{"paper":{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":38,"source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nMitochondria to struktury wewnątrzkomórkowe, w których odbywa się synteza ATP.\nOceń prawdziwość informacji dotyczących mitochondriów. Wpisz w odpowiednich\nmiejscach tabeli literę P, jeśli informacja jest prawdziwa, lub literę F, jeśli informacja\njest fałszywa.\nP / F\n1. Mitochondria występują we wszystkich komórkach eukariotycznych.\n2. Liczba mitochondriów w komórkach jest zmienna i zależy od funkcji\noraz aktywności metabolicznej tkanki.\n3. Podziały mitochondriów mogą odbywać się wyłącznie w czasie podziału\nkomórki.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie organelli komórkowych na przykładzie\nmitochondriów (I.1.a.7)\nPoprawna odpowiedź:\n1 - F, 2 - P, 3 - F\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech informacji dotyczących mitochondriów\n0 p. - za niepoprawną ocenę jednej lub dwóch, lub wszystkich informacji","solution":"1 – F, 2 – P, 3 – F","image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nNa schematach A i B przedstawiono w uproszczeniu dwa rodzaje transportu substancji przez\nbłony komórkowe.\nA\nB\nNa podstawie: M. Mleczko, Biologia 1, Wrocław 2002.\nScharakteryzuj rodzaje transportu przedstawione na schematach. Wpisz w tabeli\nnumery właściwych informacji, wybierając je z poniższych.\nRodzaj transportu\n1. bierny 2. aktywny 3. wspomagany\nOpis transportu\nI - przemieszczanie się cząsteczek z obszaru stężenia niższego do miejsca stężenia wyższego przy\nudziale białek przenośnikowych i energii\nII - przemieszczanie się cząsteczek z obszaru stężenia wyższego do miejsca stężenia niższego przy\nudziale białek przenośnikowych i bez udziału energii\nIII - przemieszczanie się cząsteczek z obszaru stężenia wyższego do miejsca stężenia niższego\nbez udziału białek przenośnikowych i nakładu energii\nSchemat\nRodzaj transportu\nOpis transportu\nA\nB\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nScharakteryzowanie rodzajów transportu przez błony\nkomórkowe z wykorzystaniem podanych informacji (II.3.b)\nPoprawna odpowiedź:\nSchemat\nRodzaj transportu\nOpis transportu\nA\n1\nIII\nB\n2\nI\n2 p. - za poprawne scharakteryzowanie w tabeli obu przedstawionych na schematach\nrodzajów transportu\n1 p. - za poprawne scharakteryzowanie jednego z przedstawionych rodzajów transportu\n0 p. - za niepełną charakterystykę każdego z rodzajów transportu lub charakterystyki\nniepoprawne, np. schemat A: rodzaj transportu III, opis 1","solution":"<table><tr><td><b>Schemat</b></td><td><b>Rodzaj transportu</b></td><td><b>Opis transportu</b></td></tr><tr><td>A</td><td>1</td><td>III</td></tr><tr><td>B</td><td>2</td><td>I</td></tr></table>","image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nW komórkach wielu pierwotniaków występują wodniczki tętniące, pełniące istotną rolę\nw utrzymaniu stałości ich środowiska wewnętrznego.\nUzasadnij, że wodniczki tętniące w komórkach pierwotniaków słodkowodnych pełnią\nfunkcję adaptacyjną do środowiska. W odpowiedzi uwzględnij stężenie roztworu\nwewnątrzkomórkowego pierwotniaków i środowiska, w którym żyją.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie zależności pomiędzy organizmem\na środowiskiem na przykładzie osmoregulacji\nu pierwotniaków słodkowodnych (III.2.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Stężenie roztworu wewnątrzkomórkowego u pierwotniaków słodkowodnych jest wyższe\nod stężenia środowiska, w którym żyją (hipertoniczne), dlatego istnieje konieczność\nusuwania przez wodniczki tętniące nadmiaru napływającej wody.\n Pierwotniaki słodkowodne żyją w środowisku hipotonicznym (o niższym stężeniu niż\nroztwór wewnątrzkomórkowy), więc wodniczki tętniące umożliwiają usuwanie nadmiaru\nwody wnikającej do ich komórek.\n1 p. - za poprawne uzasadnienie funkcji adaptacyjnej wodniczek tętniących u pierwotniaków\nsłodkowodnych\npolegającej\nna usuwaniu\nnadmiaru\nwody\nz\nich\nkomórek,\nz uwzględnieniem stężenia roztworu wewnątrzkomórkowego i środowiska\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub zbyt ogólną, która nie odnosi się do różnicy stężeń roztworu\nwewnątrzkomórkowego i środowiska, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n3","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nPromienie UV przenikają przez ściany komórkowe bakterii. Są one pochłaniane zarówno\nprzez białka, jak i DNA tych komórek. Promienie UV rozrywają w tych związkach różne\nwiązania chemiczne, uszkadzając tym samym ich strukturę.\nW szpitalach i przychodniach stosuje się lampy wytwarzające promieniowanie UV, które\nunieszkodliwiają drobnoustroje chorobotwórcze.\nNa podstawie powyższych informacji, wyjaśnij wpływ promieniowania UV na\na) metabolizm bakterii\nb) rozmnażanie się bakterii.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie informacji w tekście wyjaśnienie wpływu\npromieniowania UV na metabolizm bakterii (III.2.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Zmiana struktury enzymów pod wpływem promieniowania UV, powoduje ich\nunieczynnienie i dlatego komórka nie może przeprowadzać procesów katalizy\nenzymatycznej, a w konsekwencji procesów metabolicznych.\n Uszkodzenie\nDNA\npowoduje\nzatrzymanie\nbiosyntezy\nbiałek\nenzymatycznych\nkatalizujących reakcje biochemiczne, co może prowadzić do zahamowania procesów\nmetabolicznych.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające związek przyczynowo-skutkowy, czyli\nwpływ zmiany struktury białek enzymatycznych na zahamowanie ich aktywności\nkatalitycznej\nlub\nwpływ\nuszkodzenia\nDNA\nna\nbrak\nsyntezy\nenzymów\ni w konsekwencji zahamowanie procesów metabolicznych\n0 p. - za wyjaśnienie, które nie uwzględnia wszystkich elementów związku przyczynowo-\nskutkowego lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie informacji w tekście wyjaśnienie wpływu\npromieniowania UV na rozmnażanie się bakterii (III.2.a)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Promieniowanie UV uszkadza DNA komórek, co uniemożliwia zachodzenie replikacji\ni w konsekwencji podziałów komórkowych.\n Promieniowanie UV uszkadza białka enzymatyczne odpowiedzialne za proces replikacji\nDNA lub przebieg podziału komórki, co uniemożliwia rozmnażanie się bakterii.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające związek przyczynowo-skutkowy, czyli\nwpływ uszkodzenia DNA na replikację albo wpływ uszkodzenia struktury enzymów\nbiorących udział w replikacji lub podziałach komórki, i w konsekwencji wpływ tych\nzmian na rozmnażanie się bakterii\n0 p. - za wyjaśnienie, które nie uwzględnia wszystkich elementów związku przyczynowo-\nskutkowego, np. wyjaśnienie, które nie odnosi się do replikacji, lub odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nSkóra zabezpiecza organizm człowieka przed wnikaniem do jego wnętrza różnych czynników\nszkodliwych, np. drobnoustrojów, substancji chemicznych i innych ciał obcych.\nPodaj cechę skóry, na przykładzie której uzasadnisz, że skóra może pełnić funkcję\nskutecznej bariery dla drobnoustrojów.\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4a)\n4b)\n5.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie obronnej przed drobnoustrojami funkcji skóry\nna przykładzie wybranej cechy skóry (I.1.c.6.P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\nSkóra jest skuteczną barierą dla drobnoustrojów, ponieważ:\n wydziela pot zawierający lizozym, który niszczy bakterie\n posiada\ngruczoły\nłojowe\nwydzielające\nnienasycone\nkwasy\ntłuszczowe,\nktóre\nunieszkodliwiają bakterie\n jej powierzchnia ma kwasowy odczyn hamujący rozmnażanie się bakterii\n złuszczający się naskórek w sposób mechaniczny usuwa patogeny\n zrogowaciała warstwa martwych komórek naskórka stanowi barierę mechaniczną dla\nbakterii.