{"paper":{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":"stara","exam_pdf":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":30,"source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nSkóra człowieka składa się z trzech podstawowych warstw: naskórka, skóry właściwej\ni tkanki podskórnej. Powierzchniowa warstwa naskórka (wielowarstwowego nabłonka) ulega\nrogowaceniu, które polega na odkładaniu się w jej komórkach białka o dużej wytrzymałości\nmechanicznej - keratyny, nierozpuszczalnej w wodzie. Warstwa zrogowaciała naskórka stale\nsię złuszcza i jest zastępowana przez nowe komórki docierające z jego głębszych warstw.\nW skórze właściwej znajdują się naczynia krwionośne, gruczoły potowe i łojowe oraz\nreceptory dotyku, bólu i temperatury. Tkanka podskórna zawiera głównie komórki\ntłuszczowe.\nNa podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, Biologia, Warszawa 2007.\nNa podstawie powyższego tekstu podaj po jednym przykładzie przystosowania budowy\nskóry do:\n1. ochrony organizmu przed utratą wody\n2. ochładzania organizmu w upalny dzień lub podczas wysiłku fizycznego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nPrzedstawienie na przykładach związku między budową skóry\na jej funkcją w organizmie człowieka (I.2a.1)\nSchemat punktowania\n2 p. - za\npoprawne\npodanie\ndwóch\nprzykładów\nprzystosowania\nbudowy\nskóry:\n1. - do ochrony organizmu przed utratą ciepła i 2. - do ochładzania organizmu.\n1 p. - za poprawne podanie tylko jednego przykładu przystosowania budowy skóry:\n1. - do ochrony organizmu przed utratą ciepła lub 2. - do ochładzania organizmu.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPrzystosowania w budowie skóry do:\n1. ochrony organizmu przed utratą wody\n• zrogowaciały (wodoszczelny naskórek)\n• obecność w (zrogowaciałych) komórkach naskórka keratyny\n• gruczoły łojowe (wytwarzające łój, który chroni skórę przed wysychaniem).\n2. ochładzania organizmu w upalny dzień\ngruczoły potowe (wydzielające pot)\nnaczynia krwionośne, zdolne do rozszerzania się.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa rysunku schematycznie przedstawiono fragment ludzkiej tkanki nabłonkowej tworzącej\nbłony śluzowe, wraz z leżącą pod nią tkanką łączną.\nNa podstawie: D. McLaughlin, J. Stamford, D. White, Fizjologia człowieka. Krótkie wykłady, Warszawa 2012.\nNa podstawie rysunku oceń, czy poniższe informacje dotyczące przedstawionej tkanki\nnabłonkowej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli\njest fałszywa.\n1. Komórki tkanki nabłonkowej ściśle do siebie przylegają, a ilość substancji\nmiędzykomórkowej między nimi jest niewielka.\nP\nF\n2. Komórki tkanki nabłonkowej umieszczone są na błonie podstawnej.\nP\nF\n3\nW nabłonku znajdują się naczynia krwionośne i włókna nerwowe.\nP\nF\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie informacji przedstawionych na rysunku opisanie\nbudowy tkanki nabłonkowej (II.1b, I.1a.3)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę trzech informacji dotyczących tkanki nabłonkowej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - P, 2. - P, 3. - F","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono budowę czaszki człowieka, a cyframi 1-4 oznaczono niektóre\nkości. Obok rysunku podano nazwy różnych kości czaszki (A-E).\nA. kość ciemieniowa\nB. kość czołowa\nC. kość skroniowa\nD. kość nosowa\nE. szczęka (kość szczękowa)\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, pod red. M. Maćkowiak, A. Michalak, Warszawa 2008.\na) Zapisz oznaczenia literowe nazw kości (A-E), którymi należy uzupełnić schemat\nw miejscach oznaczonych cyframi 1-4.\n1 2 3 4\nb) Spośród kości (1-4) wskazanych na rysunku wypisz nazwy tych, które wchodzą -\nodpowiednio - w skład twarzoczaszki i w skład mózgoczaszki.\nKości twarzoczaszki:\nKości mózgoczaszki:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na rysunku czaszki człowieka wskazanych kości\nczaszki (I.1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie nazw kości do czterech wskazanych na rysunku kości\nczaszki człowieka.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - B, 2. - D, 3. - E, 4. - C\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozróżnienie kości wchodzących w skład twarzoczaszki\ni w skład mózgoczaszki człowieka (I.1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie wymienionych kości czaszki do twarzoczaszki\ni do mózgoczaszki.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nkości twarzoczaszki: kość nosowa, szczęka (kość szczękowa)\nkości mózgoczaszki: kość czołowa, kość skroniowa.\nUwaga:\nUznaje się zamiast podania nazw kości zapis ich oznaczeń literowych.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nNa rysunkach przedstawiono prawidłowe i trzy różne patologiczne krzywizny kręgosłupa.\nStrzałkami oznaczono miejsca zmian.\nŹródło: http://portalwiedzy.onet.pl/142100,,,,uklad_ruchu_czlowieka,haslo.html\nNa podstawie rysunków podaj, na czym polega każda z przedstawionych zmian patologicznych\nkręgosłupa - uwzględnij nazwę odcinka, w którym występuje wygięcie, i kierunek wygięcia\n(boczne, ku przodowi, ku tyłowi ciała).\nOdcinek kręgosłupa\nKierunek wygięcia\nnadmierna kifoza\nskolioza\nnadmierna lordoza\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3a)\n3b)\n4.