{"paper":{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":"stara","exam_pdf":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":27,"source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nKażdemu z elementów budowy ludzkiego organizmu (A-C) przyporządkuj poziom\norganizacji budowy odpowiadający temu elementowi (1.-5.).\nElementy budowy\nPoziomy organizacji\nA. nerka\n1. makrocząsteczki\nB. hemoglobina\n2. organella komórkowe\nC. mitochondrium\n3. tkanki\n4. narządy\n5. układy narządów\nA B C","answer":"A","answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie i opisanie elementów budowy organizmu\nczłowieka (I. 1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie wszystkim czterem elementom budowy organizmu\nludzkiego odpowiadających im poziomów organizacji budowy.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. - 4, B. - 1, C. - 2.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono przekrój poprzeczny przez nabłonek wielowarstwowy stanowiący\nzewnętrzną powierzchnię skóry.\nNa podstawie: E.P. Salomon, L.R. Berg, D.W. Martin, Biologia, Warszawa 2014.\nOceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące znaczenia przedstawionych cech nabłonka\nw pełnieniu funkcji ochronnej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Obecność warstwy rozrodczej umożliwia odbudowę złuszczających się\ngórnych warstw nabłonka.\nP\nF\n2. Ścisłe ułożenie komórek sprawia, że trudniejsze staje się wnikanie\ndo organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych.\nP\nF\n3.\nZe względu na obecność warstwy zrogowaciałych komórek\nzawierających keratynę łatwiejsze okazuje się wydzielanie potu przez\nskórę.\nP\nF\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOpisanie przystosowania nabłonka do pełnienia funkcji\nochronnej (II.1b., I.2a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową ocenę wszystkich trzech stwierdzeń.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - P, 2. - P, 3. - F.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"3","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (3 pkt)\nJedną z funkcji skóry jest udział w regulacji temperatury ciała organizmu. Na rysunku\nprzedstawiono przekrój poprzeczny przez skórę człowieka. Numerami 1 i 2 oznaczono\ngruczoły występujące w skórze.\nNa podstawie: L. Hausbrandt, W. Kot, M. Wiechetek, Biologia, Warszawa 1995.\na) Określ, który z gruczołów - 1 czy 2 - uczestniczy w regulacji temperatury ciała\nczłowieka. Podaj nazwę tego gruczołu i opisz jego rolę w procesie termoregulacji.\nNumer gruczołu: Nazwa gruczołu:\nRola w termoregulacji:\nb) Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało informacje prawdziwe. Podkreśl\nw każdym nawiasie właściwe określenie.\nOrganizm jest chroniony przed przegrzaniem dzięki (zwężaniu / rozszerzaniu) naczyń\nkrwionośnych w skórze, co powoduje, że krew (może oddać nadmiar ciepła / nie traci ciepła)\ndo otoczenia.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3a)\n3b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-3)\na) (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie gruczołu potowego na rysunku budowy skóry\ni opisanie jego funkcji w termoregulacji. (I.1a,c., 2a.1)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne podanie oznaczenia oraz nazwy gruczołu potowego i opisanie jego roli\nw procesie termoregulacji.\n1 p. - za poprawne podanie tylko oznaczenia i nazwy gruczołu potowego lub tylko opisanie\njego roli w procesie termoregulacji.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nNumer gruczołu: 2, Nazwa gruczołu: gruczoł potowy / potowy.\nRola w termoregulacji:\nwydziela pot, którego głównym składnikiem jest woda, a ta wyparowując z powierzchni\nskóry, pochłania duże ilości ciepła z organizmu i oddaje je do otoczenia.\nwydziela pot, z którego parująca z powierzchni skóry woda odbiera z organizmu ciepło\ni ochładza organizm.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZanalizowanie mechanizmu ochrony przed przegrzaniem\norganizmu człowieka (I.4b.11)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podkreślenie w zdaniu obu właściwych określeń.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nOrganizm jest chroniony przed przegrzaniem dzięki (zwężaniu / rozszerzaniu) naczyń\nkrwionośnych w skórze, co powoduje, że krew (może oddać nadmiar ciepła / nie traci ciepła)\ndo otoczenia.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"4","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (3 pkt)\nJedną z chorób kości jest osteoporoza, należąca do grupy chorób, w których duże znaczenie\nma stosowana przez człowieka dieta.\nNa rysunkach przedstawiono przekrój przez kość kobiet w różnym wieku. Jasnym kolorem\noznaczono beleczki kostne, ciemnym - przestrzeń pomiędzy beleczkami kostnymi.\nNa podstawie: http://midlandlifescience.weebly.com/anatomy-and-physiology.html\na) Na podstawie rysunków określ, na czym polega zmiana struktury kości spowodowana\nosteoporozą i podaj tego przyczynę.\nb) Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania.\nDieta chroniąca organizm przed osteoporozą powinna uwzględniać pokarmy bogate w\nA. magnez i witaminę B.\nB. fosfor i witaminę A.\nC. wapń i witaminę D.\nD. cynk i witaminę C.\nc) Wyjaśnij, dlaczego zagrożenie osteoporozą u kobiet wzrasta wraz z ich wiekiem.\nW odpowiedzi uwzględnij nazwę i rolę hormonów zmniejszających ryzyko\nwystąpienia choroby.