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n4\n1 p - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające cechę skóry i udział tej cechy w obronie\norganizmu przed drobnoustrojami\n0 p. - za odpowiedź niepełną, która podaje tylko cechę skóry bez określenia roli tej cechy\nlub odpowiedź zbyt ogólną, np. pot niszczy drobnoustroje, lub odpowiedź\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono katalityczne działanie pewnego enzymu.\nNa podstawie: P. Hoser, Fizjologia organizmów z elementami anatomii człowieka, Warszawa 2000.\na) Spośród wymienionych właściwości enzymu zaznacz dwie, które można określić\nwyłącznie na podstawie schematu.\nA. Nie zużywa się w trakcie reakcji.\nB. Nie wpływa na równowagę reakcji.\nC. Wykazuje dużą aktywność katalityczną.\nD. Przyśpiesza przebieg reakcji chemicznej.\nE. Jest specyficzny względem substratu dzięki koenzymowi.\nb) Zaznacz rodzaj enzymu, który katalizuje przedstawioną na schemacie reakcję\nenzymatyczną.\nA. Transferaza - enzym przenoszący grupy chemiczne z jednego związku na drugi.\nB. Liaza - enzym powodujący niehydrolityczny rozpad cząsteczek substratu.\nC. Ligaza - enzym katalizujący łączenie się dwóch cząsteczek.\nD. Hydrolaza - enzym biorący udział w reakcjach hydrolizy.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOkreślenie właściwości enzymu na podstawie informacji\nprzedstawionych na schemacie (II.1.b)\nPoprawna odpowiedź:\n A. / Nie zużywa się w trakcie reakcji.\n E. / Jest specyficzny względem substratu dzięki koenzymowi.\n1 p. - za poprawne zaznaczenie dwóch właściwości enzymu, które można określić wyłącznie\nna podstawie schematu\n0 p. - za poprawne zaznaczenie tylko jednej właściwości enzymu lub dwóch właściwości,\nktóre nie wynikają ze schematu lub zaznaczenie więcej niż dwóch właściwości\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZaklasyfikowanie enzymu przedstawionego na schemacie\nwedług typu przeprowadzanej reakcji (I.1.a.6)\nPoprawna odpowiedź:\nC. / Ligaza - enzym katalizujący łączenie się dwóch cząsteczek.\n1 p. - za poprawne zaznaczenie rodzaju enzymu, który katalizuje reakcję przedstawioną\nna schemacie\n0 p. - za zaznaczenie odpowiedzi nieprawidłowej lub zaznaczenie więcej niż jednej\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nStwierdzono, że pewna reakcja enzymatyczna zachodzi zawsze w temperaturze ok. 20 °C.\nOkreśl i uzasadnij, jaki wpływ na przebieg tej reakcji będzie miało\n1. podwyższenie temperatury do 70 °C\n2. obniżenie temperatury do 5 °C.\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie zależności przyczynowo-skutkowej\nna przykładzie wpływu zmian temperatury na przebieg reakcji\nenzymatycznej (III.2.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n1. Nastąpi zatrzymanie przebiegu reakcji, ponieważ podwyższenie temperatury spowoduje\nzniszczenie struktury trzeciorzędowej tego enzymu / denaturację tego enzymu.\n2. Nastąpi spowolnienie reakcji, ponieważ obniżenie temperatury spowoduje obniżenie\naktywności tego enzymu.\n2 p. - za poprawne określenie i uzasadnienie wpływu każdej z dwóch zmian temperatury\nna przebieg reakcji, uwzględniające wpływ temperatury na strukturę enzymu i jego\naktywność (1.) i na jego aktywność (2.)\n1 p. - za poprawne określenie i uzasadnienie jednego przypadku zmiany temperatury\nna przebieg reakcji enzymatycznej\n0 p. - za określenie tylko wpływu temperatury na przebieg reakcji bez uzasadnienia lub obie\nodpowiedzi merytorycznie niepoprawne, np. zawierające informację, że dana reakcja\nnie zajdzie\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n5","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nW wielu komórkach powstaje, szkodliwy dla komórki, nadtlenek wodoru (H2O2). Jego\nneutralizacja odbywa się dzięki specyficznemu enzymowi - katalazie.\nWykonano doświadczenie, w którym do dwóch słoików wlano jednakową ilość 3% roztworu\nH2O2 (wody utlenionej). Do jednego ze słoików włożono kawałek świeżej, surowej wątroby\nbydlęcej. Na rysunku przedstawiono wyniki tego doświadczenia.\nNa podstawie: J. Chisholm, D. Beeson, Biologia, Wyd. Penta, Warszawa 1991.\na) Sformułuj problem badawczy do powyższego doświadczenia.\nb) Podaj, na czym polega neutralizacja nadtlenku wodoru przez komórki wątroby\nssaka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie problemu badawczego na podstawie opisu\nprzebiegu doświadczenia (III.1.a)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Czy w komórkach wątroby występuje enzym (katalaza) rozkładający nadtlenek wodoru?\n Badanie obecności katalazy w komórkach wątroby.\n1 p. - za poprawne sformułowanie problemu badawczego odnoszącego się do występowania\nkatalazy w komórkach wątroby\n0 p. - za problem badawczy, który nie uwzględnia katalazy lub odnoszący się tylko\ndo funkcji katalazy, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie wyniku przeprowadzonego doświadczenia -\nwyjaśnienie procesu rozkładu nadtlenku wodoru (III.1.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Neutralizacja nadtlenku wodoru przez komórki wątroby polega na jego rozkładzie przez\nkatalazę, na wodę i tlen.\n W komórkach wątroby zachodzi reakcja rozkładu: 2H2O2\n\n\n\nkatalaza\n2H2O + O2\n1 p. - za poprawną odpowiedź uwzględniającą rozkład H2O2 na wodę i tlen\n0 p. - za odpowiedź niepełną, która nie uwzględnia obu produktów rozkładu lub odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nJednym z rodzajów leukocytów we krwi człowieka są granulocyty obojętnochłonne -\nneutrofile. Pełnią one funkcje obronne, głównie przeciwbakteryjne. Substancje chemiczne\nwydzielane przez drobnoustroje chorobotwórcze wyzwalają u granulocytów zdolność\ndo przechodzenia przez nieuszkodzone ściany naczyń włosowatych, co umożliwia tym\nkomórkom przemieszczanie się do ognisk zapalnych (skupisk bakterii). Tam fagocytują\ndrobnoustroje chorobotwórcze i następnie trawią je dzięki enzymom zawartym w lizosomach.\nNa podstawie: G. Góralski, W. Hałdaś, J. Kasza, A. Kłyś, R. Konieczny, M. Osiołek, M. Popielarska,\nA. Wojtusiak, Encyklopedia szkolna. Biologia, Kraków 2006.\na) Na podstawie powyższych informacji podaj dwie cechy granulocytów obojętnochłonnych,\nktóre umożliwiają im skuteczną walkę z bakteriami.\n1 2\nb) Wybierz i podkreśl dwie cechy opisanej odporności organizmu.\nswoista, nieswoista, wrodzona, nabyta\nNr zadania\n6a)\n6b)\n7.\n8a)\n8b)\n9a)\n9b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nH2O2\n(woda\nutleniona)\npęcherzyki\ngazu\nwątroba\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie z tekstu cech granulocytów obojętnochłonnych,\nuzasadniających ich funkcję obronną (II.1.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (dwie spośród):\n zdolność przemieszczania się do ognisk zapalnych\n zdolność do fagocytozy drobnoustrojów\n obecność w lizosomach odpowiednich enzymów trawiących bakterie\n zdolność do rozpoznawania substancji wydzielanych przez bakterie\n1 p. - za podanie na podstawie tekstu dwóch cech granulocytów obojętnochłonnych\numożliwiających skuteczną walkę z bakteriami\n0 p. - za podanie tylko jednej poprawnej cechy lub dwóch cech, które nie wynikają z tekstu,\nlub odpowiedzi niepoprawne\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n6\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie rodzaju odporności organizmu warunkowanej\nprzez granulocyty obojętnochłonne (I.4.a.8.P)\nPoprawna odpowiedź:\nodporność: nieswoista, wrodzona\n1 p. - za podkreślenie dwóch poprawnych cech odporności opisanej w tekście\n0 p. - za podkreślenie tylko jednej poprawnej cechy lub dwóch cech niepoprawnych, lub\nwięcej niż dwóch cech","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nZaznacz dwie odpowiedzi, które mogą być poprawnym dokończeniem poniższego\nzdania.\nPodobieństwem w budowie tętnic i żył jest\nA. obecność zastawek.\nB. trójwarstwowość ścian.\nC. jednakowy kształt przekroju.\nD. obecność śródbłonka.