{"paper":{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":70,"source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nNa schemacie przedstawiono budowę typowej komórki bakterii.\nNa podstawie: P.C. Turner, A.G. McLennan, A.D. Bates, M.R.H. White, Krótkie wykłady. Biologia\nmolekularna, Warszawa 2005.","answer":null,"answer_text":"1 p. - za prawidłowe przyporządkowanie oznaczeń literowych do wszystkich trzech struktur.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nPodanym strukturom bakterii przyporządkuj na podstawie schematu właściwe ich\noznaczenia literowe (A-E).\nplazmid błona komórkowa nukleoid","answer":"plazmid – C, błona komórkowa – D, nukleoid – E","answer_text":"1.1 (0-1)\nSchemat punktowania","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nOkreśl lokalizację DNA w komórce bakterii oraz w komórce miękiszu asymilacyjnego.\nJeżeli DNA jest zlokalizowane w różnych przedziałach komórki, podaj je wszystkie.\nKomórka bakterii:\nKomórka miękiszu asymilacyjnego:","answer":null,"answer_text":"1.2 (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowej lokalizacji całego genomu w komórce bakterii i w komórce\nmiękiszu asymilacyjnego.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• komórka bakterii: cytoplazma / cytozol / nukleoid, (plazmid)\n• komórka miękiszu asymilacyjnego: jądro komórkowe, mitochondria, chloroplasty\nUwaga:\nNie uznaje się określenia „genofor” lub „plazmid” jako miejsce występowania DNA\nw komórce bakteryjnej.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nZaznacz poniżej dwie choroby układu pokarmowego (A-E), w których najczęstszym\nźródłem zakażenia jest pokarm, i które są wywołane działaniem bakterii\nchorobotwórczych.\nA. cholera B. kiła C. dur brzuszny D. tężec E. borelioza","answer":"A, C","answer_text":"1.3 (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za prawidłowe zaznaczenie nazw dwóch chorób.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA./ cholera\nC./ dur brzuszny","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.4","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.4","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.4. (0-1)\nWybierz i zaznacz w tabeli odpowiedź A lub B, która jest poprawnym dokończeniem\nponiższego zdania, oraz jej uzasadnienie spośród odpowiedzi 1.-3.\nW wyniku szczepień ochronnych uzyskuje się odporność\nA.\nswoistą,\nponieważ\n1.\ntego rodzaju odporność nabywa się w wyniku\nkontaktu naturalnego z antygenem, po przebyciu\nchoroby.\n2.\nodporność tę uzyskuje się po wprowadzeniu\ndo ustroju gotowych przeciwciał wytworzonych\ndo tego celu w innym organizmie.\nB.\nnieswoistą,\n3.\nodporność ta powstaje, gdy wytworzone zostają\nprzeciwciała, jako odpowiedź na antygeny\nwprowadzone do organizmu.\nA\nB\nD\nC\nE\nMBI_1R","answer":"A","answer_text":"1.4 (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za zaznaczenie właściwej odpowiedzi (A) i prawidłowego jej uzasadnienia (3).\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA 3\nZadanie 2. (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nLektyny to białka występujące w komórkach różnych organizmów, np. roślin i grzybów.\nWiele lektyn działa toksycznie na komórki i hamuje ich namnażanie. Ich właściwości\nsą przedmiotem badań w terapii nowotworów. Jedną z najlepiej poznanych toksycznych\nlektyn jest rycyna, która ma właściwości enzymatyczne (RNA-glikozydazy) i powoduje\ndezaktywację rybosomów.\nWśród lektyn pochodzenia roślinnego są też takie, które wykazują stosunkowo niską\ncytotoksyczność i jednocześnie wysoką aktywność immunostymulującą, np. lektyny uzyskane\nz jemioły. Powodują one wzrost liczby i aktywację limfocytów T, aktywację makrofagów,\nindukują produkcję cytokin przez limfocyty Th i namnażanie limfocytów B, a ponadto\npobudzają rozwój grasicy.\nPreparaty z jemioły zostały dopuszczone do stosowania terapeutycznego i podaje się je jako\nleki wspomagające nie tylko pomocniczo w terapii nowotworów, lecz także nosicielom HIV\noraz chorym na AIDS.\nNa podstawie: G. Końska i wsp., Możliwości zastosowania lektyn w diagnostyce i terapii. Cz. II. Zastosowanie\nterapeutyczne, „Przegląd Lekarski” 2008/65/5.","answer":null,"answer_text":"2 p. - za prawidłowe wyjaśnienie uwzględniające wpływ ureazy na organizm w zależności od\nobu miejsc jej działania - w krwiobiegu i w układzie pokarmowym.\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie uwzględniające tylko jedno miejsce działania ureazy\nw organizmie (albo w krwiobiegu, albo w układzie pokarmowym).\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nUreaza wprowadzona do krwi rozkłada mocznik w niej znajdujący się do amoniaku,\nktóry jest silnie toksyczny i zatruwa organizm, natomiast po zjedzeniu nasion dyni,\nureaza nie jest już szkodliwa, ponieważ jest białkiem i zostaje strawiona / rozłożona wraz\nz pestkami w przewodzie pokarmowym.\nWe krwi człowieka znajduje się mocznik, który ureaza rozkłada do toksycznego\namoniaku, natomiast w układzie pokarmowym człowieka nie ma mocznika, który by\nureaza rozkładała, a dodatkowo - w żołądku zaczyna się proces trawienia białek, więc\nureaza, która jest białkiem ulegnie strawieniu.\nZadanie 4. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za prawidłowe wskazanie reakcji charakterystycznej dla chemosyntezy i reakcji\ncharakterystycznej dla fotosyntezy bakterii purpurowych oraz prawidłowe uzasadnienie\nkażdej z nich.\n1 p. - za prawidłowe wskazanie tylko reakcji charakterystycznej dla chemosyntezy i jej\nuzasadnienie, albo tylko reakcji charakterystycznej dla fotosyntezy bakterii\npurpurowych i jej uzasadnienie.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nChemosynteza: I, ponieważ:\n• źródłem energii do asymilacji CO2 jest utlenianie związku nieorganicznego.\n• zachodzi bez udziału światła, a źródłem energii do asymilacji CO2 jest utlenianie\namoniaku.\nFotosynteza u niektórych bakterii siarkowych: III, ponieważ:\n• źródłem energii do asymilacji CO2 jest światło i nie wydziela się tlen (fotosynteza\nanoksygeniczna).\n• źródłem energii do asymilacji CO2 jest światło, a w wyniku rozkładu siarkowodoru (H2S)\nwydziela się siarka.\nZadanie 5. (0-4)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu wyjaśnij, dlaczego rycyna będzie silniej działać na komórki\nnowotworowe niż na zdrowe komórki organizmu.","answer":null,"answer_text":"2.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie uwzględniające dezaktywację rybosomów i możliwość\nzahamowania syntezy białek ważnych dla podziałów komórkowych szybko dzielących\nsię komórek nowotworowych.