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"C","answer_text":"Zadanie 4. (0-3)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie rysunków opisanie zmian struktury kości\nspowodowanej osteoporozą (II.3b, I.3c.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne opisanie zmian struktury kości dotkniętych osteoporozą, uwzględniające\nzmniejszenie gęstości kości.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Kości dotknięte osteoporozą ulegają demineralizacji i dlatego mają cieńsze beleczki\nkostne.\n• W kościach zanika tkanki kostna wskutek zmniejszania się ilości wapnia i beleczki kostne\nsą w nich cieńsze.\n• Beleczki kostne ulegają odwapnieniu i stają się cieńsze.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie czynników środowiskowych zmniejszających\nryzyko wystąpienia osteoporozy (I.3c.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie prawidłowego dokończenia zdania.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.\nc) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku między wiekiem kobiety\na ryzykiem wystąpienia osteoporozy (III.2a., I.3c.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie związku pomiędzy wiekiem kobiety a zagrożeniem\nosteoporozą, uwzględniające nazwę i rolę hormonów zmniejszających ryzyko\nwystąpienia tej choroby.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Wraz z wiekiem u kobiet (i przejściem do okresu menopauzy) zmniejsza się poziom\nestrogenów, które pobudzają osteoblasty (komórki kościotwórcze) i dlatego szybsza jest\nresorpcja kości niż ich odbudowa.\n• Wraz z wiekiem zmniejsza się poziom estrogenów w organizmie kobiety, które wpływają\nna odkładanie wapnia w kościach, zapobiegając osteoporozie.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono szkielet człowieka, na którym literami A-C oznaczono wybrane\npołączenia stawowe.\nNa podstawie: C.J. Clegg, D.G. Mackean, Advanced Biology: Principles & Applications, London 2004.\nUzupełnij tabelę, w której opiszesz połączenia stawowe wskazane na rysunku. Wpisz\nwłaściwe informacje w odpowiednie komórki tabeli.\nNazwa stawu\nTyp stawu\n(zawiasowy / obrotowy)\nZakres ruchu\n(w jednej płaszczyźnie /\nw wielu płaszczyznach)\nA.\nB.\nC.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4a)\n4b)\n4c)\n5.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nScharakteryzowanie połączeń stawowych wskazanych\nna rysunku szkieletu człowieka (I.1a,c.1)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne uzupełnienie trzech wierszy tabeli.\n1 p. - za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nNazwa stawu\nTyp stawu\n(zawiasowy /\nobrotowy)\nZakres ruchu\n(w jednej płaszczyźnie /\nw wielu płaszczyznach)\nA\nbarkowy/\nramienny\nobrotowy\nw wielu płaszczyznach\nB\nłokciowy\nzawiasowy\nw jednej płaszczyźnie\nC\nbiodrowy\nobrotowy\nw wielu płaszczyznach","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono mięśnie szkieletowe i kości, biorące udział przy zginaniu\nkończyny górnej w stawie łokciowym.\nNa podstawie: K.S. Saladin, Human Anatomy, Mc Graw-Hill Companies, New York 2008.\na) Na podstawie rysunku podaj, który z mięśni - A czy B - uczestniczy w ruchu\nprzedramienia przedstawionym na rysunku i podaj nazwę tego mięśnia.\nOznaczenie mięśnia: Nazwa mięśnia:\nb) Oceń, czy poniższe informacje dotyczące funkcjonowania układu ruchu człowieka\nsą prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1. Kości, które są miejscem przyczepu mięśni szkieletowych, stanowią czynną\nczęść układu ruchu człowieka.\nP\nF\n2. Mięśnie powodujące zginanie i prostowanie kończyny współpracują parami,\ndzięki czemu powodują ruchy sobie przeciwstawne.\nP\nF\n3. Do pracy wszystkich rodzajów mięśni niezbędna jest energia, głównie\npochodząca bezpośrednio z ATP.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOpisanie współdziałania narządów w układzie ruchu\nczłowieka przedstawionym na rysunku. (II.3b., I.1c.7)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie oznaczenia A i podanie poprawnej nazwy mięśnia.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi\nPoprawna odpowiedź\nmięsień A - mięsień dwugłowy ramienia / zginacz\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZanalizowanie mechanizmu funkcjonowania układu ruchu\nczłowieka. (III.2b., I.1c.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową ocenę wszystkich trzech informacji.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - F, 2. - P, 3. - P.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (3 pkt)\nNa rysunku A przedstawiono budowę układu pokarmowego człowieka, na rysunku B -\nstruktury związane z wchłanianiem substancji pokarmowych.\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, praca zbiorowa, Warszawa 2008;\nJ.T. Hansen, B.M. Koeppen, F. Netter, Atlas fizjologii człowieka, Wrocław 2005.\nA\nB\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\na) Określ, w jaki sposób na proces trawienia w układzie pokarmowym człowieka wpływa\nwątroba.\nb) Podaj nazwę struktur przedstawionych na rysunku B oraz ich lokalizację w przewodzie\npokarmowym człowieka i określ znaczenie tych struktur dla funkcjonowania tego\nodcinka przewodu pokarmowego.\nNazwa: Lokalizacja:\nZnaczenie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie roli wątroby w procesie trawienia w układzie\npokarmowym człowieka. (I.1a,c.1,4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie roli wątroby w procesie trawienia w układzie pokarmowym\nczłowieka, uwzględniające wydzielanie żółci i jej wpływ na trawienie tłuszczów.