{"paper":{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":72,"source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nRycyna znajdująca się w nasionach rącznika pospolitego jest białkiem silnie trującym dla\nczłowieka. Cząsteczka rycyny składa się z dwóch różnych łańcuchów polipeptydowych: RTA\ni RTB, które są połączone mostkiem dwusiarczkowym. Łańcuch RTA zawiera sekwencje\nułożone w postaci α-helisy i β-harmonijki. Jest on enzymem (N-glikozydazą RNA)\nrozrywającym wiązania glikozydowe i usuwającym cząsteczkę adeniny w dużej podjednostce\nrybosomalnego RNA. Łańcuch RTB jest lektyną, która łączy się z galaktozą - składnikiem\nreceptorów występujących na powierzchni wielu komórek. Trucizna związana na powierzchni\nkomórki może wniknąć do jej wnętrza drogą endocytozy.\nOsobno żaden z peptydów rycyny nie jest trucizną dla człowieka. Peptyd RTA występuje\nw wielu roślinach, np. w jęczmieniu.\nNa podstawie: S. Olsnes, A. Pihl, Different biological properties of the two constituent peptide chains of ricin\na toxic protein […], „Biochemistry” 12 (16), 1973.","answer":null,"answer_text":"1 p. - za poprawne określenie rzędowości struktury rycyny wraz z prawidłowym\nuzasadnieniem uwzględniającym obecność dwóch łańcuchów aminokwasów / RTA\ni RTB / więcej niż jednego łańcucha polipeptydowego.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu określ, jaka jest najwyższa rzędowość struktury cząsteczki rycyny\n(1-, 2-, 3- czy 4-rzędowa). Odpowiedź uzasadnij.\nCząsteczka rycyny ma strukturę : - rzędową, ponieważ","answer":null,"answer_text":"1.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy i funkcjonowania\norganizmu ludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego\nna różnych poziomach złożoności […],\ndostrzega związki między strukturą\na funkcją […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, […], wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n4. Białka. Zdający:\n5) opisuje strukturę 1-,2-,3- i 4-rzędową białek.\nSchemat punktowania","solution":"4-rzędowa","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nOdwołując się do właściwości łańcucha polipeptydowego rycyny RTA, wyjaśnij,\ndlaczego rycyna działa toksycznie na komórki.","answer":null,"answer_text":"1.2. (0-1\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy i funkcjonowania\norganizmu ludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego\nna różnych poziomach złożoności […],\ndostrzega związki między strukturą\na funkcją […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:\n5) wyjaśnia rolę […] rybosomów, siateczki\nśródplazmatycznej (gładkiej i szorstkiej) […]\nI. Białka. Zdający:\n4) przedstawia biologiczną rolę białek.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n1. Kwasy nukleinowe. Zdający:\n5) przedstawia podstawowe rodzaje RNA\nwystępujące w komórce ([…], rRNA, […])\ni określa ich rolę.\nIII. Metabolizm.\n1. Enzymy. Zdający:\n2) opisuje przebieg katalizy enzymatycznej.\n4\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie toksycznego działania rycyny na komórki uwzględniające\nniszczący wpływ łańcucha RTA na rybosomy i zatrzymanie syntezy białek.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Łańcuch RTA jest enzymem rozrywającym wiązania glikozydowe i powoduje usunięcie\nadeniny z łańcucha rybosomalnego RNA wskutek czego nie powstają rybosomy i nie\nzachodzi synteza białek.\n• Łańcuch RTA powoduje usunięcie adeniny z łańcucha rRNA, co powoduje inaktywację\nrybosomów i skutkuje zatrzymaniem syntezy białek.\n• Łańcuch RTA (jedna z podjednostek cząsteczki rycyny) niszczy rybosomy, usuwając\nadeninę z łańcucha rRNA, co powoduje zatrzymanie syntezy białek.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego możemy bezpiecznie spożywać produkty z jęczmienia, mimo\nże zawiera on peptyd RTA. W odpowiedzi uwzględnij właściwości obu łańcuchów\npolipeptydowych rycyny.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"1.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego na\nróżnych poziomach złożoności […],\ndostrzega związki między strukturą\na funkcją […].\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nobjaśnia i komentuje informacje, […]\nwyjaśnia zależności przyczynowo-\n-skutkowe […].\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki.\nZdający:\n5) wyjaśnia rolę […] rybosomów, siateczki\nśródplazmatycznej (gładkiej i szorstkiej), […]\nI. Białka. Zdający:\n4) przedstawia biologiczną rolę białek.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n1. Kwasy nukleinowe. Zdający:\n5) przedstawia podstawowe rodzaje RNA\nwystępujące w komórce ([…], rRNA, […])\ni określa ich rolę.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n4. Układ pokarmowy i przebieg procesów\ntrawiennych. Zdający:\n2) […] przedstawia związek pomiędzy budową\na pełnioną funkcją.\n5) analizuje związek pomiędzy dietą […]\na stanem zdrowia […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie przyczyny nietoksycznego działania na organizm człowieka\npeptydu RTA w nasionach jęczmienia uwzględniające konieczność występowania\ndrugiego łańcucha rycyny RTB w nadawaniu rycynie toksyczności.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\n5\nPrzykładowe rozwiązania\nBiałko RTA w nasionach jęczmienia jest nietoksyczne dla człowieka, ponieważ nie ma\nw nasionach drugiego łańcucha RTB koniecznego do transportu RTA do cytozolu\nkomórki, gdzie niszczyłby rybosomy.\nBiałko RTA w nasionach jęczmienia jest nietoksyczne dla człowieka, ponieważ\ndo transportu RTA do cytozolu komórki potrzebny jest peptyd RTB, który wiążąc się\nz receptorem błonowym, umożliwiłby przedostanie się RTA komórki.\nRycyna wykazuje toksyczne właściwości tylko wtedy, jeżeli obie jej podjednostki\nwystępują razem. W nasionach jęczmienia zawierających RTA nie ma podjednostki\nRTB, która umożliwiałaby transport RTA do komórek.\nZadanie 2. (0-2)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nInformacja genetyczna warunkująca oporność drobnoustrojów na leki może być zapisana\nw ich chromosomach lub plazmidach. Na rysunkach I-IV przedstawiono cztery różne\nsposoby nabywania lekooporności przez bakterie, które należą do tego samego gatunku (I-III)\nlub należące do różnych gatunków (IV).\nZastosowane oznaczenia: g - gen lekooporności, b - bakteriofag, ch - chromosom bakteryjny,\nP - plazmid.\nNa podstawie: Ekologia. Jej związki z różnymi dziedzinami wiedzy medycznej, pod red. A. Kurnatowskiej,\nWarszawa 2001.","answer":null,"answer_text":"2 p. - za wypisanie z tekstu dwóch prawidłowych cech budowy komórek brunatnic\nróżniących je od budowy typowej komórki miękiszu asymilacyjnego rośliny nasiennej\nwraz z opisem tej różnicy dla każdej z komórek uwzględniającym ich porównanie.\n1 p. - za podanie tylko jednej prawidłowej cechy budowy komórek brunatnic wraz z opisem\nodpowiedniej różnicy w porównaniu z typową komórką miękiszu asymilacyjnego.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nŚciana komórkowa brunatnic zbudowana jest z dwóch warstw, z których zewnętrzna\npektynowa wysycona jest specyficznymi polisacharydami, podczas gdy ściana\nkomórkowa w komórkach miękiszu asymilacyjnego roślin nasiennych ma jedną warstwę\nzbudowaną głównie celulozy.\nKomórki brunatnic posiadają chloroplasty (wtórne) z czterema błonami, podczas gdy\nchloroplasty w komórkach miękiszu asymilacyjnego roślin nasiennych mają dwie błony\n(zewnętrzną i wewnętrzną).\n10\nW chloroplastach komórek brunatnic barwnikiem pomocniczym jest fukoksantyna,\nnatomiast w chloroplastach komórek miękiszu asymilacyjnego roślin nasiennych\nbarwnikami pomocniczymi są, np. karoten i ksantofil.\nW chloroplastach komórek brunatnic jest chlorofil c, natomiast w chloroplastach\nkomórek miękiszu asymilacyjnego roślin nasiennych jest chlorofil b.\nMateriałem\nzapasowym\nw\nkomórkach\nbrunatnic\njest\nlaminaryna,\nnatomiast\nw chloroplastach miękiszu asymilacyjnego roślin nasiennych są ziarna skrobi.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nPodaj oznaczenie rysunku: I, II, III lub IV, na którym przedstawiono koniugację bakterii\ni określ, dlaczego koniugacja nie jest sposobem rozmnażania.","answer":null,"answer_text":"2.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowy wybór procesu II oraz właściwe wyjaśnienie uwzględniające brak\nzwiększenia się liczby komórek potomnych.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• II - nie jest sposobem rozmnażania, ponieważ w wyniku tego procesu nie zwiększa się\nliczba komórek potomnych.\nII - ponieważ jest to zjawisko wymiany części materiału genetycznego między\nuczestniczącymi komórkami, w wyniku czego nie zmienia się liczba komórek.","solution":"II","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nNa podstawie schematu oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące sposobów nabywania\nlekooporności przez bakterie są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli stwierdzenie jest fałszywe.\n1. Koniugacja u bakterii może się przyczynić do przenoszenia genu\nlekooporności wyłącznie pomiędzy różnymi gatunkami bakterii.\nP\nF\n2. Bakterie mogą stać się lekooporne, jeżeli nabędą odpowiedni gen lub\nplazmid z genem tylko od innych, żywych bakterii.\nP\nF\n3. Wirusy atakujące komórki bakterii mogą się przyczynić do przenoszenia\ngenu lekooporności między nimi.\nP\nF\nI\nII\nIII\nIV\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"2.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający\nopisuje, porządkuje i rozpoznaje\norganizmy, przedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne […].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający odczytuje,\nselekcjonuje, porównuje i przetwarza\ninformacje pozyskane z różnorodnych\nźródeł […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n3. Bakterie. Zdający:\n3) wyjaśnia, w jaki sposób bakterie mogą\nprzekazywać sobie informację genetyczną\nw procesie koniugacji.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nobjaśnia i komentuje informacje, odnosi\nsię krytycznie do przedstawionych\ninformacji […].\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający\nopisuje, porządkuje i rozpoznaje\norganizmy, przedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n3. Bakterie. Zdający:\n3) wyjaśnia, w jaki sposób bakterie mogą\nprzekazywać sobie informację genetyczną\nw procesie koniugacji.\n6\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę trzech stwierdzeń dotyczących sposobów nabywania lekooporności\nprzez bakterie.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1 - F, 2 - F, 3 - P\nZadanie 3. (0-3)","solution":"1. F, 2. F, 3. P","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nNa rysunku przedstawiono obraz mikroskopowy żywych komórek listka mchu, w których\ndoświadczalnie wywołano zjawisko plazmolizy, po tym jak umieszczono je na szkiełku\nmikroskopowym w hipertonicznym roztworze sacharozy.\nNa podstawie: J. Jasnowska, M. Jasnowski, J. Radomski, S. Friedrich, W. Kowalski, Botanika, Szczecin 1999.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nWyjaśnij, w jaki sposób doszło do widocznych na rysunku objawów plazmolizy\nw komórkach listka mchu. W odpowiedzi uwzględnij mechanizm tego zjawiska.","answer":null,"answer_text":"3.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający [ ]\nprzedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska\nbiologiczne; przedstawia związki między\nstrukturą a funkcją na różnych poziomach\norganizacji życia.\nIII. Pogłębienie znajomości metodyki badań\nbiologicznych. Zdający [ ] przeprowadza\ni dokumentuje obserwacje i doświadczenia\nbiologiczne, [ ] określa warunki\ndoświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną\ni badawczą, formułuje wnioski\nz przeprowadzonych obserwacji\ni doświadczeń.\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki.\nZdający:\n1) wskazuje poszczególne elementy komórki\nna schemacie, rysunku [ ]\n3) wyjaśnia przebieg plazmolizy w komórkach\nroślinnych, odwołując się do zjawiska osmozy.\nZalecane doświadczenia, obserwacje [ ].\nZdający:\n2) dokonuje obserwacji:\na) zjawiska plazmolizy i deplazmolizy [ ].\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie widocznych w komórce objawów plazmolizy,\nuwzględniające: osmotyczny odpływ wody z komórek spowodowany umieszczeniem\nich w roztworze hipertonicznym i tego efekty.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Przyczyną plazmolizy jest odwodnienie/ubytek wody z komórek, spowodowane\numieszczeniem ich w roztworze hipertonicznym. Woda przemieszcza się (z wakuoli\ni cytoplazmy) komórek do środowiska zewnętrznego, co powoduje zmniejszenie objętości\nprotoplastu i jego odsuwanie się od ściany komórkowej.