\nE. jednakowa grubość mięśniówki.","answer":"B, D","answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie podobieństwa w budowie tętnic i żył wynikającego\nz ich porównania (I.2.b.2.P)\nPoprawna odpowiedź:\n B. / trójwarstwowość ścian\n D. / obecność śródbłonka\n1 p. - za zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi określających podobieństwo\nw budowie tętnic i żył\n0 p. - za zaznaczenie tylko jednej poprawnej odpowiedzi lub dwóch odpowiedzi\nniepoprawnych, lub zaznaczenie więcej niż dwóch odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono fragment układu pokarmowego człowieka.\nNa podstawie: J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, WSiP, Warszawa 1981.\na) Podaj nazwę struktury oznaczonej na rysunku literą B i określ jej funkcję\nw układzie pokarmowym człowieka.\nb) Zapisz literę, którą na rysunku oznaczono strukturę produkującą wydzielane\ndo dwunastnicy enzymy trawienne. Podaj jej nazwę.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na schemacie wskazanego elementu budowy\nukładu pokarmowego i określenie jego funkcji (I.1.a.1.P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Pęcherzyk żółciowy - magazynuje żółć wytwarzaną w wątrobie i dostarcza ją\ndo dwunastnicy z chwilą rozpoczęcia trawienia.\n Pęcherzyk żółciowy - zagęszcza żółć wytwarzaną w wątrobie i uwalnia ją do jelita\ncienkiego z chwilą rozpoczęcia trawienia.\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy struktury wskazanej na rysunku i określenie jej funkcji\n0 p. - za podanie tylko nazwy struktury bez określenia jej funkcji lub odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną, np. produkuje lub wydziela żółć\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na schemacie elementu budowy układu\npokarmowego na podstawie jego funkcji (I.1.c.1.P)\nPoprawna odpowiedź:\n struktura: C\n trzustka\n1 p. - za\npodanie\nlitery\noznaczającej\nstrukturę\nwydzielającą\nenzymy\ntrawienne\ndo dwunastnicy oraz podanie nazwy struktury\n0 p. - za podanie tylko oznaczenia literowego tej struktury lub tylko jej nazwy, lub\nodpowiedź niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n7","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nPrzełyk jest umięśnioną rurą, której ściana zbudowana jest z dwóch warstw mięśni, dzięki\nktórym możliwe jest przesuwanie pokarmu w kierunku żołądka.\nUwzględniając rolę mięśni przełyku, wyjaśnij, jak to jest możliwe, że człowiek stojący\nna głowie może jeść.\nC\nA\nB\ndwunastnica\nPoziom rozszerzony\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie zależności między ruchami perystaltycznymi\nprzełyku a przemieszczaniem się pokarmu w przewodzie\npokarmowym człowieka (III.2.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Mięśnie przełyku wykonują ruchy perystaltyczne (robaczkowe), które przesuwają pokarm\nw kierunku od gardła aż do żołądka.\n W przełyku pokarm przesuwany jest w kierunku żołądka, dzięki skurczom mięśni\npodłużnych i okrężnych, które jednocześnie uniemożliwiają jego cofanie się.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające ruchy perystaltyczne mięśni przełyku, lub\npracę mięśni okrężnych oraz podłużnych zapobiegającą cofaniu się pokarmu\n0 p. - za odpowiedź, która uwzględnia jedynie ruchy mięśni przełyku lub tylko przesuwanie\nsię pokarmu bez określenia kierunku, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (3 pkt)\nNa wykresie przedstawiono rozmieszczenie receptorów - czopków i pręcików - w siatkówce\noka człowieka. Badano ich zagęszczenie w różnych odległościach od dołka środkowego.\nOdległości określono w stopniach odchylenia od osi optycznej oka.\nNa podstawie: http //www.swiatlo.tak.pl/pts/pts-oko-proces-widzenia.php\na) Na podstawie informacji przedstawionych na wykresie opisz dołek środkowy\n(plamkę żółtą), uwzględniając rodzaje i ilość receptorów.\nb) Podaj nazwę miejsca X na wykresie i wyjaśnij, dlaczego w tym miejscu nie ma\nżadnych receptorów.\nc) Podaj nazwę receptorów, których jest najwięcej w siatkówce oka, oraz określ ich rolę\nw procesie widzenia.\nNr zadania\n10.\n11a)\n11b)\n12.\n13a)\n13b)\n13c)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-3)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOpisanie budowy dołka środkowego (plamki żółtej) w siatkówce\noka na podstawie informacji przedstawionych na wykresie\n(II.1.b)\nPoprawna odpowiedź:\nDołek środkowy (plamka żółta) zawiera bardzo dużo (ok. 160 tys.) czopków i niewielką\nliczbę pręcików.\n1 p. - za poprawny na podstawie schematu opis dołka środkowego (plamki żółtej)\nuwzględniający oba rodzaje receptorów i ich ogólną ilość\n0 p. - za opis uwzględniający tylko jeden rodzaj receptorów lub oba rodzaje receptorów bez\nokreślenia ich ogólnej ilości, lub za opis podany nie na podstawie wykresu,\nnp. stwierdzający całkowity brak pręcików, lub za odpowiedź merytorycznie\nniepoprawną\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie roli tarczy nerwu wzrokowego (plamki ślepej)\nw funkcjonowaniu oka (I.1.a.5.P)\nPoprawna odpowiedź:\nTarcza nerwu wzrokowego (plamka ślepa) - to miejsce wyjścia nerwu wzrokowego z oka.\n1 p. - za podanie prawidłowej nazwy miejsca oznaczonego na schemacie literą X oraz\npoprawne wyjaśnienie uwzględniające nerw wzrokowy\n0 p. - za podanie prawidłowej nazwy miejsca oznaczonego na schemacie literą X bez\nwyjaśnienia lub wyjaśnienie bez podania nazwy wskazanego miejsca, lub odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n8\nc) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozróżnienie i scharakteryzowanie elementów budowy\nsiatkówki oka (I.1.a.5.P)\nPoprawna odpowiedź:\nPręciki (komórki pręcikonośne) - są odpowiedzialne za widzenie przy słabym oświetleniu /\nczarno-białe / postrzeganie kształtu i ruchu.\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy receptorów, których jest najwięcej w siatkówce oka, oraz\nokreślenie ich roli w procesie widzenia\n0 p. - za podanie tylko nazwy receptorów bez określenia ich roli lub odpowiedź niepoprawną,\nlub zbyt ogólną, np. odnoszącą się tylko do odbioru bodźców świetlnych","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nPrzeprowadzono obserwacje, których celem było ustalenie rozmieszczenia receptorów dotyku\nw różnych miejscach skóry człowieka. Do pobudzania receptorów dotyku posłużono się\ncyrklem, którym dotykano skóry równocześnie dwoma jego ramionami. Moment, w którym\njednocześnie odczuwano dotyk obu ramion cyrkla oznaczał podrażnienie dwóch sąsiednich\nreceptorów, czyli pokazywał odległość między nimi.\nNa poniższych rysunkach przedstawiono uśrednione wyniki obserwacji zebrane z kilku prób.\nNa podstawie: J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, WSiP, Warszawa 1981.\nZaznacz poprawny wniosek, który sformułowano na podstawie analizy wyników\nprzeprowadzonych obserwacji.\nA. Zagęszczenie receptorów dotykowych w skórze różnych części ciała człowieka jest\nwszędzie takie samo.\nB. Receptory dotykowe występują w różnych miejscach ciała człowieka i są równomiernie\nrozmieszczone na ich powierzchni.\nC. Receptory dotykowe są nierównomiernie rozmieszczone w skórze człowieka w różnych\nczęściach jego ciała, w jednych miejscach jest ich więcej niż w innych.\nD. Im większa jest odległość między podrażnionymi punktami na skórze, tym więcej\nreceptorów dotykowych znajduje się między nimi.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku na podstawie analizy wyników\nprzeprowadzonych obserwacji (III.3.a)\nPoprawna odpowiedź:\nC. / Receptory dotykowe są nierównomiernie rozmieszczone w skórze, w różnych częściach\njego ciała, w jednych miejscach jest ich więcej niż w innych.\n1 p. - za zaznaczenie prawidłowego wniosku dotyczącego rozmieszczenia receptorów dotyku\nw skórze człowieka\n0 p. - za zaznaczenie wniosku niewłaściwego lub zaznaczenie więcej niż jednego wniosku","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nNeurotransmitery są odpowiedzialne za przekazywanie impulsów nerwowych przez neurony.