{"paper":{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":"stara","exam_pdf":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa.pdf","key_pdf":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":30,"source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nNa zdjęciu mikroskopowym zaznaczono strzałkami komórki pewnej ludzkiej tkanki.\nMają one walcowaty kształt i tworzą charakterystyczną, pojedynczą warstwę.\nNa podstawie: https://opentextbc.ca/anatomyandphysiology\nWybierz spośród A-D i zaznacz rodzaj tkanki, którą tworzą opisane komórki.\nA. tłuszczowa\nB. nerwowa\nC. łączna podporowa\nD. nabłonkowa","answer":"D","answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na ilustracji tkanki nabłonkowej. (I.1a. 1)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za zaznaczenie właściwego rodzaju tkanki przedstawionej na zdjęciu.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nD.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/2","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"2","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (3 pkt)\nUkłady narządów pełnią w organizmie człowieka rozmaite funkcje. Każdy z nich jest\nutworzony z określonych narządów zbudowanych z tkanek, w skład których wchodzą\nwyspecjalizowane komórki.\na) Uzupełnij tabelę - wpisz w odpowiednich wierszach literę (A-E), którą oznaczono\nnazwę komórki charakterystycznej dla wymienionego układu, i cyfrę (1.-5.), którą\noznaczono funkcję tego układu.\nNazwa komórki\nFunkcja układu\nA. neuron\n1. ochrona narządów i funkcja podporowa\nB. leukocyt\n2. wchłanianie produktów trawienia\nC. enterocyt\n3. przewodzenie impulsów nerwowych\nD. spermatocyt\n4. obrona organizmu przed patogenami\nE. osteoblast\n5. wytwarzanie komórek rozrodczych\nUkład\nKomórka wchodząca\nw skład układu\nFunkcja układu\nkrwionośny\npokarmowy\nszkieletowy\nnerwowy\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nb) Wypisz spośród A-E nazwę komórki, która ma zdolność do podziału mejotycznego,\ni określ efekt tego podziału.\nNazwa komórki:\nEfekt podziału mejotycznego:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-3)\na) (0-2)\nKorzystanie z informacji\nPrzyporządkowanie nazw elementów budowy oraz funkcji\ndo wskazanych układów w organizmie człowieka.\n(II.2a., I.1c.1,8)\nSchemat punktowania:\n2 p. - za prawidłowe wypełnienie wszystkich wierszy tabeli.\n1 p. - za prawidłowe wypełnienie dwóch lub trzech wierszy tabeli lub prawidłowe\nwypełnienie jednej kolumny.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nUkład\nKomórka wchodząca\nw skład układu\nFunkcja układu\nkrwionośny\nB\n4\npokarmowy\nC\n2\nszkieletowy\nE\n1\nnerwowy\nA\n3\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie komórek dzielących się mejotycznie i określenie\nich funkcji w organizmie człowieka. (I.1c.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wybranie spermatocytu i poprawne określenie efektu podziału, uwzględniające\npowstawanie plemników lub komórek haploidalnych.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Spermatocyt - wytwarzanie plemników.\n• Spermatocyt - powstają haploidalne gamety męskie.\n• D - cztery komórki haploidalne / cztery spermatydy.\n• Spermatocyt ma zdolność do podziałów mejotycznych, dzięki czemu powstają męskie\nkomórki rozrodcze (mające zredukowaną liczbę chromosomów).","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/3","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"3","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (3 pkt)\nNa rysunku przedstawiono fragment układu ruchu człowieka.\nNa podstawie: http://www.sport-med.pl\na) Podaj nazwę tkanki, z której zbudowany jest brzusiec, oraz nazwę tkanki, z której\nzbudowane są ścięgna mięśnia dwugłowego.\nBrzusiec:\nŚcięgna:\nb) Wybierz spośród A-D i zaznacz rodzaj stawu utworzonego przez głowę kości\nramiennej i łopatkę.\nA. kulisty\nB. siodełkowy\nC. zawiasowy\nD. obrotowy\nc) Wymień nazwy kości wchodzących w skład obręczy kończyny górnej człowieka.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2a)\n2b)\n3a)\n3b)\n3c)\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nobojczyk\nłopatka\nścięgno długiej głowy mięśnia\nbrzusiec mięśnia\ndwugłowego ramienia\nścięgno krótkiej głowy mięśnia\ngłowa kości ramiennej\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"A","answer_text":"Zadanie 3. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie budowy mięśnia dwugłowego człowieka. (I.1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie właściwych nazw obu tkanek.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nBrzusiec: tkanka mięśniowa (poprzecznie prążkowana)\nŚcięgna: tkanka łączna (włóknista / zbita)\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na rysunku stawu kulistego. (I.1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie właściwej nazwy rodzaju stawu utworzonego przez głowę kości\nramiennej i łopatkę.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA.\nc) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie budowy obręczy kończyny górnej człowieka.\n(I.1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowych nazw obu kości budujących obręcz barkową człowieka.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nłopatka i obojczyk","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nKiedy człowiek odczuwa zimno, w jego skórze kurczą się mięśnie przywłosowe,\nco się przekłada na podniesienie mieszka włosowego i wyprostowanie włosa, objawiające się\ntzw. gęsią skórką. To zjawisko jest pozostałością ewolucyjną po przodkach człowieka, którzy\nstroszyli sierść na skutek zimna. Obecnie nie odgrywa ono znaczącej roli w ochronie przed\nutratą ciepła.