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie rysunków opisanie zmian patologicznych\nkręgosłupa człowieka (II.1a, I.1a.4)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne uzupełnienie trzech wierszy tabeli: podanie odcinka kręgosłupa i kierunku\nwygięcia.\n1 p. - za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli: podanie odcinka kręgosłupa i kierunku\nwygięcia.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nOdcinek kręgosłupa\nKierunek wygięcia\nnadmierna kifoza\npiersiowy\nku tyłowi ciała\nskolioza\nlędźwiowy / piersiowo-lędźwiowy\nboczne skrzywienie\nnadmierna lordoza\nlędźwiowy\nku przodowi","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nUkład ruchu człowieka tworzą szkielet i mięśnie szkieletowe. Obie części tego układu\nsą ze sobą powiązane strukturalnie i funkcjonalnie - współdziałają w wykonywaniu ruchu.\nPrzedstaw, na czym polega współdziałanie szkieletu i mięśni szkieletowych\nw wykonywaniu ruchu. W odpowiedzi uwzględnij rolę każdej z części składowych\nukładu ruchu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nPrzedstawienie współdziałania szkieletu i mięśni\nszkieletowych w wykonywaniu ruchu (I.1b.7)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne przedstawienie współdziałania szkieletu i mięśni szkieletowych\nw wykonywaniu ruchu, uwzględniające czynną rolę układu mięśniowego (skurcz\nmięśni) oraz bierną rolę układu kostnego (przyczep dla mięśni lub przenoszenie ruchu\nna inne tkanki).\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Kości są miejscem przyczepu mięśni (szkieletowych), które mają zdolność do skurczu,\ndzięki czemu wspólnie umożliwiają ruch.\n• Mięśnie są zdolne do skurczu i generują ruch, a dzięki połączeniu z kośćmi, ten ruch jest\nprzenoszony na inne tkanki, narządy lub organy.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono budowę układu pokarmowego człowieka.\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, pod red. M. Maćkowiak, A. Michalak, Warszawa 2008.\nUzupełnij tabelę - wpisz zarówno nazwy narządów wydzielających proenzymy\ntrawienne wymienione w tabeli, jak i cyfry odpowiadające tym narządom na rysunku.\nProenzym\nNarząd wydzielający proenzym\nNarząd na rysunku\npepsynogen\ntrypsynogen","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na rysunku układu pokarmowego człowieka\nnarządów wydzielających proenzymy trawienne (I.2a.1)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli: podanie nazw narządów i cyfr\nodpowiadających tym narządom na rysunku.\n1 p. - za poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli: podanie nazwy narządu i cyfry\nodpowiadającej temu narządowi na rysunku.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nProenzym\nNarząd wydzielający proenzym\nNarząd na rysunku\npepsynogen\nżołądek\n1\ntrypsynogen\ntrzustka\n2","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nProces trawienia rozpoczyna się w jamie ustnej. Występująca w niej ślina, której\npodstawowym składnikiem jest woda, zawiera nie tylko enzym trawiący polisacharydy -\namylazę ślinową (ptialinę), lecz także substancje białkowe - mucyny zwiększające gęstość\ni lepkość śliny, jak również lizozym - enzym uszkadzający ściany komórek bakterii.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nNa podstawie tekstu oceń, czy informacje dotyczące funkcji śliny są prawdziwe.\nZaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nW jamie ustnej rozpoczyna się proces trawienia skrobi.\nP\nF\n2.\nMucyny zawarte w ślinie utrudniają formowanie kęsów pokarmowych.\nP\nF\n3.\nDzięki zawartości lizozymu ślina ma działanie bakteriobójcze.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie tekstu ocena prawdziwości informacji\ndotyczących roli śliny w procesie trawienia (III.2a, I.4a.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę trzech informacji dotyczących roli śliny w procesie trawienia.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - P; 2. - F; 3. - P","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nGruczoły żołądkowe zawierają trzy typy komórek: komórki śluzowe - wytwarzające śluz,\nkomórki główne - produkujące, w formie nieaktywnej, enzym trawiący białka, a także\nkomórki okładzinowe - wydzielające jony wodorowe, co obniża pH treści żołądkowej\ni aktywuje enzym trawiący białka.\nPodaj inną funkcję niskiego pH treści żołądkowej niż aktywacja enzymu trawiącego\nbiałka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie znaczenia niskiego pH treści żołądkowej dla\nprocesów zachodzących w tym narządzie (I.2a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie funkcji niskiego pH treści żołądkowej innej, niż aktywacja\nenzymu trawiącego białka.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\ndziałanie bakteriobójcze\ndenaturacja białek ułatwiająca ich trawienie enzymatyczne\nzapewnienie optymalnego pH / kwasowego środowiska dla działania pepsyny","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nSkładniki pokarmowe pełnią różne funkcje w organizmie człowieka, np. funkcję\nenergetyczną.\nSpośród wymienionych składników pokarmowych wybierz i podkreśl dwa, których\nw diecie zrównoważonej organizm nie wykorzystuje jako źródła energii.\nwęglowodany sole mineralne tłuszcze białka witaminy","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie składników pokarmowych, których organizm\nczłowieka nie wykorzystuje jako źródła energii (I.3c.8)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podkreślenie dwóch składników pokarmowych, których organizm człowieka\nnie wykorzystuje jako źródła energii.