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nRycyna powoduje dezaktywację rybosomów, a tym samym zahamowanie translacji i syntezy\nbiałek, które są niezbędne podczas podziałów komórek, co jest szczególnie szkodliwe dla\nkomórek nowotworowych, które się szybko dzielą (w przeciwieństwie do zdrowych komórek)\ni mają wysokie tempo metabolizmu / hamuje namnażanie się komórek (nowotworowych).","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego preparaty z jemioły można wykorzystać w terapii wspomagającej\nleczenie osób chorych na AIDS. W odpowiedzi uwzględnij skutki działania HIV\nw organizmie człowieka.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"2.2. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za wyjaśnienie uwzględniające spadek odporności w wyniku działania HIV oraz\nstymulację odporności przez lektyny z jemioły.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nWirus HIV upośledza odporność organizmu, atakując komórki układu immunologicznego\nzawierające\nmarker\nCD4,\na\nwięc\nm.in.\nlimfocyty\nTh,\ndlatego\nwłaściwości\nimmunostymulujące lektyn z preparatów z jemioły mogą być wykorzystane do podwyższenia\nogólnej odporności organizmu, poprzez, np. zwiększenie:\naktywności makrofagów\nnamnażania się limfocytów B zwalczających patogeny atakujące osłabiony organizm\nprodukcji limfocytów T w szpiku kostnym i ich przekształcania się w grasicy.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.3. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdania dotyczące wytwarzania limfocytów Th - wpisz w wyznaczone\nmiejsca właściwe określenia wybrane z wymienionych.\ngrasica żółty szpik kostny czerwony szpik kostny limfocyty B limfocyty T\nW , z komórek prekursorowych, powstają\nLimfocyty te wędrują następnie do , gdzie przekształcają się\nw odpowiednie rodzaje limfocytów Th i nabywają w ten sposób kompetencji\nimmunologicznych.","answer":null,"answer_text":"2.3 (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowo wybrane wszystkie trzy określenia uzupełniające oba zdania.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nW czerwonym szpiku kostnym, z komórek prekursorowych, powstają limfocyty T.\nLimfocyty te wędrują następnie do grasicy, gdzie przekształcają się w odpowiednie rodzaje\nlimfocytów Th i nabywają w ten sposób kompetencji immunologicznych.\nZadanie 3. (0-5)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nEnzym ureaza, który występuje m.in. w nasionach dyni, przeprowadza następującą reakcję:\nH2N-CO-NH2 + H2O → 2 NH3 + CO2\nPowstający w ten sposób amoniak powoduje alkalizację (wzrost zasadowości) środowiska\nreakcji. Ureaza podana dożylnie jest śmiertelna dla człowieka nawet w niskich dawkach,\nale nasiona dyni można jeść bezpiecznie.\nPrzeprowadzono doświadczenie, w którym przesącz z nasion dyni rozgniecionych w wodzie\nrozdzielono w równych ilościach do trzech probówek (I-III) i do każdej z nich dodano taką\nsamą ilość mocznika. Stopień alkalizacji roztworu w probówkach mierzono za pomocą\nfenoloftaleiny, która w środowisku zasadowym przyjmuje barwę różową - tym\nintensywniejszą, im wyższe jest pH roztworu. Każdą probówkę inkubowano w innej\ntemperaturze: I - 10 ºC, II - 35 ºC, III - 70 ºC.\nPo kilku minutach zaobserwowano zmianę zabarwienia roztworów w I i II probówce,\nnatomiast w probówce III roztwór się nie zabarwił.\nNa podstawie: www.biocen.edu.pl/volvox/Protocols/PDFs/Urease_pl","answer":null,"answer_text":"3. HCO3- / anion wodorowęglanowy przenika / dyfunduje z erytrocytu do osocza krwi.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nSformułuj problem badawczy do tego doświadczenia.","answer":null,"answer_text":"3.1 (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne sformułowanie problemu badawczego uwzględniającego wpływ\ntemperatury na aktywność badanego enzymu / ureazy.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Wpływ temperatury na aktywność enzymu ureazy / ureazy znajdującej się w pestkach\ndyni.\n• Czy temperatura ma wpływ na aktywność enzymu ureazy?\n• Jaka temperatura hamuje aktywność ureazy?","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nPodaj przyczynę, która sprawiła, że w probówce III roztwór się nie zabarwił.","answer":null,"answer_text":"3.2 (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowego wyjaśnienia obserwacji uwzględniającej denaturację enzymu\nw wysokiej temperaturze.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• W probówce III, w temperaturze 70oC, roztwór się nie zabarwił, ponieważ nastąpiła\ndenaturacja ureazy i mocznik nie został rozłożony.\n• Ureaza została zdenaturowana w wysokiej temperaturze (i nie nastąpiła reakcja rozkładu\nmocznika).","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.3. (0-1)\nZaznacz poniżej klasę enzymów (A─D), do której należy ureaza.\nA. liazy B. ligazy C. hydrolazy D. oksydoreduktazy\nMBI_1R","answer":"C","answer_text":"3.3 (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za zaznaczenie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC./ hydrolazy","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.4","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.4","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.4. (0-2)\nWyjaśnij, dlaczego wprowadzenie ureazy bezpośrednio do krwioobiegu człowieka\nstanowi dla niego śmiertelne zagrożenie, ale ureaza zawarta w nasionach dyni nie jest\ndla człowieka szkodliwa po ich zjedzeniu. W odpowiedzi uwzględnij oba miejsca\ndziałania tego enzymu.","answer":null,"answer_text":"3.4 (0-2)\nSchemat punktowania","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-2)\nPoniżej przedstawiono trzy sumaryczne reakcje opisujące asymilację dwutlenku węgla przez\nróżne grupy organizmów autotroficznych.\nI. 6H2O + 6CO2\nC6H12O6 + 6O2\nII. 6H2O + 6CO2\n⎯\n⎯→\n⎯światło\nC6H12O6 + 6O2\nIII. 12H2S + 6CO2\n⎯\n⎯→\n⎯światło\nC6H12O6 + 12S +6H2O\nPodaj, która z powyższych reakcji jest charakterystyczna dla chemosyntezy, a która -\ndla fotosyntezy przeprowadzonej przez niektóre bakterie siarkowe, np. purpurowe.\nW każdym przypadku uzasadnij swój wybór.\nChemosynteza , ponieważ\nFotosynteza u niektórych bakterii siarkowych , ponieważ","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nGrzyby pleśniowe bardzo często tworzą naloty pleśni na wilgotnych produktach spożywczych\npozostawionych w temp. ok. 20 ºC.\nAby wykazać wpływ niskiej temperatury na rozwój grzybów pleśniowych, do doświadczenia\nprzygotowano: kromkę spleśniałego chleba, kilka kromek świeżego (wilgotnego) chleba oraz\nplastikowe torebki. Do trzech szczelnie zamykanych torebek włożono po kromce świeżego\nchleba oraz po kawałku chleba spleśniałego i zamknięto je na kilka dni w lodówce,\nw temp. 4 ºC.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nZaplanuj i opisz próbę kontrolną do powyższego doświadczenia.\nPróba kontrolna:","answer":null,"answer_text":"5.1. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za prawidłowo opisaną próbę kontrolną uwzględniającą wszystkie parametry\n(odpowiednia wilgotność, temperatura pokojowa) konieczne do rozwoju pleśni.