\nNa schemacie przedstawiono budowę powłoki ciała człowieka.\nNa podstawie: P. Hoser, Fizjologia organizmów z elementami anatomii człowieka, Warszawa 1996.\na) Zaznacz właściwe dokończenie zdania wybrane spośród A-B oraz jego poprawne\nuzasadnienie wybrane spośród 1.-2.\nPojawienie się gęsiej skórki u człowieka to odruch\nA. warunkowy,\nponieważ\njest\nreakcją\n1.\nwytwarzaną przy udziale kory mózgowej\nna skutek zimna.\nB. bezwarunkowy,\n2.\nodziedziczoną po przodkach.\nb) Określ, w jaki sposób warstwa podskórna chroni organizm człowieka przed utratą\nciepła.\nwłos\ngruczoł łojowy\nnaskórek\nskóra\nwłaściwa\nwarstwa\npodskórna\ngruczoł\npotowy\ncebulka włosa\nbrodawka\nwłosa\nmięsień\nprzywłosowy\ngrupy komórek\ntłuszczowych\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"B","answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nZanalizowanie opisanego łuku odruchowego człowieka.\n(III.2a., I.4b.5)\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie obu poprawnych odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB 2.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie cech adaptacyjnych w budowie skóry do ochrony\norganizmu przed utratą ciepła. (I.2a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za określenie, że w warstwie podskórnej występują komórki tłuszczowe, które pełnią\nrolę termoizolacyjną.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• W warstwie podskórnej występują komórki tłuszczowe, które pełnią rolę termoizolacyjną.\n• W tej warstwie skóry znajduje się tkanka tłuszczowa, która chroni głębsze tkanki przed\nutratą ciepła, ponieważ tłuszcz jest złym przewodnikiem ciepła.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/5","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono układ krwionośny człowieka.\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, praca zbiorowa, Warszawa 2008.\na) Uzupełnij przedstawiony schemat - wpisz w wyznaczone miejsca właściwe nazwy\nelementów układu krwionośnego człowieka wybrane spośród wymienionych.\nprawy przedsionek lewy przedsionek prawa komora lewa komora\ntętnica płucna żyła płucna\nb) Oceń, czy prawdziwe jest stwierdzenie: ,,Wszystkie żyły występujące w organizmie\nczłowieka transportują krew odtlenowaną”. Odpowiedź uzasadnij.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4a)\n4b)\n5a)\n5b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOpisanie budowy układu krwionośnego człowieka\n(II.3a., I.1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe uzupełnienie schematu nazwami wszystkich sześciu elementów budowy\nukładu krwionośnego.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji dotyczących krążenia krwi\nw naczyniach krwionośnych małego obiegu (III.2b., I.1a.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za określenie, że stwierdzenie nie jest prawdziwe wraz z uzasadnieniem odnoszącym\nsię do transportu krwi bogatej w tlen przez żyły małego obiegu.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Stwierdzenie nie jest prawdziwe, gdyż w małym obiegu żyłami płynie krew natlenowana.\n• To stwierdzenie jest nieprawdziwe, ponieważ żyłą płucną przepływa krew bogata w tlen.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nNa rysunkach przedstawiono trzy możliwe sposoby połączeń włosowatych naczyń\nkrwionośnych występujące w organizmie człowieka.\nNa podstawie: P. Hoser, Fizjologia organizmów z elementami anatomii człowieka, Warszawa 1996.\nUzupełnij poniższe zdania - wybierz właściwe rysunki i wpisz ich oznaczenia literowe\n(A-C) w wyznaczone miejsca.\nSieć naczyń włosowatych w płucach ma postać, którą przedstawiono na rysunku\nNaczynia krwionośne jelita cienkiego i wątroby kontaktują się ze sobą tak, jak pokazano\nna rysunku Sieć naczyń krwionośnych budującą kłębuszki nerkowe obrazuje\nrysunek","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie różnych rodzajów sieci włosowatych naczyń\nkrwionośnych występujących w organizmie człowieka.\n(I.1a.4,1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za uzupełnienie wszystkich trzech zdań właściwymi literami wskazującymi rysunki,\nna których przedstawiono określony sposób połączenia włosowatych naczyń\nkrwionośnych.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nSieć naczyń włosowatych w płucach ma postać, którą przedstawiono na rysunku C.\nNaczynia krwionośne jelita cienkiego i wątroby kontaktują się ze sobą tak, jak pokazano\nna rysunku A.\nSieć naczyń krwionośnych budującą kłębuszki nerkowe obrazuje rysunek B.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/7","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono zmiany w obrębie klatki piersiowej podczas wdechu i podczas\nwydechu.\nNa podstawie: N.A. Campbell i inni, Biologia, Poznań 2012.\nOceń, czy poniższe informacje dotyczące zmian objętości klatki piersiowej człowieka\npodczas wdechu i wydechu są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa,\nalbo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nObjętość klatki piersiowej zmienia się dzięki skurczom mięśni\nmiędzyżebrowych i przepony.\nP\nF\n2.\nPodczas wydechu objętość klatki piersiowej ulega zmniejszeniu, gdyż\nprzepona się kurczy i unosi.\nP\nF\n3.\nW czasie wdechu skurcz mięśni międzyżebrowych unosi żebra i objętość\nklatki piersiowej się zwiększa.\nP\nF\nżyła\ntętnica\nA\nC\nB\nżyła\ntętnica\ntętnica\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nInformacja do zadań: 8. i 9.