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nwęglowodany sole mineralne tłuszcze białka witaminy","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nBłonnikiem (włóknikiem) pokarmowym nazywamy zespół substancji ścian komórkowych\nroślin nietrawionych i niewchłanianych w przewodzie pokarmowym człowieka. Jest to\nmieszanina substancji o charakterze polisacharydowym (celuloza, hemicelulozy, pektyny,\ngumy, śluz) i niepolisacharydowym (ligniny). Według ekspertów Światowej Organizacji\nZdrowia (WHO) dzienne spożycie przez człowieka błonnika pokarmowego powinno wynosić\nok. 30 g.\nNa podstawie tekstu i własnej wiedzy oceń, czy informacje opisujące funkcję błonnika\npokarmowego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli\njest fałszywa.\n1.\nBłonnik występuje w dużych ilościach w mięsie ryb oraz w mleku,\ndlatego ich spożywanie korzystnie wpływa na perystaltykę jelit.\nP\nF\n2.\nBłonnik spowalnia rozkład cukrów złożonych w jelicie, pomaga\nw utrzymaniu stabilnego poziomu glukozy we krwi.\nP\nF\n3.\nBłonnik przyśpiesza trawienie białka i tłuszczu, dlatego korzystnie\nwpływa na metabolizm.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n5.\n6.\n7.\n8.\n9.\n10.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie funkcji błonnika jako składnika pokarmowego\nczłowieka (I.3c.8)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę trzech informacji dotyczących funkcji błonnika jako składnika\npokarmowego.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - F, 2. - P, 3. - F","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nBadano wpływ niedoboru witamin w diecie kobiet na ryzyko wystąpienia wady cewy\nnerwowej u urodzonych przez nie dzieci. W tym celu porównano dwie grupy kobiet\ni przebadano ich nowo narodzone dzieci.\n• Grupa I - kobiety, które planowały ciążę i uzupełniały dietę o witaminy\n• Grupa II - kobiety, które nie uzupełniały diety o witaminy ani przed ciążą, ani w czasie\nciąży.\nWyniki tego badania przedstawiono w tabeli.\nGrupa\nkobiet\nRodzaj diety\nLiczba\nprzebadanych\ndzieci\nLiczba dzieci z wadami\nrozwojowymi (cewy\nnerwowej)\nI\nz uzupełnianiem\nwitamin\n141\n1 (0,7%)\nII\nbez uzupełniania\nwitamin\n204\n12 (5%)\nNa podstawie: Biologia, pod red. N.A. Campbella, Poznań 2012.\na) Wyjaśnij, dlaczego do opisanego badania potrzebny był udział wymienionych dwóch\ngrup kobiet.\nb) Na podstawie wyników badania sformułuj wniosek dotyczący wpływu diety matki\nna występowanie wad rozwojowych u niemowląt.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nPlanowanie przebiegu doświadczeń - określenie próby\nkontrolnej na podstawie opisu przeprowadzonego badania\n(III.1d, I.4b.10)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie potrzeby udziału w badaniach dwóch grup kobiet\nuwzględniające możliwość poprawnego ustalenia / porównania wyników / w celu\nwnioskowania.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Udział dwóch grup kobiet umożliwiał (przez porównanie) ustalenie wpływu braku witamin\nna ryzyko występowania u ich dzieci wad rozwojowych (cewy nerwowej).\n• Pierwsza grupa kobiet stanowiła próbę badawczą, a druga - grupę kontrolną, która jest\nniezbędna do oceny wpływu badanego czynnika - witamin (na ryzyko występowania\nu ich dzieci wad rozwojowych).\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku na podstawie analizy wyników\nopisanego badania (III.3b, I.4b.10)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne sformułowanie wniosku odnoszącego się do wpływu przyjmowania\nwitamin przez matkę na występowanie wad rozwojowych (cewy nerwowej) u jej\ndzieci.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Obecność witamin w diecie matki zmniejsza ryzyko występowania wad cewy nerwowej\nu jej dziecka.\n• Nieprzyjmowanie witamin przez matkę zwiększa ryzyko występowania wad rozwojowych\n(cewy nerwowej) u jej dzieci.\n• Suplementacja diety witaminami (przed i po ciąży) zmniejsza ryzyko wystąpienia wad\ncewy nerwowej u płodu.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nW poniższych zdaniach opisano wybrane narządy układu oddechowego człowieka.\nA. Narząd ten składa się z dziewięciu chrząstek połączonych ze sobą za pomocą stawów,\nwięzadeł i mięśni. Największa z nich u mężczyzn tworzy wyniosłość wyczuwalną przez\nskórę.\nB. Długość tego narządu wynosi około 12 cm, składa się on z kilkunastu chrząstek\no podkowiastym kształcie, zawiera nabłonek migawkowy, biorący udział w oczyszczaniu\npowietrza.\nC. Ten odcinek dróg oddechowych pełni funkcje oczyszczania, ogrzewania i nawilżania\npowietrza.\nD. Jest wspólnym odcinkiem drogi oddechowej i pokarmowej, zbudowanym z licznych\nmięśni i błony śluzowej.\nDo nazwy każdego z wymienionych poniżej narządów przyporządkuj jego opis wybrany\nspośród A-D.\njama nosowa tchawica gardło\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"C, B, D","answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie narządów wchodzących w skład układu\noddechowego człowieka na podstawie ich opisów (I.1a.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie trzech opisów do nazw narządów układu\noddechowego człowieka.