\nWiele tzw. leków psychotropowych wpływa na ilość neurotransmiterów w szczelinie\nsynaptycznej. W przypadku chorób, w których występuje nadmiar neurotransmiterów,\nodpowiedni lek może np. zablokować ich receptory w synapsie.\nWyjaśnij, dlaczego nie wolno prowadzić samochodu po zażyciu leku o działaniu\nopisanym w tekście.\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku między wpływem leku\npsychotropowego na działanie synapsy a funkcjonowaniem\nośrodkowego układu nerwowego (III.1.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Lek ten uniemożliwia przekazanie impulsu nerwowego na następny neuron, co powoduje\nspowolnienie lub zahamowanie reakcji na dany bodziec podczas prowadzenia samochodu.\n Lek ten może powodować wygaszenie impulsu nerwowego w synapsie, co skutkuje\nspowolnieniem lub zahamowaniem reakcji kierowcy.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie przyczyny uniemożliwiającej prowadzenie samochodu\npo zażyciu leku o działaniu opisanym w tekście, które uwzględnia związek\nprzyczynowo- skutkowy: hamowanie lub brak przekazywania impulsu nerwowego\nw synapsie - spowolnienie lub zahamowanie reakcji człowieka\n0 p. - za wyjaśnienie, które nie uwzględnia wszystkich elementów związku przyczynowo-\nskutkowego lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n9","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nOgólnie działanie hormonów polega na stymulacji lub hamowaniu pewnych mechanizmów\nw komórkach narządów docelowych. Wiele hormonów ma działanie wzajemnie\nantagonistyczne.\nSpośród niżej wymienionych hormonów wybierz dwa, które działają wzajemnie\nantagonistycznie, i podaj, na czym polega antagonizm ich działania.\ninsulina, wazopresyna, kalcytonina, glukagon, adrenalina","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie mechanizmu regulacji hormonalnej u człowieka\nna przykładzie działania hormonów antagonistycznych\ntrzustki (I.4.a.11.P)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nInsulina powoduje spadek stężenia glukozy we krwi, natomiast glukagon powoduje wzrost\nstężenia glukozy we krwi.\n1 p. - za prawidłowy wybór dwóch hormonów działających antagonistycznie oraz podanie,\nna czym polega antagonizm ich działania\n0 p. - za podanie tylko nazw hormonów bez podania na czym polega antagonizm ich\ndziałania lub za podanie obok insuliny i glukagonu nazw innych hormonów, lub\nodpowiedź merytorycznie niepoprawną, np. glukagon rozkłada glikogen na glukozę.","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono cykl życiowy jednego z krążkopławów.\nNa podstawie: L. Hausbrandt, W. Kot, M. Wiechetek, Biologia dla techników i liceów ogólnokształcących dla\npracujących, Warszawa 1995.\nKorzystając z rysunku, dokonaj korekty poniższych zdań, wykreślając w każdym z nich\nokreślenie nieprawdziwe.\n1. Meduzy rozmnażają się płciowo / bezpłciowo.\n2. Zapłodnienie u przedstawionego krążkopława jest zewnętrzne / wewnętrzne.\n3. W cyklu życiowym krążkopławów oba pokolenia - meduza i polip - są haploidalne /\ndiploidalne.","answer":"1. Meduzy rozmnażają się płciowo / <s>bezpłciowo</s>.\n2. Zapłodnienie u przedstawionego krążkopława jest zewnętrzne / <s>wewnętrzne</s>.\n3. W cyklu życiowym krążkopławów oba pokolenia – meduza i polip – są <s>haploidalne</s> / diploidalne.","answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nUporządkowanie przedstawionych na schemacie informacji\ndotyczących cyklu życiowego krążkopławów (I.4.a.9)\nPoprawna odpowiedź:\n1. Meduzy rozmnażają się płciowo / bezpłciowo.\n2. Zapłodnienie u przedstawionego krążkopława jest zewnętrzne / wewnętrzne.\n3. W cyklu życiowym krążkopławów oba pokolenia -meduza i polip - są haploidalne /\ndiploidalne.\n1 p. - za poprawne wykreślenie wszystkich trzech nieprawdziwych określeń\n0 p. - za poprawne wykreślenie tylko dwóch lub jednego nieprawdziwego określenia,\nlub odpowiedź niepoprawną, np. wykreślenie prawdziwych określeń","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nPoniżej przedstawiono cechy dotyczące budowy i fizjologii ryb.\n1. opływowy kształt ciała 2. oddychanie tlenem rozpuszczonym w wodzie\n3. wydzielanie śluzu przez gruczoły śluzowe skóry 4. krótkowzroczność oczu\n5. obecność linii nabocznej 6. obecność pęcherza pławnego\nPodaj oznaczenia cyfrowe\na) dwóch cech, które stanowią przystosowanie ryb do pokonywania dużego oporu wody\nb) cechy, która ułatwia rybom regulowanie głębokości ich zanurzenia\nNr zadania\n14.\n15.\n16.\n17.\n18a)\n18b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie w budowie ryb cech adaptacyjnych do pokonywania\noporu wody (I.3.a.2)\nPoprawna odpowiedź:\n1. / opływowy kształt ciała\n3. / wydzielanie śluzu przez gruczoły śluzowe\n1 p. - za podanie obu oznaczeń cyfrowych poprawnie wybranych cech, które stanowią\nprzystosowanie ryb do pokonywania dużego oporu wody\n0 p. - za podanie oznaczenia tylko jednej cechy lub dwóch cech niepoprawnych, lub podanie\nwięcej niż dwóch cech\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie w budowie ryb cechy odpowiedzialnej za regulację\ngłębokości ich zanurzenia (I.3.a.2)\nPoprawna odpowiedź:\n6. / obecność pęcherza pławnego\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n10\n1 p. - za podanie oznaczenia cechy, która ułatwia rybom regulowanie głębokości zanurzenia\nw wodzie\n0 p. - za podanie oznaczenia cechy wybranej niepoprawnie lub podanie oznaczeń więcej niż\njednej cechy","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nCechą budowy szkieletu ptaka jest obecność grzebienia na mostku. Na drodze ewolucji\nniektóre z ptaków grzebień ten wtórnie utraciły.\nNa rysunkach przedstawiono przykłady różnych ptaków: A - kazuar, B - pingwin,\nC - myszołów.\nUwaga: nie zachowano proporcji wielkości ptaków.\nA B C\nNa podstawie: B. Koszewska, T. Zabłocka, Zoologia. Jedność i różnorodność zwierząt, WSiP, Warszawa 1997.\nPodaj, które z przedstawionych ptaków mają grzebień na mostku i jaką rolę odgrywa\nta struktura w sposobie poruszania się każdego z nich.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie związku obecności grzebienia na mostku ptaków\nze sposobem ich poruszania się (I.2.a.2)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nGrzebień na mostku zachowały:\n pingwin - grzebień służy jako miejsce przyczepu mięśni skrzydeł, których pingwiny\nużywają do pływania w wodzie\n myszołów - grzebień służy jako miejsce przyczepu mięśni skrzydeł, których myszołowy\nużywają do latania.\n2 p. - za podanie nazw dwóch ptaków spośród przedstawionych na rysunkach, które mają\ngrzebień na mostku i określenie roli tej struktury w sposobie poruszania się każdego\nz nich\n1 p. - za podanie nazwy jednego ptaka spośród przedstawionych na rysunkach, który ma\ngrzebień na mostku i określenie roli tej struktury w sposobie jego poruszania się\n0 p. - za podanie tylko nazw ptaków bez określenia roli grzebienia na mostku u każdego\nz nich lub uzasadnienie ogólne bez wskazania roli mięśni w poruszaniu się\n(pływanie / latanie), np. grzebień stanowi miejsce przyczepu skrzydeł, lub odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono dziobaka i kolczatkę, które należą do ssaków.\nŹródło: T. Umiński, Biologia cz. 2. Podręcznik do klasy drugiej LO, Warszawa 1998.\na) Podaj nazwę kontynentu, na którym żyją dziobak i kolczatka.\nb) Podaj jedną cechę występującą u dziobaka i kolczatki, która odróżnia te zwierzęta\nod wszystkich pozostałych ssaków.