\nW klatce piersiowej człowieka występuje 12 par żeber. Żebra łączą się z kręgami kręgosłupa\nza pomocą stawów, natomiast w przedniej części większość żeber jest połączona z mostkiem\nza pomocą tkanki chrzęstnej.\nPraca klatki piersiowej, powodująca wentylację płuc, jest czynnością w zasadzie niezależną\nod woli, wykonywaną automatycznie. Ruchami oddechowymi kieruje układ nerwowy poprzez\nośrodek oddechowy, znajdujący się w rdzeniu przedłużonym. Zostaje on pobudzony,\ngdy we krwi wzrasta stężenie CO2.\nNa rysunku przedstawiono budowę klatki piersiowej człowieka.\nNa podstawie: http://morehealthy.ru/material/stroenie-osobennosti-i-tipy-grudnoi-kletki-cheloveka-3486.html","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nTworzenie informacji\nOpisanie zmian objętości klatki piersiowej człowieka w czasie\nwdechu i wydechu. (III.2b., I.1b.7)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę prawdziwości wszystkich trzech informacji opisujących zmiany\nobjętości klatki piersiowej człowieka w czasie wdechu i wydechu.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - P, 2. - F, 3. - P","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\na) Na podstawie rysunku i przedstawionych informacji uzupełnij zdania dotyczące\nbudowy klatki piersiowej człowieka - wpisz w wyznaczone miejsca cyfry określające\nliczbę par poszczególnych rodzajów żeber.\nZ mostkiem za pomocą tkanki chrzęstnej połączonych jest bezpośrednio par żeber,\nzwanych żebrami właściwymi. Kolejne pary łączą się chrząstkami z ostatnimi żebrami\nwłaściwymi, a ostatnie pary to tzw. żebra wolne, które kończą się swobodnie\nw powłokach ciała.\nb) Wykaż związek między połączeniem żeber z mostkiem i ze sobą za pomocą tkanki\nchrzęstnej a ruchami oddechowymi klatki piersiowej człowieka.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n6.\n7.\n8a)\n8b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie przedstawionych informacji opisanie budowy\nklatki piersiowej człowieka. (II.1a.,b., I.1a.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wpisanie właściwej liczby par żeber we wszystkich trzech miejscach.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nZ mostkiem za pomocą tkanki chrzęstnej połączonych jest 7 par żeber, zwanych żebrami\nwłaściwymi. Kolejne 3 pary łączą się chrząstkami z ostatnimi żebrami właściwymi,\na ostatnie 2 pary to tzw. żebra wolne, które kończą się swobodnie w powłokach ciała.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nWykazanie związku między budową a działaniem klatki\npiersiowej człowieka. (III.2a., I.2a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wykazanie związku, odnoszącego się do elastyczności / półelastyczności\npołączeń żeber z mostkiem, umożliwiających zmiany objętości klatki piersiowej\npodczas wdechu i wydechu.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Połączenie żeber z mostkiem za pomocą tkanki chrzęstnej nadaje klatce piersiowej\nelastyczność, która zapewnia zmianę objętości klatki piersiowej podczas wdechu\ni wydechu.\n• Dzięki elastycznym połączeniom żeber z mostkiem za pomocą chrząstek możliwe są ruchy\nżeber związane z pracą klatki piersiowej - jej unoszeniem się i opadaniem podczas\nwdechów i wydechów.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/9","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nNa podstawie przedstawionych informacji wyjaśnij, w jaki sposób zwiększony wysiłek\nfizyczny wzmaga intensywność ruchów oddechowych klatki piersiowej. W odpowiedzi\nuwzględnij mechanizm tego procesu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku między wysiłkiem fizycznym\na wzrostem intensywności ruchów klatki piersiowej\nczłowieka. (III.2a., I.4b.3)\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające pobudzenie ośrodka oddechowego przez\nwzrost stężenia CO2.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPodczas wysiłku fizycznego na skutek wzrostu intensywności oddychania komórkowego\nwzrasta we krwi stężenie CO2. Wzrost stężenia CO2 pobudza ośrodek oddechowy,\nco skutkuje zwiększeniem intensywności ruchów wentylacyjnych klatki piersiowej, dzięki\nczemu wzrasta intensywność wymiany gazowej w płucach.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/10","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nŻołądek jest najszerszym odcinkiem przewodu pokarmowego człowieka. Z zewnątrz otacza go\nbłona surowicza zwana otrzewną. Pod nią znajduje się błona mięśniowa zbudowana z włókien\nmięśniowych gładkich. Wnętrze żołądka wyściela błona śluzowa bogata w gruczoły\nwytwarzające śluz i gruczoły produkujące sok żołądkowy, który składa się m.in. z kwasu\nsolnego i enzymów (pepsyny i lipazy).\na) Określ, jaką funkcję pełnią skurcze mięśni gładkich obecnych w ścianie żołądka\nw sytuacji, gdy znajduje się w nim pokarm.\nb) Oceń, czy poniższe informacje dotyczące żołądka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli\ninformacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1. Kwas solny zawarty w soku żołądkowym denaturuje białka.\nP\nF\n2.\nPod wpływem enzymów soku żołądkowego zachodzi trawienie głównie\nwęglowodanów.\nP\nF\n3. Śluz chroni ściany żołądka przed drażniącym działaniem soku\nżołądkowego.\nP\nF\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie roli mięśni w funkcjonowaniu żołądka w układzie\npokarmowym człowieka. (I.1c.4.)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za określenie funkcji skurczów mięśni żołądka uwzględniające ich wpływ na mieszanie\npokarmu w żołądku lub na przemieszczanie się pokarmu.