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\njama nosowa - C, tchawica - B, gardło - D","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nNa schemacie cyframi 1-5 oznaczono kolejne etapy przemieszczania się pobranego tlenu\ndo komórek ciała człowieka.\nNa podstawie: S. Konturek, Fizjologia człowieka, t. III, Kraków 2001.\nUzupełnij zdania I-IV: w wyznaczone miejsca wpisz określenia wybrane z poniższych.\nNiektóre określenia mogą być użyte więcej niż jeden raz.\ndyfuzja wdech transport\nI. W pierwszym etapie (1) odbywa się i do płuc dociera powietrze\nzawierające więcej tlenu niż powietrze pęcherzykowe w płucach.\nII. Następnie (2) zachodzi tlenu z pęcherzyków płucnych do naczyń\nwłosowatych.\nIII. W dalszych etapach (3, 4) odbywa się tlenu w kierunku komórek ciała.\nIV. Ostatnim etapem (5) jest tlenu z naczyń włosowatych do komórek ciała.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n11a)\n11b)\n12.\n13.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nOpisanie przedstawionych na schemacie etapów\nprzemieszczania się pobranego tlenu w organizmie człowieka\n(II.2a, I.4a.1)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne uzupełnienie czterech zdań opisujących kolejne etapy przemieszczania się\ntlenu pobranego przez człowieka.\n1 p. - za poprawne uzupełnienie trzech zdań opisujących kolejne etapy przemieszczania się\ntlenu pobranego przez człowieka.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nI. W pierwszym etapie odbywa się (1) wdech, do płuc dociera powietrze zawierające więcej\ntlenu niż powietrze pęcherzykowe w płucach.\nII. Następnie zachodzi (2) dyfuzja / transport tlenu z płuc do naczyń włosowatych.\nIII. W dalszych etapach (3, 4) odbywa się transport tlenu z płuc w kierunku komórek ciała.\nIV. Ostatnim etapem jest (5) dyfuzja / transport tlenu z naczyń włosowatych do komórek\nciała.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nKomórki uzyskują energię w procesie oddychania tlenowego lub beztlenowego.\nNa schemacie przedstawiono w uproszczeniu jeden z rodzajów oddychania komórkowego.\nNa podstawie: A. Sugden, Ilustrowany słownik botaniczny, Wrocław 1992.\na) Podaj nazwę typu oddychania komórkowego - tlenowe albo beztlenowe -\nprzedstawionego na schemacie. Odpowiedź uzasadnij.\nb) Podaj nazwy albo wzory chemiczne substratów lub produktów oddychania, które\nnależałoby wpisać w miejsca oznaczone na schemacie cyframi 1 i 2.\n1 2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozpoznanie i uzasadnienie rodzaju oddychania\nprzedstawionego na schemacie (I.4b.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie, że jest to oddychanie tlenowe i poprawne uzasadnienie uwzględniające\n(częściową) jego lokalizację w mitochondriach lub wodę (i CO2) jako jego produkt.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nUwaga:\nNie uznaje się uzasadnienia odnoszącego się do substratów, gdyż na schemacie jest tylko\njeden substrat „glukoza”, który może być też substratem oddychania beztlenowego.\nPrzykładowe odpowiedzi\nJest to oddychanie tlenowe, ponieważ:\nzachodzi (częściowo) w mitochondrium.\njego produktami są woda (i dwutlenek węgla).\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie substratów i produktów oddychania tlenowego\nprzedstawionego na schemacie (I.4a.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie nazw lub wzorów chemicznych obu wskazanych związków.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. tlen / O2,\n2. adenozynotrifosforan / adenozynotrójfosforan / ATP","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"15","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono w uproszczeniu układ krwionośny człowieka.\nNa podstawie: A. Grębecki, Ogólne zasady biologii, Warszawa 1986.\na) Podaj, z którego obiegu krwi - A czy B - wpływa do serca krew utlenowana.\nOdpowiedź uzasadnij.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nb) Zaznacz poniżej nazwy dwóch naczyń krwionośnych, którymi krew wypływa z serca.\nA. żyła płucna B. aorta C. tętnica płucna D. żyła główna E. żyła wrotna","answer":"B","answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie schematu rozpoznanie funkcjonowania dwóch\nobiegów krwi człowieka (II.1b, I.1a.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie obiegu B i uzasadnienie odnoszące się do kierunku przepływu krwi\ndo lewego przedsionka lub jej wypływania z prawej komory.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nKrew utlenowana wpływa do serca z obiegu B, ponieważ:\nw obiegu tym krew wypływa z prawej komory serca (i jest transportowana do płuc,\nw których zachodzi wymiana gazowa).\nkrew z płuc (utlenowana w płucach) powraca do lewego przedsionka.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie nazw naczyń krwionośnych wyprowadzających\nkrew z serca (I.1a.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie dwóch właściwych nazw naczyń krwionośnych.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź: B, C.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"16","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nUzupełnij schemat - przyporządkuj poszczególnym rodzajom odporności swoistej\nczynniki, które prowadzą do jej wytworzenia. Wybierz je z wymienionych.\nszczepienia ochronne picie mleka matki podanie surowicy przebycie choroby","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nUporządkowane informacji dotyczących odporności swoistej\nwedług wskazanego kryterium (II.2a, I.4a.8)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne przyporządkowanie czterem rodzajom odporności swoistej czynników,\nktóre prowadzą do jej wytworzenia.