\nkolczatka\ndziobak\nPoziom rozszerzony\n11","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie przynależności systematycznej dziobaka i kolczatki -\npodanie miejsca ich występowania (I.1.a.3)\nPoprawna odpowiedź:\nAustralia (i Tasmania)\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy kontynentu, na którym żyją dziobak i kolczatka\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie przynależności systematycznej dziobaka i kolczatki -\nwskazanie cech odróżniających je od wszystkich pozostałych\nssaków (I.1.a.9)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n jajorodność / jajożyworodność\n obecność steku\n obecność kości kruczej\n1 p. - za podanie poprawnej cechy występującej tylko u stekowców i odróżniającej dziobaka\ni kolczatkę od wszystkich pozostałych ssaków\n0 p. - za podanie cechy ssaków, która nie jest swoistą cechą stekowców, np. są owłosione, nie\nmają zębów, lub podanie więcej niż jednej cechy ssaków (w tym cechy swoistej), lub\nodpowiedź merytorycznie niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n11","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nPchła ludzka jest pasożytem zewnętrznym człowieka. Całkowity rozwój tego owada trwa\nzależnie od warunków zewnętrznych od 18 do 332 dni. Zapłodnione samice po napiciu się\nkrwi człowieka składają jaja, z których rozwijają się beznogie, ruchliwe i robakowate larwy,\nżywiące się resztkami organicznymi. Po dwukrotnym linieniu następuje przeobrażenie larwy\nw poczwarkę, z której powstaje imago. Imago żyje od 3 do 4 miesięcy i żywi się krwią.\na) Podaj nazwę typu przeobrażenia występującego w cyklu rozwojowym pchły ludzkiej.\nb) Uzupełnij schemat cyklu rozwojowego pchły ludzkiej, wpisując wszystkie stadia\nrozwojowe wymienione w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie sposobu rozmnażania się zwierząt\nna przykładzie pchły ludzkiej ((I.4.a.9)\nPoprawna odpowiedź:\nprzeobrażenie zupełne (holometabolia)\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy typu przeobrażenia występującego w cyklu rozwojowym\npchły ludzkiej\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną, np. przeobrażenie pełne\nb) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nSkonstruowanie schematu cyklu rozwojowego pchły ludzkiej\nna podstawie tekstu (II.3.a)\nPoprawna odpowiedź:\nzapłodnione jajo  larwa  larwa  larwa  poczwarka  imago\n1 p. - za poprawne w całości uzupełnienie schematu cyklu rozwojowego pchły ludzkiej\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nNa proces fotosyntezy składają się reakcje zależne i reakcje niezależne od światła.\nSpośród poniższych zdań zaznacz dwa, które zawierają prawdziwe informacje dotyczące\nprzebiegu i lokalizacji reakcji fotosyntezy.\nA. Wykorzystanie energii świetlnej w procesie fotosyntezy umożliwiają cząsteczki chlorofilu\nzgrupowane w tzw. fotoukładach, w stromie chloroplastu.\nB. Produkcja ATP i NADPH jest rezultatem inicjowanej przez światło wędrówki elektronów\nprzez łańcuch przenośników oraz fotolizy wody.\nC. W czasie reakcji fosforylacji cyklicznej, odbywającej się w tylakoidach chloroplastów,\nzachodzi synteza ATP połączona z powstawaniem NADPH.\nD. Wytworzone NADPH jest wykorzystywane w cyklu Calvina do syntezy cukru (aldehydu\n3-fosfoglicerynowego), jako czynnik utleniający i jako źródło energii.\nE. W cyklu Calvina przekształcanie dwutlenku węgla w cukier (aldehyd 3-fosfoglicerynowy)\nrozpoczyna\nsię\nprzyłączeniem\ncząsteczki\ndwutlenku\nwęgla\ndo\ncząsteczki\npięciowęglowego związku organicznego.\nNr zadania\n19.\n20a)\n20b)\n21a)\n21b)\n22.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\n2\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nzapłodnione\njajo\n1 2\n1 - pierwsze linienie\n2 - drugie linienie\nPoziom rozszerzony\n12","answer":"B. / Produkcja ATP i NADH jest rezultatem inicjowanej przez światło wędrówki elektronów przez łańcuch przenośników oraz dzięki fotolizie wody.\nE. / W cyklu Calvina przekształcanie dwutlenku węgla w cukier (aldehyd 3-fosfoglicerynowy) rozpoczyna się przyłączeniem cząsteczki dwutlenku węgla do cząsteczki pięciowęglowego związku organicznego.","answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie przebiegu i lokalizacji procesu\nfotosyntezy (I.4.a.3)\nPoprawne odpowiedzi:\n B. / Produkcja ATP i NADH jest rezultatem inicjowanej przez światło wędrówki\nelektronów przez łańcuch przenośników oraz dzięki fotolizie wody.\n E. / W\ncyklu\nCalvina\nprzekształcanie\ndwutlenku\nwęgla\nw\ncukier\n(aldehyd\n3-fosfoglicerynowy) rozpoczyna się przyłączeniem cząsteczki dwutlenku węgla\ndo cząsteczki pięciowęglowego związku organicznego.\n2 p. - za zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi dotyczących procesu fotosyntezy\n1 p. - za zaznaczenie jednej poprawnej odpowiedzi dotyczącej procesu fotosyntezy lub\nzaznaczenie dwóch odpowiedzi ( w tym jednej poprawnej)\n0 p. - za zaznaczenie dwóch odpowiedzi nieprawidłowych lub zaznaczenie więcej niż dwóch\nodpowiedzi\n1\n2\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n12","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nWykonano doświadczenie, którego celem było zbadanie roli procesu transpiracji\nw transporcie wody u roślin. W słoju z wodą umieszczono kilka liści selera naciowego.\nNa powierzchnię wody naniesiono cienką warstwę oleju i zaznaczono poziom wody. Słój\numieszczono w ciepłym pomieszczeniu. Po trzech godzinach zaobserwowano, że poziom\nwody w słoju obniżył się, co zilustrowano na poniższym rysunku.\nNa podstawie: J. Chisholm, D. Beeson. Biologia. Wyd. Penta, Warszawa 1991.\na) Sformułuj hipotezę badawczą potwierdzoną wynikiem doświadczenia.\nb) Wyjaśnij znaczenie warstwy oleju na powierzchni wody w tym doświadczeniu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie hipotezy badawczej potwierdzonej wynikiem\nprzeprowadzonego doświadczenia (III.1.a.)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Transpiracja z powierzchni liści warunkuje przepływ wody w roślinie.\n Transport wody w liściach roślin odbywa się na skutek siły ssącej wywołanej transpiracją.\n1 p. - za sformułowanie trafnej hipotezy badawczej odnoszącej się do celu doświadczenia,\nczyli roli procesu transpiracji w transporcie wody u roślin\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub zbyt ogólną, np. transpiracja wpływa na transport wody\nw roślinie\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie wpływu zaplanowanych warunków doświadczenia\nna jego przebieg i wynik (III.1.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nOlej zapobiega parowaniu wody z jej powierzchni w słoju, co mogłoby mieć wpływ\nna poprawność wyników badań.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające rolę warstwy oleju w uniemożliwieniu\nparowania wody z jej powierzchni w słoju\n0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nW tabeli zamieszczono dane dotyczące prędkości przewodzenia wody w drewnie\nu wybranych grup roślin.\nGrupa roślin\nMaksymalna prędkość przewodzenia wody\nw drewnie (cm/min)\nIglaste (nagonasienne)\n2\nDrzewiaste dwuliścienne\n73\nZielne jedno- i dwuliścienne\n100\nNa podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, C.A. Ville, Biologia, Wyd. Multico, Warszawa 2007.\nWyjaśnij, czym uwarunkowana jest różnica w prędkości przewodzenia wody u roślin\niglastych i dwuliściennych. W odpowiedzi uwzględnij różnice w budowie ich drewna.\nwarstwa oleju\npo 3 godzinach\ndoświadczenia\nwoda\nblaszka liściowa\nogonek liściowy\nPoziom rozszerzony\n13\nPoniższe informacje wykorzystaj do rozwiązania zadania 25. i 26.\nAzot i potas wywierają największy wpływ na wysokość i jakość plonów (zawartość sacharozy\nw korzeniach) buraków cukrowych. Badano wysokość plonów buraków cukrowych\nnawożonych dwoma różnymi dawkami azotu w zależności od odpowiednich dawek potasu.\nWyniki przedstawiono w tabeli.\nPlony buraków cukrowych\nw t/ha przy dawkach azotu\nIlość potasu (w formie K2O)\nw kg/ha\n120 kg/ha\n180 kg/ha\nbez potasu\n50\n51\n80\n53\n55\n160\n56\n58\n240\n58\n60\nNa podstawie: Buraki cukrowe, http://www.kali-gmbh.com.pl","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie różnicy w prędkości przewodzenia wody u roślin\niglastych i dwuliściennych w zależności od budowy ich\ndrewna (III.2.