\n• Umieszczenie komórek liska mchu w roztworze o wyższym stężeniu niż roztwór soku\nkomórkowego spowodował odpływ wody z komórek, co skutkowało zmniejszeniem\nobjętości protoplastu i jego odsuwaniem się od ściany komórkowej.\n7","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nOpisz sposób przeprowadzenia obserwacji deplazmolizy w komórkach listka mchu,\nw których najpierw spowodowano plazmolizę.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"3.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający[ ]\nprzedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska\nbiologiczne, przedstawia związki między\nstrukturą a funkcją na różnych poziomach\norganizacji życia.\nIII. Pogłębienie znajomości metodyki\nbadań biologicznych. Zdający\n[ ] przeprowadza i dokumentuje\nobserwacje i doświadczenia biologiczne;\n[ ] określa warunki doświadczenia […].\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:\n1) wskazuje poszczególne elementy komórki na\nschemacie, rysunku [ ]\n3) wyjaśnia przebieg plazmolizy w komórkach\nroślinnych, odwołując się do zjawiska osmozy.\nZalecane doświadczenia, obserwacje [ ].\nZdający:\n2) dokonuje obserwacji:\na) zjawiska plazmolizy i deplazmolizy [ ].\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowy opis przeprowadzenia obserwacji deplazmolizy, uwzględniający\numieszczenie listka, w którym była plazmoliza, w odpowiednim środowisku/\nśrodowisku hipotonicznym i obserwację mikroskopową zmian zachodzących\nw komórkach.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Należy obserwowany listek/fragment listka, w którym była plazmoliza umieścić w czystej\nwodzie/wodzie destylowanej/środowisku hipotonicznym i po chwili umieścić go\nna szkiełku mikroskopowym, a następnie obserwować zmiany zachodzące w komórkach.\n• Należy dodać na szkiełko mikroskopowe, na którym znajduje się obserwowany preparat,\nkilka kropli wody destylowanej/czystej wody i obserwować zmiany protoplastu będące\nskutkiem napływu wody do komórek.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.3. (0-1)\nPodaj nazwę struktur oznaczonych na rysunku literą X oraz funkcję, jaką pełnią one\nw komórce.\nNazwa struktur X:\nFunkcja w komórce:","answer":null,"answer_text":"3.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający [ ]\nprzedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska\nbiologiczne; przedstawia związki między\nstrukturą a funkcją na różnych poziomach\norganizacji życia.\nIII. Pogłębienie znajomości metodyki\nbadań biologicznych. Zdający [ ]\nprzeprowadza i dokumentuje obserwacje\ni doświadczenia biologiczne, [ ]\nformułuje wnioski z przeprowadzonych\nobserwacji i doświadczeń.\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:\n1) wskazuje poszczególne elementy komórki\nna schemacie, rysunku [ ]\n3) wyjaśnia przebieg plazmolizy w komórkach\nroślinnych, odwołując się do zjawiska osmozy.\nZalecane doświadczenia, obserwacje [ ].\nZdający:\n2) dokonuje obserwacji:\na) zjawiska plazmolizy i deplazmolizy [ ].\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowej nazwy i funkcji struktur oznaczonych na rysunku literą X.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\n8\nRozwiązanie\nNazwa struktur X: plazmodesmy\nFunkcja w komórce:\n• umożliwiają kontakt protoplastów sąsiednich komórek, oddzielonych ścianą komórkową.\n• umożliwiają transport różnych substancji pomiędzy sąsiednimi komórkami.\nZadanie 4. (0-2)","solution":"Nazwa: plazmodesmy","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nAparat szparkowy składa się z komórek przyszparkowych oraz komórek szparkowych\nzawierających chloroplasty, pomiędzy którymi tworzy się szparka, łącząca środowisko\nzewnętrzne rośliny z komorą podszparkową i dalej - z przestworami międzykomórkowymi.\nW doświadczeniu badano wpływ DCMU na stopień otwarcia aparatów szparkowych.\nDCMU to organiczny związek hamujący transport elektronów pomiędzy fotosystemem II\na fotosystemem I.\nNa schematach przedstawiono kierunek dyfuzji cząsteczek dwutlenku węgla oraz stan\naparatów szparkowych skórki dolnej liścia w kolejnych próbach (A-C).\nNa podstawie: Z. Hejnowicz, Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych, Warszawa 2002.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nNa podstawie przedstawionych informacji uzupełnij poniższe zdanie tak, aby powstał\npoprawny wniosek z tego eksperymentu. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe\nokreślenie.\nPod wpływem DCMU stężenie CO2 w komorze podszparkowej (wzrasta / maleje), w wyniku\nczego aparaty szparkowe się (zamykają / otwierają).\nkomora\npodszparkowa\nA. ciemność\nB. światło\nC. światło, DCMU\nszparka\nchloroplast\nMBI_1R","answer":"wzrasta, zamykają","answer_text":"4.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów\nna różnych poziomach organizacji\nżycia. Zdający wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne […].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający\nodczytuje, […] informacje pozyskane\nz różnorodnych źródeł […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe, formułuje\nwnioski […].\nIII. Metabolizm. Zdający:\n5) wskazuje substraty i produkty głównych\nszlaków i cykli metabolicznych (fotosynteza,\netapy oddychania tlenowego, […]).\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n6. Rośliny - budowa i funkcje tkanek i organów.\nZdający:\n3) analizuje budowę anatomiczną organów\nroślinnych: […], budowę liścia, określając\nzwiązek ich budowy z pełnioną funkcją.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie przedstawionego wniosku z eksperymentu (podkreślenie obu\nprawidłowych określeń).\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPod wpływem DCMU stężenie CO2 w komorze podszparkowej (wzrasta / maleje), w wyniku\nczego aparaty szparkowe się (zamykają / otwierają).","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nWyjaśnij, uwzględniając procesy metaboliczne zachodzące w komórkach roślin,\ndlaczego dodanie związku DCMU w próbie C wywołało zmianę stężenia CO2 w jamie\npodszparkowej.","answer":null,"answer_text":"4.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów\nna różnych poziomach organizacji\nżycia. Zdający wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne […].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający\nodczytuje, […] informacje pozyskane\nz różnorodnych źródeł […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nIII. Metabolizm. Zdający:\n5) wskazuje substraty i produkty głównych\nszlaków i cykli metabolicznych (fotosynteza,\netapy oddychania tlenowego, […]).\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n6. Rośliny - budowa i funkcje tkanek i organów.\nZdający:\n3) analizuje budowę anatomiczną organów\nroślinnych: [ ], budowę liścia, określając\nzwiązek ich budowy z pełnioną funkcją.\n9\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie wzrostu stężenia CO2 w jamie podszparkowej odnoszące się\ndo zahamowania procesów fotosyntezy i zachodzenia wewnątrzkomórkowego\noddychania tlenowego lub zahamowania procesów fotosyntezy i niewykorzystywania\nCO2.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Stężenie CO2 w jamie podszparkowej wzrosło, ponieważ dodanie DCMU zahamowało\nzachodzenie procesu fotosyntezy, w której jest on wykorzystywany. Poza tym komórki\nprzeprowadzały wewnątrzkomórkowe oddychanie tlenowe, którego produktem jest CO2.\n• Dodanie DCMU hamuje transport elektronów pomiędzy fotosystemem II a fotosystemem I\ni uniemożliwia zachodzenie fotosyntezy, w której wykorzystywany jest CO2, dlatego jego\nstężenie rośnie.\nZadanie 5. (0-4)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nTekst I.\nW strefie przybrzeżnej, na skalistym dnie morskim, spotykane są gęste zarośla brunatnic,\nktórych plechy mają do 2-3 m długości. Ich komórki mają ściany komórkowe zbudowane\nz dwóch warstw: wewnętrznej celulozowej i zewnętrznej pektynowej, wysyconej\npolisacharydami specyficznymi dla brunatnic. W cytoplazmie tych komórek znajdują się\nchloroplasty wtórne otoczone czterema błonami, w których występują chlorofil a i chlorofil c.\nGłównym barwnikiem pomocniczym w chloroplastach jest brunatna fukoksantyna, która\nabsorbuje światło od żółtozielonej do żółtoniebieskiej części widma. Materiałem zapasowym\nwytwarzanym w komórkach brunatnic jest polisacharyd - laminaryna. W cyklu życiowym\nwielu brunatnic, np. u listownicy, występuje przemiana pokoleń z przewagą sporofitu.\nNa podstawie: Encyklopedia biologiczna - Wszystkie dziedziny nauk przyrodniczych, t. II Bo-Dn, Kraków 2013.\nTekst II.\nZarośla brunatnic nie tylko stanowią schronienie, lecz także są pokarmem dla różnych\norganizmów. W miarę jak brunatnice rosną, odżywiają się nimi między innymi ślimaki,\nskorupiaki oraz jeżowce i ryby roślinożerne. Roślinożercami tymi odżywiają się np. drapieżne\nmięczaki i ryby, jak również liczna grupa morskich ssaków i ptaków drapieżnych. Niektóre\nz tych drapieżników np. wydry morskie, których głównym pokarmem są jeżowce, są uważane\nza gatunek kluczowy, decydujący o zachowaniu równowagi w tej biocenozie.\nNa podstawie: Biologia, pod red. N.A. Campbella, Poznań 2012.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-2)\nWypisz z tekstu I dwie cechy budowy komórek brunatnic, które różnią je od typowych\nkomórek miękiszu asymilacyjnego roślin nasiennych, i porównaj obydwa te taksony pod\nwzględem tych cech.\n1\nMBI_1R\n2","answer":null,"answer_text":"5.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający […]\nprzedstawia związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach\norganizacji życia […].\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nobjaśnia i komentuje informacje […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n4. Protisty i rośliny pierwotnie wodne. Zdający:\n3) rozróżnia najważniejsze grupy glonów\n(brunatnice […]) na podstawie cech\ncharakterystycznych […].\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki.\nZdający:\n3) porównuje budowę komórki bakterii, roślin\ni zwierząt, wskazując cechy umożliwiające ich\nrozróżnienie.\nSchemat punktowania","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nNa podstawie tekstu II wyjaśnij, w jaki sposób występowanie wydr morskich w strefie\nprzybrzeżnej oceanów decyduje o utrzymaniu różnorodności gatunkowej ryb w tych\nbiocenozach. W odpowiedzi uwzględnij zależności pokarmowe między wydrą morską,\njeżowcami a brunatnicami.","answer":null,"answer_text":"5.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\n[…], wyjaśnia zależności przyczynowo-\n-skutkowe, formułuje wnioski […].\nVII. Ekologia.\n4. Struktura i funkcjonowanie ekosystemu.\nZdający:\n3) Określa rolę zależności pokarmowych\nw ekosystemie […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowego wyjaśnienia odnoszącego się do roli wydr morskich\nw zachowaniu różnorodności ryb, które uwzględnia zależności pokarmowe między\nwydrami, jeżowcami i brunatnicami, wg schematu:\n„odżywianie się wydr jeżowcami → zmniejszenie liczebności jeżowców, które zjadają\nbrunatnice → zachowanie zarośli brunatnic, w których różne gatunki ryb odżywiają się\nrozmnażają / znajdują schronienie → czego efektem jest różnorodność gatunkowa ryb”.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nJeżowce konkurują z rybami o brunatnice (pokarm), a wydry zjadając jeżowce\nzapewniają dostatek bazy pokarmowej rybom, co w konsekwencji wpływa na liczbę\ni strukturę gatunkową ryb.\n• Wydry morskie odżywiając np. jeżowcami regulują w ten sposób ich liczebność\njeżowców, które konkurują z rybami o brunatnice będące ich pokarmem, a które są też\npokarmem i schronieniem dla ryb w strefie przybrzeżnej oceanów, co w efekcie decyduje\no zachowaniu ich różnorodności.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.3. (0-1)\nSpośród poniższych nazw grup roślin wybierz wszystkie te, u których występuje\nprzemiana pokoleń z przewagą pokolenia sporofitu, podobnie jak u listownicy. Podkreśl\nte nazwy.\nmszaki paprotniki rośliny nagonasienne rośliny okrytonasienne","answer":"mszaki, rośliny nagonasienne, rośliny okrytonasienne","answer_text":"5.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów\nna różnych poziomach organizacji\nżycia. Zdający […] przedstawia\ni wyjaśnia procesy i zjawiska\nbiologiczne […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n5. Rośliny lądowe. Zdający:\n3) porównuje przemianę pokoleń (i faz jądrowych)\ngrup roślin wymienionych w pkt 2., wskazując na\nstopniową\nredukcję\npokolenia\ngametofitu\nw trakcie ewolucji na lądzie.