\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie trzem i dwom rodzajom odporności swoistej\nczynników, które prowadzą do jej wytworzenia.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nprzebycie choroby szczepienia ochronne\npicie mleka matki podanie surowicy","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nLimfa, płynąc w kierunku serca, w naczyniach układu limfatycznego (zbudowanych podobnie\njak żyły) przepływa przez jeden lub kilka węzłów chłonnych.\na) Podaj\nnazwę\nrodzaju\nmięśni\nbudujących\nściany\nnaczyń\nlimfatycznych\ni zapewniających dzięki skurczom ruch limfy w tych naczyniach.\nb) Podaj jedną funkcję, jaką pełnią węzły chłonne w układzie limfatycznym.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n14a)\n14b)\n15a)\n15b)\n16.\n17a)\n17b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie budowy naczyń wchodzących w skład układu\nlimfatycznego (I.1a.6)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy rodzaju mięśni budujących ścianę naczyń limfatycznych.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nmięśnie gładkie\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie funkcji węzłów chłonnych w układzie\nlimfatycznym (I.1c.6)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnego przykładu funkcji węzłów chłonnych.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• namnażają się w nich limfocyty\n• powstają w nich limfocyty\n• zachodzą w nich reakcje odpornościowe\n• wytwarzane są w nich przeciwciała\n• oczyszczają limfę z drobnoustrojów chorobotwórczych (i z ich toksyn)\n• zachodzi w nich filtracja limfy","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nAlergia jest nadmierną reakcją układu odpornościowego na obecność pewnych antygenów,\nktóre zwykle nie wywołują odpowiedzi immunologicznej. Alergenami są np. pyłek roślin,\nzarodniki grzybów, roztocze, sierść i naskórek zwierząt, niektóre substancje odżywcze,\nnp. gluten.\nNa podstawie: www.pta.med.pl/praktyczne-porady.html\nSpośród przedstawionych sposobów postępowania (1.-6.) wybierz i wpisz w tabelę\nwszystkie te, które pozwolą na unikanie kontaktu z alergenem osobie uczulonej\nna roztocze i osobie uczulonej na pyłek roślin.\n1. spanie przy zamkniętym oknie\n2. szybkie usuwanie odpadów kuchennych\n3. unikanie tapicerowanych mebli\n4. niesuszenie ubrań na dworze\n5. częste wietrzenie sypialni\n6. unikanie pokarmów zawierających gluten\nOsoba uczulona na roztocze\nOsoba uczulona na pyłek roślin","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nTworzenie informacji\nPlanowanie działań na rzecz własnego zdrowia - wskazanie\nprzykładów postępowania osoby uczulonej na roztocze oraz\nosoby uczulonej na pyłek roślin (III.1b, I.3c.11)\nSchemat punktowania\n2 p. - za przyporządkowanie dwóch właściwych sposobów postępowania dla każdej z dwóch\nosób.\n1 p. - za przyporządkowanie dwóch właściwych sposobów postępowania dla jednej z osób\nlub tylko jednego właściwego sposobu postepowania dla każdej z dwóch osób (pod\nwarunkiem, że nie ma pozostałych błędnych przyporządkowań).\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nCzłowiek odbiera ze środowiska różnorodne bodźce, które w narządach zmysłów są przetwarzane\nna impulsy nerwowe i analizowane w odpowiednich obszarach kory mózgowej.\nUzupełnij tabelę opisującą odbieranie oraz przetwarzanie bodźców wzrokowych\ni słuchowych. Wpisz odpowiednie nazwy.\nNarząd\nzmysłu\nRodzaj odbieranego\nbodźca\nStruktura, w której\nwystępują receptory\nLokalizacja ośrodka\nzmysłu w korze mózgowej\noko\npłat potyliczny\nfale dźwiękowe\nbłędnik błoniasty\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie funkcjonowania narządów zmysłu człowieka - oka\ni ucha (I.1c.5)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli dotyczących oka i ucha.\n1 p. - za poprawne uzupełnienie tylko jednego wiersza tabeli dotyczącego oka lub ucha.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nNarząd zmysłu\nRodzaj odbieranego\nbodźca\nStruktura, w której\nwystępują receptory\nLokalizacja ośrodka\nzmysłu w korze mózgowej\noko\nfale świetlne\nsiatkówka\npłat potyliczny\nucho\nfale dźwiękowe\nbłędnik błoniasty\npłat skroniowy\nOsoba uczulona na roztocza\nOsoba uczulona na pyłki roślin\n3, 5\n1, 4","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nSoczewka oka wykazuje dużą elastyczność. We właściwej pozycji utrzymywana jest dzięki\nmięśniowi rzęskowemu. Jeśli mięsień jest rozluźniony, soczewka przybiera kształt bardziej\npłaski i oko postrzega wówczas wyraźnie przedmioty odległe, a jeśli się kurczy - kształt\nbardziej wypukły (zakrzywiony) i oko skupione jest na obiektach bliskich. Kiedy człowiek się\nstarzeje, soczewka staje się mniej elastyczna i bardziej płaska.\nNa podstawie: D. McLaughlin, J. Stamford, D. White, Krótkie wykłady. Fizjologia człowieka,\nWarszawa 2012.\nPrzedstaw konsekwencje zmniejszonej elastyczności soczewki dla widzenia przedmiotów\nz bliska u osób wcześniej zdrowych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie skutków zdrowotnych zmian patologicznych\nelementów budowy oka (I.1c.5)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne przedstawienie konsekwencji zmniejszenia elastyczności soczewki dla\nwidzenia obiektów z bliskiej odległości, uwzględniające ostrość widzenia.