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Skurcze mięśni gładkich powodują, że w żołądku pokarm mieszany jest z sokiem\nżołądkowym.\n• Skurcze mięśni gładkich żołądka powodują przemieszczanie się pokarmu do dwunastnicy /\njelita cienkiego.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie sposobu funkcjonowania żołądka w układzie\npokarmowym człowieka. (I.1c.4.)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech stwierdzeń dotyczących żołądka.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - P, 2. - F, 3. - P","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/11","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nWitamina B12 jest uwalniana z pożywienia pod wpływem działania pepsyny i kwasu solnego.\nNastępnie cząsteczki witaminy B12 tworzą kompleksy ze specjalną glikoproteiną wytwarzaną\nprzez komórki okładzinowe żołądka, co ułatwia ich wchłanianie z jelita cienkiego.\nZ jelita cienkiego witamina B12 jest transportowana do szpiku kostnego i wątroby, a stamtąd -\ndo innych tkanek.\nNa podstawie: A. Michajlik, W. Ramotowski, Anatomia i fizjologia człowieka, Warszawa 2013.\na) Oceń, czy poniższe informacje dotyczące źródeł i wchłaniania witaminy B12 są\nprawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1. Witamina B12 występuje głównie w pokarmach pochodzenia roślinnego.\nP\nF\n2. Witamina B12 jest wchłaniana w jelicie cienkim do naczyń limfatycznych.\nP\nF\n3. Usunięcie żołądka może skutkować wyczerpaniem się zapasów\nwitaminy B12 zmagazynowanych w wątrobie.\nP\nF\nb) Podaj przykład objawu niedoboru witaminy B12 związany z funkcjonowaniem układu\nkrwionośnego człowieka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie źródeł witaminy B12 i sposobu jej wchłaniania\nw organizmie człowieka. (I.3c.8,9)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech stwierdzeń dotyczących witaminy B12.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - F, 2. - F, 3. - P\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie skutków dla organizmu człowieka wynikających\nz niedoboru witaminy B12. (I.3c.8,9)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za podanie odpowiedniego przykładu objawu niedoboru witaminy B12 w układzie\nkrwionośnym człowieka.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nObjawem niedoboru witaminy B12 jest:\n• niedokrwistość / anemia (złośliwa).\n• przyspieszenie akcji serca / częstoskurcz.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/12","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nIndeks glikemiczny (IG) to wskaźnik, który informuje o tym, jak gwałtownie i na jak długo\npo spożyciu danego produktu wzrasta stężenie glukozy we krwi. Pokarmy o takiej samej\nzawartości węglowodanów mogą mieć różny wpływ na poziom cukru we krwi (glikemię).\nSpożywanie produktów o wysokim IG początkowo skutkuje szybkim wzrostem stężenia\nglukozy we krwi, ale potem ten poziom gwałtownie spada. Po spożyciu produktów o niskim\nIG następuje powolny wzrost stężenia glukozy we krwi, a następnie - powolny spadek jej\nstężenia we krwi.\na) Określ, po spożyciu którego z produktów - o wysokim IG czy o niskim IG - szybciej\nwystąpi uczucie głodu. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając mechanizm pobudzania\nośrodków głodu i sytości.\nb) Wybierz spośród A-D i zaznacz nazwę hormonu, który przyśpiesza wychwytywanie\nglukozy obecnej we krwi przez komórki mięśni poprzecznie prążkowanych.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n9.\n10a)\n10b)\n11a)\n11b)\n12a)\n12b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nA. glukagon\nB. insulina\nC. adrenalina\nD. kortyzol\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"B","answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie wpływu spożywania produktów o różnym IG\nna pobudzanie ośrodków głodu i sytości. (III.2a., I.4b.2,11)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie produktów o wysokim IG wraz z uzasadnieniem uwzględniającym\nzmiany poziomu glukozy we krwi i odnoszącym się do mechanizmu pobudzenia\nośrodków głodu i sytości.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nUczucie głodu szybciej wystąpi po spożyciu produktów o wysokim IG, ponieważ po ich\nspożyciu wystąpi (wzrost, a po nim) gwałtowny spadek stężenia glukozy we krwi, który\npobudza ośrodek głodu i hamuje ośrodek sytości.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie hormonalnej regulacji stężenia glukozy we krwi\nczłowieka. (I.4a.11)\nSchemat punktowania:\n1 p. - za zaznaczenie właściwej nazwy hormonu, który przyspiesza wychwytywanie glukozy\nz krwi przez komórki mięśni poprzecznie prążkowanych.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/13","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono budowę nerki człowieka. Strzałkami oznaczono kierunek\nprzepływu krwi i moczu.\nNa podstawie: P. Hoser, Fizjologia organizmów z elementami anatomii człowieka, Warszawa 1996.\na) Podaj nazwy naczyń krwionośnych oznaczonych literami A i B.\nA\nB\nb) Uporządkuj zaznaczone na schemacie struktury A, B i C według rosnącego stężenia\nmocznika w płynach ustrojowych, które w nich przepływają.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na schemacie naczyń krwionośnych nerki.\n(I.1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnych nazw obu naczyń krwionośnych.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA - tętnica nerkowa; B - żyła nerkowa\nb) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie struktur budowy nerki według wskazanego\nkryterium. (II.2a., I.1a.4)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe uporządkowanie struktur według rosnącego stężenia mocznika\nw płynach ustrojowych w nich przepływających.