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Wątroba produkuje żółć, która jest wydzielana do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze,\nułatwiając ich trawienie.\n• Wątroba produkuje żółć, która jest wydzielana do dwunastnicy i wspomaga trawienie\ntłuszczów.\nb) (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie wskazanych na rysunku struktur w przewodzie\npokarmowym człowieka i określenie ich znaczenia\nadaptacyjnego (I.1a,c.1, 2a.1)\nSchemat punktowania\n2 p. - za podanie poprawnej nazwy i lokalizacji struktur B w przewodzie pokarmowym oraz\nich znaczenia adaptacyjnego.\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy i lokalizacji struktur B w przewodzie pokarmowym lub\nnazwy struktur B i ich znaczenia adaptacyjnego.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nNazwa: kosmki jelitowe\nLokalizacja: jelito cienkie\nZnaczenie: Ułatwiają wchłanianie pokarmu przez zwiększenie powierzchni wchłaniania.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nTrawienie określonych składników zawartych w pobranym pokarmie odbywa się\nw różnych odcinkach przewodu pokarmowego, zależnie od warunków i enzymów\nwystępujących w tych odcinkach, umożliwiających przebieg tego procesu.\na) Uzupełnij poniższy schemat tak, aby prawidłowo ilustrował etapy trawienia skrobi.\nWpisz w wyznaczone miejsca właściwe nazwy, wybrane spośród wymienionych.\nmaltoza glukoza amylaza maltaza dekstryny\nskrobia\nb) Uzupełnij poniższe zdania, opisujące trawienie białek w przewodzie pokarmowym\nczłowieka. Wpisz w wyznaczone miejsca właściwe nazwy, wybrane spośród\nwymienionych.\njama ustna wątroba dwunastnica żołądek jelito grube trzustka\nTrawienie białek zostaje zapoczątkowane w , gdzie\nwydzielany jest nieaktywny proenzym przekształcany następnie pod wpływem kwasu solnego\nw postać aktywną enzymu trawiącego białka - pepsynę.\nDalszy proces trawienia białek zachodzi w pod\nwpływem\nenzymów\nwydzielanych\ndo\ntego\nodcinka\nprzewodu\npokarmowego\nprzez\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n6a)\n6b)\n7a)\n7b)\n8a)\n8b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie według wskazanego kryterium informacji\ndotyczących trawienia skrobi. (II.2a., I.4a.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie całego schematu.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nUwaga: Kolejność wpisania określeń: dekstryny i maltoza nie ma znaczenia.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie procesu trawienia w przewodzie pokarmowym\nczłowieka (I.1c.4, 4a.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie obu zdań dotyczących trawienia białek.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nTrawienie białek zostaje zapoczątkowane w żołądku, gdzie wydzielany jest nieaktywny\nproenzym przekształcany następnie pod wpływem kwasu solnego w postać aktywną enzymu\ntrawiącego białka - pepsynę.\nDalszy proces trawienia białek zachodzi w dwunastnicy pod wpływem enzymów\nwydzielanych do tego odcinka przewodu pokarmowego przez trzustkę.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nProwadzono obserwację zmian zabarwienia zawartości trzech probówek o jednakowej\nobjętości roztworu wodnego zawierającego: taką samą ilość kleiku skrobiowego, enzymu\ntrawiącego skrobię oraz odczynnika wykrywającego skrobię. Roztwory w poszczególnych\nprobówkach różniły się odczynem:\n• w probówce 1. - roztwór zakwaszono do wartości pH = 4\n• w probówce 2. - roztwór zalkalizowano do wartości pH = 10\n• w probówce 3. - roztwór pozostawiono bez zmian (pH = 7).\nWszystkie probówki umieszczono w temperaturze ok. 37 ºC.\nOkreśl, jaki był cel prowadzonej obserwacji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie opisu przeprowadzonej obserwacji\nsformułowanie celu obserwacji. (III.1a., I.4b.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne sformułowanie celu obserwacji, odnoszącego się do zastosowania różnego\npH badanych roztworów.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Określenie optymalnego pH dla enzymu trawiącego skrobię.\n• Jaki jest wpływ pH na aktywność enzymu trawiącego skrobię?\namylaza\nskrobia\ndekstryny + maltoza glukoza\nmaltaza","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nW organizmie zdrowego człowieka, po zjedzeniu pokarmu bogatego w cukry, stężenie\nglukozy we krwi (zawierającej wchłonięte produkty trawienia) transportowanej żyłą wrotną\nze ściany jelita do wątroby jest wysokie. We krwi wypływającej z wątroby żyłą wątrobową\nstężenie glukozy jest dużo niższe.\nPodaj przyczynę różnicy poziomu glukozy we krwi w żyle wrotnej i w żyle wątrobowej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie przyczyny różnicy poziomu glukozy we krwi\nw żyle wrotnej i w żyle wątrobowej (III.3a., I.1c.1, 4b.11)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie przyczyny różnicy poziomu glukozy we krwi w żyle wrotnej\ni w żyle wątrobowej, uwzględniające rolę wątroby w przemianach cukrów.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Wątroba magazynuje glukozę w postaci glikogenu, przez co obniża się poziom glukozy\nwe krwi.\n• Nadmiar glukozy we krwi jest przekształcany w wątrobie w glikogen / wielocukier / inny\ncukier / inny związek.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nW wentylacji płuc wyróżnia się fazę czynną (wdech) i fazę bierną (wydech). Na rysunkach\nprzedstawiono widok klatki piersiowej z boku podczas wdechu i podczas wydechu.