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub brak za odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nKonsekwencją zmniejszenia elastyczności soczewki jest:\nnieostre widzenie przedmiotów bliskich.\nto, że blisko położone przedmioty wydają się zamazane (rozmyte, niewyraźne).\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi będących parafrazą tekstu, np. odnoszących się do złego, gorszego\nwidzenia, ponieważ z treści polecenia wynika, że nastąpiło pogorszenie wzroku.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nOrganizm człowieka reaguje na krótkotrwały stres wydzielaniem hormonów rdzenia\nnadnerczy (adrenaliny i noradrenaliny), natomiast na długotrwały stres odpowiada\nzwiększonym wydzielaniem hormonów kory nadnerczy (np. aldosteronu i kortyzolu). Jednak\ndługotrwałe działanie kortyzolu skutkuje m.in. spadkiem liczby limfocytów oraz\nintensywnym wydzielaniem kwasu solnego w żołądku.\nNa podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, Biologia, Warszawa 2003.\nPrzedstaw skutki, jakie dla zdrowia człowieka będącego w stanie długotrwałego stresu\nmoże mieć obniżenie liczby limfocytów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nTworzenie informacji\nPrzewidywanie skutków dla zdrowia człowieka obniżenia\nliczby leukocytów spowodowanego stresem (III.2a, I.4a.7)\nSchemat punktowania\n1 p. - za przedstawienie właściwego skutku obniżenia liczby limfocytów spowodowanego\ndługotrwałym stresem, odnoszącego się bezpośrednio lub pośrednio do spadku\nodporności organizmu.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nObniżenie liczby limfocytów skutkuje:\nspadkiem odporności organizmu.\nwiększą podatnością na infekcje.\nwiększą zapadalnością na choroby nowotworowe.\ntrudniejszym leczeniem chorób nowotworowych.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nCukrzyca jest chorobą związaną z zaburzeniem regulacji poziomu glukozy we krwi\nspowodowanym przez różne czynniki.\nWymień nazwy dwóch hormonów wydzielanych przez trzustkę, które biorą udział\nw regulacji stężenia glukozy we krwi, i podaj, na czym polega rola każdego z nich.\n1. Nazwa hormonu:\nRola:\n2. Nazwa hormonu:\nRola:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n18.\n19.\n20.\n21.\n22.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie hormonalnej regulacji stężenia glukozy we krwi\nczłowieka (I.4a.11)\nSchemat punktowania\n2 p. - za podanie nazw dwóch hormonów regulujących stężenie glukozy we krwi i poprawne\nokreślenie roli każdego nich w tym procesie.\n1 p. - za podanie nazwy tylko jednego hormonu regulującego stężenie glukozy we krwi\ni poprawne określenie jego roli w tym procesie, lub podanie tylko nazw dwóch\nhormonów.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\n1. Insulina - powoduje obniżenie stężenia glukozy we krwi.\n2. Glukagon - powoduje podwyższenie stężenia glukozy we krwi.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono fragment mRNA i utworzony zgodnie z zawartą w nim\ninformacją genetyczną fragment łańcucha polipeptydowego.\nDokończ poniższe zdanie.\nNa podstawie analizy schematu można stwierdzić, że kod genetyczny jest zdegenerowany,\nponieważ","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych na schemacie\ndotyczących cech kodu genetycznego (III.2a, I.4c.14)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne dokończenie zdania, uzasadniającego stwierdzenie, że kod genetyczny jest\nzdegenerowany, z odwołaniem się do informacji na schemacie.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nNa podstawie analizy schematu można stwierdzić, że kod genetyczny jest zdegenerowany,\nponieważ:\nten sam aminokwas jest kodowany przez więcej niż jeden kodon.\nten sam aminokwas jest kodowany przez więcej niż jeden triplet, np. leucyna i seryna\nkodowane są przez dwa triplety.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"24","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (3 pkt)\nNa schemacie przedstawiono proces translacji, a poniżej - fragment tabeli kodu\ngenetycznego.\nNa podstawie: W. Gajewski, A. Putrament, Biologia, Warszawa 1992.\nDruga litera kodonu\nU\nC\nA\nG\nPierwsza\nlitera kodonu\nU\nUUU fenyloalanina\nUCU seryna\nUAU tyrozyna\nUGU cysteina\nU\nTrzecia\nlitera kodonu\nC\nCUG leucyna\nCCG prolina\nCAG glutamina\nCGG arginina\nG\nA\nAUG metionina\nACG treonina\nAAG lizyna\nAGG arginina\nG\nG\nGUC walina\nGCC alanina\nGAC asparaginian\nGGC glicyna\nC\na) Uzupełnij schemat - odczytaj z fragmentu tabeli kodu genetycznego nazwę kolejnego\naminokwasu i wpisz ją w ramce wskazanej strzałką na schemacie.\nb) Zaznacz poniżej dwa zdania zawierające poprawne informacje dotyczące przebiegu\ni lokalizacji procesu translacji.\nA. W procesie translacji biorą udział kwasy nukleinowe: DNA, mRNA, tRNA.\nB. W komórkach eukariotycznych translacja zwykle zaczyna się od kodonu startowego AUG.\nC. Proces translacji u organizmów eukariotycznych zachodzi w jądrze komórkowym.\nD. W wyniku translacji powstaje łańcuch polipeptydowy o sekwencji aminokwasów\nokreślonej przez mRNA.\nE. Translacja kończy się wtedy, gdy pojawi się kodon STOP kodujący jeden z trzech\naminokwasów kończących syntezę białka.