\n11\nSchemat punktowania\n1 p. - za podkreślenie wszystkich trzech prawidłowych nazw grup roślin.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nmszaki\npaprotniki\nrośliny nagonasienne\nrośliny okrytonasienne\nZadanie 6. (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nTurzyca piaskowa (Carex arenaria L.) jest byliną, która rośnie w miejscach piaszczystych\ni niepokrytych bujną roślinnością. Występuje często na nadmorskich i śródlądowych\nwydmach. Rozrasta się w charakterystyczny, liniowy sposób za pomocą prosto rosnących\nkłączy, wydających w regularnych odstępach pęd nadziemny. Kłącza mogą osiągać do 15 m\ndługości. Kwiaty mają zredukowany okwiat i zebrane są w niepozorne kłosy umieszczone\nna szczycie pędu. W górnej części kłosa znajdują się kwiaty męskie zawierające po trzy\npręciki mające długie i wiotkie nitki, a u jego podstawy - kwiaty żeńskie zawierające słupki\nz trzema długimi znamionami. Owocem turzycy piaskowej jest orzeszek znajdujący się\nwewnątrz oskrzydlonego pęcherzyka przystosowanego do rozsiewania przez wiatr.\nNa podstawie: Z. Podbielkowski, M. Podbielkowska, Przystosowania roślin do środowiska, Warszawa 1992.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6.1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-2)\nUzupełnij zdania 1. i 2. tak, aby były prawdziwe - wpisz na początku zdania rodzaj\nrozmnażania turzycy piaskowej (wegetatywne lub generatywne), a następnie dokończ\nzdanie: przedstaw uzasadnienie, że od podanego rodzaju rozmnażania zależy\nprzetrwanie na wydmach tego gatunku.\n1. Rozmnażanie umożliwia\nszybkie\nopanowanie\nnowego\nsiedliska i utrzymanie lokalnej populacji, ponieważ\n2. Rozmnażanie warunkuje\nzachowanie\nzróżnicowania\ngenetycznego osobników, ponieważ","answer":null,"answer_text":"6.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający odczytuje,\nselekcjonuje, porównuje i przetwarza\ninformacje pozyskane z różnorodnych\nźródeł.\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nobjaśnia i komentuje informacje […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n8. Rośliny - rozmnażanie się. Zdający:\n2) opisuje budowę kwiatu okrytonasiennych,\nprzedstawia jej różnorodność i wykazu je,\nże jest ona związana ze sposobami zapylania\n5) opisuje sposoby rozmnażania\nwegetatywnego.\nSchemat punktowania\n2 p. - za prawidłowe przyporządkowanie rodzaju rozmnażania do każdego z dwóch zdań i ich\npoprawne uzasadnienie odnoszące się do cech roślin lub cech wybranego sposobu\nrozmnażania warunkujących przetrwanie gatunku na wydmach.\n1 p. - za właściwe przyporządkowanie i właściwe uzasadnienie tylko jednej odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n1. Rozmnażanie wegetatywne umożliwia szybkie opanowanie nowego siedliska i utrzymanie\nlokalnej populacji ponieważ:\n• długie i rozgałęzione kłącza kotwiczą roślinę w niestabilnym podłożu.\n• system podziemnych pędów powoduje, że roślina jest silna konkurencyjnie wobec innych\ngatunków (, które mogą pojawić się na wydmach, np. perz).\n• jest wytwarzana duża liczba identycznych osobników przystosowanych do konkretnego\nśrodowiska.\nkłącza szybko się rozrastają, co pozwala roślinie opanować duży obszar,\n2. Rozmnażanie\ngeneratywne\nwarunkuje\nzachowanie\nzróżnicowania\ngenetycznego\nosobników ponieważ:\npodczas mejozy powstają na jednej roślinie zróżnicowane gametofity, które produkują\npotem zróżnicowane gamety.\nw procesie zapłodnienia uczestniczą zróżnicowane genetycznie gamety.\ndyspersja nasion umożliwia wymianę genów pomiędzy odległymi populacjami.\npowstawanie gamet i zapłodnienie to procesy, w wyniku których dochodzi\ndo rekombinacji materiału genetycznego i osobniki potomne różnią się od osobników\nmacierzystych.\n12","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nNa podstawie informacji w tekście uzupełnij poniższe zdania tak, aby poprawnie\ncharakteryzowały kwiaty turzycy piaskowej. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe\nokreślenie.\nTurzyca piaskowa ma kwiaty (pojedyncze / zebrane w kwiatostany). Kwiaty te są\n(obupłciowe / rozdzielnopłciowe),\na\nze\nwzględu\nna\nswoją\nbudowę\nsą\n(owadopylne / wiatropylne).","answer":"zebrane w kwiatostany, rozdzielnopłciowe, wiatropylne","answer_text":"6.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający\nopisuje, […] przedstawia związki między\nstrukturą a funkcją na różnych poziomach\norganizacji życia […].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający odczytuje,\n[…] przetwarza informacje pozyskane\nz różnorodnych źródeł […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n8. Rośliny - rozmnażanie się. Zdający:\n2) opisuje budowę kwiatu okrytonasiennych,\nprzedstawia jej różnorodność i wykazuje,\nże jest ona związana ze sposobami zapylania\n5) opisuje sposoby rozmnażania\nwegetatywnego.\nSchemat punktowania\n1 p. - za podkreślenie wszystkich trzech prawidłowych informacji charakteryzujących kwiaty\nturzycy piaskowej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nTurzyca piaskowa ma kwiaty (pojedyncze / zebrane w kwiatostany). Kwiaty te są\n(rozdzielnopłciowe / obupłciowe), a ze względu na swoją budowę są (owadopylne / wiatropylne).\nZadanie 7. (0-4)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nTasiemiec bruzdogłowiec szeroki ma złożony cykl rozwojowy. Z jego jaj, które wraz\nz odchodami ssaka dostały się do wody, wylęgają się wolno żyjące, urzęsione larwy -\nkoracidia. Koracidium, jeśli zostanie zjedzone przez drobnego skorupiaka, przekształca się\nw następną larwę - procerkoid i w tej postaci pasożytuje w jego ciele. Po zjedzeniu\nskorupiaka przez rybę kostnoszkieletową procerkoid przekształca się w kolejną larwę -\nplerocerkoid i osiada w mięśniach ryby. Zjedzenie zarażonej ryby przez ssaka, skutkuje\nprzeobrażeniem się plerocerkoidu w postać dorosłą, która po zapłodnieniu produkuje następne\njaja.\nNa podstawie: http://www.pasozyty.eu/choroby-pasozytnicze/bruzdoglowiec-szeroki\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu uzupełnij schemat cyklu rozwojowego bruzdogłowca szerokiego:\nwpisz w odpowiednie miejsca nazwy jego stadiów rozwojowych.","answer":null,"answer_text":"7.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający\nodczytuje, selekcjonuje, porównuje\ni przetwarza informacje pozyskane\nz różnorodnych źródeł […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n5) na podstawie schematów opisuje przykładowe\ncykle rozwojowe: tasiemca […], wymienia\nżywicieli pośrednich i ostatecznych oraz wskazuje\nsposoby ich zarażenia wyżej wymienionymi\npasożytami.\n6) wymienia najczęściej występujące płazińce\ni nicienie pasożytnicze, których żywicielem może\nbyć człowiek […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe uzupełnienie schematu: wpisanie we właściwych komórkach czterech\nnazw: larw lub postaci rozwojowej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nwoda\njaja\npostać dorosła\nplerocerkoid\nprocerkoid\nkoracidium\n13","solution":"postać dorosła, plerocerkoid, jaja, koracidium, procerkoid","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nWypisz z tekstu nazwy grup organizmów będących żywicielami opisanego\nbruzdogłowca.\nżywiciel pośredni I:\nżywiciel pośredni II:\nżywiciel ostateczny:","answer":null,"answer_text":"7.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający\nodczytuje, selekcjonuje, porównuje\ni przetwarza informacje pozyskane\nz różnorodnych źródeł […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n5) […] wymienia żywicieli pośrednich\ni ostatecznych oraz wskazuje sposoby ich\nzarażenia wyżej wymienionymi pasożytami.\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe podanie na podstawie tekstu nazw trzech grup organizmów będących\nwskazanymi żywicielami bruzdogłowca.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nżywiciel pośredni I: skorupiaki\nżywiciel pośredni II: ryby\nżywiciel ostateczny: ssaki","solution":"żywiciel pośredni I: skorupiaki\nżywiciel pośredni II: ryby\nżywiciel ostateczny: ssaki","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.3. (0-1)\nPodaj, w jaki sposób człowiek może się stać się żywicielem bruzdogłowca szerokiego,\ni określ, czy będzie on żywicielem pośrednim, czy - ostatecznym dla tego pasożyta.","answer":null,"answer_text":"7.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy i funkcjonowania\norganizmu ludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego\nna różnych poziomach złożoności;\ndostrzega związki między strukturą\na funkcją na każdym z tych poziomów.\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n6) wymienia najczęściej występujące płazińce\ni nicienie pasożytnicze, których żywicielem może\nbyć człowiek, podaje sposoby zapobiegania\nszerzeniu się ich inwazji.\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe określenie sposobu zarażenia się człowieka larwami bruzdogłowca,\nuwzględniającego obecność w pokarmie żywych larw tego pasożyta oraz stwierdzenie\nże człowiek będzie żywicielem ostatecznym.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCzłowiek może zarazić się bruzdogłowcem, zjadając:\n• surowe mięso ryby z larwami/mięso ryby, w którym są żywe larwy bruzdogłowca\n• mięso ryby z larwami bruzdogłowca bez obróbki termicznej\ni zostałby wtedy, jako ssak, żywicielem ostatecznym.\nUwaga: Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się zjedzenia ryby, ale z pominięciem\ninformacji o obecności żywych larw lub braku obróbki termicznej.\n14","solution":"Człowiek może zarazić się bruzdogłowcem, zjadając:\n- surowe mięso ryby z larwami/mięso ryby, w którym są żywe larwy bruzdogłowca\n- mięso ryby z larwami bruzdogłowca bez obróbki termicznej\ni zostałby wtedy, jako ssak, żywicielem ostatecznym.","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.4","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.4. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało informacje prawdziwe. W każdym\nnawiasie podkreśl właściwe określenie.\nBruzdogłowiec szeroki jest pasożytem (wewnętrznym / zewnętrznym) ssaków zaliczanym\ndo (płazińców / nicieni / pierścienic).\nkoracidium\nwoda\nMBI_1R","answer":"Bruzdogłowiec jest pasożytem (wewnętrznym / zewnętrznym) ssaków zaliczanym do typu (płazińce / nicienie / pierścienice).","answer_text":"7.4. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający\nopisuje, porządkuje i rozpoznaje\norganizmy, przedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne [ ].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający odczytuje,\nselekcjonuje, […] informacje pozyskane\nz różnorodnych źródeł […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n1. Zasady klasyfikacji i sposoby identyfikacji\norganizmów. Zdający:\n2) porządkuje hierarchicznie podstawowe rangi\ntaksonomiczne.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n2) wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie\n[…], płazińców […]\n3) porównuje cechy płazińców wolno żyjących\ni pasożytniczych w powiązaniu z ich trybem\nżycia.\nSchemat punktowania:\n1 p. - za podkreślenie w zdaniu obu prawidłowych określeń dotyczących bruzdogłowca.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nBruzdogłowiec jest pasożytem (wewnętrznym / zewnętrznym) ssaków zaliczanym do typu\n(płazińce / nicienie / pierścienice).\nZadanie 8. (0-4)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nWołek zbożowy to rozprzestrzeniony na całym świecie szkodnik, odżywiający się ziarnem\nzbóż. Występuje głównie w magazynach zbóż lub produktów zbożowych, gdzie uszkadza\nsurowe ziarno, a także trwale je zanieczyszcza, np. kałem lub pozostałościami chitynowych\npancerzyków. Chrząszcze wołka zbożowego nie mają drugiej, błoniastej pary skrzydeł i nie\nlatają. Żyją ok. 6-9 miesięcy. Jedna samica składa w ziarnach dziennie ok. 150 jaj.\nPo kilku - kilkunastu dniach wylęgają się larwy, z których każda żeruje w bielmie ziarniaka.\nLarwa po czterech linieniach przekształca się w poczwarkę, a następnie - w imago, które\nwydostaje się z ziarniaka na zewnątrz.\nDorosłe samce wydzielają feromon agregacyjny, dzięki któremu wszystkie osobniki tego\ngatunku skupiają się w określonym miejscu.\nPrzypuszcza się, że mąka zawierająca chitynowe pozostałości szkodników może zawierać\nrównież trujące substancje i ma właściwości rakotwórcze. Analiza wyciągu z ciał wołka\nzbożowego wykazała obecność aż sześciu różnych alergenów.\nNa podstawie: P. Olejarski, Wołek zbożowy - szkodnik zmagazynowanego ziarna,\nhttp://www.szkodniki.waw.pl/wolek-zbozowy-szkodnik-zmagazynowanego-ziarna.php","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu wymień z cyklu rozwojowego wołka zbożowego tylko te stadia,\nktóre bezpośrednio wyrządzają szkody w magazynowanym zbożu.","answer":null,"answer_text":"8.