\nNa podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, Biologia, Warszawa 2014.\na) Podaj nazwę mięśnia oznaczonego na rysunkach literą X.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nb) Oceń, czy poniższe informacje opisujące zjawiska zachodzące podczas wdechu\ni wydechu są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli\njest fałszywa.\n1. Wzrost objętości klatki piersiowej podczas wdechu skutkuje zmniejszeniem\nciśnienia w płucach, czego skutkiem jest zasysanie powietrza do płuc.\nP\nF\n2. Skurcz mięśni międzyżebrowych zewnętrznych i rozluźnienie mięśnia X\nskutkuje zwiększeniem objętości klatki piersiowej.\nP\nF\n3. W czasie wdechu i wydechu zmiany objętości płuc zależą od zmian\nobjętości klatki piersiowej.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie wskazanego mięśnia oddechowego\nuczestniczącego w procesie wentylacji płuc. (I.1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy wskazanego mięśnia oddechowego.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nPrzepona.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZanalizowanie mechanizmu wentylacji płuc.\n(III.2a., I.1c.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową ocenę wszystkich trzech informacji.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - P, 2. - F, 3. - P.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nW układzie krwionośnym człowieka występują trzy rodzaje naczyń krwionośnych: tętnice,\nżyły i naczynia włosowate. Poniżej przedstawiono zdjęcie preparatu przekroju poprzecznego\nżyły i tętnicy.\nNa podstawie: C.J. Clegg, D.G. Mackean, Advanced Biology: Principles & Applications, London 2004.\na) Porównaj cechy głównych żył i tętnic - wpisz w odpowiednie komórki tabeli właściwe\nokreślenia, wybrane spośród podanych w nawiasach.\nCechy naczyń\nŻyły\nTętnice\nściany naczyń\n(grube i elastyczne / cienkie\ni wiotkie)\nobecność zastawek\n(obecne / brak)\nkierunek transportu krwi\n(z tkanek do serca / z serca\ndo tkanek)\nciśnienie krwi\n(niskie / wysokie)\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n9.\n10.\n11a)\n11b)\n12a)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nb) Podaj przykład funkcji, jaką pełnią włosowate naczynia krwionośne.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie przedstawionych informacji porównanie cech\ngłównych żył i tętnic. (II.2b., I.1a,c.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie wszystkich komórek tabeli.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nCechy naczyń\nŻyły\nTętnice\nściany naczyń\n(grube i elastyczne /\ncienkie i wiotkie)\ncienkie i wiotkie\ngrube i elastyczne\nobecność zastawek\n(obecne / brak)\nobecne\nbrak\nkierunek transportu krwi\n(z tkanek do serca / z serca\ndo tkanek)\nz tkanek do serca\nz serca do tkanek\nciśnienie krwi\n(niskie / wysokie)\nniskie\nwysokie\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie funkcji włosowatych naczyń krwionośnych.\n(I.1c.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie funkcji włosowatych naczyń krwionośnych, odwołujące się\ndo wymiany substancji między krwią a innymi tkankami organizmu.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Wymiana transportowanych substancji między krwią a komórkami ciała.\n• Wymiana gazowa w płucach.\n• Odbieranie TSH z przysadki.\n• Umożliwienie filtracji kłębuszkowej w nerkach.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\na) Uzupełnij schemat - w prostokątach oznaczonych numerami 1.-3. wpisz\nodpowiednio: elementy morfotyczne krwi człowieka oraz składnik chemiczny osocza.\nb) Określ funkcję, jaką pełnią w organizmie krwinki czerwone i płytki krwi.\nKrwinki czerwone:\nPłytki krwi:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie tkanek łącznych na przykładzie krwi.\n(I.1a.3)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie schematu - wpisanie wszystkich wskazanych składników\nkrwi.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - krwinki białe / leukocyty, 2. - płytki krwi / trombocyty, 3. - woda.\nUwaga: Kolejność odpowiedzi w 1. i 2. nie ma znaczenia.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie funkcji wskazanych elementów morfotycznych\nkrwi. (I.2a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie funkcji krwinek czerwonych i płytek krwi, odnoszące się\nodpowiednio do transportu gazów oddechowych i krzepnięcia krwi.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Krwinki czerwone: transportują tlen z płuc do tkanek (i w mniejszym stopniu dwutlenek\nwęgla z tkanek do płuc).\n• Płytki krwi: biorą udział w procesie krzepnięcia krwi.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nUkład wydalniczy usuwa z organizmu zbędne i szkodliwe substancje, w tym - końcowe\nprodukty przemiany materii.\nZaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania.\nSubstancjami wydalanymi przez układ wydalniczy zdrowego człowieka są:\nA. kwas mlekowy, mocznik, hormony.\nB. mocznik, nadmiar soli, trucizny.\nC. dwucukry, mocznik, woda.\nD. białka, mocznik, liczne leki.\n,\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nA\nB","answer":"B","answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozróżnienie zbędnych i szkodliwych substancji wydalanych\nprzez nerki. (I.1c.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie poprawnego dokończenie zdania.