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-3)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa schemacie procesu syntezy białka rozpoznanie wskazanego\naminokwasu transportowanego przez tRNA (II.1b, I.4c.15)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne odczytanie z tabeli kodu genetycznego i podanie nazwy kolejnego\naminokwasu transportowanego przez tRNA.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nprolina\nb) (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie przebiegu i lokalizacji procesu translacji\nw organizmie eukariotycznym (I.4c.15)\nSchemat punktowania\n2 p. - za zaznaczenie dwóch zdań poprawnie opisujących proces translacji.\n1 p. - za zaznaczenie jednego zdania poprawnie opisującego proces translacji.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi: B, D","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"25","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (3 pkt)\nZdrowym rodzicom urodziło się dziecko, u którego wykryto fenyloketonurię - chorobę\nautosomalną warunkowaną przez recesywny allel (a) pewnego genu. W rozwiązaniu zadania\nzastosuj oznaczenia literowe uwzględnione w tekście.\na) Podaj genotypy rodziców tego dziecka.\nGenotyp matki: Genotyp ojca:\nb) Zapisz krzyżówkę genetyczną, na podstawie której określisz prawdopodobieństwo\nwystąpienia fenyloketonurii u kolejnego dziecka tej pary.\n♀\n♂\nPrawdopodobieństwo wystąpienia choroby u kolejnego dziecka (w %):","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-3)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia cech\nu człowieka - określenie genotypów rodziców (III.2c, I.4c.18)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne zapisanie genotypów obojga rodziców.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n• Genotyp matki: Aa\n• Genotyp ojca: Aa\nb) (0-2)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia cech\nu człowieka -zapisanie krzyżówki genetycznej i obliczenie\nprawdopodobieństwa (III.2c, I.4c.18)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej i określenie na jej podstawie\nprawdopodobieństwa wystąpienia choroby u kolejnego dziecka.\n1 p. - za\npoprawne\nzapisanie\nkrzyżówki\ngenetycznej,\nale\nbłędne\nokreślenie\nprawdopodobieństwa wystąpienia choroby u kolejnego dziecka.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nKrzyżówka:\n♀\n♂\nA\na\nA\nAA\nAa\na\nAa\naa\nPrawdopodobieństwo wystąpienia choroby u kolejnego dziecka: 25%.\nUwaga:\nNie uznaje się podania prawidłowego prawdopodobieństwa przy błędnie zapisanej krzyżówce\ngenetycznej.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nW przypadku fenyloketonurii organizmy osób chorych nie mają zdolności syntezy enzymu,\nktóry przekształca aminokwas fenyloalaninę w aminokwas tyrozynę. Brak tego enzymu\nskutkuje niedoborem tyrozyny i gromadzeniem się fenyloalaniny, której wysokie stężenia\nsą toksyczne dla ośrodkowego układu nerwowego. Stosowanie diety o niskiej zawartości\nfenyloalaniny pozwala zapobiec uszkodzeniom mózgu, prowadzącym do ciężkiego\nupośledzenia\numysłowego.\nPo\nosiągnięciu\nwieku\ndojrzałego\nstosowanie\ndiety\nniskofenyloalaninowej może być przerwane, gdyż w tym wieku układ nerwowy nie jest już\ntak wrażliwy na wysokie stężenie fenyloalaniny.\nNa podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, C.A. Villee, Biologia, Warszawa 2003.\na) Na podstawie analizy tekstu uzasadnij celowość badań w kierunku wykrycia\nfenyloketonurii, którym poddawane są wszystkie noworodki zaraz po urodzeniu.\nb) Wyjaśnij, dlaczego kobietom z fenyloketonurią, które chcą zostać matkami, zaleca się\npowrót do żywienia niskofenyloalaninowego, pomimo konieczności stosowania tej\ndiety tylko do osiągnięcia dojrzałości.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n23.\n24a)\n24b)\n25a)\n25b)\n26a)\n26b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji w tekście dotyczących\ndiagnozowania chorób dziedzicznych człowieka\n(III.2a, I.4c.18)\nSchemat punktowania\n1 p. - za uzasadnienie celowości badań noworodków w kierunku wykrycia fenyloketonurii,\nodnoszące się do możliwości wczesnego zapobiegania skutkom tej choroby.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nWczesne wykrycie schorzenia umożliwia wprowadzenie diety niskofenyloalaninowej zaraz\npo urodzeniu się dziecka, co zapobiega uszkodzeniu jego mózgu.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie przyczyny konieczności stosowania diety\nniskofenyloalaninowej przez kobiety z fenyloketonurią dla\nprofilaktyki rozwoju płodu (III.2a, I.4c.18)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wyjaśnienie przyczyny stosowania diety niskofenyloalaninowej przez kobiety\nz fenyloketonurią, które chcą zostać matkami, uwzględniające możliwy szkodliwy\nwpływ fenyloalaniny na rozwój płodu (niezależnie od możliwości odziedziczenia tej\nchoroby przez płód).\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPowrót matki do diety niskofenyloalaninowej zmniejsza ryzyko uszkodzenia układu\nnerwowego (mózgu) płodu.\nChora kobieta ma we krwi wysoki poziom fenyloalaniny, który dla matki jest\nnieszkodliwy, ale może uszkodzić mózg płodu.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nZooksantelle to drobne, żółte lub brązowawe glony, które żyją w symbiozie z wieloma\ngatunkami koralowców. Koralowce są zwierzętami osiadłymi, żyjącymi na niedużych\ngłębokościach, zwykle do 50 m.