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający\nodczytuje, selekcjonuje, porównuje\ni przetwarza informacje pozyskane\nz różnorodnych źródeł […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n9) rozróżnia […] owady oraz porównuje\nśrodowiska życia, budowę i czynności życiowe\ntych grup\n10) porównuje przeobrażenie zupełne\ni niezupełne owadów\n11) przedstawia znaczenie stawonogów\nw przyrodzie i życiu człowieka.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie dwóch stadiów rozwojowych wołka zbożowego, które są\nszkodnikami ziarna zbóż.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nlarwa, imago\n15","solution":"larwa, imago","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWybierz i zaznacz w tabeli odpowiedź A albo B, która jest poprawnym dokończeniem\nponiższego zdania, oraz jej poprawne uzasadnienie spośród odpowiedzi 1.-3.\nW cyklu rozwojowym wołka zbożowego występuje przeobrażenie\nA.\nzupełne,\nponieważ jest w nim obecne\n1.\nstadium larwy.\n2.\nstadium poczwarki.\nB.\nniezupełne,\n3.\npostać imago.","answer":"A 2","answer_text":"8.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający\nopisuje, porządkuje i rozpoznaje\norganizmy, przedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne [ ].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n10) porównuje przeobrażenie zupełne\ni niezupełne owadów.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne zaznaczenie rodzaju przeobrażenia wołka zbożowego (A) i jego\nuzasadnienia (2).\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA 2","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nPodaj, jakie znaczenie dla rozwoju populacji wołka zbożowego ma zdolność wydzielania\nferomonów agregacyjnych przez samce tego gatunku.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"8.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nobjaśnia i komentuje informacje […]\nformułuje i przedstawia opinie związane\nz omawianymi zagadnieniami\nbiologicznymi, dobierając racjonalne\nargumenty […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n9) rozróżnia […] owady oraz porównuje\nśrodowiska życia, budowę i czynności życiowe\ntych grup;\nVII. Ekologia.\n2. Populacja. Zdający:\n1) wyróżnia populację lokalną gatunku […]\noraz wskazuje związki między jej członkami.\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe określenie znaczenia dla rozwoju populacji działania feromonów,\nodnoszące się do zwiększenia rozrodczości i liczebności populacji.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Dzięki wydzielaniu feromonów wzrośnie rozrodczość, przez co zwiększy się liczebność\npopulacji.\n• Feromony sprawiają, że skupiają się samce i samice tych owadów, co wpływa\nna zwiększenie liczby wydawanego potomstwa i liczebność populacji.\n• Feromony przyciągają w to miejsce samice i dzięki temu łatwiej znaleźć im partnerkę do\nrozrodu.\nUwaga:\nUznaje się odpowiedź odnoszącą się tylko do rozrodczości, czego konsekwencją jest wzrost\nliczebności populacji.\n16","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.4","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.4. (0-1)\nPrzedstaw w tabeli systematykę wołka zbożowego: wpisz do każdej pustej komórki\ntabeli jedną nazwę rangi taksonomicznej wybranej z wymienionych.\ngatunek królestwo rodzaj typ rząd rodzina\nGrupa taksonomiczna\nRanga taksonomiczna\nzwierzęta\nstawonogi\nowady\ngromada\nchrząszcze\nryjkowcowate\nwołek zbożowy","answer":null,"answer_text":"8.4. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający opisuje, porządkuje i rozpoznaje\norganizmy […].\nIII etap kształcenia.\nIII. Systematyka - zasady klasyfikacji, sposoby\nidentyfikacji i przegląd różnorodności\norganizmów. Zdający:\n1. […] przedstawia zasady systemu klasyfikacji\nbiologicznej ([…], jednostki taksonomiczne,\npodwójne nazewnictwo)\nIV etap kształcenia.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n1. Zasady klasyfikacji i sposoby identyfikacji\norganizmów. Zdający:\n2) porządkuje hierarchicznie podstawowe rangi\ntaksonomiczne\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n9) rozróżnia skorupiaki, pajęczaki, wije i owady\n[…].\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wypełnienie wszystkich pięciu wierszy tabeli dotyczącej systematyki\nwołka zbożowego.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nGrupa taksonomiczna\nRanga taksonomiczna\nzwierzęta\nkrólestwo\nstawonogi\ntyp\nowady\ngromada\nchrząszcze\nrząd\nryjkowcowate\nrodzina\nwołek zbożowy\ngatunek\nZadanie 9. (0-2)","solution":"
Grupa taksonomicznaRanga taksonomiczna
zwierzętakrólestwo
stawonogityp
owadygromada
chrząszczerząd
ryjkowcowaterodzina
wołek zbożowygatunek
","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nGłównym azotowym produktem przemiany materii wydalanym przez żyjące w wodzie\nkijanki żab i ropuch jest amoniak, a przez osobniki dorosłe - mocznik. Dorosłe żaby\nszponiaste (Xenopus laevis), które po przeobrażeniu nadal żyją w wodzie, wydalają przede\nwszystkim amoniak.\nPrzeprowadzono doświadczenie, w którym dorosłe osobniki żaby szponiastej umieszczono\nw wilgotnym mchu, bez bezpośredniego dostępu do wody. Po kilku tygodniach obserwacji\ni pomiarów stwierdzono w tkankach i we krwi tych żab wysokie stężenie mocznika.\nPo ponownym umieszczeniu badanych osobników w wodzie stwierdzono, że wydaliły one\nnadmiar mocznika, a głównym wydalanym produktem znów był amoniak.\nNa podstawie: K. Schmidt-Nielsen, Fizjologia zwierząt. Adaptacja do środowiska, Warszawa 2008.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nOceń, czy przeprowadzony eksperyment odpowiada na poniższe pytania badawcze.\nZaznacz T (tak), jeśli eksperyment odpowiada na postawione pytanie, albo N (nie), jeśli\nnie odpowiada.\n1. Czy dostępność wody wpływa na rodzaj wydalanego związku azotu u żab\nszponiastych?\nT\nN\n2. Czy niedobór wody powoduje wzrost stężenia mocznika w tkankach żaby\nszponiastej?\nT\nN\n3. Czy żaba szponiasta jest przystosowana do ciągłego przebywania\nw środowisku lądowym?\nT\nN\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"9.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Przegląd różnorodności organizmów.\nZdający [ ] formułuje problemy badawcze,\n[ ] określa warunki doświadczenia [ ].\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający\nopisuje [ ] procesy i zjawiska biologiczne;\nprzedstawia związki przyczynowo-\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n12. Zwierzęta kręgowe. Zdający:\n1) wymienia cechy charakterystyczne płazów\n[ ] w powiązaniu ze środowiskiem i trybem\nżycia.\n13. Porównanie struktur zwierząt\nodpowiedzialnych za realizację różnych\n17\n-skutkowe [ ].\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nobjaśnia informacje [ ] dobiera racjonalne\nargumenty.\nczynności życiowych. Zdający:\n14) wyjaśnia istotę wydalania i wskazuje\nsubstancje, które są wydalane z organizmów\nróżnych zwierząt, w powiązaniu ze\nśrodowiskiem ich życia.\nIII. Metabolizm.\n2. Ogólne zasady metabolizmu. Zdający:\n5) wskazuje substraty i produkty głównych\nszlaków i cykli metabolicznych [ ] cykl\nmocznikowy.\n9.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie wszystkich trzech prawidłowych odpowiedzi na pytania badawcze\nprzedstawione w tabeli.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - T, 2. - T, 3. - N","solution":"1. – T, 2. – T, 3. – N","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nNa podstawie wyników przeprowadzonego doświadczenia zaznacz właściwe dokończenie\nponiższego stwierdzenia, wybrane spośród A-D.\nOsobniki dorosłe żaby szponiastej umieszczone eksperymentalnie w wilgotnym mchu\ngromadzą w tkankach wysokie stężenie mocznika, ponieważ\nA. mają nieograniczony dostęp do wody.\nB. ten związek nie rozpuszcza się w wodzie.\nC. dzięki temu wchłaniają wodę z otoczenia.\nD. dzięki temu stają się izoosmotyczne względem środowiska.","answer":"C. / dzięki temu wchłaniają wodę z otoczenia.","answer_text":"9.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Przegląd różnorodności organizmów.\nZdający […] formułuje wnioski\nz przeprowadzonych […] doświadczeń.\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający\nopisuje [ ] procesy i zjawiska biologiczne\n[ ].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia informacje [ ] dobiera\nracjonalne argumenty.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n12. Zwierzęta kręgowe. Zdający:\n1) wymienia cechy charakterystyczne płazów\n[ ] w powiązaniu ze środowiskiem i trybem\nżycia.\n13. Porównanie struktur zwierząt\nodpowiedzialnych za realizację różnych\nczynności życiowych. Zdający:\n14) wyjaśnia istotę wydalania i wskazuje\nsubstancje, które są wydalane z organizmów\nróżnych zwierząt, w powiązaniu ze\nśrodowiskiem ich życia.\nIII. Metabolizm.\n2. Ogólne zasady metabolizmu. Zdający:\n5) wskazuje substraty i produkty głównych\nszlaków i cykli metabolicznych [ ] cykl\nmocznikowy.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne zaznaczenie dokończenia stwierdzenia wynikającego z przeprowadzonego\ndoświadczenia.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC. / dzięki temu wchłaniają wodę z otoczenia.\n18\nZadanie 10. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n3. Układ ruchu. Zdający:\n7) analizuje procesy pozyskiwania energii\nw mięśniach ([…] oddychanie tlenowe) […].\n6. Układ krwionośny. Zdający:\n4) charakteryzuje funkcje poszczególnych\nskładników krwi (krwinki […].\nIII etap kształcenia.\nVI. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n5. Układ krążenia. Zdający:\n4) przedstawia znaczenie aktywności fizycznej\n[…] dla właściwego funkcjonowania układu\nkrążenia.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wykazanie związku - między transfuzją krwi a wydolnością organizmu -\nuwzględniającego zwiększoną liczbę erytrocytów przenoszących tlen, co daje\nmożliwość zaspokojenia wysokich potrzeb energetycznych (wytworzenia ATP)\nintensywnie pracujących mięśni.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nDzięki transfuzji dochodzi do zwiększenia liczby erytrocytów we krwi zawodnika, co daje\nwięcej hemoglobiny przenoszącej tlen, który jest potrzebny do wytworzenia ATP\nzużywanego podczas intensywnej pracy mięśni.\nZadanie 11. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego\nna różnych poziomach złożoności […].\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nobjaśnia i komentuje informacje, odnosi się\nkrytycznie do przedstawionych informacji\n[ ].\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n2. Homeostaza organizmu człowieka.\nZdający:\n1) przedstawia mechanizmy i narządy\nodpowiedzialne za utrzymanie wybranych\nparametrów środowiska wewnętrznego\nna określonym poziomie (wyjaśnia regulację\n[…] stałości składu płynów ustrojowych, np.\nstężenia glukozy we krwi [ ]).\n12. Układ dokrewny. Zdający:\n5) wyjaśnia mechanizm antagonistycznego\ndziałania niektórych hormonów\nna przykładzie insuliny i glukagonu [ ].\n19\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie wszystkich czterech właściwych nazw hormonów.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - I, 2. - G, 3. - I, 4. - I\nZadanie 12. (0-2)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-1)\nCzęsto spotykaną formą niedozwolonego dopingu fizjologicznego są transfuzje krwi.\nStosowane są zarówno transfuzje krwi własnej, uprzednio zmagazynowanej, jak i transfuzje\nkrwi pochodzącej od wyselekcjonowanych dawców. Oczekiwanym efektem takiej transfuzji\njest szybkie uzyskanie zwiększonej zdolności do wysiłku fizycznego.\nNa podstawie: A. Zięba, Mroczna strona medalu, „Wiedza i życie”, http://archiwum.wiz.pl\nWyjaśnij, w jaki sposób transfuzje krwi wpływają na zwiększenie wydolności fizycznej\nzawodnika. W odpowiedzi odnieś się do składu krwi i jej roli w organizmie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Dzięki transfuzji dochodzi do zwiększenia liczby erytrocytów we krwi zawodnika, co daje więcej hemoglobiny przenoszącej tlen, który jest potrzebny do wytworzenia ATP zużywanego podczas intensywnej pracy mięśni.","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-1)\nInsulina i glukagon to hormony regulujące poziom glukozy we krwi człowieka.\nOkreśl, w których procesach uczestniczy insulina, a w których - glukagon. Zaznacz G,\njeśli proces jest zależny od glukagonu, albo I - jeśli jest zależny od insuliny.\n1. Pobudza transport glukozy do komórek organizmu.\nG\nI\n2. Stymuluje uwalnianie glukozy z glikogenu w wątrobie.\nG\nI\n3. Hamuje proces syntezy glukozy z aminokwasów.