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nPróba kontrolna:\n• w zamykanej plastikowej torebce umieszczamy kromkę świeżego / wilgotnego chleba oraz\nkawałek spleśniałego chleba i zostawiamy ją na kilka dni w temperaturze pokojowej.\n• dokładnie taka sama, jak próba badawcza, ale inkubowana w temp. 20 oC.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nNa podstawie tekstu, wymień dwa czynniki środowiska, inne niż podłoże organiczne,\nktóre warunkują rozwój pleśni. Podkreśl ten, który powinien pozostać niezmieniony\nw obu prawidłowo przygotowanych próbach: badawczej i kontrolnej.\n1 2","answer":null,"answer_text":"5.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe podanie nazw obu czynników wraz z podkreśleniem wilgotności.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• wilgotność i temperatura /brak ruchu powietrza (kolejność nie ma znaczenia).","solution":"wilgotność i temperatura / brak ruchu powietrza","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.3. (0-1)\nZaproponuj\nhipotezę\nbadawczą,\nktórą\nmożna\nbyło\nzweryfikować\ndzięki\nprzeprowadzonemu doświadczeniu.","answer":null,"answer_text":"5.3. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowy zapis hipotezy badawczej odnoszącej się do wpływu temperatury na\nrozwój pleśni.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Niska temperatura hamuje rozwój grzybów pleśniowych / pleśni.\n• Pleśń słabo się rozwija w niskich temperaturach.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.4","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.4. (0-1)\nPodaj nazwę struktury grzyba pleśniowego, innej niż strzępki, z której (np. na chlebie)\nmoże rozwinąć się pleśń.","answer":null,"answer_text":"5.4. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za podanie prawidłowej nazwy wskazanej struktury grzyba.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nzarodniki / zarodnik / spory\nZadanie 6. (0-4)","solution":"zarodniki / zarodnik / spory","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nAcyklowir (ACV) to jeden z leków przeciwwirusowych. Jest on pochodną deoksyguanozyny,\nw której zmodyfikowana została reszta cukrowa. Uzyskany w ten sposób analog\nnukleozydowy jest specyficznym inhibitorem replikacji wirusa opryszczki, ospy wietrznej\ni półpaśca.\nW zainfekowanej wirusem komórce acyklowir (ACV) uzyskuje aktywność wtedy,\ngdy w wyniku trzech kolejnych etapów fosforylacji zostanie przekształcony do postaci\ntrifosforanu. W genomie wirusa, który stanowi liniowy, dwuniciowy DNA, znajduje się gen\nkodujący enzym kinazę tymidynową, która umożliwia pierwszą fosforylację ACV, natomiast\nkolejne fosforylacje tego związku są katalizowane przez enzymy zainfekowanej komórki,\naż do powstania trifosforanu. W ten sposób ACV wprowadzany jest do puli nukleotydów,\njako substrat dla polimerazy DNA wirusa, w wyniku czego staje się konkurentem\ndeoksyguanozynotrifosforanu. Gdy trifosforan ACV zostanie włączony do nowo\nzreplikowanego łańcucha wirusowego DNA, zaczyna działać jako sygnał kończący\nreplikację, gdyż pozbawiony jest grupy 3’OH.\nStwierdzono, że komórkowa polimeraza DNA nie jest wrażliwa na trifosforan acyklowiru.\nNa podstawie J. Nicklin, K. Graeme-Cook, R. Killington: Krótkie wykłady. Mikrobiologia. Warszawa 2008.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nSpośród rysunków A-D przedstawiających wybrane nukleozydy wybierz i zaznacz\ndeoksyguanozynę. Podaj, na czym polega różnica między budową nukleotydu a budową\nnukleozydu w DNA.\nA. B. C. D.","answer":"D","answer_text":"6.1 (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za prawidłowe zaznaczenie deoksyguanozyny wraz z poprawnym opisem różnicy\nw budowie nukleotydu i nukleozydu DNA.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD.\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• Nukleotyd składa się z pięciowęglowego cukru /deoksyrybozy przyłączonego do jednej\nz czterech zasad azotowych (puryny lub pirymidyny) oraz grupy fosforanowej, której nie\nma w nukleozydzie.\n• Nukleotyd to nukleozyd, do którego przyłączana jest reszta fosforanowa.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-2)\nNa podstawie analizy tekstu uzupełnij zdania 1. i 2., tak aby były prawdziwe: podkreśl\nwłaściwe określenia w nawiasach oraz oznaczenia literowe odpowiednich informacji\nspośród A-C.\nInformacje:\nA. komórkowa polimeraza DNA nie rozpoznaje trifosforanu ACV jako substratu w procesie\nreplikacji.\nB. wirusowa polimeraza DNA dobudowuje do replikowanej nici DNA trifosforan ACV\nw miejsce nukleotydu guaninowego.\nC. w tych komórkach brakuje kinazy tymidynowej niezbędnej do ufosforylowania ACV.\nZdanie 1. Acyklowir jest (szkodliwy/nieszkodliwy) dla zdrowych, niezainfekowanych\nkomórek człowieka, ponieważ A / B / C.\nZdanie 2. Acyklowir jest (szkodliwy/nieszkodliwy) dla komórek człowieka zainfekowanych\nwirusem, ponieważ A / B / C.\nMBI_1R","answer":"C, A","answer_text":"6.2 (0-2)\nSchemat punktowania:\n2 p. - za prawidłowe zaznaczenie wszystkich czterech uzupełnień w obydwu zdaniach\nodnoszących się do działania ACV na komórki człowieka.\n1 p. - za prawidłowe zaznaczenie uzupełnień tylko w jednym zdaniu.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• zdanie 1: nieszkodliwy, C.\n• zdanie 2: nieszkodliwy, A.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6.3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nWymienione poniżej etapy infekcji wirusowej uporządkuj we właściwej kolejności -\nwpisz w tabelę numery 2-5.\nEtapy infekcji wirusowej\nKolejność\nŁączenie białek wirusowych z materiałem genetycznym wirusa.\nRozpoznawanie przez cząstki wirusa odpowiednich receptorów\nna powierzchni atakowanej komórki.\n1\nUwalnianie nowych wirionów.\nReplikacja materiału genetycznego wirusa.\nWnikanie wirionu do wnętrza komórki i rozpad kapsydu.","answer":"4, 1, 5, 3, 2","answer_text":"6.3 (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za uporządkowanie we właściwej kolejności wszystkich etapów infekcji wirusowej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nEtapy infekcji wirusowej\nKolejność\nŁączenie białek wirusowych z materiałem genetycznym wirusa.\n4\nRozpoznawanie przez cząstki wirusa odpowiednich receptorów na\npowierzchni atakowanej komórki.\n1\nUwalnianie nowych wirionów.\n5\nReplikacja materiału genetycznego wirusa.\n3\nWnikanie wirionu do wnętrza komórki i rozpad kapsydu.\n2\nZadanie 7. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za poprawne określenie warunków oświetlenia tytoniu na rysunku B i poprawne\nuzasadnienie odnoszące się do warunków zakwitania tej rośliny.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nDługi dzień, ponieważ tytoń (jako roślina dnia krótkiego) w warunkach dnia długiego nie\nzakwita /nie kwitnie.