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB, A, C.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/14","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nUkład odpornościowy zapewnia organizmowi obronę przed różnymi czynnikami,\nnp. substancjami toksycznymi, wirusami, bakteriami, komórkami nowotworowymi.\nZwalczanie takich czynników, po ich rozpoznaniu, odbywa się w różny sposób.\nOkreśl rodzaj odporności wyrażanej przez organizm człowieka w wyniku reakcji\nprzedstawionych w tabeli. Wpisz znak „+” w odpowiednie pola tabeli.\nReakcja organizmu\nOdporność\nnieswoista\nOdporność\nswoista\nkichanie, kaszel\nwytwarzanie przeciwciał\nniewybiórcze pożeranie komórek przez makrofagi\nA\nB\nC\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nScharakteryzowanie rodzajów odporności i ich\nmechanizmów. (I. 4a.8).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie wszystkich trzech reakcji organizmu do odporności\nswoistej lub nieswoistej.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nReakcja organizmu\nOdporność\nnieswoista\nOdporność\nswoista\nkichanie, kaszel\nwytwarzanie przeciwciał\nniewybiórcze pożeranie komórek przez makrofagi","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/15","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nW przypadku, gdy ciężarna matka mająca grupę krwi Rh- wytwarza przeciwciała skierowane\nprzeciwko antygenom D własnego płodu mającego grupę krwi Rh+, może dojść do konfliktu\nserologicznego. Przeciwciała anty-Rh przenikają wówczas przez łożysko do krwiobiegu płodu\ni uszkadzają jego czerwone krwinki, co jest przyczyną choroby hemolitycznej.\nWyjaśnij, dlaczego choroba hemolityczna nie wystąpi w przypadku, gdy matka ma grupę\nkrwi Rh+, a jej dziecko ma grupę krwi Rh-.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie mechanizmu konfliktu serologicznego.\n(III.2a., I.4b.10,8)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie, odwołujące się do braku wytwarzania przeciwciał\nskierowanych przeciwko własnemu antygenowi D.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Matka, która ma grupę krwi Rh+ ma antygen D i nie wytwarza przeciwko niemu\nprzeciwciał, a to one są przyczyną choroby hemolitycznej płodu / aglutynacji erytrocytów\npłodu.\n• Przeciwciała przeciwko antygenowi D wytwarzane są wyłącznie przez osobę o grupie krwi\nRh- w wyniku kontaktu jej krwi z krwią Rh+, a więc matka nie będzie ich wytwarzała.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/16","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNa schemacie przedstawiono hormonalną kontrolę gospodarki wapniowej w organizmie\nczłowieka. Cyframi 1 i 2 oznaczono poziom wapnia we krwi, a literami X i Y - hormony\nkontrolujące ten poziom.\nNa podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, praca zbiorowa, Warszawa 2008.\nWybierz spośród A-D i zaznacz odpowiedź, w której oznaczeniom cyfrowym i literowym\nna schemacie przyporządkowano właściwe opisy.\nA. 1 - niski, 2 - wysoki, X - parathormon, Y - kalcytonina\nB. 1 - wysoki, 2 - niski, X - parathormon, Y - kalcytonina\nC. 1 - wysoki, 2 - niski, X - kalcytonina, Y - parathormon\nD. 1 - niski, 2 - wysoki, X - kalcytonina, Y - parathormon\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13a)\n13b)\n14.\n15.\n16.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"B","answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie przedstawionej na schemacie hormonalnej regulacji\npoziomu wapnia we krwi w organizmie człowieka.\n(I.1c.7, 4b.11)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie odpowiedzi zawierającej właściwe opisy oznaczeń na schemacie.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/17","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"17","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nNarządy zmysłów dzięki obecności w nich odpowiednich receptorów są zdolne do odbierania\nróżnego rodzaju bodźców i do przekształcania ich w impulsy nerwowe.\nKażdemu z wymienionych narządów zmysłów (A-C) przyporządkuj jeden rodzaj\nodbieranego bodźca wybrany spośród 1.-4.\n1. chemiczne\n2. termiczne\n3. mechaniczne\n4. świetlne\nA. narząd słuchu: B. narząd smaku: C. narząd wzroku:","answer":"A","answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie funkcjonowania wymienionych narządów\nzmysłów. (I.1c.5).\nSchemat punktowania\n1 p. - za właściwe przyporządkowanie wszystkim narządom zmysłów odpowiedniego rodzaju\nodbieranego bodźca.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. - 3, B. - 1, C. - 4","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono wyniki badania audiometrycznego trzech pacjentów: słyszącego\nprawidłowo, z głuchotą całkowitą oraz z głuchotą częściową.\nNa podstawie: http://poradniklaryngologii.pl/?page_id=16\na) Na podstawie schematu opisz, na czym polega częściowa głuchota badanego pacjenta.\nW odpowiedzi uwzględnij częstotliwość dźwięków.\nCzęstotliwość [Hz]\nPróg słyszenia [dB]\nnorma słuchu\nczęściowa\ngłuchota\ncałkowita głuchota\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nb) Wybierz spośród A-D i zaznacz element budowy ucha zawierający komórki zmysłowe\nprzekształcające bodźce dźwiękowe w impulsy nerwowe.\nA. ślimak\nB. kosteczki słuchowe\nC. kanały półkoliste\nD. jama bębenkowa","answer":"A","answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie wykresu opisanie objawów częściowej głuchoty\nczłowieka. (II.1b., I.1c.5)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne opisanie, na czym polega częściowa głuchota, uwzględniające\nczęstotliwości dźwięków, które pacjent gorzej słyszy.