\nPodaj po jednym przykładzie korzyści, jakie odnoszą glony i koralowce z tej symbiozy.\n1. Korzyść dla glonów:\n2. Korzyść dla koralowców:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie korzyści odnoszonych przez organizmy żyjące\nw zależności międzygatunkowej opisanej w tekście (I.3b.2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne określenie korzyści dla obu organizmów żyjących w symbiozie.\n1 p. - za poprawne określenie korzyści dla jednego organizmu żyjącego w symbiozie.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n1. Glony mają zapewniony dostęp do światła / bezpieczne środowisko życia.\n2. Koralowce uzyskują substancje odżywcze / pokarm.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/28","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"28","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono fragment sieci pokarmowej w biocenozie zbiornika wodnego.\nNa podstawie: A. Grębecki, Ogólne zasady biologii, Warszawa 1986.\nNa podstawie analizy schematu oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P,\njeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nProducentami w tej biocenozie są wszystkie organizmy\nplanktoniczne.\nP\nF\n2.\nWiększe zwierzęta bezkręgowe w tej biocenozie są drapieżnikami\nlub roślinożercami.\nP\nF\n3.\nNadmierne odłowienie ryb drapieżnych w tej biocenozie skutkuje\nwzrostem konkurencji między organizmami planktonożernymi.\nP\nF\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych na schemacie\ndotyczących funkcjonowania fragmentu sieci troficznej\nbiocenozy zbiornika wodnego (III.2a, I.3b.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę prawdziwości trzech informacji dotyczących funkcjonowania\nprzedstawionego fragmentu sieci troficznej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - F; 2. - P; 3. - P","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/29","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"29","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (2 pkt)\nPoważnym zagrożeniem dla różnorodności biologicznej określonego obszaru są organizmy\ninwazyjne, do których zalicza się rośliny i zwierzęta, przenoszone przez człowieka, celowo\nlub przypadkowo, w inne środowiska, a nawet na inne kontynenty. Przykładem gatunku\ninwazyjnego jest kudzu (Pueraria lobata) - strączkowa roślina pnąca, pochodząca z Azji,\ncechująca się niezwykłymi zdolnościami przystosowawczymi. W sprzyjających warunkach\npotrafi rosnąć ponad 5 cm na godzinę. Kudzu sprowadzono do USA w 1876 roku. Obecnie\nszybko się rozprzestrzenia we wszystkich środowiskach lądowych - od lasów po miejskie\npodwórka, wypierając rodzimą roślinność. Roślina ta oplata słupy, znaki drogowe, całkowicie\npokrywa ogrody i pola uprawne. Kudzu nie ma naturalnych wrogów poza człowiekiem.\nNa podstawie: E.O. Wilson, Przyszłość życia, Poznań 2003.\na) Na podstawie tekstu podaj dwa uwarunkowania szybkiego zwiększania zasięgu przez\npnącza kudzu.\n1\n2\nb) Podaj nazwę zależności antagonistycznej występującej między kudzu a lokalną\nroślinnością.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie tekstu wskazanie przyczyny szybkiego\nzwiększania zasięgu przez gatunki inwazyjne (II.3b, I.4a.12)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie na podstawie tekstu dwóch właściwych uwarunkowań szybkiego\nzwiększania zasięgu przez pnącza kudzu.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nszybki wzrost\nduże zdolności przystosowawcze\nbrak naturalnych wrogów (ograniczających liczebność populacji)\nwypieranie rodzimej roślinności\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie rodzaju zależności międzygatunkowej opisanej\nw tekście (I.3b.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy zależności międzygatunkowej występującej między kudzu\na rodzimą roślinnością.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nkonkurencja / współzawodnictwo","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad/30","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa","number":"30","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nTlen jest najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem na Ziemi. Stanowi ok. 21% objętości\natmosfery i ok. 45% masy skorupy ziemskiej.\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących roli tlenu w przyrodzie. Zaznacz\nw tabeli P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli stwierdzenie jest fałszywe.\n1.\nTlen bierze udział w procesach utleniania (spalania) wyłącznie\nzwiązków organicznych.\nP\nF\n2.\nOzon w atmosferze pełni funkcję filtra pochłaniającego część\npromieniowania ultrafioletowego emitowanego przez Słońce.\nP\nF\n3.\nTlen uwalniany w procesie fotosyntezy pobierany jest przez wszystkie\norganizmy do procesu oddychania.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n27.\n28.\n29a)\n29b)\n30.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-1)\nTworzenie informacji\nOpisanie elementów środowiska przyrodniczego - ocena\nprawdziwości informacji dotyczących roli tlenu w przyrodzie\n(III.2a, I.3a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę prawdziwości trzech informacji dotyczących roli tlenu\nw przyrodzie.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - F, 2. - P, 3. - F","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-podstawowa/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}