\nG\nI\n4. Pobudza proces syntezy glikogenu.\nG\nI\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. – I, 2. – G, 3. – I, 4. – I","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nNa poniższym schemacie przedstawiono budowę ciałka nerkowego, w którym filtrowana jest\nkrew. Jego część stanowi torebka kłębuszka wraz z kłębuszkiem naczyniowym, który jest\nzbudowany z naczyń włosowatych.\nNa podstawie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gray1130.svg","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nNa podstawie schematu wyjaśnij, na czym polega mechanizm filtracji kłębuszkowej.\nW odpowiedzi uwzględnij budowę naczyń krwionośnych kłębuszka nerkowego oraz torebki\nkłębuszka.","answer":null,"answer_text":"12.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy i funkcjonowania\norganizmu ludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego\nna różnych poziomach złożoności;\ndostrzega związki między strukturą\na funkcją na każdym z tych poziomów.\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający\nodczytuje […] informacje pozyskane\nróżnorodnych źródeł […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nV Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n8. Układ wydalniczy. Zdający:\n3) wykazuje związek między budową nerki\na pełnioną funkcją\n4) przedstawia sposób funkcjonowania nefronu\n[…].\nSchemat punktowania\n1 p. - za wyjaśnienie mechanizmu filtracji kłębuszkowej uwzględniającego budowę naczyń\nkrwionośnych kłębuszka nerkowego i torebki kłębuszka.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nKrew przepływająca pod dużym ciśnieniem przez sieć naczyń włosowatych kłębuszka\nnerkowego ulega przesączaniu/filtracji między siecią naczyń włosowatych a ścianą torebki\nkłębuszka naczyniowego, co umożliwiają zbudowane z nabłonka jednowarstwowego\npłaskiego ściany naczyń krwionośnych i ściany torebki kłębuszka.\nUwaga:\nUznaje się odpowiedzi odnoszące się do porów w ścianach naczyń krwionośnych kłębuszka\nlub szczelin filtracyjnych w ścianach torebki kłębuszka.\n20","solution":"Krew przepływająca pod dużym ciśnieniem przez sieć naczyń włosowatych kłębuszka nerkowego ulega przesączaniu/filtracji między siecią naczyń włosowatych a ścianą torebki kłębuszka naczyniowego, co umożliwiają zbudowane z nabłonka jednowarstwowego płaskiego ściany naczyń krwionośnych i ściany torebki kłębuszka.","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało prawdziwe informacje dotyczące skutków\nwzrostu ciśnienia krwi w tętniczce doprowadzającej na proces filtracji krwi\nw kłębuszkach naczyniowych. Podkreśl właściwe określenie w każdym nawiasie.\nWzrost ciśnienia w tętniczce doprowadzającej przyczyni się do (spowolnienia / wzmożenia)\nprocesu ultrafiltracji krwi w kłębuszkach naczyniowych, gdyż nastąpi (zmniejszenie /\nzwiększenie) różnicy ciśnienia hydrostatycznego pomiędzy naczyniami krwionośnymi\nkłębuszka naczyniowego a torebką kłębuszka.\ntorebka kłębuszka\ntętniczka\nodprowadzająca\nkanalik kręty\nI rzędu\ntętniczka\ndoprowadzająca\nMBI_1R","answer":"Wzrost ciśnienia hydrostatycznego w torebce kłębuszka przyczyni się do (spowolnienia / wzmożenia) procesu ultrafiltracji krwi w kłębuszkach naczyniowych, gdyż nastąpi (zmniejszenie / zwiększenie) różnicy ciśnienia hydrostatycznego pomiędzy naczyniami krwionośnymi kłębuszka naczyniowego a torebką kłębuszka.","answer_text":"12.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy i funkcjonowania\norganizmu ludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego\nna różnych poziomach złożoności;\ndostrzega związki między strukturą\na funkcją na każdym z tych poziomów.\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający […]\nporównuje i przetwarza informacje\n[…].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n2. Homeostaza organizmu człowieka. Zdający:\n1) przedstawia mechanizmy i narządy\nodpowiedzialne za utrzymanie wybranych\nparametrów środowiska wewnętrznego\nna określonym poziomie (stałości ciśnienia krwi).\n8. Układ wydalniczy. Zdający:\n4) przedstawia sposób funkcjonowania nefronu\n[…].\nSchemat punktowania\n1 p. - za podkreślenie w zdaniu dwóch właściwych określeń.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzrost\nciśnienia\nhydrostatycznego\nw\ntorebce\nkłębuszka\nprzyczyni\nsię\ndo\n(spowolnienia / wzmożenia) procesu ultrafiltracji krwi w kłębuszkach naczyniowych, gdyż\nnastąpi (zmniejszenie / zwiększenie) różnicy ciśnienia hydrostatycznego pomiędzy naczyniami\nkrwionośnymi kłębuszka naczyniowego a torebką kłębuszka.\nZadanie 13. (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nNa schemacie przedstawiono łuk odruchowy odruchu kolanowego.\nNa podstawie: C. Hickman, L. Roberts, A. Larson, Integrated principles of zoology, New York 2001.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nDo kresek narysowanych na schemacie wzdłuż neuronów oznaczonych literą Z dorysuj\ngroty strzałek tak, aby ilustrowały kierunek przepływu impulsu nerwowego w tych\nneuronach.","answer":null,"answer_text":"13.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy i funkcjonowania\norganizmu ludzkiego. Zdający\nobjaśnia funkcjonowanie organizmu\nludzkiego na różnych poziomach\nzłożoności [ ].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nZdający odczytuje, selekcjonuje, [ ]\ninformacje [ ].\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n9. Układ nerwowy. Zdający:\n3 przedstawia istotę procesu powstawania\ni przewodzenia impulsu nerwowego.\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie na schemacie grotów obu strzałek prawidłowo ilustrujących kierunek\nprzewodzenia impulsu nerwowego.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\n21\nRozwiązanie","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nPodkreśl nazwę rodzaju neuronu oznaczonego na schemacie literą X.\nneuron czuciowy neuron pośredniczący neuron ruchowy","answer":"neuron czuciowy, neuron pośredniczący, neuron ruchowy","answer_text":"13.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego. Zdający objaśnia funkcjonowanie\norganizmu ludzkiego na różnych poziomach\nzłożoności [ ].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający odczytuje,\nselekcjonuje, [ ] informacje [ ].\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n9. Układ nerwowy. Zdający:\n3) przedstawia istotę procesu powstawania\ni przewodzenia impulsu nerwowego\n5) opisuje łuk odruchowy oraz wymienia\nrodzaje odruchów [ ].\nSchemat punktowania\n1 p. - za podkreślenie właściwej nazwy neuronu (neuron czuciowy).\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nneuron czuciowy, neuron pośredniczący, neuron ruchowy","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.3. (0-1)\nOceń, które informacje dotyczące odruchu kolanowego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli\ninformacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1. Odruch kolanowy jest odruchem dwusynaptycznym.\nP\nF\n2. Receptor tego odruchu znajduje się w narządzie efektorowym.\nP\nF\n3. Mięsień prostujący kończynę w stawie kolanowym jest w tym łuku\nefektorem.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"13.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego na\nróżnych poziomach złożoności [ ].\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nodnosi się krytycznie do przedstawionych\ninformacji [ ].\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n9. Układ nerwowy. Zdający:\n3) przedstawia istotę procesu powstawania\ni przewodzenia impulsu nerwowego\n5) opisuje łuk odruchowy oraz wymienia\nrodzaje odruchów [ ].\n22\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech stwierdzeń dotyczących odruchu kolanowego.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nRozwiązanie:\n1 - F, 2 - P, 3 - P\nZadanie 14. (0-2)","solution":"1 – F, 2 – P, 3 – P","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nW 2013 r. opublikowane zostały rekomendacje na temat suplementacji witaminy D dla\nmieszkańców Europy Środkowej, w tym dla Polski. Opracowano je osobno dla kobiet\nciężarnych oraz dla wszystkich grup wiekowych - od noworodków aż po seniorów.\nStwierdzono, że ponad 90% Polaków ma niedobory witaminy D. Z tego powodu nawet zdrowe\nosoby powinny zażywać tę witaminę, ponieważ przy dawkach terapeutycznych praktycznie\nniemożliwe jest jej przedawkowanie (hiperwitaminoza).\nNa podstawie: Wytyczne dla lekarzy rodzinnych dotyczące suplementacji witaminy D, Zalecenia opracowane\nprzez Polską Grupę Roboczą International University Family; Medicine Club https://www.tvmed.pl\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego ludzie żyjący w strefie klimatycznej Polski są narażeni na niedobory\nwitaminy D w organizmie. W odpowiedzi uwzględnij miejsce i sposób jej wytwarzania.","answer":"A, C, B","answer_text":"14.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy i funkcjonowania\norganizmu ludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego\nna różnych poziomach złożoności;\ndostrzega związki między strukturą\na funkcją na każdym z tych poziomów.\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, […] formułuje\ni przedstawia opinie związane\nz omawianymi zagadnieniami\nbiologicznymi, dobierając racjonalne\nargumenty.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n4. Układ pokarmowy i przebieg procesów\ntrawiennych. Zdający:\n2) […] wyjaśnia znaczenie składników\npokarmowych dla prawidłowego rozwoju\ni funkcjonowania organizmu ze szczególnym\nuwzględnieniem roli witamin, […].\nIII etap kształcenia\nVI. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n3. Układ pokarmowy i odżywianie się. Zdający:\n3) przedstawia rolę i skutki niedoboru niektórych\nwitamin (A, C, B6, B12, kwasu foliowego, D), […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie odnoszące się do małego nasłonecznienia w strefie\nklimatycznej Polski oraz do zmniejszonego wytwarzania witaminy D w skórze pod\nwpływem światła słonecznego/promieni UV.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nWitamina D wytwarzana jest (z prowitaminy) w skórze przy udziale promieni UV. W strefie\nklimatycznej Polski:\n• jest stosunkowo mało dni słonecznych, co może skutkować zmniejszonym wytwarzaniem\nwitaminy D i jej niedoborem w organizmie.\n• chodzimy ciągle w ubraniach przykrywających skórę, dlatego organizm nie wytwarza\nwystarczającej ilości witaminy D i należy ją uzupełniać.\n23","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego niedobór witaminy D wiąże się również z wyższym ryzykiem\nkrzywicy u dzieci. W odpowiedzi odnieś się do funkcji, jaką ta witamina spełnia\nw układzie pokarmowym człowieka.","answer":"A, C, B","answer_text":"14.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego na\nróżnych poziomach złożoności;\ndostrzega związki między strukturą a\nfunkcją na każdym z tych poziomów.\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje informacje\n[…], formułuje i przedstawia opinie\nzwiązane z omawianymi zagadnieniami\nbiologicznymi, dobierając racjonalne\nargumenty.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n4. Układ pokarmowy i przebieg procesów\ntrawiennych. Zdający:\n2) […] wyjaśnia znaczenie składników\npokarmowych dla prawidłowego rozwoju\ni funkcjonowania organizmu ze szczególnym\nuwzględnieniem roli witamin […].\nIII etap kształcenia.\nVI. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka\n2. Układ ruchu. Zdający:\n3) przedstawia funkcje kości wskazuje cechy\nbudowy fizycznej i chemicznej umożliwiające\nich pełnienie;\n3. Układ pokarmowy i odżywianie się. Zdający:\n3) przedstawia rolę i skutki niedoboru niektórych\nwitamin (A, C, B6, B12, kwasu foliowego, D),\n[…];\nSchemat punktowania\n1 p. - za wyjaśnienie, odnoszące się do funkcji witaminy D, czyli jej udziału we wchłanianiu\nwapnia w przewodzie pokarmowym człowieka przez co ma udział w prawidłowej\nmineralizacji kości.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nKrzywica jest spowodowana niedoborem wapnia w organizmie, a witamina D warunkuje\nwchłanianie jonów wapnia w przewodzie pokarmowym, co jest niezbędne\ndo utrzymywania prawidłowej struktury i funkcji kośćca.\nAktywna postać witamina D warunkuje wchłanianie jonów wapnia w przewodzie\npokarmowym koniecznych do właściwej mineralizacji kości, a krzywica jest\nspowodowana niedoborem wapnia.\nZadanie 15. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy i funkcjonowania\norganizmu ludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego\nna różnych poziomach złożoności;\ndostrzega związki między strukturą\na funkcją na każdym z tych poziomów.