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Częściowa głuchota polega na tym, że pacjent gorzej słyszy dźwięki o wysokich\nczęstotliwościach.\n• Częściowa głuchota polega na tym, że pacjent znacznie gorzej słyszy dźwięki o wysokich\ntonach, a lepiej słyszy dźwięki o niskich tonach.\n• Częściowa głuchota polega na tym, że pacjent znacznie gorzej słyszy dźwięki\no częstotliwości powyżej 1000 Hz.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie w uchu miejsca występowania receptorów\nnarządu słuchu. (I.1a.5)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne zaznaczenie elementu budowy ucha, w którym znajdują się komórki\nzmysłowe przekształcające bodźce dźwiękowe w impulsy nerwowe.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/19","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"19","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nNa schemacie przedstawiono łuk odruchowy, czyli drogę, jaką przebywa impuls nerwowy\npodczas reakcji odruchowej.\nNa podstawie: http://www.examnnotes.com/Physiology/images/reflexaction.jpg\na) Zaznacz kierunek przepływu impulsów nerwowych w przedstawionym łuku\nodruchowym. Dorysuj grot strzałki do każdego z odcinków znajdujących się\nna rysunku.\nb) Wybierz spośród A-C i zaznacz nazwę neuronu oznaczonego na schemacie literą X.\nA. neuron ruchowy\nB. neuron pośredniczący\nC. neuron czuciowy\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.\n18a)\n18b)\n19a)\n19b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"A","answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\na) (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne dorysowanie grotów obu strzałek.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKorzystanie z informacji\nOkreślenie kierunku przepływu impulsu nerwowego w łuku\nodruchowym przedstawionym na schemacie. (II.1a., I.4a.5)\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie na schemacie elementów łuku odruchowego.\n(I.1a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podkreślenie poprawnej nazwy neuronu oznaczonego na schemacie literą X.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. neuron ruchowy\nB. neuron pośredniczący\nC. neuron czuciowy","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nPrzemieszczanie się impulsu w błonie komórkowej neuronu polega na przesuwaniu się fali\ndepolaryzacyjnej wzdłuż błony komórkowej (impuls ma charakter elektryczny).\nNa rysunku przedstawiono przekazywanie impulsu nerwowego w synapsie między sąsiednimi\nneuronami.\nNa podstawie: P. Hoser, Fizjologia organizmów z elementami anatomii człowieka, Warszawa 1996.\nNa podstawie przedstawionych informacji określ różnicę między przemieszczaniem się\nimpulsu nerwowego w synapsie a przemieszczaniem się impulsu nerwowego w błonie\nkomórkowej neuronu. W odpowiedzi odnieś się do obydwu struktur.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie schematu określenie różnicy w przemieszczaniu\nsię impulsu nerwowego w synapsie i błonie komórkowej\nneuronu. (II.2b., I.4b.5).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie różnicy w przemieszczaniu się impulsu nerwowego w synapsie\ni błonie neuronu. uwzględniające neuroprzekaźniki i falę depolaryzacyjną lub drogę\nchemiczną i drogę elektryczną albo różną prędkość przemieszczania się impulsu.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• W synapsie przekazywanie impulsu nerwowego odbywa się za pośrednictwem\nneuroprzekaźnika,\nnatomiast\nw\nbłonie\nkomórkowej\nneuronu\nimpuls\nnerwowy\nprzemieszcza się w postaci fali depolaryzacyjnej.\n• W synapsie przekazywanie impulsu nerwowego odbywa się na drodze chemicznej,\nnatomiast w błonie komórkowej neuronu impuls nerwowy przemieszcza się na drodze\nelektrycznej.\n• Impuls nerwowy przemieszcza się szybciej w błonie neuronu niż w synapsie.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/21","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"21","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (3 pkt)\nW tabeli przedstawiono wyniki badań stężenia progesteronu we krwi pewnej kobiety podczas\nprawidłowo przebiegającej ciąży.\nTydzień ciąży\nStężenie progesteronu we krwi [ng/ml]\n4\n22\n10\n30\n16\n48\n22\n65\n28\n91\n34\n135\n40\n166\na) Sformułuj wniosek na podstawie analizy danych przedstawionych w tabeli.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nb) Wybierz spośród A-D i zaznacz właściwe dokończenie zdania.\nBadanie poziomu progesteronu wykonane w drugim trymestrze ciąży pozwala ocenić\nfunkcjonowanie\nA. ciałka żółtego.\nB. jajnika.\nC. łożyska.\nD. ciałka białawego.\nc) Podaj jeden przykład znaczenia odpowiedniego poziomu progesteronu w organizmie\nmatki dla prawidłowego przebiegu ciąży.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 21. (0-3)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie wyników przeprowadzonych badań\nsformułowanie wniosku dotyczącego wydzielania\nprogesteronu podczas ciąży. (III.2a., I.1a.8, I.4a.10)\nSchemat punktowania\n1 p. - za sformułowanie poprawnego wniosku dotyczącego wzrostu stężenia progesteronu\nwraz z rozwojem ciąży.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Wraz z upływem kolejnych tygodni ciąży wzrasta poziom progesteronu.\n• Podczas ciąży stężenie progesteronu we krwi kobiety sukcesywnie wzrasta.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie struktury odpowiedzialnej za wydzielanie\nprogesteronu. (I.1c.2., I.2a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie dokończenia zdania.