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"15","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nMechanizm powstawania odruchów bezwarunkowych i warunkowych u człowieka jest taki\nsam jak u innych ssaków. Na rysunku A przedstawiono schemat łuku odruchowego,\nna rysunku B - przebieg i wyniki doświadczenia dotyczącego wykształcania odruchów\nu psa.\nNa podstawie: A. Kosińska, K. Lech, M. Zaleska-Szczygieł, Biologia. Świat pod lupą, e-podręcznik, 2015.\na) Na podstawie analizy rysunku A podaj nazwy neuronów, których ciała komórek\noznaczono numerami 1 i 3.\n1 3\nb) Na podstawie analizy rysunku B oceń, czy informacje dotyczące odruchów\nsą prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1. Odruch bezwarunkowy jest wyzwalany przez dowolny bodziec.\nP\nF\n2. W procesie wykształcania odruchu warunkowego bodziec warunkowy\ni bezwarunkowy muszą być skorelowane w czasie.\nP\nF\n3. W odruchu warunkowym bodziec pierwotnie obojętny ulega wzmocnieniu\ni staje się bodźcem wyzwalającym reakcję odruchową.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n12b)\n13a)\n13b)\n14.\n15a)\n15b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na rysunku wskazanych elementów łuku\nodruchowego. (I.4a.1,5)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie nazw neuronów oznaczonych na rysunku numerami 1. i 3.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. neuron czuciowy / aferentny / dośrodkowy.\n3. neuron ruchowy / eferentny / odśrodkowy.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZanalizowanie informacji opisujących odruchy warunkowe\ni bezwarunkowe. (III.2b., I.4b.5)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową ocenę wszystkich trzech informacji.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - F, 2. - P, 3. - P.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nPrzyczyną wielu schorzeń człowieka jest stres. Pod wpływem kortyzolu, który\nw chronicznym stresie jest produkowany niemal bez przerwy, zmniejsza się liczba białych\nciałek krwi oraz zdolność organizmu do wytwarzania przeciwciał.\nWykaż związek między opisanym w tekście działaniem kortyzolu w chronicznym stresie\na zwiększoną zapadalnością ludzi, znajdujących się pod jego wpływem, na różnego\nrodzaju infekcje.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nTworzenie informacji\nWykazanie związku między działaniem kortyzolu\nw chronicznym stresie a zwiększoną zapadalnością ludzi\nna infekcje. (III.2a., I.4b.7)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wykazanie związku między działaniem kortyzolu w chronicznym stresie\na zwiększoną zapadalnością na infekcje ludzi zestresowanych, uwzględniające hamujący\nwpływ kortyzolu na układ odpornościowy.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Działanie kortyzolu wycisza układ odpornościowy, którego funkcją jest ochrona\norganizmu przed chorobami / infekcjami przez wykrywanie i niszczenie patogenów /\nczynników chorobotwórczych.\n• Kortyzol zmniejsza liczbę białych ciałek krwi, które uczestniczą w reakcjach\nodpornościowych / które niszczą / unieszkodliwiają patogeny / czynniki chorobotwórcze /\nzarazki wywołujące infekcje.\n• Kortyzol ogranicza zdolność organizmu do wytwarzania przeciwciał, które uczestniczą\nw reakcjach odpornościowych / które niszczą / unieszkodliwiają patogeny / czynniki\nchorobotwórcze / zarazki wywołujące infekcje.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nNa poniższych rysunkach (A i B) zilustrowano dwa sposoby uzyskiwania odporności\nna określone patogeny.\nhttp://pediatria.mp.pl/szczepieniaochronne/52624,szczepionki-i-ich-dzialanie\na) Spośród poniższych określeń wybierz po dwa, które poprawnie opiszą nabytą\nodporność na określone patogeny w przypadku przedstawionym na rysunku A\ni w przypadku przedstawionym na rysunku B.\nUwaga: To samo określenie może zostać wybrane dwukrotnie.\nbierna naturalna swoista sztuczna nieswoista\nA.: B.:\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nb) Wyjaśnij, na czym polega różnica w nabywaniu odporności w przypadku\nprzedstawionym na rysunku A i w przypadku przedstawionym na rysunku B.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nScharakteryzowanie sposobów uzyskiwania odporności\nzilustrowanych na rysunkach. (II.1b., I.4a.1,8)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie dwóch określeń opisujących każdy ze sposobów odporności\nzilustrowanych na rysunkach A i B.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA.: swoista, naturalna; B.: swoista, sztuczna.\nUwaga: Kolejność wypisania określeń w każdej z części A i B nie ma znaczenia.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie różnicy w nabywaniu odporności w sposób\nnaturalny i sztuczny. (III.2a., I.4a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie różnicy w sposobie nabywania odporności w obu\nprzedstawionych na rysunkach przypadkach, uwzględniające mechanizmy powstawania\nodporności w kontakcie z patogenem i w wyniku stosowania szczepionki.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW przypadku przedstawionym na rysunku A nabywanie odporności / wytwarzanie przeciwciał\nzachodzi w wyniku pierwszego kontaktu z patogenem i zachorowania, natomiast w przypadku\nopisanym na rysunku B - nabywanie odporności / wytwarzanie przeciwciał zachodzi w wyniku\ndziałania szczepionki i nie dochodzi do zachorowania.