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nKomórki drewna roślin iglastych mają postać cewek i przepływ wody odbywa się przez\njamki, co spowalnia przewodzenie wody, natomiast drewno roślin dwuliściennych tworzą\nrurkowate naczynia bez ścian poprzecznych, przez które woda przepływa łatwiej\ni przewodzenie wody u tych roślin zachodzi szybciej.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie różnicy w prędkości przewodzenia wody u roślin iglastych\ni dwuliściennych, uwzględniające różnice w budowie cewek i naczyń\n0 p. - za odpowiedź ogólną, która nie uwzględnia różnic w budowie drewna wskazanych\nroślin, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n13","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nNa podstawie powyższych danych narysuj diagram słupkowy, ilustrujący wpływ\nstosowanego nawożenia na wysokość plonów buraków cukrowych. Zastosuj jeden układ\nwspółrzędnych i poniższą legendę.\nLegenda: 120 kg/ha azotu\n180 kg/ha azotu","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nSkonstruowanie diagramu słupkowego ilustrującego wpływ\nnawożenia na wysokość plonów buraków cukrowych\nna podstawie danych w tabeli (II.3.a)\nPrzykłady diagramów:\n2 p. - za poprawne opisanie histogramów (Ilość potasu / K / K2O w kg/ha ) i podanie wartości\nliczbowych przy słupkach oraz opisanie osi Y: Plony / Wysokość plonów (buraków\ncukrowych), w t/ha\noraz\n- poprawne wyskalowanie osi i narysowanie słupków histogramu zgodnie z podaną\nlegendą\n1 p. - tylko za poprawne opisanie histogramów i opisanie osi Y, bez narysowania słupków\nhistogramu\nalbo\nz\nbłędnie\nnarysowanymi\nsłupkami,\nlub\nniepoprawnym\nwyskalowaniem osi\nalbo\n- tylko za poprawne narysowanie słupków histogramu oraz wyskalowanie osi Y\nprzy niepełnym opisie osi i histogramów\n0 p. - za całkowicie nieprawidłowo narysowany i opisany diagram\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n14","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (1 pkt)\nAzot jest pierwiastkiem niezbędnym m.in. do wytwarzania chlorofilu u roślin.\nWykaż zależność między niedoborem azotu a niską zawartością sacharozy w korzeniach\nburaków cukrowych.\nNr zadania\n23a)\n23b)\n24.\n25.\n26.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku między niedoborem azotu w glebie\na niską zawartością sacharozy w korzeniach buraków\ncukrowych (III.2.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nNiedobór azotu wywołuje spadek ilości chlorofilu w komórkach, co skutkuje zmniejszeniem\ntempa procesu fotosyntezy i w konsekwencji ograniczeniem wytwarzania sacharozy\ngromadzonej w korzeniach buraków.\n1 p. - za poprawne wykazanie zależności pomiędzy niedoborem azotu a spowolnieniem\ntempa fotosyntezy wynikającym ze spadku ilości chlorofilu, i wytwarzaniem\nsacharozy jako jej produktu (wtórnego)\n0 p. - za odpowiedź niepełną, która nie uwzględnia spadku ilości chlorofilu lub spadku tempa\nfotosyntezy, lub ograniczenia wytwarzania sacharozy, albo za odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/27","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"27","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenie, którego celem miało być sprawdzenie, czy podczas\nkiełkowania zachodzą w nasionach procesy metaboliczne. Termos napełniono kiełkującymi\nnasionami (ziarnami) pszenicy i szczelnie zamknięto korkiem. W korku umieszczono\ntermometr w sposób umożliwiający odczyt temperatury. Pomiary temperatury rejestrowano\nco 3 godziny w ciągu 24 godzin trwania doświadczenia. Stwierdzono stopniowy wzrost\ntemperatury w próbie badawczej.\na) Podaj, jak powinna wyglądać próba kontrolna do tego doświadczenia.\nb) Zaznacz błędną interpretację wyników powyższego doświadczenia.\nA. W czasie kiełkowania nasion wzrasta ilość wydzielanego ciepła.\nB. W czasie kiełkowania nasion wzrasta intensywność reakcji oddychania.\nC. W czasie kiełkowania nasion wzrasta intensywność przemian anabolicznych.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 27. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nPlanowanie przebiegu doświadczenia - określenie próby\nkontrolnej (III.1.a)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Niekiełkujące, np. suche nasiona pszenicy umieszczone w termosie zamkniętym korkiem\nz termometrem.\n Zagotowane kiełkujące nasiona umieszczone w termosie zamkniętym korkiem\nz termometrem.\n1 p. - za poprawnie określoną próbę kontrolną uwzględniającą materiał badawczy, który\nstanowią nasiona pozbawione możliwości kiełkowania w termosie zamkniętym\nkorkiem z termometrem\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. która nie uwzględnia obecności termometru lub\nmerytorycznie niepoprawną\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie wyników przeprowadzonego doświadczenia\n(III.1.a)\nPoprawna odpowiedź:\nC. / W czasie kiełkowania nasion wzrasta intensywność przemian anabolicznych.\n1 p. - za poprawnie zaznaczoną interpretację wyniku doświadczenia\n0 p. - za zaznaczenie odpowiedzi niepoprawnej lub więcej niż jednej odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/28","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"28","points":3,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (3 pkt)\nNa schemacie przedstawiono proces translacji.\nNa podstawie: H. Krzanowska, A. Łomnicki, J. Rafiński, H. Szarski, J. Szymura, Zarys mechanizmów ewolucji,\nPWN, Warszawa 2002.\nNa podstawie analizy schematu i własnej wiedzy wykonaj poniższe polecenia.\na) Oceń prawdziwość zdań dotyczących procesu translacji. Wpisz w odpowiednich\nmiejscach tabeli literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli zdanie jest fałszywe.\nP/F\n1.\nKażdy tRNA posiada wolny koniec, do którego przyłączany jest aminokwas.\n2.\nKolejność kodonów na mRNA decyduje o kolejności aminokwasów\nw wytwarzanym białku.\n3.\nProces translacji zachodzi w jądrze komórkowym.\nb) Podaj zestawienie nukleotydów w antykodonie tRNA przenoszącym tyrozynę (Tyr).\nc) Podaj znaczenie obecności porów w otoczce jądrowej dla procesu translacji.\nPoziom rozszerzony\n15","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-3)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nScharakteryzowanie procesu translacji na podstawie schematu\n(II.1.a)\nPoprawna odpowiedź:\n1 - P, 2 - P, 3 - F\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n15\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich (trzech) informacji\n0 p. - za niepoprawną ocenę jednej lub dwóch, lub wszystkich informacji\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych na schemacie\n(III.2.a)\nPoprawna odpowiedź:\nantykodon: AUG lub GUA\n1 p. - za poprawne podanie zestawienia nukleotydów w antykodonie tRNA przenoszącym\ntyrozynę\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną\nc) (0-1)\nWiadomości rozumienie\nWyjaśnienie funkcji elementów strukturalnych jądra\nkomórkowego w procesie translacji (I.1.4.b.20)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nPoprzez pory w błonie jądrowej przedostają się do cytoplazmy podjednostki rybosomów oraz\nkwasy rybonukleinowe biorące udział w translacji (mRNA, tRNA).\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie znaczenia porów w otoczce jądrowej\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną, np. odnoszącą się do rRNA","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/29","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (1 pkt)\nWiększość genów eukariotycznych jest podzielona na eksony i introny.\nNapisz, czy mutacja w obrębie intronu określonego genu, która nie wpływa na sposób\njego wycinania, może prowadzić do zmiany właściwości białka kodowanego przez ten\ngen. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie skutków mutacji w obrębie intronu u organizmów\neukariotycznych (I.4.b.19)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Mutacja w obrębie intronu nie może prowadzić do zmiany właściwości białka, ponieważ\nintrony są wycinane z transkryptu RNA (w procesie splicingu) przed syntezą białek.\n Mutacja w obrębie intronu nie może prowadzić do zmiany właściwości białka, ponieważ\nintrony są niekodującymi sekwencjami genu / nie zawierają informacji genetycznej.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie skutków mutacji w obrębie intronów uwzględniające albo\nwycinanie intronów przed translacją, albo informację, że nie zawierają informacji\ngenetycznej\n0 p. - za odpowiedź, która nie uwzględnia założenia podanego w poleceniu, np. odnoszącą się\ndo alternatywnego splicingu lub odpowiedź niepełną, np., która nie zawiera określenia\netapu wycinania intronów albo ich cechy, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (2 pkt)\nStwierdzono, że pewien organizm jest heterozygotą Aa względem jednej z cech, a drugą\ncechę warunkowaną przez allel B posiada w formie dominującej. Nie wiadomo jednak, czy\npod względem tej cechy jest homozygotą, czy heterozygotą. Obie cechy dziedziczą się\njednogenowo i niezależnie.\na) Zapisz wszystkie możliwe genotypy opisanego organizmu.\nb) Zaznacz takie zestawienie genotypów obojga rodziców, których całe potomstwo\nbędzie miało cechy organizmu opisanego w tekście. Uzasadnij odpowiedź,\nrozwiązując odpowiednią krzyżówkę genetyczną.\nGenotypy rodziców Krzyżówka\nA. aaBb, aaBb\nB. aaBb, AaBB\nC. aabb, AAbb\nD. aaBb, AABB","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia cech u różnych\norganizmów - określenie genotypów opisanego\norganizmu(III.2.c)\nPoprawna odpowiedź:\ngenotypy: AaBB, AaBb\n1 p. - za poprawne podanie obu możliwych genotypów opisanego organizmu\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n16\n0 p. - za podanie tylko jednego genotypu lub obu nieprawidłowych\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia cech u różnych\norganizmów - ustalenie genotypów rodziców opisanego\npotomstwa i zapisanie krzyżówki genetycznej (III.2.c)\nPoprawna odpowiedź:\n D. / aaBb x AABB\n Przykład krzyżówki\nAB\naB\nAaBB\nab\nAaBb\n1 p. - za poprawne zaznaczenie genotypów obojga rodziców i uzasadnienie tego wyboru\nkrzyżówką w całości poprawnie narysowaną\n0 p. - za zaznaczenie genotypów bez narysowania krzyżówki lub narysowanie krzyżówki bez\nzaznaczenia genotypów, lub za niepoprawnie narysowaną krzyżówkę","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/31","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono fragment rodowodu, obrazujący pojawianie się u ludzi pewnej\nchoroby, determinowanej przez allel recesywny.\nNa podstawie analizy schematu określ, czy allel warunkujący tę chorobę jest sprzężony\nz płcią. Odpowiedź uzasadnij.\nNr zadania\n27a)\n27b)\n28a)\n28b)\n28c)\n29.\n30a)\n30b)\n31.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n16","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zdania genetycznego z zakresu dziedziczenia\ncech u człowieka - określenie sposobu dziedziczenia opisanej\ncechy ((III.2.c)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Allel nie jest sprzężony z płcią, ponieważ synowie pary A (w II pokoleniu) są zdrowi.\n Allel nie jest sprzężony z płcią, ponieważ para C ma chorą córkę.\n1 p. - za ustalenie, że allel nie jest sprzężony z płcią wraz z prawidłowym uzasadnieniem\nna podstawie zamieszczonego rodowodu\n0 p. - za ustalenie, że allel nie jest sprzężony z płcią bez uzasadnienia lub z niepełnym\nuzasadnieniem, np. ponieważ chorują zarówno kobiety, jak i mężczyźni,\nlub odpowiedź merytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/32","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"32","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (2 pkt)\nMyszy o genotypie ByB mają sierść żółtą, a myszy o genotypie BB - sierść czarną. Allel By\nwpływa jednocześnie na przeżywalność zarodków i w układzie homozygotycznym ByBy jest\nletalny (myszy o tym genotypie giną przed urodzeniem). Uznaje się, że zależnie od cechy\nfenotypowej, na którą wpływa, allel By może wykazywać właściwości dominujące\nlub recesywne w stosunku do allelu B.\nNa podstawie: P.C. Winter, G.I. Hickey, H.L. Fletcher, Krótkie wykłady. Genetyka, PWN, Warszawa 2006.\na) Podaj stosunek liczbowy żywych myszy żółtych i czarnych w potomstwie krzyżówki\nmyszy żółtych.\nmyszy żółte : myszy czarne - :\nb) Określ, ze względu na którą cechę allel By jest recesywny. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia cech u różnych\norganizmów - określenie fenotypów potomstwa (III.2.c)\nPoprawna odpowiedź:\nmyszy żółte : myszy czarne - 2 : 1\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n17\n1 p. - za podanie właściwego stosunku liczbowego fenotypów potomstwa myszy żółtych\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną, np. 50% lub 25%\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie sposobu dziedziczenia opisanej cechy na podstawie\nanalizy przedstawionych danych (III.2.c)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nAllel By jest recesywny ze względu na cechę - żywotność (letalność) ponieważ osobniki\nhomozygotyczne giną przed urodzeniem, natomiast osobniki heterozygotyczne przeżywają.\n1 p. - za poprawne określenie cechy, ze względu na którą allel By jest recesywny,\ni uzasadnienie odnoszące się do przeżywalności osobników\n0 p. - za określenie tylko cechy, ze względu na którą allel By jest recesywny,\nbez uzasadnienia lub podanie uzasadnienia bez określenia cechy, lub odpowiedź\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/33","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"33","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (1 pkt)\nNa wykresie przedstawiono uprawy GMO na świecie w latach 1996-2006.\nhttp://www.biotechnolog.pl/gmo-15.htm/2010.\nNa podstawie wykresu określ tendencję zmian powierzchni upraw GMO na świecie\ni podaj prawdopodobną jej przyczynę.\nPoziom rozszerzony\n17","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33. (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie na podstawie wykresu tendencji zmian\npowierzchni upraw GMO na świecie i podanie\nprawdopodobnej przyczyny (III.2.b)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nJest to tendencja wzrastająca. Zwiększenie powierzchni upraw GMO wynika prawdopodobnie\nze względów ekonomicznych, ponieważ takie rośliny dają możliwość uzyskania większych\nplonów przy mniejszych kosztach uprawy, gdyż nie wymagają, np. stosowania w dużych\nilościach chemicznych środków ochrony roślin.\n1 p. - za poprawne określenie tendencji zmian powierzchni upraw GMO na świecie i podanie\nwłaściwej przyczyny\n0 p. - za określenie tylko tendencji zmian bez podania przyczyny lub odpowiedź niepoprawną\nalbo niepełną i odnoszącą się do jednego rodzaju GMO, np. odpornych tylko\nna herbicydy lub tylko na szkodniki","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/34","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"34","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (2 pkt)\nW wielu hodowlach do celów gospodarczych i laboratoryjnych stosuje się krzyżowanie\nzwierząt blisko ze sobą spokrewnionych, czyli tzw. chów wsobny. O ile przynosi ono\nkorzyści hodowcom, o tyle w warunkach naturalnych jest to zjawisko niekorzystne dla\nzwierząt.\na) Przedstaw zaletę kojarzenia krewniaczego w hodowli zwierząt.\nb) Uzasadnij, że w warunkach naturalnych krzyżowanie się osobników blisko\nspokrewnionych jest zjawiskiem niekorzystnym wśród zwierząt.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie zalety kojarzenia krewniaczego w hodowli zwierząt\n(I.4.b.17)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród):\n Wyselekcjonowanie w hodowli tzw. czystych linii - homozygotycznych osobników pod\nwzględem pożądanej cechy.\n Uzyskanie osobników o preferowanych w hodowli cechach.