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.\nc) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie znaczenia progesteronu dla prawidłowego\nprzebiegu ciąży. (I.1c.8., I.4a.10)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie przykładu znaczenia odpowiedniego poziomu progesteronu\ndla prawidłowego przebiegu ciąży.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Progesteron wpływa na rozwój błony śluzowej macicy, co umożliwia zagnieżdżenie się\nzarodka.\n• Pod wpływem progesteronu błona śluzowa zaczyna wydzielać płyn bogaty w substancje\nodżywcze, które mają odżywiać zarodek przed jego zagnieżdżeniem w błonie śluzowej\nmacicy.\n• Podczas trwania ciąży progesteron hamuje skurcze komórek mięśniowych macicy,\nco zabezpiecza ciążę przed poronieniem.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/22","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"22","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nDNA zbudowany jest z czterech rodzajów nukleotydów różniących się jedynie zasadami\nazotowymi. Zasady - adenina (A) i tymina (T) oraz cytozyna (C) i guanina (G) - tworzą pary\nzasad komplementarnych.\nWybierz spośród A-D i zaznacz dwa prawidłowe stwierdzenia dotyczące zawartości zasad\nazotowych w prawidłowej dwuniciowej cząsteczce DNA organizmów eukariotycznych.\nA. Cząsteczek adeniny i tyminy jest w cząsteczce DNA tyle samo, ile cząsteczek cytozyny\ni guaniny.\nB. Łączna liczba cząsteczek adeniny i guaniny jest w cząsteczce DNA taka sama jak liczba\ncząsteczek tyminy i cytozyny.\nC. W cząsteczce DNA liczba cząsteczek adeniny może być inna niż tyminy, a cytozyny - inna\nniż guaniny.\nD. W cząsteczce DNA jest taka sama liczba cząsteczek adeniny jak liczba cząsteczek tyminy,\na liczba cząsteczek cytozyny - taka sama jak guaniny.","answer":"B, D","answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie zawartości zasad azotowych w cząsteczce DNA\nkomórki eukariotycznej. (I.4c.14)\nSchemat punktowania\n2 p. - za zaznaczenie dwóch właściwych stwierdzeń.\n1 p. - za zaznaczenie jednego właściwego stwierdzenia.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nB., D.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/23","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nW cząsteczce DNA jedna nić jest nicią kodującą, a druga - matrycową.\na) Uzupełnij tabelę - zapisz kolejność nukleotydów w cząsteczce mRNA powstałej\nna drodze transkrypcji nici matrycowej tego fragmentu DNA.\nFragment nici kodującej DNA\nATG TTA CTA GAC\nFragment nici mRNA\nb) Określ rolę mRNA w procesie biosyntezy białka.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n20.\n21a)\n21b)\n21c)\n22.\n23a)\n23b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie kolejności nukleotydów we fragmencie nici\nmRNA. (I.4c.15)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie właściwej kolejności nukleotydów w nici mRNA.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nFragment nici kodującej DNA\nATG TTA CTA GAC\nFragment nici mRNA\nAUG UUA CUA GAC\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie roli mRNA w procesie biosyntezy białka.\n(I.4c.15)\nSchemat punktowania\n1 p. - za odpowiedź odnoszącą się do określenia kolejności aminokwasów w białku\nlub przenoszenia informacji genetycznej z jądra do cytoplazmy.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• mRNA stanowi matrycę, na której jest zapisana kolejność aminokwasów w procesie\nbiosyntezy białka.\n• Cząsteczki mRNA przenoszą informację genetyczną z jądra komórkowego do cytozolu.\n• Cząsteczki mRNA przekazują informację genetyczną z jądra do rybosomów.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/24","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"24","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (3 pkt)\nGrupy krwi układu AB0 człowieka są warunkowane przez gen mający trzy allele: IA, IB oraz i.\nKobieta mająca grupę krwi AB i mężczyzna mający grupę krwi B mają dziecko, które ma grupę\nkrwi A.\na) Zapisz genotypy tych rodziców, stosując podane oznaczenia alleli genu.\nGenotyp matki:\nGenotyp ojca:\nb) Zapisz krzyżówkę genetyczną i na jej podstawie określ prawdopodobieństwo,\nże kolejne dziecko tych rodziców będzie miało grupę krwi AB.\n♀\n♂\nPrawdopodobieństwo, że kolejne dziecko tych rodziców będzie miało grupę krwi AB: %","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-3)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania genetycznego dotyczącego\ndziedziczenia grup krwi u człowieka - zapisanie genotypów\nrodziców. (III.2c., I.4c.16)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie genotypów obojga rodziców.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nGenotyp matki: IAIB, genotyp ojca: IBi\nUwaga:\nUznaje się zapis allelu „i0”zamiast „i”.\nb) (0-2)\nTworzenie informacji\nRozwiązanie zadania genetycznego dotyczącego\ndziedziczenia grup krwi u człowieka - zapisanie krzyżówki\ngenetycznej i obliczenie prawdopodobieństwa.\n(III.2c., I.4c.16)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej i na jej podstawie określenie\nprawdopodobieństwa (25%), że kolejne dziecko tych rodziców będzie miało grupę krwi\nAB.\n1 p. - za\npoprawne\nzapisanie\ntylko\nkrzyżówki\ngenetycznej\nlub\nza\nokreślenie\nprawdopodobieństwa (25%) na podstawie krzyżówki, w której błędnie przypisano\nprawidłowe genotypy gamet matki i ojca do symboli płci.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n♀\n♂\nIA\nIB\nIB\nIAIB\nIBIB\ni\nIAi\nIBi\nPrawdopodobieństwo, że kolejne dziecko tych rodziców będzie miało krew grupy AB: 25%.