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"18","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (3 pkt)\nInsulina jest hormonem białkowym (peptydowym) wytwarzanym przez organizm człowieka,\nregulującym poziom cukru we krwi. Niedobór tego hormonu prowadzi do cukrzycy, a ta -\ndo zaburzenia pracy wielu narządów. Insulinę jako substancję leczniczą pozyskiwano dawniej\nz organizmów zwierząt hodowlanych. Ta insulina nieco różni się składem aminokwasowym\nod insuliny ludzkiej. Obecnie insulina jest produkowana biotechnologicznie przez pałeczki\nokrężnicy\n(bakterie)\nzmodyfikowane\ntechnikami\ninżynierii\ngenetycznej\npoprzez\nwprowadzenie do nich genu ludzkiej insuliny.\na) Podaj nazwę narządu, którego komórki wytwarzają insulinę, oraz jej rolę\nw regulacji poziomu cukru w organizmie człowieka.\nNazwa narządu:\nRola insuliny:\nb) Na podstawie tekstu i własnej wiedzy sformułuj argument potwierdzający korzyści\ndla człowieka wynikające ze stosowania insuliny pochodzenia biotechnologicznego,\nw porównaniu z insuliną odzwierzęcą.\nc) Wyjaśnij, dlaczego insulina nie może być stosowana jako lek - doustnie.\nW odpowiedzi odnieś się do jej właściwości chemicznych.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n16.\n17a)\n17b)\n18a)\n18b)\n18c)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie narządu wytwarzającego insulinę i określenie jej\nroli w regulacji poziomu cukru w organizmie człowieka.\n(I.1c.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie nazwy narządu wytwarzającego insulinę oraz określenie jej roli,\nuwzględniające obniżenie poziomu cukru we krwi.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nNazwa narządu: trzustka / wyspy trzustkowe Langerhansa / komórki β wysp\ntrzustkowych (Langerhansa).\nRola insuliny: obniżanie poziomu glukozy we krwi.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie argumentu potwierdzającego korzyści dla\nczłowieka wynikające ze stosowania insuliny pochodzenia\nbiotechnologicznego. (III.3a., I.4a.19)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne sformułowanie argumentu, uwzględniającego identyczny skład insuliny\notrzymywanej biotechnologicznie z insuliną człowieka lub łatwość w zaspokojeniu\npotrzeb rynkowych.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Insulina ta jest identyczna z ludzką insuliną, a więc działa lepiej niż odzwierzęca i nie jest\nimmunogenna.\n• Jest to insulina o takim samym składzie (aminokwasowym), jak wytwarzana\nw organizmie człowieka i nie daje zatem skutków ubocznych.\n• Daje to możliwość otrzymania dużej ilości produktu / insuliny / substancji leczniczej\nzaspokajające potrzeby chorych.\nc) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie przyczyny uniemożliwiającej doustne podawanie\ninsuliny. (III.2a., I.4b.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające powiązanie budowy chemicznej insuliny\nz możliwością jej strawienia w przewodzie pokarmowym.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nInsulina jest białkiem, dlatego podana doustnie byłaby strawiona w przewodzie\npokarmowym.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nNa wykresie przedstawiono proporcjonalny udział rozmiarów poszczególnych części ciała\nw stosunku do rozmiarów całego ciała człowieka w różnych fazach jego rozwoju\nosobniczego.\nNa podstawie: C.J. Clegg, D.G. Mackean, Advanced Biology: Principles & Applications, London 2004.\nNa podstawie wykresu określ tendencję zmian proporcji głowy do reszty ciała człowieka\nw trakcie jego rozwoju osobniczego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionych na wykresie\ndotyczących zmian budowy ciała człowieka podczas jego\nrozwoju osobniczego. (III.2a., I.4a.10)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie, że proporcja głowy do reszty ciała człowieka maleje w trakcie\njego rozwoju osobniczego.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• W trakcie rozwoju osobniczego człowieka proporcja głowy do reszty ciała maleje.\n• Proporcja ta ma tendencję malejącą.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"20","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono parę chromosomów homologicznych z allelami dwóch genów\nw komórce diploidalnej, będącej komórką macierzystą gamet.\nSpośród wymienionych poniżej genotypów gamet wybierz i zaznacz ten, który nie może\nbyć wynikiem prawidłowego podziału mejotycznego przedstawionej komórki.\nOdpowiedź uzasadnij.\nI. aB II. Aa III. Ab IV. ab\nUzasadnienie:\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nTworzenie informacji\nNa przykładzie przedstawionej pary chromosomów\nhomologicznych wyjaśnienie podstawowych zasad\ndziedziczenia. (I.4c.16)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe zaznaczenie genotypu gamety i poprawne uzasadnienie odwołujące się\ndo I prawa Mendla.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nGenotyp: II.\nUzasadnienie:\nzgodnie z I prawem Mendla do gamet przechodzi tylko jeden allel genu z każdej pary.\npodczas mejozy dochodzi do segregacji chromosomów homologicznych.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"21","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (3 pkt)\nNa rysunku przedstawiono fragmenty cząsteczek dwóch rodzajów kwasów nukleinowych\ni występujące w nich zasady azotowe.\nNa podstawie: Phillip E. Pack, CliffsAP® Biology, 3rd Edition, Wiley Publishing, Inc. 2007.\na) Podaj nazwy kwasów nukleinowych - I i II - przedstawionych na rysunku.\nI II\nb) Na podstawie rysunku podaj jedną, widoczną na rysunkach, różnicę w strukturze\ni jedną różnicę w składzie chemicznym kwasów nukleinowych I i II. W odpowiedzi\nuwzględnij budowę obu kwasów nukleinowych.