\n1 p. - za poprawne przedstawienie zalety kojarzenia krewniaczego odnoszącego się\ndo zwiększenia częstości pożądanej cechy w populacji hodowlanej lub do zwiększenia\nfrekwencji alleli odpowiedzialnych za daną cechę\n0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną, np. odnoszącą się do zmiany cech gatunku\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n18\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie argumentu uzasadniającego niekorzystność\nkojarzenia krewniaczego (III.3.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n Zwiększa się prawdopodobieństwo ujawnienia w potomstwie cech niekorzystnych lub\nchorób będących skutkiem zwiększonej homozygotyczności lub ujawnienie się\nniekorzystnych mutacji recesywnych.\n Może nastąpić zmniejszenie różnorodności genetycznej potomstwa.\n1 p. - za\npoprawne\nuzasadnienie\nniekorzystnego\nzjawiska\nkrzyżowania\nwsobnego\nw warunkach naturalnych, uwzględniające podłoże genetyczne\n0 p. - za odpowiedź, która nie uwzględnia podłoża genetycznego lub odpowiedź niepoprawną\nmerytorycznie odnoszącą się, np. do zmniejszenia bioróżnorodności","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/35","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"35","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (1 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenie dotyczące wzajemnych stosunków między populacjami\ndwóch gatunków orzęsków (gatunek 1 i gatunek 2). Orzęski z gatunku 2 polowały\nna przedstawicieli gatunku 1. Zastosowano dwa warianty doświadczenia (hodowla A\ni hodowla B), w których obserwowano zmiany liczebności populacji obu gatunków\nw zależności od tego, czy ofiary znajdowały schronienie, czy też nie.\nNa rysunkach przedstawiono wyniki obu wariantów opisanego doświadczenia.\nNa podstawie: J.H. Postlethwait, J.H. Hopson, R.C. Vernes, Biology. Bringing science to life, Oxford 1991.\nOpisz zmiany liczebności populacji drapieżnych orzęsków tylko w tym doświadczeniu,\nw którym ofiary nie znalazły schronienia. Uwzględnij przyczyny i skutki tych zmian.\nNr zadania\n32a)\n32b)\n33.\n34a)\n34b)\n35.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n18","answer":null,"answer_text":"Zadanie 35. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nZredagowanie opisu przedstawionych na rysunkach zmian\nliczebności populacji orzęsków (II.3.b)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nW doświadczeniu A drapieżne orzęski (gatunek 2) początkowo zwiększały swoją liczebność\ndzięki obfitości pożywienia (gatunek 1), a następnie wskutek braku pożywienia,\nspowodowanego zmniejszaniem się liczebności gatunku 1. ich liczba gwałtownie zmniejszała\nsię, aż do ich wyginięcia.\n1 p. - za poprawny opis zmian populacji drapieżnych orzęsków we właściwie wybranym\ndoświadczeniu (doświadczenie A) z uwzględnieniem przyczyny i skutku tych zmian\n0 p. - za opis dotyczący doświadczenia B lub opis niepełny, lub odpowiedź niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/36","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"36","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36. (1 pkt)\nDzięcioł duży występuje w lasach i parkach, w całej Europie. Żeruje, wydobywając owady,\nich larwy i poczwarki spod kory starych drzew. W okresie zimowym odżywia się też\nnasionami, np. sosny.\nPodaj dwa poziomy troficzne w łańcuchu pokarmowym, do których można zaliczyć\ndzięcioła dużego.\n1 2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 36. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie przynależności dzięcioła dużego do poziomów\ntroficznych w opisanym ekosystemie (I.4.a.14)\nPoprawna odpowiedź:\n1. konsument I-rzędu / roślinożerca\n2. konsument II rzędu / drapieżnik\n1 p. - za poprawne określenie obu poziomów troficznych dzięcioła dużego\n0 p. - za odpowiedź niepełną, która uwzględnia tylko jeden poziom troficzny albo oba\npoziomy troficzne (w tym tylko jeden poprawny), lub obie części odpowiedzi\nniepoprawne","solution":"1. konsument I-rzędu / roślinożerca\n2. konsument II rzędu / drapieżnik","image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/37","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"37","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 37. (1 pkt)\nW naturze dwa gatunki pałki - wąskolistna i szerokolistna - różnią się miejscem\nwystępowania w zbiornikach wodnych. Pałka wąskolistna rośnie zawsze w głębszej wodzie\nniż pałka szerokolistna. Przeprowadzono eksperyment, który wykazał, że pałka szerokolistna\nposadzona osobno nie rośnie w wodzie głębokiej. Natomiast pałka wąskolistna posadzona\nosobno rośnie dobrze zarówno w wodzie płytkiej, jak i głębokiej.\nNa podstawie: http:/www.wsipnet.pl/serwisy/prnaucz/gbxxir.pdf/\nNa podstawie powyższych informacji sformułuj wniosek dotyczący wpływu konkurencji\nmiędzygatunkowej na niszę ekologiczną pałki wąskolistnej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 37. (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku na podstawie opisu\nprzeprowadzonego eksperymentu (III.3.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nKonkurencja między tymi gatunkami powoduje zawężenie / ograniczenie niszy ekologicznej\npałki wąskolistnej.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n19\n1 p. - za sformułowanie na podstawie przedstawionych informacji poprawnego wniosku\ndotyczącego wpływu konkurencji międzygatunkowej na niszę ekologiczną pałki\nwąskolistnej\n0 p. - za odpowiedź, która nie odnosi się do niszy ekologicznej pałki wąskolistnej lub, która\nnie jest wnioskiem, ale opisem wyników tego eksperymentu, lub za odpowiedź\nmerytorycznie niepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-37.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/38","paper_id":"biologia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"38","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 38. (1 pkt)\nW styczniu 2010 roku opublikowano wyniki badań polskich paleontologów, którzy odkryli\nskamieniałości i odciski stóp tetrapodów (uznawanych za przodków kręgowców lądowych),\nstarszych o około 18 milionów lat od najstarszych tego typu skamieniałości, znanych\nw nauce. Powszechnie uważa się, że tetrapody wyewoluowały z ryb poprzez stadium\nprzejściowe w postaci elpistostegidów (grupa kopalnych ryb trzonopłetwych). Przedstawiciel\ntych zwierząt posiadał płetwy piersiowe, które zginały się w połowie, umożliwiając mu\nczołganie się na lądzie. Polskie znalezisko jest starsze od skamieniałości elpistostegidów\no około 10 milionów lat.\nNa podstawie: http://fakty.interia.pl/nauka/news/, http://www.radio.kielce.pl\nCzy w świetle przedstawionych informacji można uznać elpistostegidy za przodków\ntetrapodów? Swoją opinię uzasadnij jednym argumentem.\nNr zadania\n36.\n37.\n38.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n19\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 38. (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie i uzasadnienie opinii dotyczącej ewolucji\norganizmów na podstawie analizy przedstawionych informacji\n((III.3.a)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nElpistostegidy nie mogły być przodkami tetrapodów, gdyż pojawiły się na Ziemi później\nniż tetrapody, a więc w czasie, kiedy na Ziemi żyły już tetrapody.\n1 p. - za sformułowanie na podstawie przedstawionych informacji trafnej opinii,\nże elpistostegidy nie mogły być przodkami tetrapodów wraz z poprawnym\nuzasadnieniem\n0 p. - za samo stwierdzenie, że elpistostegidy nie mogły być przodkami tetrapodów bez\nuzasadnienia lub odpowiedź nielogiczną, np. odnoszącą się do wieku polskiego\nznaleziska, a nie do wieku porównywanych organizmów, lub odpowiedź całkowicie\nniepoprawną","solution":null,"image":"img/biologia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-38.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}