\nZadanie 8. (0-2)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nFotoperiodyzm jest wynikiem ewolucyjnego przystosowania się roślin do życia w warunkach\npanujących na określonych szerokościach geograficznych. Tytoń (Nicotiana L.) jest rośliną\ndnia krótkiego. Na rysunkach A i B przedstawiono dwie rośliny tytoniu, uprawiane przez taki\nsam okres, ale w różnych warunkach oświetlenia.\nNa podstawie: http://www.canstockphoto.pl/ilustracje/nikotyna.html#file_view.php?id=7103423\nOkreśl warunki oświetlenia (długość dnia), w jakich rozwijał się tytoń przedstawiony\nna rysunku B. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do warunków, w jakich zakwita\nta roślina.\nkwiaty\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nZiemniak to bylina, której owocami są jagody. W celach spożywczych użytkowane są\nwyłącznie bulwy wypełnione skrobią. Na rysunku przedstawiono roślinę ziemniaka oraz\nrozwój nowych roślin ziemniaka z bulwy.\nNa podstawie: S. Gertlerowa, L. Ogrzebacz: Sprawdzanie i utrwalanie wiadomości z botaniki, Warszawa 1986.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego w uprawie konkretnej odmiany ziemniaków stosuje się rozmnażanie\nwegetatywne, a nie - płciowe. W odpowiedzi uwzględnij podłoże genetyczne tego\nprocesu.","answer":null,"answer_text":"8.1 (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie uwzględniające albo odniesienie do jednorodności\nmateriału\ngenetycznego\nw\nrozmnażaniu\nwegetatywnym\nalbo\nzróżnicowania\ngenetycznego roślin potomnych w rozmnażaniu płciowym.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Poprzez\nrozmnażanie\nwegetatywne\nmożna\nuzyskać\nrośliny\no\njednakowych\nwłaściwościach / będące klonami, co w przypadku rozmnażania płciowego byłoby\nniemożliwe, ze względu na różnorodność genetyczną nasion.\n• Ponieważ w wypadku rozmnażania płciowego odmiana nie byłaby jednorodna\ngenetycznie, natomiast wegetatywny sposób rozmnażania powoduje, że otrzymuje się\njednakowe rośliny / klony.\n• Ponieważ w wyniku rozmnażania płciowego dochodzi do rekombinacji i potomstwo może\nznacznie się różnić od organizmu macierzystego, np. może nie mieć charakterystycznych\ndla danej odmiany cech użytkowych, uzyskiwanych w rozmnażaniu wegetatywnym.\n• Podczas rozmnażania wegetatywnego zachowana jest wiernie informacja genetyczna\nrośliny rodzicielskiej, a podczas rozmnażania płciowego dochodzi do powstania rośliny\ngenetycznie odmiennej od dwojga roślin rodzicielskich.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nSpośród niżej wymienionych przykładów owoców (A-D) wybierz i zaznacz owoc tego\nsamego typu, do którego należy owoc ziemniaka. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając\ncechy budowy tego typu owocu.\njabłko\ngroch\npomidor\nśliwka\nA.\nB.\nC.\nD.\nNa podstawie: S. Gertlerowa, L. Ogrzebacz: Sprawdzanie i utrwalanie wiadomości z botaniki, Warszawa 1986.\nUzasadnienie:\nMBI_1R","answer":"C","answer_text":"8.2 (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za wskazanie, że jest to owoc C, oraz prawidłowe uzasadnienie odnoszące się do\nmięsistej owocni.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC, ponieważ:\nowocnia jest w całości mięsista / owoce mięsiste, pozbawione pestek.\nma liczne nasiona umieszczone w mięsistej owocni, co jest cechą jagód (odpowiedź\ndopuszczalna)\nZadanie 9. (0-2)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nPodczas kiełkowania nasion zachodzi wiele przemian metabolicznych zapewniających\nprawidłowy wzrost i rozwój siewki. W tabeli przedstawiono skład chemiczny substancji\nzapasowych nasion (% suchej masy) niektórych roślin.\nSubstancje zapasowe\nw % suchej masy\nNasiona\nwęglowodany\nlipidy\nbiałka\npszenica\n75\n2\n12\nowies\n66\n8\n13\nfasola\n56\n1\n23\ngroch\n56\n6\n24\nsoja\n26\n17\n37\nlen\n24\n36\n24\nrzepak\n19\n48\n21\nsłonecznik\n1\n49\n25\nNa podstawie: J. Kopcewicz, S. Lewak, Fizjologia roślin, Warszawa 2002.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nWybierz z tabeli roślinę, w której nasionach najintensywniej zachodzi glukoneogeneza\npodczas kiełkowania. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając skład substancji zapasowych\nw nasionach.","answer":null,"answer_text":"9.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie odnoszące się do wykorzystania lipidów w procesie\nglukoneogenezy do uzyskania glukozy.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nNasiona słonecznika - zawierają tylko 1% węglowodanów, zatem większość glukozy, która\npotrzebna jest do intensywnego oddychania podczas kiełkowania nasion pochodzi\nz przemian lipidów.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nNa podstawie danych z tabeli wyjaśnij, dlaczego w diecie wegetariańskiej osób dorosłych\njednym z podstawowych produktów spożywczych są nasiona soi i innych roślin\nstrączkowych.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"9.2. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za prawidłowe określenie odnoszące się do dużej zawartości białka w nasionach, które\nsą spożywane, w porównaniu z innymi roślinami lub odnoszące się do diety\npozbawionej białka zwierzęcego (wegetariańskiej)\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Nasiona tych roślin zawierają dużo białka, które może zastąpić białko zwierzęce.\n• Nasiona tych roślin zawierają duże ilości białka w porównaniu z innymi produktami\nspożywczymi pochodzenia roślinnego.\nZadanie 10. (0-5)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nRozwój żab najczęściej odbywa się w wodzie, gdzie składany jest skrzek, z którego rozwijają\nsię kijanki. Początkowo odżywiają się one glonami i szczątkami roślinnymi, ale z biegiem\nczasu stają się mięsożercami. Kijanki stanowią pokarm dla wielu drapieżników. Czynnikiem\nbezpośrednio decydującym o rozpoczęciu metamorfozy kijanek są hormony tarczycy\nindukujące zmiany metamorficzne w ich tkankach. Dorosłe osobniki wiodące wodno-lądowy\ntryb życia odżywiają się ślimakami i owadami, same są natomiast pokarmem dla drapieżnych\nptaków i ssaków.\nNa schemacie przedstawiono kolejne etapy rozwoju żaby trawnej.\nNa podstawie: S. i K. Gertlerowie, Sprawdzanie i utrwalanie wiadomości z zoologii, Warszawa 1986.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało ono prawdziwe informacje dotyczące żaby\ntrawnej - podkreśl właściwe określenia w nawiasach.\nZ jaj, po zapłodnieniu (zewnętrznym / wewnętrznym) rozwijają się kijanki, które przechodzą\nrozwój (prosty / z przeobrażeniem), aby ostatecznie stać się postacią dorosłą.","answer":"zewnętrznym, z przeobrażeniem","answer_text":"10.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podkreślenie obu prawidłowych określeń w zdaniu.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZ jaj, po zapłodnieniu (zewnętrznym / wewnętrznym) rozwijają się kijanki, które przechodzą\nrozwój (prosty / z przeobrażeniem), aby ostatecznie przybrać formę dorosłą.