\nStruktura:\nSkład chemiczny:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n19.\n20.\n21a)\n21b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-3)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozróżnienie kwasów nukleinowych przedstawionych\nna rysunkach. (II.2b., I.4a.14)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawnie rozpoznanie obu kwasów nukleinowych: RNA i DNA.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nI. RNA, II. DNA.\nb) (0-2)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie rysunków określenie różnicy w budowie\nmiędzy DNA i RNA. (II.2b., I.4a.14)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawnie określoną różnicę, widoczną na rysunku, w strukturze i składzie\nchemicznym między DNA i RNA.\n1 p. - za poprawnie określoną różnicę, widoczną na rysunku, w strukturze albo w składzie\nchemicznym między DNA i RNA.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nStruktura: cząsteczka DNA jest dwuniciowa / jest podwójną helisą / podwójną spiralą / jest\nzbudowana z dwóch łańcuchów nukleotydów skręconych spiralnie, a cząsteczka RNA jest\njednoniciowa / jest zbudowana z jednego łańcucha nukleotydów.\nSkład chemiczny: odpowiednikiem tyminy / T w DNA jest uracyl / U w RNA.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nOceń, czy poniższe zdanie jest prawdziwe. Odpowiedź uzasadnij, przedstawiając\nodpowiednie obliczenia.\nOdcinek mRNA kodujący polipeptyd zbudowany z 45 aminokwasów składa się\nze 120 nukleotydów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie właściwości kodu genetycznego i roli mRNA\nw syntezie białek. (I.4b.14,15)\nSchemat punktowania\n1 p. - za stwierdzenie, że zdanie jest nieprawdziwe, i poprawne uzasadnienie, uwzględniające\ntrójkowy charakter kodu genetycznego w mRNA wyznaczającego aminokwasy podczas\nsyntezy białka.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nZdanie jest nieprawdziwe, ponieważ\n• wbudowanie (w polipeptyd) jednego aminokwasu wyznaczają trzy nukleotydy / wyznacza\njeden kodon / triplet składający się z trzech nukleotydów, czyli w tym przypadku potrzeba\n135 nukleotydów, gdyż 45 × 3 = 135.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"23","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (3 pkt)\nJedną z częściej występujących chorób genetycznych człowieka jest mukowiscydoza -\nchoroba jednogenowa, warunkowana przez nieprawidłowy, recesywny allel a genu\nznajdującego się na autosomie. Rodzicom, z których matka była chora na mukowiscydozę\na ojciec był zdrowy, urodziło się troje dzieci: jedno chore i dwoje zdrowych.\na) Zapisz genotypy obojga rodziców.\nGenotyp matki: Genotyp ojca:\nb) Zapisz krzyżówkę genetyczną i na jej podstawie określ prawdopodobieństwo, że kolejne\ndziecko tych rodziców będzie chore na mukowiscydozę.\n♀\n♂\nPrawdopodobieństwo (%):","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-3)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia\ncech u człowieka - określenie genotypów. (III.2c., I.4c.16)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie genotypów obojga rodziców\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nGenotyp matki: aa. Genotyp ojca: Aa.\nb) (0-2)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia\ncech u człowieka - zapisanie krzyżówki genetycznej\ni określenie prawdopodobieństwa. (III.2c., I.4c.16)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej i na jej podstawie określenie\nprawdopodobieństwa,\nże\nkolejne\ndziecko\ntych\nrodziców\nbędzie\nchore\nna\nmukowiscydozę.\n1 p. - za poprawne zapisanie tylko krzyżówki genetycznej.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n♀\n♂\na\na\nA\nAa\nAa\na\naa\naa\nPrawdopodobieństwo (%): 50.\nUwaga: Nie uznaje się poprawnie podanego prawdopodobieństwa przy błędnie wykonanej\nkrzyżówce genetycznej.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"24","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nZależnie od przyczyny wyróżnia się różne rodzaje chorób człowieka, np.: choroby zakaźne,\nchoroby o podłożu genetycznym czy alergicznym.\nSpośród wymienionych nazw chorób człowieka wybierz i podkreśl wszystkie te, które są\nskutkiem mutacji.\nmononukleoza zakaźna zespół Downa katar sienny gruźlica fenyloketonuria\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nInformacja do zadań: 25. i 26.\nNadobnica alpejska (Rosalia alpina) to chrząszcz, który do przetrwania potrzebuje starych pni\nbuków, w których samica składa jaja. Według danych monitoringowych nawet 75% osobników\nlokalnej populacji wybiera na siedlisko życia składowane drewno bukowe, pozyskane z wycinki\nlasu. Drewno z larwami jest wywożone z lasu i wykorzystywane np. do produkcji węgla\ndrzewnego. Rozwój larw żerujących w martwym drewnie trwa od 2 do 4 lat. Dorosłe osobniki\npojawiają się od czerwca do początków września i żyją krótko, żywiąc się sporadycznie,\nnp. sokiem wyciekającym ze zranionych drzew. Larwy nadobnicy są zjadane m.in. przez\ndzięcioły.\nNa podstawie: http://www.ekonews.com.pl/pl/3,242,12735,0,1,sprawa_zabijania_nadobnicy_alpejskiej_w_\nbieszczadach_musi_byc_ponownie_przeanalizowana","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie przykładów chorób człowieka wywołanych\nmutacją. (I. 4c. 18)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny wybór i podkreślenie obydwu chorób człowieka.