nprawdopodobieństwo\nwystąpienia\ntej\nchoroby\nu\ndziecka\nzdrowych,\nheterozygotycznych rodziców. Zapisz poniżej odpowiednią krzyżówkę i podkreśl\ngenotyp chorego dziecka.\nGenotypy rodziców (P) ♀ ♂\nGamety\nGenotypy dzieci (F1)\nPrawdopodobieństwo\nPoziom podstawowy\n11","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-2)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia cech\nu człowieka - zapisanie krzyżówki genetycznej i określenie\nprawdopodobieństwa wystąpienia danej cechy (III.2.c)\nPoprawna odpowiedź:\n Genotypy rodziców (P) ♀ Aa ♂ Aa\nGamety A, a, A, a\nGenotypy dzieci (F1) AA, Aa, Aa, aa\n Prawdopodobieństwo 25 % / 0,25 / ¼\n2 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej (genotypy rodziców, gamety,\ngenotypy F1), podkreślenie genotypu chorego dziecka i na tej podstawie podanie\nwłaściwego prawdopodobieństwa\n1 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki i podkreślenie genotypu chorego dziecka, bez\npodania prawdopodobieństwa albo prawdopodobieństwo podane nieprawidłowo,\nnp. 1 : 4, lub poprawne zapisanie krzyżówki bez podkreślenia genotypu chorego\ndziecka i poprawnie podane prawdopodobieństwo\n0 p. - za niepoprawnie zapisanie nawet jednego genotypu w krzyżówce lub poprawnie\npodane prawdopodobieństwo przy nieprawidłowo zapisanej krzyżówce genetycznej\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n13","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"26","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (1 pkt)\nMatka ma grupę krwi AB.\nWybierz grupę krwi, której na pewno nie może mieć jej dziecko, niezależnie od tego,\njaką grupę krwi będzie miał jego ojciec. Podkreśl wybraną odpowiedź.\ngrupa krwi 0, grupa krwi A, grupa krwi B, grupa krwi AB","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia\ngrup krwi u człowieka (III.2.c)\nPoprawna odpowiedź:\ngrupa krwi 0\n1 p. - za podkreślenie właściwej grupy krwi, której na pewno nie może mieć dziecko\n0 p. - za podkreślenie niewłaściwej grupy krwi lub podkreślenie więcej niż jednej grupy krwi","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"27","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (3 pkt)\nDDD to środek chemiczny stosowany do zwalczania larw niektórych gatunków komarów.\nNa poniższym schemacie przedstawiono zmiany stężenia DDD w organizmach tworzących\nfragment sieci pokarmowej jeziora, w którym środek ten był zastosowany.\nŹródło: A. Mackenzie, A.S. Ball, S.R. Virdee, Krótkie wykłady. Ekologia, PWN, Warszawa 2007.\na) Określ zależność między stężeniem DDD w organizmach a ich miejscem\nwe fragmencie sieci pokarmowej przedstawionej na schemacie.\nb) Wyjaśnij, dlaczego w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej stężenie DDD\nw organizmie ryby drapieżnej jest porównywalne ze stężeniem DDD w organizmie\nptaka rybożernego.\nc) Spośród podanych określeń wybierz i podkreśl dwa, które mogą poprawnie\ncharakteryzować zależność międzygatunkową między rybą drapieżną i ptakiem\nrybożernym w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej.\nantagonistyczna, nieantagonistyczna, drapieżnictwo, konkurencja, pasożytnictwo\nNr zadania\n23a)\n23b)\n24.\n25.\n26.\n27a)\n27b)\n27c)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n12","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-3)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych na schemacie -\nokreślenie zależności między stężeniem pestycydu\nw organizmach a ich miejscem w sieci troficznej (III.2.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nIm organizm stanowi dalsze ogniwo sieci pokarmowej, tym większe jest stężenie DDD\nw jego organizmie.\n1 p. - za poprawne określenie zależności między stężeniem DDD w organizmach a ich\nmiejscem w przedstawionym na schemacie fragmencie sieci pokarmowej\n0 p. - za odpowiedź niepełną, która nie określa zależności, np. stężenie DDD zależy\nod miejsca organizmu w sieci pokarmowej, lub odpowiedź merytorycznie\nniepoprawną\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych na schemacie -\nwyjaśnienie przyczyny porównywalnego stężenia DDD\nw organizmie ryby drapieżnej i ptaka rybożernego (III.2.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nRyba drapieżna i ptak rybożerny zajmują ten sam poziom troficzny w przedstawionym\nfragmencie sieci pokarmowej i żywią się rybami planktonożernymi.