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nPodaj dwie cechy budowy kijanki, które są przystosowaniem do życia w środowisku\nwodnym.\n1 2","answer":null,"answer_text":"10.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie dwóch prawidłowych cech będących przystosowaniem kijanki do życia\nw wodzie.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• obecność płetwy ogonowej / ogona\n• obecność skrzeli (zewnętrznych)\n• linia naboczna\n• opływowy kształt ciała","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.3. (0-2)\nKorzystając z tekstu, zapisz dwa różne łańcuchy pokarmowe, w których dorosła żaba\nlub jej stadium rozwojowe jest jednym z ogniw jako:\n1. konsument I-rzędu.\n2. konsument II-rzędu.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"10.3. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za zapisanie obu prawidłowych łańcuchów pokarmowych.\n1 p. - za zapisanie tylko jednego prawidłowego łańcucha pokarmowego.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• konsument I-rzędu:\nszczątki organiczne roślinne / glony → kijanka → wodne drapieżniki\n• konsument II-rzędu:\nrośliny → ślimak / owady → (dorosła) żaba → ssaki / ptaki drapieżne\nglony → zooplankton → kijanka → wodne drapieżniki","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.4","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.4. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego brak jodu w pożywieniu kijanek może w istotny sposób wpłynąć\nna ich metamorfozę w dorosłe żaby.","answer":null,"answer_text":"10.4. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie odnoszące się do składu chemicznego hormonów tarczycy\nkoniecznych do zapoczątkowania metamorfozy.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Jod jest potrzebny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy i wytworzenia jej obu\nhormonów, które biorą bezpośredni udział w inicjacji metamorfozy.\n• Jod jest składnikiem hormonów tarczycy, jego brak w pożywieniu spowoduje niedobór\nT3 i T4, bez których metamorfoza się nie rozpocznie.\n• Do zajścia metamorfozy płazów konieczne są hormony tarczycy, których istotnym\nskładnikiem jest jod.\nZadanie 11. (0-2)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nNa rysunkach (I i II) przedstawiono dwa planktonożerne kręgowce żyjące w oceanach.\nŹródło: http://dinoanimals.pl/wp-content/uploads/2013/07/Wieloryb-grenlandzki7.jpg\nhttp://pl.wikipedia.org/wiki/Rekin_wielorybi","answer":null,"answer_text":"11. 2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe podkreślenie nazwy wraz z uzasadnieniem wynikającym z definicji\nkonwergencji.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOpływowy kształt ciała kręgowców oceanicznych przedstawionych na rysunku jest\nprzykładem (dywergencji / konwergencji), ponieważ są to organizmy należące do różnych\ngrup systematycznych (ryby i ssaki), ale upodobniły się kształtem ze względu na życie w tym\nsamym środowisku.\nZadanie 12. (0-2)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nPodaj, który z rysunków przedstawia rekina wielorybiego. Odpowiedź uzasadnij,\nuwzględniając cechę budowy morfologicznej zwierzęcia charakterystyczną dla grupy\nsystematycznej, do której ono należy.\nRekin wielorybi nr , ponieważ ma","answer":null,"answer_text":"11.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe rozpoznanie, że rekin wielorybi to nr I, oraz w uzasadnieniu odniesienie\nsię do jednej z prawidłowych cech ryb.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRekin wielorybi to nr I, ponieważ:\nposiada skrzela / szpary skrzelowe występujące tylko u ryb (chrzęstnoszkieletowych).\nma płetwę ogonową skierowaną do góry (cecha rekinów) oraz płetwy: grzbietową\ni brzuszne - też cecha ryb (chrzęstnoszkieletowych).","solution":"I","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWybierz i podkreśl właściwe dokończenie poniższego zdania podane w nawiasie,\na następnie uzasadnij odpowiedź, odnosząc się do definicji tego zjawiska.\nOpływowy kształt ciała kręgowców oceanicznych przedstawionych na rysunku jest\nprzykładem (dywergencji / konwergencji), ponieważ\nI\nII\nszpary\nskrzelowe\nfiszbiny\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"11. 2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe podkreślenie nazwy wraz z uzasadnieniem wynikającym z definicji\nkonwergencji.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOpływowy kształt ciała kręgowców oceanicznych przedstawionych na rysunku jest\nprzykładem (dywergencji / konwergencji), ponieważ są to organizmy należące do różnych\ngrup systematycznych (ryby i ssaki), ale upodobniły się kształtem ze względu na życie w tym\nsamym środowisku.\nZadanie 12. (0-2)","solution":"konwergencji","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nKrew do wątroby doprowadzana jest na dwa sposoby:\n• żyłą wrotną wątroby (układ wrotny), którą płynie krew ze śledziony, żołądka, trzustki,\ndwunastnicy i jelit,\n• tętnicą wątrobową.\nW tabeli przedstawiono porównanie dostarczanej krwi do wątroby przez żyłę wrotną i tętnicę\nwątrobową.\nNaczynie krwionośne\nUdział krwi dostarczanej\ndo wątroby [%]\nStopień utlenowania\nkrwi [%]\nżyła wrotna wątroby\n75\n85\ntętnica wątrobowa\n25\n95\nNa podstawie: Fizjologia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny, pod red. S.J. Konturka,\nWrocław 2007.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nNa podstawie tabeli podaj, które z wymienionych naczyń dostarcza efektywnie więcej\ntlenu do wątroby, i określ, z czego to wynika.","answer":null,"answer_text":"12.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe podanie żyły wrotnej wraz z uzasadnieniem uwzględniającym stosunek\nilościowy dostarczanego tlenu.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nŻyła wrotna, ponieważ:\nmimo, że zawiera krew z mniejszą ilością tlenu to dostarcza go więcej niż tętnica\nwątrobowa - ze względu na stosunek w ilości dostarczanej krwi (3:1).\npomimo niższego stopnia utlenowania krwi trzykrotnie więcej jej przepływa przez\nwątrobę.","solution":"Żyła wrotna","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nSpośród poniżej wymienionych naczyń krwionośnych (A-F) wybierz i wypisz -\nodpowiednio - nazwę naczynia krwionośnego:\n1. które wyprowadza krew z wątroby ,\n2. którym krew z wątroby wpływa do serca\nA. aorta B. tętnica płucna C. żyła płucna D. żyła główna dolna\nE. żyła główna górna F. żyła wątrobowa\nMBI_1R","answer":"D","answer_text":"12.2. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za prawidłowe podanie obu nazw lub ich oznaczeń literowych.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. z wątroby - żyła wątrobowa / F\n2. do serca - żyła główna dolna / D\nZadanie 13. (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nNa rysunkach przedstawiono mechanizm transportu dwutlenku węgla z tkanek do płuc.