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n1. Hierarchiczna budowa organizmu człowieka\n(tkanki, narządy, układy narządów). Zdający:\n3) przedstawia powiązania strukturalne\ni funkcjonalne między narządami w obrębie\nposzczególnych układów oraz między układami.\n14. Rozwój człowieka. Zdający:\n3) opisuje przebieg kolejnych faz rozwoju zarodka\n24\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n8. Biotechnologia molekularna, inżynieria\ngenetyczna i medycyna molekularna.\nZdający:\n6) przedstawia sposoby i cele otrzymywania\nkomórek macierzystych.\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowego porównania - uwzględniającego totipotencjalność\nembrionalnych komórek macierzystych w blastocyście lub wytwarzanie różnych\ntkanek, w porównaniu z ograniczonymi możliwościami różnicowania się somatycznych\nkomórek w szpiku kostnym lub wytwarzaniem tylko komórek krwi przez komórki\nszpiku kostnego.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub brak za odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nKomórki w blastocyście są totipotencjalne - z nich mogą wykształcić się absolutnie\nwszystkie inne komórki, natomiast komórki macierzyste w szpiku kostnym\nsą bardziej ukierunkowane - z nich powstają jedynie elementy morfotyczne krwi.\nKomórki macierzyste w blastocyście mogą różnicować się na wiele rodzajów komórek,\nz których będą potem powstawać poszczególne typy tkanek, umożliwiając rozwój\nzarodka, natomiast komórki macierzyste szpiku kostnego różnicują się wyłącznie\nw krwinki, których jest tylko kilka rodzajów.\nZadanie 16 (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nKomórki macierzyste to niewyspecjalizowane komórki, które mają olbrzymi potencjał\ndo namnażania się oraz różnicowania się. Ze względu na pochodzenie dzielimy je na\nembrionalne komórki macierzyste oraz somatyczne komórki macierzyste. Somatyczne\nkomórki macierzyste to niezróżnicowane komórki, które znajdują się wśród zróżnicowanych\njuż komórek w tkance lub narządzie.\nNa podstawie: A. Gajda, Komórki macierzyste http://www.e-biotechnologia.pl/Artykuly/komorki-macierzyste\nNa podstawie tekstu i własnej wiedzy określ, jaka jest różnica między funkcją komórek\nmacierzystych występujących w blastocyście a funkcją komórek macierzystych\nwystępujących w szpiku kostnym człowieka. W odpowiedzi uwzględnij funkcję obydwu\ntypów komórek.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nW komórkach bakterii Escherichia coli ekspresja genów kodujących enzymy niezbędne\ndo pobierania i metabolizowania laktozy jest zależna od źródła pożywienia, jakie jest\ndostępne w środowisku. Ekspresję operonu laktozowego regulują sekwencja wiążąca\naktywator ułatwiający polimerazie RNA rozpoczęcie transkrypcji oraz operator wiążący\nrepresor, który blokuje dostęp do promotora polimerazie RNA. Kiedy zarówno glukoza,\njak i laktoza są obecne w środowisku, E. coli preferencyjnie wykorzystuje glukozę, a represor\nlaktozowy wiąże się z operatorem. Jednak w warunkach ograniczonego dostępu do glukozy,\nw komórce E. coli dochodzi do gromadzenia się cząsteczki cAMP aktywującej aktywator,\na obecna w środowisku laktoza inaktywuje represor - co przedstawiono na poniższym\nschemacie. Zachodzi wówczas ekspresja genów kodujących enzymy szlaku metabolizmu\nlaktozy, np. β-galaktozydazę.\nNa podstawie: Biologia, pod. red. N.A. Campbella, Poznań 2012.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nNa podstawie przedstawionych informacji oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń\ndotyczących regulacji ekspresji operonu laktozowego E. coli. Zaznacz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Brak glukozy w środowisku życia E. coli jest wystarczającym warunkiem\nwydajnej ekspresji genów kodujących enzymy szlaku metabolizmu laktozy.\nP\nF\n2. Regulacja negatywna operonu laktozowego odbywa się z udziałem represora\nwytwarzanego w formie aktywnej.\nP\nF\n3. Regulacja pozytywna operonu laktozowego odbywa się dzięki aktywatorowi\nwytwarzanemu w formie aktywnej.\nP\nF\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"16.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów\nna różnych poziomach organizacji\nżycia. Zdający opisuje, […] organizmy,\nprzedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne [ ].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający\nodczytuje, […] i przetwarza informacje\npozyskane z różnorodnych źródeł […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje[…] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n1. Zagadnienia ogólne. Zdający:\n3) przedstawia rodzaje wiązań i oddziaływań\nchemicznych występujące w cząsteczkach\nbiologicznych […].\n2. Węglowodany. Zdający:\n1) przedstawia budowę i podaje właściwości\nwęglowodanów; rozróżnia monosacharydy\n[…], disacharydy […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n3. Bakterie. Zdający:\n1) przedstawia różnorodność bakterii pod\nwzględem budowy komórki […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n4. Regulacja działania genów. Zdający:\n1) przedstawia teorię operonu\n2) wyjaśnia, na czym polega kontrola negatywna\ni pozytywna w operonie.\n25\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech stwierdzeń dotyczących regulacji ekspresji\noperonu laktozowego.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - F, 2. - P, 3. - F","solution":"1. – F, 2. – P, 3. – F","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nUzupełnij poniższy tekst charakteryzujący rolę β-galaktozydazy w metabolizmie\nlaktozy. Wpisz w luki właściwe określenia.\nBiałko enzymatyczne kodowane przez gen lacZ operonu laktozowego - β-galaktozydaza -\nkatalizuje w cząsteczkach laktozy reakcję hydrolizy wiązania ,\nco prowadzi do jej rozkładu na dwie cząsteczki cukrów prostych: glukozę oraz","answer":null,"answer_text":"16.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów\nna różnych poziomach organizacji\nżycia. Zdający opisuje, […] organizmy,\nprzedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne [ ].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający\nodczytuje […] i przetwarza informacje\npozyskane z różnorodnych źródeł […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n1. Zagadnienia ogólne. Zdający:\n3) przedstawia rodzaje wiązań i oddziaływań\nchemicznych występujące w cząsteczkach\nbiologicznych […].\n2. Węglowodany. Zdający:\n1) przedstawia budowę i podaje właściwości\nwęglowodanów; rozróżnia monosacharydy\n[…], disacharydy […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n3. Bakterie. Zdający:\n1) przedstawia różnorodność bakterii pod\nwzględem budowy komórki […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n4. Regulacja działania genów. Zdający:\n1) przedstawia teorię operonu\n2) wyjaśnia, na czym polega kontrola negatywna\ni pozytywna w operonie.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie dwóch luk w zdaniu dotyczących roli β-galaktozydazy\nw metabolizmie laktozy.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nBiałko enzymatyczne kodowane przez gen lacZ operonu laktozowego - β-galaktozydaza\nkatalizuje w cząsteczkach laktozy reakcję hydrolizy wiązania glikozydowe / O-glikozydowe /\nβ-1,4-glikozydowego, co prowadzi do jej rozkładu na dwie cząsteczki cukrów prostych:\nglukozę oraz galaktozę.\n26","solution":"Białko enzymatyczne kodowane przez gen lacZ operonu laktozowego – $\\beta$-galaktozydaza katalizuje w cząsteczkach laktozy reakcję hydrolizy wiązania glikozydowe / O-glikozydowe / $\\beta$-1,4-glikozydowego, co prowadzi do jej rozkładu na dwie cząsteczki cukrów prostych: glukozę oraz galaktozę.","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nZaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania.\nDNA E. coli zawierający m.in. geny operonu laktozowego\nA. ma postać koliście zamkniętej cząsteczki i znajduje się w jądrze komórkowym.\nB. ma postać liniowej cząsteczki i znajduje się w cytoplazmie.\nC. ma postać koliście zamkniętej cząsteczki i znajduje się w cytoplazmie.\nD. ma postać liniowej cząsteczki i znajduje się w jądrze komórkowym.","answer":"C","answer_text":"16.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów\nna różnych poziomach organizacji\nżycia. Zdający opisuje, […] organizmy,\nprzedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne [ ].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje[…].\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n1. Zagadnienia ogólne. Zdający:\n3) przedstawia rodzaje wiązań i oddziaływań\nchemicznych występujące w cząsteczkach\nbiologicznych […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n3. Bakterie. Zdający:\n1) przedstawia różnorodność bakterii pod\nwzględem budowy komórki […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie właściwego dokończenia zdania dotyczącego DNA bakterii E. coli\n(odpowiedź C).\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC. / ma postać koliście zamkniętej cząsteczki i znajduje się w cytoplazmie.\nZadanie 17. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, odnosi się krytycznie\ndo przedstawionych informacji […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n1) wyjaśnia i stosuje podstawowe pojęcia genetyki\nklasycznej (allel, allel dominujący, allel recesywny\n[…]).\n3) zapisuje i analizuje krzyżówki jednogenowe\ni dwugenowe (z dominacją zupełną i niezupełną\n[…] oraz określa prawdopodobieństwo\nwystąpienia poszczególnych genotypów\ni fenotypów w pokoleniach potomnych\n5) przedstawia sposób dziedziczenia płci\nu człowieka […].\nSchemat punktowania\n2 p. - za prawidłowe wypełnienie wszystkich komórek w tabeli.\n1 p. - za prawidłowe wypełnienie tylko dwóch pierwszych wierszy w tabeli\nlub\nza prawidłowe wypełnienie tylko jednej kolumny dotyczącej recesywnego lub\ndominującego typu dziedziczenia.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\n27\nRozwiązanie\nTyp dziedziczenia\n(recesywne / dominujące)\n(recesywne / dominujące)\nPłeć osób, u których\nnotuje się relatywnie\nwięcej zachorowań\n(kobiety / mężczyźni)\nkobiety\nStan zdrowia potomstwa\nchorego mężczyzny\ni zdrowej kobiety\nniebędącej nosicielką:\ncórki\nsynowie\ncórki\nsynowie\nzdrowe\nzdrowi\n(zdrowe / chore)\n(zdrowi / chorzy)\nZadanie 18. (0-5)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-2)\nUzupełnij poniższą tabelę tak, aby zawierała prawdziwe informacje dotyczące dwóch\ntypów dziedziczenia cech sprzężonych z płcią. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe\nokreślenie wybrane spośród zapisanych kursywą.\nTyp dziedziczenia\n(recesywne / dominujące)\n(recesywne / dominujące)\nPłeć osób, u których\nnotuje się relatywnie\nwięcej zachorowań\n(kobiety / mężczyźni)\nkobiety\nStan zdrowia potomstwa\nchorego mężczyzny\ni zdrowej kobiety\nniebędącej nosicielką:\ncórki\nsynowie\ncórki\nsynowie\nzdrowe\nzdrowi\n(zdrowe / chore)\n(zdrowi / chorzy)\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":"\n\n\n\n\n
Typ dziedziczenia(recesywne / dominujące)(recesywne / dominujące)
Płeć osób, u których notuje się relatywnie więcej zachorowań(kobiety / mężczyźni)kobiety
Stan zdrowia potomstwa chorego mężczyzny i zdrowej kobiety niebędącej nosicielką:córkisynowiecórkisynowie
zdrowezdrowi(zdrowe / chore)(zdrowi / chorzy)