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nmononukleoza zakaźna zespół Downa katar sienny gruźlica fenyloketonuria","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\na) Określ zmianę, jakiej uległa populacja nadobnicy alpejskiej w Polsce w ostatnim\nczasie. Uwzględnij liczebność i zasięg występowania tego owada.\nb) Określ, czy nieskładowanie uzyskanego drewna bukowego w lesie w okresie letnim\nmogłoby wpłynąć na populację nadobnicy alpejskiej korzystnie, czy - niekorzystnie.\nOdpowiedź uzasadnij, odnosząc się do jej cyklu rozwojowego.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n22.\n23a)\n23b)\n24.\n25a)\n25b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji przedstawionej na wykresie\ndotyczącej stanu środowiska przyrodniczego. (III.2a., I.3a.6)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie zmiany, jakiej uległa populacja, uwzględniające mniejszą\nliczebność i węższy zasięg występowania.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nLiczebność populacji nadobnicy alpejskiej i zasięg jej występowania w Polsce zmniejszyły\nsię.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie i uzasadnienie zmian w środowisku wywołanych\ndziałalnością człowieka. (III.2a., I.3a.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za stwierdzenie, że opisane działania człowieka byłyby korzystne dla populacji\nnadobnicy alpejskiej, i poprawne uzasadnienie, uwzględniające cykl rozwojowy tego\nowada.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nKorzystnie, bo samice nie składałyby jaj w składowanym drewnie, które z jajami / larwami\nnadobnicy jest wywożone z lasu.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\na) Podaj nazwę poziomu troficznego, do którego należy zaliczyć nadobnicę alpejską.\nb) Podaj nazwę zależności międzygatunkowej między dzięciołem a nadobnicą alpejską.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie poziomu troficznego nadobnicy alpejskiej\n(I.3b.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie nazwy poziomu troficznego nadobnicy alpejskiej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nkonsument I rzędu / konsument / konsumenci.\nUwaga: Dopuszcza się odpowiedź „poziom roślinożerców”.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie zależności międzygatunkowej między nadobnicą\nalpejską a dzięciołem. (I.3b.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie nazwy zależności międzygatunkowej między nadobnicą alpejską\na dzięciołem.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nDrapieżnictwo.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"27","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nDDT (dichlorodifenylotrichloroetan), który stosowano w walce z owadami w latach\n40.-60. ubiegłego wieku, jest substancją bardzo trwałą, a produkty jego rozpadu, które mają\npodobne właściwości, np. DDD (dichlorodifenylodichloroetan), są jeszcze bardziej trwałe.\nTe substancje odkładają się w tkance tłuszczowej zwierząt. Obecnie DDT stosowane jest\ngłównie na terenie występowania malarii. DDT nie jest szkodliwy dla człowieka w dawkach\nstosowanych przy opryskach przeciw owadom. Jednak długotrwałe jego działanie\nna organizm ludzki może skutkować obniżoną płodnością, np. mniejszą żywotnością\nplemników albo większą częstością poronień.\nNa schemacie przedstawiono piramidę biomasy w jeziorze, w którym w latach 50.\nXX wieku do zwalczania larw komarów stosowano DDD.\nNa podstawie: A. Mackenzie, A.S. Ball, A.R. Virdee, Krótkie wykłady, Ekologia, Warszawa 2000.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\na) Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania.\nStężenie DDD było największe w ciałach\nA. roślin wodnych.\nB. ryb drapieżnych.\nC. ptaków drapieżnych.\nD. ryb roślinożernych.\nb) Na podstawie przedstawionych informacji wyjaśnij, dlaczego stosowanie DDT\ndo zwalczania malarii, oprócz korzyści wynikających ze zmniejszenia śmiertelności\nz powodu tej choroby, może być groźne dla zdrowia człowieka.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n26a)\n26b)\n27a)\n27b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":"C","answer_text":"Zadanie 27. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie tekstu określenie wpływu współczesnego\nrolnictwa na elementy ekosystemu. (II.1a., I.3a.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie poprawnego dokończenia zdania dotyczącego stężenia DDD w ciałach\norganizmów ekosystemu jeziora.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.\nb) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie tekstu wyjaśnienie zagrożeń dla zdrowia\nczłowieka wynikających ze stosowania DDT. (III.2a., I.3a.5)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie zagrożenia dla zdrowia człowieka wynikającego\nze stosowania DDT, uwzględniające miejsce człowieka w łańcuchach pokarmowych\ni kumulowanie się DDT w tkance tłuszczowej zwierząt.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nStosowanie DDT może stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka, ponieważ:\n• człowiek zajmuje najwyższy poziom piramidy troficznej i w jego organizmie kumuluje się\nDDT zgromadzony w tkankach organizmów z niższych poziomów troficznych.\n• DDT jest substancją o wysokiej trwałości i długotrwała ekspozycja na ten związek\npowoduje kumulowanie się go w organizmie, co może powodować choroby człowieka.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}