\nNa podstawie: J.M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nNa podstawie analizy rysunku dokończ opis (1.-3.) drogi dwutlenku węgla z tkanek\norganizmu do osocza krwi - odnieś się do procesów oznaczonych na rysunku\ncyframi 2 i 3.\n1. Dwutlenek węgla wytworzony przez komórki tkanki dyfunduje do naczynia krwionośnego\ni wnika do erytrocytu.\n2\n3","answer":null,"answer_text":"13.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe uzupełnienie obydwu etapów drogi CO2 z tkanek do osocza krwi\nuwzględniające powstanie i przemieszczanie się jonów wodorowęglanowych\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n2. (We wnętrzu erytrocytu) CO2 reaguje /łączy się z wodą w wyniku czego powstaje\nH+ i HCO3- / powstają jony wodorowęglanowe / anhydraza węglanowa katalizuje rekcję\nwytworzenia kwasu węglowego.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nNa podstawie analizy rysunku podaj inny, niż oznaczony cyframi 2 i 3, sposób\ntransportu dwutlenku węgla z tkanek do płuc.","answer":null,"answer_text":"13.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe podanie innego, widocznego na rysunku, sposobu transportu CO2.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nCO2 jest transportowany przez erytrocyty w postaci karbaminohemoglobiny /\nkarbohemoglobiny.\nCO2 we wnętrzu erytrocytu łączy się nietrwale z hemoglobiną / globiną i w ten sposób\ntransportowany jest do płuc / HbCO2, HHbCO2.\nrozpuszczony (fizycznie) w osoczu krwi / CO2.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.3. (0-1)\nPodaj nazwy dwóch struktur widocznych na rysunkach i zbudowanych z nabłonka\njednowarstwowego płaskiego oraz określ znaczenie tej wspólnej cechy ich budowy dla\nwymiany gazowej w organizmie.\nHb - hemoglobina\nMBI_1R\nStruktury: 1 2\nZnaczenie:","answer":null,"answer_text":"13.3. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe podanie nazw obu struktur wraz z określeniem znaczenia ich budowy\ndla wymiany gazowej\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nStruktury: 1. ściana naczynia włosowatego / śródbłonek, 2. ściana pęcherzyka płucnego\n(kolejność nie ma znaczenia).\nZnaczenie: Dzięki temu, że ściany naczyń włosowatych i pęcherzyków płucnych są\ncienkie / jednowarstwowe, ułatwia to dyfuzję gazów oddechowych w płucach /\nz pęcherzyków płucnych do krwi.\nZadanie 14. (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nNa schemacie przedstawiono przemiany biochemiczne zachodzące w komórkach trzech\nróżnych narządów biegacza podczas sprintu - bardzo intensywnego biegu na krótkich\ndystansach (do 400 m).\nNa podstawie: J.M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWypisz ze schematu oznaczenie cyfrowe, które symbolizuje proces glikogenolizy, oraz\nwymień nazwy wszystkich narządów, w których ten proces zachodzi.\nGlikogenoliza:\nNarządy:","answer":null,"answer_text":"14.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe podanie oznaczenia cyfrowego glikogenolizy wraz z prawidłowym\npodaniem wszystkich trzech narządów, w których ten proces zachodzi.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• Glikogenoliza - 1,\n• Narządy - wątroba, mięsień, serce","solution":"Glikogenoliza – 1, Narządy – wątroba, mięsień, serce","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2 (0-2)\nNa podstawie analizy schematu opisz, na czym polega różnica w przemianach mleczanu\nw komórkach wątroby i w komórkach mięśnia sercowego organizmu biegacza.\nW odpowiedzi odnieś się do obu narządów.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"14.2. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za prawidłowe opisanie różnicy w przemianach mleczanu przez komórki wątroby\ni przez komórki mięśnia sercowego uwzględniające produkt przekształcania mleczanu\noraz sposób jego wykorzystania w obu narządach, czyli powstanie odpowiednio:\nglukozy w wątrobie - jako źródła energii do pracy innych komórek i pirogronianu\nw komórkach serca - jako substratu oddychania komórkowego tylko dla pracy serca.\n1 p. - za prawidłowe opisanie różnicy w przemianach mleczanu tylko w komórkach wątroby\nlub tylko w komórkach mięśnia sercowego uwzględniające produkt przekształcania\nmleczanu oraz sposób jego wykorzystania.\nlub za odniesienie się do komórek obu narządów uwzględniające jedynie produkty\nprzekształcania mleczanu bez sposobu ich wykorzystania\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nW komórkach wątroby - mleczan przekształcany jest początkowo w pirogronian, a następnie\nw glukozę, która wraca do krwi i może być wykorzystywana, jako źródło energii (przez inne\nkomórki organizmu),\nnatomiast\nw komórkach mięśnia sercowego - mleczan przekształcany jest tylko do pirogronianu, który\nstaje się substratem do oddychania w tych komórkach.\nZadanie 15. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie rysunku B wraz z prawidłowym uzasadnieniem uwzględniającym budowę\nneuronu i kierunek przemieszczania się impulsu nerwowego.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nPrawidłowe połączenie neuronów zilustrowano na rysunku B, ponieważ:\nimpuls nerwowy przemieszcza się zawsze od ciała neuronu przez akson do synapsy\ni dendrytu następnej komórki, a to jest możliwe tylko w drugim przypadku.\ntylko ten rysunek jest prawidłowy, gdyż na pierwszym rysunku neurony stykają się\ndendrytami, a więc impuls nerwowy nie mógłby się przemieszczać.\npołączenie to jest między rozgałęzieniami aksonu jednego neuronu a dendrytami\nkolejnego, a więc impuls nerwowy może się przemieszczać.\nZadanie 16. (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nNa rysunkach A i B przedstawiono dwa hipotetyczne połączenia między neuronami przez\nliczne synapsy.\nPodaj, na którym z rysunków - A czy B - zilustrowano prawidłowe połączenie dwóch\nneuronów przez synapsy. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając budowę neuronu\ni kierunek przepływu impulsu nerwowego.\nPrawidłowe połączenie neuronów zilustrowano na rysunku , ponieważ","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nŚlimak to część ucha zawierająca czuciowy narząd spiralny - narząd Cortiego, wrażliwy\nna fale dźwiękowe. Informacje z tego narządu odbiera nerw słuchowy, który jest częścią\nnerwu przedsionkowo-ślimakowego, przekazującego je do mózgowia.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1 (0-1)\nZapisz litery oznaczające elementy budowy ucha wybrane spośród A-F, w kolejności\nprzemieszczania się fali dźwiękowej: od momentu podrażnienia błony bębenkowej\ndo przetworzenia dźwięku na sygnały nerwowe.\nA. błona podstawna B. kowadełko C. młoteczek D. narząd spiralny E. okienko owalne\nF. strzemiączko\nbłona bębenkowa → → nerw słuchowy\nA\nB\nakson\nakson\nakson\nakson\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"16.1. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za prawidłową kolejność elementów ucha podczas przemieszczania się fali\ndźwiękowej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nbłona bębenkowa, → C, B, F, E, (A), D → nerw słuchowy (kolejność ma znaczenie)","solution":"C, B, F, E, (A), D","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2 (0-1)\nZaznacz rodzaj nerwów, do których należy nerw przedsionkowo-ślimakowy.\nA. nerwy obwodowe B. nerwy czaszkowe C. nerwy rdzeniowe","answer":"B","answer_text":"16.2. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za zaznaczenie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB. / nerwy czaszkowe","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.3 (0-1)\nPodaj nazwy zmysłów, których narządy unerwiane są przez nerw przedsionkowo-\n-ślimakowy.","answer":null,"answer_text":"16.3. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za podanie obu prawidłowych nazw zmysłów.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZmysł:\nsłuchu\nrównowagi\nZadanie 17. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe sformułowanie wniosku odnoszącego się do roli obu receptorów - T1R2\ni T1R3 w odczuwaniu smaku słodkiego.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZa pełne odczuwanie smaku słodkiego odpowiedzialna jest jednoczesna obecność receptorów\nT1R2 i T1R3.\nZadanie 18. (0-3)","solution":"słuchu, równowagi","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-1)\nW komórkach mysich kubków smakowych reagujących na smak słodki wykryto trzy rodzaje\nbiałek receptorowych, oznaczonych jako: T1R1, T1R2 i T1R3. Aby sprawdzić, które z tych\nreceptorów są odpowiedzialne za odczuwanie słodkiego smaku, przeprowadzono\ndoświadczenie na myszach genetycznie zmodyfikowanych.\nKażdej z czterech badanych grup myszy wyciszono inne geny, co ujawniało się obecnością\nodpowiednio różnych rodzajów białek receptorowych. Badanym myszom podawano roztwory\nsacharozy o różnym stężeniu i obserwowano częstość ich lizania. Wyniki eksperymentu\nprzedstawiono na wykresie. Krzywe dotyczą myszy z obecnością określonych receptorów.\nŹródło: J.M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009.\nNa podstawie wyników eksperymentu sformułuj wniosek dotyczący zależności między\nobecnością odpowiednich białek receptorowych a odczuwaniem słodkiego smaku.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nPrzeciwciała są białkami składającymi się z czterech łańcuchów polipeptydowych (dwóch\nlekkich i dwóch ciężkich), a geny, które je kodują, mają specyficzną strukturę. Fragmenty\npojedynczych polipeptydów tworzących przeciwciało zakodowane są w kilku różnych\ngenach, np. w przypadku łańcuchów lekkich są to geny V, J i C. W komórkach linii\nzarodkowej geny V i J występują w wielu powtórzeniach, przy czym każde z nich różni się\nnieco od pozostałych. W dojrzałych limfocytach geny V i J występują pojedynczo lub\nw niewielkiej liczbie powtórzeń. Taki sposób zapisu powoduje, że w organizmie może zostać\nwytworzonych ponad 100 milionów różnych przeciwciał. Proces wykorzystania tak zapisanej\ninformacji przez limfocyty nazywany jest rearanżacją genów.\nNa schemacie przedstawiono procesy prowadzące do wytworzenia przeciwciał.\nNa podstawie: J.M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009,\nP.M. Lydyard, A. Whelan, M.W. Fanger, Krótkie wykłady. Immunologia, wyd. II, Warszawa 2005.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nPodaj nazwę procesu oznaczonego na schemacie literą X oraz lokalizację tego procesu\nzachodzącego w komórce zwierzęcej.\nNazwa procesu: Lokalizacja:","answer":null,"answer_text":"18.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie obu prawidłowych nazw.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• Nazwa procesu: translacja\n• Lokalizacja: rybosomy /cytoplazma /cytozol","solution":"translacja, rybosomy /cytoplazma /cytozol","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nPodaj nazwy dwóch procesów przedstawionych na schemacie, które łącznie są\nodpowiedzialne za tak dużą różnorodność wytwarzanych przeciwciał.\n1 2\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"18.2. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za podanie prawidłowych nazw obu procesów przedstawionych na schemacie.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. rearanżacja genów\n2. alternatywny splicing","solution":"1. rearanżacja genów, 2. alternatywny splicing","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.3","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.3. (0-1)\nPodaj przykład sytuacji zdrowotnej, w której należy obniżyć poziom przeciwciał\nw organizmie człowieka. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do roli przeciwciał.","answer":null,"answer_text":"18.3. (0-1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za podanie odpowiedniego przykładu sytuacji zdrowotnej i uzasadnienia odnoszącego\nsię do konieczności zahamowania odpowiedzi immunologicznej organizmu.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Aby uniknąć odrzucenia przeszczepu - przeciwciała mogą atakować przeszczepiony\nnarząd i doprowadzić do jego odrzucenia, dlatego wymagana jest ich silna redukcja.\n• Podczas leczenia alergii / podczas przeszczepów - wymagane jest zredukowanie liczby\nprzeciwciał wytwarzanych przez organizm, aby maksymalnie zahamować odpowiedź\nimmunologiczną organizmu.\nZadanie 19. (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nBarwa sierści u owczarków belgijskich jest zależna od autosomalnego genu występującego\nw populacji w czterech allelach, które w poniższej tabeli zostały uszeregowane wraz\nz ich malejącą dominacją.\nAllel\nAllele nad którymi dominuje\n(dominacja zupełna)\nWarunkowany\nfenotyp\nAw\nay , at , a\nwilczasty\nay\nat, a\npłowy\nat\na\nczarny podpalany\na\nczarny\nNa podstawie: www.belgi.pl/genetyka-umaszczen","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-2)\nZapisz krzyżówkę psa o genotypie Away oraz suki o genotypie ata. Określ fenotypy\nrodzicielskie, a także fenotypy potomstwa z pokolenia F1 i ich stosunek ilościowy.\nFenotypy rodziców:\nFenotypy potomstwa z pokolenia F1:\nStosunek ilościowy potomstwa z pokolenia F1:\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"19.1. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki i poprawne określenie wszystkich fenotypów wraz\nz podaniem ich stosunku w pokoleniu F1\n1 p. - za poprawne zapisanie tylko krzyżówki.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nSuka\nPies\nat\na\nAw\nAwat\nAwa\naY\nayat\naya\nFenotypy rodziców: suka - czarna podpalana , pies - wilczasty\nFenotypy potomstwa z pokolenia F1: wilczasty i płowy\nStosunek ilościowy: 1 : 1","solution":"Fenotypy potomstwa z pokolenia F1: wilczasty i płowy. Stosunek ilościowy: 1 : 1","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nOkreśl, czy wilczasty pies może być potomkiem pary rodzicielskiej, w której zarówno\npies, jak i suka mają sierść płową. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do sposobu\ndziedziczenia tej cechy.","answer":"A, D, C, B","answer_text":"19.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za stwierdzenie, że wilczasty pies nie może być potomkiem wskazanej pary rodziców\ni prawidłowe uzasadnienie odnoszące się do sposobu dziedziczenia tej cechy.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNie może być potomkiem tej pary, ponieważ sierść wilczasta jest warunkowana przez allel\ndominujący nad wszystkimi pozostałymi i fenotyp wilczasty musi się ujawnić co najmniej\nu jednego z rodziców wilczastego psa.\nZadanie 20. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za prawidłowy wybór pary genów najsilniej ze sobą sprzężonych oraz podanie\npoprawnej kolejności genów w chromosomie.\n1 p. - za tylko prawidłowy wybór pary genów najsilniej ze sobą sprzężonych albo tylko\npodanie poprawnej kolejności genów w chromosomie.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. para genów najsilniej ze sobą sprzężonych: A i D\n2. kolejność genów: : A, D, C, B lub B, C, D, A\nZadanie 21. (0-2)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-2)\nGeny A, B, C i D znajdują się w jednym chromosomie. Na podstawie badań stwierdzono,\nże % crossing-over między tymi genami jest następujący:\nmiędzy genami: A i B - 45%\nA i D - 5%\nC i D - 15%\nB i C - 25%\n1. Zapisz parę genów najsilniej ze sobą sprzężonych\n2. Podaj kolejność wymienionych genów w chromosomie","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. A i D, 2. A, D, C, B lub B, C, D, A","image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.\nBliźnięta mogą być albo jednojajowe (monozygotyczne), albo dwujajowe (dizygotyczne).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nWybierz i zaznacz w tabeli odpowiedź A lub B, która jest poprawnym dokończeniem\nponiższego zdania, oraz jej uzasadnienie spośród odpowiedzi 1.-3.\nKlonami można nazwać bliźnięta\nA. jednojajowe,\nponieważ powstały\n1.\nz tej samej komórki jajowej i różnych\nplemników, mają różne zestawy genów, ale są\ntej samej płci.\n2.\nz tej samej komórki jajowej i tego samego\nplemnika, mają identyczny zestaw genów i są\ntej samej płci.\nB. dwujajowe,\n3.\nz różnych komórek jajowych i różnych\nplemników, mają różne zestawy genów, ale\nmogą być tej samej płci.\nMBI_1R","answer":"A","answer_text":"21.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za\nprawidłowy\nwybór\nbliźniąt\njednojajowych\n(A)\nwraz\nz\nprawidłowym\nuzasadnieniem (2).\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA. 2","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nWyjaśnij, uwzględniając podłoże genetyczne, dlaczego w razie konieczności wykonania\nprzeszczepu dla danej osoby najlepszym dawcą byłby bliźniak jednojajowy.","answer":null,"answer_text":"21.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie przeszczepu uwzględniające pokrewieństwo genetyczne\ni zgodność tkankową.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nBliźniak jednojajowy byłby najlepszym dawcą, ponieważ:\njest klonem i ma taki sam zestaw genów, a więc powinien mieć najwyższą z możliwych\nzgodność tkankową.\nma identyczną informację genetyczną, a więc i antygeny, co powoduje, że układ\nimmunologiczny biorcy traktuje taki przeszczep, jak swój organizm.\nZadanie 22. (0-2)","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nW czasie obserwacji populacji dzikich kaczek policzono i zapisano, ile wśród nich jest piskląt\npokrytych puchem, ile jest osobników młodych mających już pióra konturowe oraz ile jest\nosobników dorosłych o pełnym upierzeniu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1 (0-1)\nZaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania.\nCelem przeprowadzonej obserwacji było określenie struktury populacji\nA. płciowej. B. socjalnej. C. wiekowej. D. przestrzennej.","answer":"C","answer_text":"22.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie prawidłowego dokończenia zdania dotyczącego celu obserwacji.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC./ wiekowej","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2 (0-1)\nPrzedstaw projekt tabeli, w której udokumentujesz dane zebrane podczas tej\nobserwacji. Uwzględnij tylko tytuły kolumn i wierszy tabeli (bez jej wypełniania).\nProjekt tabeli:\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"22.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne zaprojektowanie i opisanie tabeli, w której prawidłowo opisano nagłówki\n(pokolenia kaczek i liczbę osobników) oraz prawidłowo opisano wiersze tabeli\n(uwzględniono 3 pokolenia kaczek).\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nProjekt tabeli:\nPokolenie kaczek\nLiczba osobników/\nkaczek\npisklęta / osobniki pokryte puchem\nmłode osobniki / młode pokryte piórami konturowymi\nosobniki dorosłe / dojrzałe\nZadanie 23. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnego argumentu uwzględniającego rodzaj modyfikacji rośliny\ni skutek uprawy dla gospodarki człowieka.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Na terenach suchych i pustynnych będzie można uprawiać rośliny transgeniczne, które są\nodporne na takie warunki środowiska, co pozwoli na wyżywienie głodujących ludzi /\npozwoli na wzrost gospodarczy tych krajów.\n• Odporność roślin transgenicznych na niekorzystne warunki środowiska umożliwia ich\nuprawę na terenach, na których nie można uprawiać odmian naturalnych, dzięki czemu\ntakie rejony mogą się rozwijać rolniczo / gospodarczo.\n• Na terenach skażonych metalami ciężkimi zastosowanie takich transgenicznych roślin,\nktóre akumulują te pierwiastki, pozwoli na oczyszczenie / rekultywację / remediację gleb.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-1)\nCelem modyfikacji prowadzonych na roślinach użytkowych jest uzyskanie dzięki nim jak\nnajwiększych korzyści, np. ekonomicznych. Niektóre nowo wytworzone odmiany roślin\ntransgenicznych są już odporne na niekorzystne warunki środowiska, takie jak: mróz\nczy wysokie temperatury, susza czy zasolenie gleby, które do tej pory stanowiły dla zwykłych\nroślin czynniki ograniczające. Wytworzono też rośliny potrafiące akumulować pierwiastki\nmetali ciężkich z gleby, co daje możliwość ich usuwania ze środowiska.\nNa podstawie: http://www.biotechnolog.pl/rosliny-transgeniczne-gmo-przyklady-modyfikacji\nWybierz jedną z podanych w tekście cech roślin transgenicznych i określ korzyści, jakie\nmoże przynieść dla gospodarki człowieka uprawa roślin mających tę cechę.\nMBI_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}