","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nNajprostszymi mutacjami w DNA są substytucje: tranzycje - polegające na wymianie puryny\nna purynę lub pirymidyny na pirymidynę i transwersje - polegające na zamianie pirymidyny\nna purynę lub na odwrót. Innymi mutacjami są np. insercje i delecje.\nPoniżej przedstawiono fragment nici DNA, w której nie zaszła żadna mutacja, i która nie\nzawiera intronów. Poszczególne kodony zostały oddzielone przerwami.\n5’ ATG AAG GGC GTA GGA 3’ - nić kodująca (nieulegajaca transkrypcji)\n3’ TAC TTC CCG CAT CCT 5’ - nić matrycowa (transkrybowana)\nW nici kodującej analizowanego fragmentu DNA doszło do dwóch niezależnych mutacji\n(przypadek 1. i przypadek 2.), w wyniku których powstały następujące zapisane poniżej,\nzmienione fragmenty nici DNA (zamienione nukleotydy zostały podkreślone i wyróżnione\npogrubioną czcionką).\nPrzypadek 1.: 5’ ATG AAG GGG GTA GGA 3’\nPrzypadek 2.: 5’ ATG AGG GGC GTA GGA 3’","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nZapisz sekwencję antykodonu dla cząsteczki tRNA komplementarnej do drugiego\nkodonu w mRNA, który powstanie po transkrypcji niezmutowanego DNA.\nW odpowiedzi uwzględnij polarność nici RNA (koniec 3’ i 5’).","answer":null,"answer_text":"18.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, […] formułuje wnioski,\nformułuje i przedstawia opinie\nzwiązane z omawianymi zagadnieniami\nbiologicznymi, dobierając racjonalne\nargumenty.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n3. Informacja genetyczna i jej ekspresja. Zdający:\n1) wyjaśnia sposób kodowania porządku\naminokwasów w białku za pomocą kolejności\nnukleotydów w DNA, posługuje się tabelą kodu\ngenetycznego\n2) przedstawia poszczególne etapy prowadzące od\nDNA do białka (transkrypcja, translacja),\nuwzględniając rolę poszczególnych typów RNA\noraz rybosomów.\n6. Zmienność genetyczna. Zdający:\n5) rozróżnia mutacje genowe: punktowe, delecje\ni insercje i określa ich możliwe skutki.\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowego antykodonu dla cząsteczki tRNA komplementarnego\ndo drugiego kodonu w mRNA, z uwzględnieniem polarności nici RNA.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n5’ CUU 3’ lub 3’ UUC 5’","solution":"5’ CUU 3’ lub 3’ UUC 5’","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-2)\nNa podstawie tekstu podaj pełną nazwę substytucji dla każdego z przypadków (1. i 2.)\nprzedstawionych powyżej oraz określ, na czym dana mutacja polega.\n1. Nazwa mutacji: , polega na\n2 Nazwa mutacji: , polega na","answer":null,"answer_text":"18.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów\nna różnych poziomach organizacji\nżycia. Zdający opisuje, porządkuje\ni rozpoznaje organizmy, przedstawia\ni wyjaśnia procesy i zjawiska\nbiologiczne [ ].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n6. Zmienność genetyczna. Zdający:\n5) rozróżnia mutacje genowe: punktowe, delecje\ni insercje i określa ich możliwe skutki.\n28\nSchemat punktowania\n2 p. - za podanie dla dwóch przypadków (1 i 2) prawidłowych nazw rodzajów substytucji\nwraz z określeniem, na czym one polegają.\n1 p. - za podanie dla każdego z dwóch przypadków (1 i 2) prawidłowej nazwy rodzaju\nsubstytucji wraz z określeniem, na czym one polega.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. Nazwa mutacji: transwersja, polega na zamianie pirymidyny C (cytozyna) na purynę G\n(guaninę).\n2. Nazwa mutacji:tranzycja, polega na zamianie puryny A (adenina) na purynę G (guaninę).","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.3. (0-2)\nOkreśl, jakie będą skutki każdej z dwóch opisanych mutacji dla pierwszorzędowej\nstruktury polipeptydu, w porównaniu z jego prawidłową sekwencją. W odpowiedzi\nuwzględnij nazwy kodowanych aminokwasów.\nPrzypadek 1.:\nPrzypadek 2.:\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"18.3. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje […] formułuje wnioski,\ni przedstawia opinie związane\nz omawianymi zagadnieniami\nbiologicznymi, dobierając racjonalne\nargumenty.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n3. Informacja genetyczna i jej ekspresja. Zdający:\n1) wyjaśnia sposób kodowania porządku\naminokwasów w białku za pomocą kolejności\nnukleotydów w DNA, posługuje się tabelą kodu\ngenetycznego;\n2) przedstawia poszczególne etapy prowadzące od\nDNA do białka (transkrypcja, translacja),\nuwzględniając rolę poszczególnych typów RNA\noraz rybosomów.\n6. Zmienność genetyczna. Zdający:\n5) rozróżnia mutacje genowe: punktowe, delecje\ni insercje i określa ich możliwe skutki.\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne określenie skutku substytucji dla każdego z obu przypadków\ni uwzględniającego efekt w postaci:\n braku zmiany aminokwasu w przypadku 1.\n powstanie innego aminokwasu w przypadku 2.\n1 p. - za\nprawidłowe\nokreślenie\nskutku\nsubstytucji\ndla\njednego\nz\nprzypadków,\nuwzględniającego odczyt odpowiedniego aminokwasu\nlub\nza prawidłowe określenie skutków substytucji w obu przypadkach pomimo odwołania\ndo błędnych nazw konkretnych aminokwasów.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nPrzypadek 1:\n• Jest to mutacja milcząca, a więc w dalszym ciągu będzie kodowana glicyna przez trzeci\nkodon.\n• Żadne, ponieważ zmieniony kodon też koduje glicynę.\nPrzypadek 2:\n• Zamiast kodonu oznaczającego lizynę, powstanie inny kodon wyznaczający argininę.\n• Wskutek mutacji zajdzie podstawienie lizyny na argininę.\n29\nZadanie 19. (0-4)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19\nU kur andaluzyjskich kolor upierzenia dziedziczy się z niepełną dominacją: BB - pióra są\nczarne, Bb - pióra są stalowoniebieskie (szare), a bb - są pióra białe. Cecha ta dziedziczy się\nniezależnie od koloru skóry, przy czym barwa biała skóry (D) dominuje nad barwą żółtą (d).\nSkojarzono białopiórego koguta o żółtej skórze z kurą o piórach stalowoniebieskich i białej\nbarwie skóry i uzyskano wszystkie kurczęta o białej barwie skóry, z których połowa miała\npióra stalowoniebieskie, a połowa - pióra białe.\nNa podstawie: B. Kosowska, Genetyka ogólna i weterynaryjna, Wrocław 2010.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nPodaj genotypy koguta i kury skojarzonych w opisanej krzyżówce.\nGenotyp samicy (kury): Genotyp samca (koguta):","answer":null,"answer_text":"19.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, odnosi się krytycznie\ndo przedstawionych informacji […]\nwyjaśnia zależności przyczynowo-\n-skutkowe, formułuje wnioski […],\ndobierając racjonalne argumenty.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n3) zapisuje i analizuje krzyżówki jednogenowe\ni dwugenowe (z dominacją zupełną i niezupełną\noraz allelami wielokrotnymi, posługując się\nszachownicą Punnetta) oraz określa\nprawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych\ngenotypów i fenotypów w pokoleniach\npotomnych.\nSchemat punktowania:\n1 p. - za podanie obu prawidłowych genotypów.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nGenotyp samicy (kury): BbDD Genotyp samca (koguta): bbdd,","solution":"Genotyp samicy (kury): BbDD\nGenotyp samca (koguta): bbdd","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-2)\nPodaj genotyp i fenotyp kury, z którą należałoby skrzyżować tego samego koguta, aby\nmieć pewność, że całe potomstwo tej pary będzie miało stalowoniebieskie pióra i żółtą\nbarwę skóry. Odpowiedź uzasadnij, zapisując odpowiednią krzyżówkę.\nGenotyp samicy (kury): Fenotyp samicy (kury):\nKrzyżówka:","answer":null,"answer_text":"19.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, odnosi się krytycznie\ndo przedstawionych informacji […]\nwyjaśnia zależności przyczynowo-\n-skutkowe, formułuje wnioski […]\ndobierając racjonalne argumenty.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n3) zapisuje i analizuje krzyżówki jednogenowe\ni dwugenowe (z dominacją zupełną i niezupełną\noraz allelami wielokrotnymi, posługując się\nszachownicą Punnetta) oraz określa\nprawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych\ngenotypów i fenotypów w pokoleniach\npotomnych.\nSchemat punktowania\n2 p. - za podanie prawidłowego genotypu i fenotypu opisanej kury wraz z prawidłowym\nuzasadnieniem w postaci poprawnie zapisanej krzyżówki genetycznej.\n1 p. - za podanie tylko prawidłowego genotypu i fenotypu kury przy błędnie zapisanej\nkrzyżówce.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\n30\nRozwiązanie\nGenotyp samicy (kury): BBdd Fenotyp samicy(kury): czarna/czarne pióra, żółta skóra\nKrzyżówka:\nP: ♀ (kura) BBdd x ♂ (kogut) bbdd","solution":"Genotyp samicy (kury): BBdd\nFenotyp samicy(kury): czarna/czarne pióra, żółta skóra\nKrzyżówka:\nP: ♀ (kura) BBdd x ♂ (kogut) bbdd\n
♀ \\ ♂Bd
bdBbdd
(stalowoniebieskie pióra, żółta skóra)
","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.3. (0-1)\nZaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania.\nRóżnica między dziedziczeniem z pełną dominacją i dziedziczeniem z dominacją niepełną\npolega na tym, że w dominacji:\nA. niepełnej homozygota recesywna i heterozygota mają ten sam fenotyp, a w pełnej mają\nróżne fenotypy.\nB. niepełnej homozygota dominująca i heterozygota mają ten sam fenotyp, a w pełnej mają\nróżne fenotypy.\nC. pełnej homozygota recesywna i heterozygota mają ten sam fenotyp, a w niepełnej mają\nróżne fenotypy.\nD. pełnej homozygota dominująca i heterozygota mają ten sam fenotyp, a w niepełnej mają\nróżne fenotypy.\nMBI_1R","answer":"D. / pełnej homozygota dominująca i heterozygota mają ten sam fenotyp, a w niepełnej mają różne fenotypy.","answer_text":"19.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, odnosi się krytycznie\ndo przedstawionych informacji, […]\nwnioski, formułuje i przedstawia opinie\nzwiązane z omawianymi zagadnieniami\nbiologicznymi, dobierając racjonalne\nargumenty.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n3) zapisuje i analizuje krzyżówki jednogenowe\ni dwugenowe (z dominacją zupełną i niezupełną\n[…]) oraz określa prawdopodobieństwo\nwystąpienia poszczególnych genotypów\ni fenotypów w pokoleniach potomnych.\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie prawidłowej odpowiedzi dotyczącej różnic między dziedziczeniem\nz dominacją pełną i dominacją niepełną.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD. / pełnej homozygota dominująca i heterozygota mają ten sam fenotyp, a w niepełnej mają\nróżne fenotypy.\nZadanie 20. (0-2)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nJedna z grup antygenów, znajdujących się na powierzchni ludzkich erytrocytów, określana\njest jako grupa MN. Allele determinujące grupę krwi MN są kodominujące, co pozwala\nrozróżnić wszystkie trzy genotypy: MM, MN, NN.\nPoniżej podano dane o liczbie genotypów dla grupy krwi MN występujące u ludzi w Stanach\nZjednoczonych, dla próby liczącej 1000 osób.\nGenotyp\nLiczba\nosób\nMM\n320\nMN\n480\nNN\n200\nRazem\n1000\nNa podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, Biologia, Warszawa 2014.","answer":null,"answer_text":"20. 1.(0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, odnosi się krytycznie\ndo przedstawionych informacji,\noddziela fakty od opinii, wyjaśnia\nzależności przyczynowo-skutkowe,\nformułuje wnioski […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n3. Elementy genetyki populacji. Zdający:\n1) definiuje pulę genową populacji\n2) przedstawia\nprawo\nHardy’ego-Weinberga\ni stosuje je do rozwiązywania prostych zadań\n(jeden locus, dwa allele).\n♀\n♂\nBd\nbd\nBbdd\n(stalowoniebieskie pióra, żółta skóra)\n31\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne obliczenie częstości każdego z dwóch alleli warunkujących grupę krwi\nMN w badanej populacji wynikających z prawa Hardy’ego-Weinberga.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n(Jeżeli próba ma 1000 diploidalnych osobników to w badanej próbie jest 2000 alleli.)\nczęstość allelu M: p = (2 x 320 + 480) : 2000 = 0,56\nczęstość allelu N: q = (2 x 200 + 480) : 2000 = 0,44 lub 1 - 0,56 = 0,44\nUwaga:\nZdający może obliczyć na podstawie danych z tabeli częstość jednego allelu (M lub N)\na częstość drugiego otrzymać odejmując uzyskaną wartość od 1, lub stosując inny sposób\nobliczenia:\nMM = p2 , NN = q2, MN = 2pq.\np=M to pierwiastek z 0,32= 0,5656854 (0,57)\nq=N to pierwiastek z 0,2= 0,4472135, (0,45)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nOblicz częstości obu alleli warunkujących grupę krwi MN w tej próbie. Zapisz\nobliczenia.","answer":null,"answer_text":"20. 1.(0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, odnosi się krytycznie\ndo przedstawionych informacji,\noddziela fakty od opinii, wyjaśnia\nzależności przyczynowo-skutkowe,\nformułuje wnioski […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n3. Elementy genetyki populacji. Zdający:\n1) definiuje pulę genową populacji\n2) przedstawia\nprawo\nHardy’ego-Weinberga\ni stosuje je do rozwiązywania prostych zadań\n(jeden locus, dwa allele).\n♀\n♂\nBd\nbd\nBbdd\n(stalowoniebieskie pióra, żółta skóra)\n31\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne obliczenie częstości każdego z dwóch alleli warunkujących grupę krwi\nMN w badanej populacji wynikających z prawa Hardy’ego-Weinberga.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n(Jeżeli próba ma 1000 diploidalnych osobników to w badanej próbie jest 2000 alleli.)\nczęstość allelu M: p = (2 x 320 + 480) : 2000 = 0,56\nczęstość allelu N: q = (2 x 200 + 480) : 2000 = 0,44 lub 1 - 0,56 = 0,44\nUwaga:\nZdający może obliczyć na podstawie danych z tabeli częstość jednego allelu (M lub N)\na częstość drugiego otrzymać odejmując uzyskaną wartość od 1, lub stosując inny sposób\nobliczenia:\nMM = p2 , NN = q2, MN = 2pq.\np=M to pierwiastek z 0,32= 0,5656854 (0,57)\nq=N to pierwiastek z 0,2= 0,4472135, (0,45)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nNa podstawie częstości alleli oblicz oczekiwane częstości poszczególnych genotypów,\nprzy założeniu, że populacja była w stanie równowagi genetycznej.","answer":null,"answer_text":"20.