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie porównywalnego stężenia DDD w organizmie ryby\ndrapieżnej i ptaka rybożernego w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej\n0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną lub niepełną, np. dlatego, że są mięsożerne\nc) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie zależności międzygatunkowej między rybą\ndrapieżną a ptakiem rybożernym w przedstawionym\nfragmencie sieci pokarmowej (I.3.a.2)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n antagonistyczna, konkurencja\n antagonistyczna, drapieżnictwo (w przypadku narybku)\n1 p. - za podkreślenie dwóch właściwych określeń, które mogą poprawnie charakteryzować\nzależność międzygatunkową między rybą drapieżną i ptakiem rybożernym\n0 p. - za odpowiedź niepełną (podkreślenie jednego określenia) lub podkreślenie więcej niż\ndwóch określeń, lub odpowiedź niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n14","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/28","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"28","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (2 pkt)\nKowalik to ptak z rzędu wróblowych, który żywi się przede wszystkim larwami\ni poczwarkami owadów, wydobywanymi z pęknięć kory drzew. W okresie zimowym\ngłównym jego pokarmem są nasiona roślin. Krogulec należy do ptaków drapieżnych i poluje\nm.in. na kowaliki. Oba ptaki występują w całej Europie w lasach, parkach i sadach.\na) Na podstawie powyższego tekstu podaj wszystkie poziomy troficzne, które może\nzajmować kowalik w łańcuchach pokarmowych.\nb) Korzystając z powyższych informacji, zapisz prawdopodobny łańcuch pokarmowy\nz udziałem kowalika i krogulca.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie na podstawie tekstu możliwych poziomów\ntroficznych, do których należy kowalik (I.3.a.2)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n konsument I rzędu / roślinożerca / poziom troficzny II\n konsument II (i III rzędu) / drapieżnik / poziom troficzny III (i IV)\n1 p. - za podanie na podstawie tekstu obu prawidłowych poziomów troficznych zajmowanych\nprzez kowalika w łańcuchach pokarmowych\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. podanie tylko jednego poziomu troficznego lub odpowiedź\nniepoprawną, np. mieszającą różne określenia: poziom troficzny II i drapieżnik\nb) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nZapisanie łańcucha pokarmowego z udziałem kowalika\ni krogulca na podstawie informacji w tekście (II.3.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n nasiona  kowalik  krogulec\n liście drzewa / drzewo  larwa owada / owad  kowalik  krogulec\n1 p. - za w całości poprawne zapisanie łańcucha pokarmowego z udziałem kowalika\ni krogulca\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną, np. łańcuch pokarmowy bez strzałek lub ze strzałkami\nskierowanymi odwrotnie","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/29","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (1 pkt)\nObieg materii w przyrodzie to proces ciągłego krążenia niezbędnych do życia substancji\nchemicznych między środowiskiem a organizmami żywymi.\nUzupełnij poniższy schemat, tak aby ilustrował obieg materii w przyrodzie. Wpisz\nw odpowiednie miejsca schematu określenia wybrane z poniższych.\nzwiązki organiczne, związki nieorganiczne, producenci, destruenci, konsumenci","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nSkonstruowanie schematu krążenia materii w ekosystemie\nz wykorzystaniem podanych informacji (II.3.a)\nPoprawna odpowiedź:\n1 p. - za poprawne uzupełnienie wszystkich elementów schematu\n0 p. - za niepoprawne wpisanie nawet jednego elementu schematu lub odpowiedź całkowicie\nniepoprawną\n2. konsumenci\n4. związki\nnieorganiczne\n1. producenci\n3. destruenci\nenergia\nsłoneczna\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n15","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/30","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"30","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nPaliwem często używanym w kotłach gazowych jest gaz ziemny, którego głównym\nskładnikiem jest metan CH4 (ok. 90%). Okazuje się jednak, że zamiast eksploatować złoża\nkopalin, można pozyskiwać metan z szybko odnawialnych upraw roślinnych. Podczas\nnaturalnego procesu fermentacji wytwarza się biogaz, który składa się z ok. 65% metanu\ni 35% dwutlenku węgla. Do produkcji metanu można również wykorzystywać różne odpadki\nroślinne, nawóz zwierzęcy oraz niewykorzystane plony.\nNa podstawie tekstu uzasadnij, że wykorzystanie biogazu jako źródła energii może\nprzyczynić się do ochrony środowiska.\nNr zadania\n28a)\n28b)\n29.\n30.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\n2.\n4.\n1.\n3.\nenergia\nsłoneczna\nPoziom podstawowy\n13\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie argumentu uzasadniającego korzyści dla ochrony\nśrodowiska z wykorzystania biogazu jako źródła energii (III.3.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Ograniczenie niszczenia naturalnego środowiska spowodowanego eksploatacją gazu\nziemnego.\n Wykorzystanie\nnieużytecznych\nroślin\nlub\nodpadków\ndo\nprodukcji\nenergii,\nco w konsekwencji spowoduje mniejsze zanieczyszczenie środowiska odpadami.\n1 p. - za podanie na podstawie tekstu przynajmniej jednej (lub dwóch korzyści)\ndla środowiska wynikających z wykorzystania biogazu\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną, np. zbyt ogólną, która nie odnosi się do ochrony\nśrodowiska, lub taką, która nie wynika z tekstu","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}