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, odnosi się krytycznie do\nprzedstawionych informacji, oddziela\nfakty od opinii, wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe, formułuje\nwnioski […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n3. Elementy genetyki populacji. Zdający:\n1) definiuje pulę genową populacji\n2) przedstawia\nprawo\nHardy’ego-Weinberga\ni stosuje je do rozwiązywania prostych zadań\n(jeden locus, dwa allele).\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe obliczenie oczekiwanych częstości wszystkich trzech genotypów\nna podstawie obliczonych częstości alleli.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nczęstość genotypu MM wynosi:\np x p=p2 ; M2 = 0,562 = 0,3136 (≈ 0,31)\nczęstość genotypu MN (wynosi:\n(p x q) + (p x q) = 2p q; 2 MN, = 2 x 0,56 x 0,44 = 0,4928 (≈ 0,49)\nczęstość genotypu NN wynosi:\n(q x q); N2 = 0,442 = 0,1936 (≈ 0,20)\nUwaga:\nZdający może podać tylko wyniki obliczeń oczekiwanych częstości genotypów w przypadku,\ngdy prawidłowo obliczył częstości alleli w zadaniu 20.1, świadczące o umiejętności\nzastosowania prawa Hardy’ego-Weinberga.\n32\nZadanie 21. (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.\nKozica tatrzańska to podgatunek kozicy występujący w Tatrach. Jest najdalej na północ\nwysuniętą populacją kozicy - gatunku ssaka parzystokopytnego, który występuje w piętrze\nalpejskim gór w całej Europie.\nKozice odżywiają się pokarmem roślinnym - latem są to rośliny zielne, pędy drzew\ni krzewów, zimą - mech, porosty i kora drzew. Dużym zagrożeniem dla dorosłych kozic jest\nwilk lub niedźwiedź, natomiast lisy i orły polują na koźlęta. Kozice zapadają także na różne\nchoroby, np. wywołane przez nicienie.\nMimo, że jest to gatunek prawnie chroniony, dodatkowym zagrożeniem dla stosunkowo małej\npopulacji kozic tatrzańskich może być nadmierna turystyka, zanieczyszczenie środowiska,\nanomalie klimatyczne oraz bliskie pokrewieństwo między zwierzętami w obrębie populacji.\nNa podstawie: https://natura2000.gdos.gov.pl\nhttp://tpn.pl/poznaj/zwierzeta/endemity-i-relikty-w-faunie-tatr\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu uzupełnij tabelę: wpisz w każdym z jej wierszy nazwę zależności\nmiędzygatunkowych, które występują między organizmami wymienionymi w tabeli.\nWybierz je z poniższych.\nmutualizm pasożytnictwo konkurencja drapieżnictwo\nZestawienie organizmów\nZależności\nmiędzygatunkowe\nwilk - niedźwiedź\nlis - kozica\nnicień - kozica","answer":null,"answer_text":"21.1 (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający […]\nprzedstawia i wyjaśnia zależności między\norganizmem a środowiskiem, wskazuje\nźródła różnorodności biologicznej i jej\nreprezentację na poziomie genetycznym,\ngatunkowym i ekosystemów; interpretuje\nróżnorodność organizmów na Ziemi jako\nefekt ewolucji biologicznej.\nVII. Ekologia.\n3. Zależności międzygatunkowe. Zdający:\n1) przedstawia źródło konkurencji\nmiędzygatunkowej […]\n3) przedstawia podobieństwa i różnice między\ndrapieżnictwem, […] i pasożytnictwem.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wypełnienie wszystkich trzech wierszy tabeli dotyczących zależności\nmiędzygatunkowych.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZestawienie organizmów\nZależności\nmiędzygatunkowe\nwilk - niedźwiedź\nkonkurencja\nlis - kozica\ndrapieżnictwo\nnicień - kozica\npasożytnictwo","solution":"
Zestawienie organizmówZależności międzygatunkowe
wilk – niedźwiedźkonkurencja
lis – kozicadrapieżnictwo
nicień – kozicapasożytnictwo
","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nZaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania.\nKozica tatrzańska jest uważana za podgatunek reliktowy, ponieważ\nA. jej populacja liczy stosunkowo mało osobników.\nB. jest blisko spokrewniona z kozicą alpejską i karpacką.\nC. występuje tylko po polskiej i słowackiej stronie Tatr.\nD. jest zagrożona wymarciem i znajduje się pod ścisłą ochroną.\nE. w epoce lodowcowej kozice miały znacznie szerszy zasięg geograficzny.","answer":"E. / w epoce lodowcowej kozice miały znacznie szerszy zasięg geograficzny.","answer_text":"21.2 (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający […]\nwskazuje źródła różnorodności biologicznej\ni jej reprezentację na poziomie\ngenetycznym, gatunkowym i ekosystemów;\ninterpretuje różnorodność organizmów\nna Ziemi jako efekt ewolucji biologicznej.\nVIII. Różnorodność biologiczna Ziemi.\nZdający:\n2) przedstawia wpływ zlodowaceń\nna rozmieszczenie gatunków (rola ostoi\nw przetrwaniu gatunków w trakcie\nzlodowaceń, gatunki reliktowe jako\nświadectwo przemian świata żywego); podaje\nprzykłady reliktów.\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie właściwego dokończenia zdania dotyczącego kozicy tatrzańskiej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nE. / w epoce lodowcowej kozice miały znacznie szerszy zasięg geograficzny.\n33","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.3. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego stosunkowo niewielka liczebność populacji kozic tatrzańskich jest\nzagrożeniem dla tego gatunku. Uwzględnij podłoże genetyczne tego zjawiska.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"21.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający […]\ninterpretuje różnorodność organizmów\nna Ziemi jako efekt ewolucji biologicznej.\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje informacje,\nodnosi się krytycznie do przedstawionych\ninformacji, oddziela fakty od opinii […].\nVIII. Różnorodność biologiczna Ziemi.\n2. Różnorodność biologiczna i jej zagrożenia.\nZdający:\n1) […] wskazuje przyczyny spadku\nróżnorodności genetycznej […].\nIX. Ewolucja.\n3. Elementy genetyki populacji. Zdający:\n1) definiuje pulę genową populacji\n5) przedstawia warunki w jakich zachodzi dryf\ngenetyczny i omawia jego skutki.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające konsekwencje małej różnorodności\ngenetycznej populacji - podobieństwa genetycznego (np. większa wrażliwość\npopulacji na epidemie, mniejsze prawdopodobieństwo przetrwania populacji\nw zmieniających się warunkach środowiska, itp.)\nlub\nza\npoprawne\nwyjaśnienie,\nuwzględniające\nkonsekwencje\nchowu\nwsobnego\n(np. ujawnienie się niekorzystnych cech warunkowanych przez allele recesywne)\nlub\nza poprawne wyjaśnienie, uwzględniające konsekwencje dryfu genetycznego\n(np. utrwalanie mutacji niekorzystnych).\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Pula genowa małej populacji jest (zwykle) mało zróżnicowana i dlatego zadziałanie\nniekorzystnego czynnika np. zarażenie się kozic patogenem może spowodować\nzmniejszenie liczebności grożące wymarciem, gdyż ze względu na małą różnorodność\ngenetyczną wszystkie/prawie wszystkie osobniki nie są odporne.\n• W mało liczebnej populacji dochodzi do krzyżowania wsobnego/inbredu, co często\nzmniejsza dostosowanie osobników potomnych/może powodować ujawnienie się\nniekorzystnych cech recesywnych sprzyjających śmierci osobników potomnych, albo\nobniżających ich płodność.\n• W małej populacji jest mniejsza zmienność genetyczna, co utrudnia adaptację\ndo (zmieniających się) warunków środowiska.\n• W małych populacjach w wyniku dryfu genetycznego może łatwiej dojść do utrwalenia\nmutacji niekorzystnej.\n34\nZadanie 22. (0-3)","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nNa schemacie przedstawiono sieć pokarmową pewnego ekosystemu pola uprawnego.\nNa podstawie: Ekologia, środowisko, przyroda, T. Umiński, Warszawa 1999.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nZaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania.\nNa podstawie przedstawionej sieci pokarmowej można stwierdzić, że o zasoby pokarmu\nbezpośrednio konkurują\nA. myszy i lisy.\nB. gąsienice motyli i żaby.\nC. ptaki drapieżne i ślimaki.\nD. drapieżne chrząszcze i ptaki owadożerne.","answer":"D. / drapieżne chrząszcze i ptaki owadożerne.","answer_text":"22.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający:\nodczytuje, selekcjonuje [ ].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nVII. Ekologia.\n3. Zależności międzygatunkowe. Zdający:\n1) przedstawia źródło konkurencji\nmiędzygatunkowej, jakim jest korzystanie przez\nróżne organizmy z tych samych zasobów\nśrodowiska\n2) przedstawia skutki konkurencji\nmiędzygatunkowej w postaci zawężenia się nisz\nekologicznych konkurentów lub wypierania\njednego gatunku z części jego areału przez drugi.\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie prawidłowego dokończenia zdania dotyczącego przedstawionej sieci\npokarmowej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD. / drapieżne chrząszcze i ptaki owadożerne.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nWypisz\nze\nschematu\nwszystkie\nprzykłady\norganizmów,\nktóre\nsą\nzarówno\nkonsumentami drugiego, jak i wyższych rzędów.","answer":null,"answer_text":"22.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający:\nopisuje […] organizmy, przedstawia\ni wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne\n[…].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający odczytuje,\nselekcjonuje, […].informacje [ ].\nVII. Ekologia.\n2. Populacja. Zdający:\n2) przewiduje zmiany liczebności populacji,\ndysponując danymi o jej aktualnej liczebności,\nrozrodczości, śmiertelności oraz migracjach\nosobników.\n3. Zależności międzygatunkowe. Zdający:\n1) przedstawia źródło konkurencji\nmiędzygatunkowej, jakim jest korzystanie przez\nróżne organizmy z tych samych zasobów\nśrodowiska\n2) przedstawia skutki konkurencji\nmiędzygatunkowej w postaci zawężenia się nisz\nekologicznych konkurentów lub wypierania\njednego gatunku z części jego areału przez\ndrugi.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie wszystkich czterech uwzględnionych na schemacie przykładów\norganizmów będących konsumentami II i dalszych rzędów.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\n35\nRozwiązanie\nłasice, ptaki drapieżne, lisy, ptaki owadożerne","solution":"łasice, ptaki drapieżne, lisy, ptaki owadożerne","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22.3","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.3. (0-1)\nOkreśl, jak może się zmienić (zwiększyć czy zmniejszyć) liczebność ślimaków, jeżeli\nw środowisku\nwyginą\nwszystkie\nżaby.\nOdpowiedź\nuzasadnij,\nodnosząc\nsię\ndo przedstawionego schematu sieci pokarmowej.\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"22.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający: objaśnia i komentuje\ninformacje, wyjaśnia zależności\nprzyczynowo - skutkowe […].\nVII. Ekologia.\n2. Populacja. Zdający:\n2) przewiduje zmiany liczebności populacji,\ndysponując danymi o jej aktualnej liczebności,\nrozrodczości, śmiertelności oraz migracjach\nosobników.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie liczebności ślimaków i poprawne uzasadnienie wynikające\nz interpretacji przedstawionej sieci pokarmowej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nPopulacja ślimaków zwiększy się, ponieważ nie będą miały one swojego / naturalnego\ndrapieżnika / nie będą zjadane przez żaby.\nZadanie 23. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający\nopisuje, porządkuje i rozpoznaje\norganizmy, przedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne […].\nIX. Ewolucja\n5. Pochodzenie i rozwój życia na Ziemi.\nZdający:\n3) opisuje warunki w jakich zachodzi ewolucja\nzbieżna […] identyfikuje konwergencje\ni dywergencje na podstawie rysunku, opisu\n[…].\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne zaznaczenie dwóch zestawów narządów homologicznych.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC. / skrzydło ptaka i kończyna górna człowieka\nE. / odnóża tułowiowe owadów (pływne, skoczne, grzebne)","solution":"Populacja ślimaków zwiększy się, ponieważ nie będą miały one swojego / naturalnego drapieżnika / nie będą zjadane przez żaby.","image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-1)\nZaznacz poniżej dwa zestawy przykładów cech homologicznych.\nA. skrzydła ptaków i skrzydła owadów\nB. opływowe kształty ryb, delfinów i waleni\nC. skrzydło ptaka i kończyna górna człowieka\nD. białe ubarwienie zwierząt polarnych\nE. odnóża tułowiowe owadów (pływne, skoczne, grzebne)\nMBI_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":"C. / skrzydło ptaka i kończyna górna człowieka\nE. / odnóża tułowiowe owadów (pływne, skoczne, grzebne)","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2017-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"zadaniazmatur","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}