\nUwaga:\nNie uznaje się poprawnie podanego prawdopodobieństwa przy błędnie wykonanej krzyżówce\ngenetycznej.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/25","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"25","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nKażdej z wymienionych technik inżynierii genetycznej A-C przyporządkuj jeden opis\nwybrany z tabeli spośród 1.-4.\nLp.\nOpis\n1.\nWprowadzenie nowego odcinka DNA do genomu organizmu.\n2.\nTechnika rozdzielania w żelu agarozowym fragmentów DNA według ich wielkości.\n3.\nTechnika polegająca na przeprowadzeniu wielu cyklicznych reakcji syntezy nici\nDNA w warunkach laboratoryjnych.\n4.\nPrzerwanie ekspresji genu w wyniku zmiany środowiska, pomimo wytworzenia\nmRNA.\nA. PCR: B. elektroforeza: C. transformacja genetyczna:","answer":"A","answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozróżnienie podstawowych technik inżynierii genetycznej.\n(I.4c.19.)\nSchemat punktowania\n1 p. - za przyporządkowanie właściwego opisu do każdej z nazw technik inżynierii\ngenetycznej.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. PCR - 3 B. elektroforeza - 2 C. transformacja genetyczna - 1","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/26","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"26","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (1 pkt)\nWyróżnia\nsię\ntrzy\npoziomy\nróżnorodności\nbiologicznej:\ngenetyczny,\ngatunkowy\ni ekosystemowy.\nSpośród wymienionych przykładów A-D wybierz i zaznacz ten, który odzwierciedla\nróżnorodność gatunkową.\nA. Zróżnicowana długość włosów u ludzi.\nB. Występowanie różnych kolorów sierści u psów.\nC. Obecność różnych chwastów w uprawie zboża.\nD. Różnice między typami łąk w górach i na nizinach.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"C","answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie wskazanego rodzaju różnorodności biologicznej.\n(I.4c.19).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny wybór przykładu różnorodności gatunkowej.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/27","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"27","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono fragment sieci pokarmowej w ekosystemie wodnym.\nOkreśl wszystkie poziomy troficzne ryb planktonożernych i ryb drapieżnych w tym\nekosystemie.\nRyby planktonożerne:\nRyby drapieżne:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOkreślenie poziomów troficznych zajmowanych przez\nkonsumentów w przedstawionej sieci pokarmowej.\n(II.1b., I.3b.2).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie wszystkich poziomów troficznych ryb planktonożernych i ryb\ndrapieżnych.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Ryby planktonożerne: II i III poziom troficzny\nRyby drapieżne: III i IV poziom troficzny\n• Ryby planktonożerne: konsumenci I i II rzędu\nRyby drapieżne: konsumenci II i III rzędu\n• Ryby planktonożerne: roślinożercy i drapieżcy I rzędu\nRyby drapieżne: drapieżcy I i II rzędu","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/28","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"28","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (2 pkt)\nFoka szara jest drapieżnikiem, odżywiającym się rybami należącymi do najbardziej liczebnych\ngatunków. Jej ofiarami stają się osobniki o mniejszych zdolnościach do ucieczki. Jeszcze pod\nkoniec XIX wieku foki traktowano jak szkodniki niszczące sieci i ograniczające połowy\nrybakom. Był to jeden z powodów, dla których w rejonie Zatoki Gdańskiej powszechne były\npolowania na te zwierzęta. Obecnie jest to gatunek zagrożony wyginięciem. Z inicjatywy WWF\nzostały opracowane projekty programów ochrony foki szarej.\nNa podstawie: http://awsassets.wwfpl.panda.org/downloads/program ochrony foki szarej projekt.pdf\na) Na podstawie powyższych informacji wykaż, że foki, żywiące się rybami należącymi\ndo najbardziej liczebnych gatunków, korzystnie wpływają na różnorodność\ngatunkową ryb w morzu.\nb) Zaznacz w tabeli rodzaj ochrony: czynną (C) lub bierną (B), którą stanowią działania\nproponowane w ramach Programu Ochrony Foki Szarej WWF Polska.\n1. Monitorowanie plaż i wydzielanie oraz pilnowanie miejsc, gdzie znajdują\nsię nowo narodzone osobniki.\nC\nB\n2. Rehabilitacja osobników osłabionych, kontuzjowanych i chorych.\nC\nB\n3. Zawieszanie na sieciach rybackich odstraszaczy, które będą zapobiegały\nzaplątaniu się w nie fok.\nC\nB\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n24a)\n24b)\n25.\n26.\n27.\n28a)\n28b)\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie tekstu wykazanie pozytywnego wpływu fok\nna różnorodność biologiczną ekosystemu morza.\n(III.2a., I.4b.12)\nSchemat punktowania\n1 p. - za odpowiedź odnoszącą się do wpływu fok na utrzymanie bogactwa gatunkowego ryb\nw morzu.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Foki, zjadając osobniki najpospolitszych gatunków, stwarzają możliwość rozwoju innym\ngatunkom ryb o podobnych wymaganiach co one, ale mniej licznie występującym.\n• Foki zmniejszają konkurencję pomiędzy różnymi gatunkami ryb, co wpływa korzystnie\nna różnorodność gatunkową ryb w morzu.\n• Foki, żywiąc się osobnikami tych gatunków, które są najpospolitsze w morzu, utrzymują\nrównowagę liczebności poszczególnych gatunków.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nPlanowanie działań na rzecz ochrony środowiska -\nrozróżnienie działań biernej i czynnej ochrony fok.\n(III.1b., I.3a.6)\nSchemat punktowania\n1 p. - za określenie właściwego rodzaju ochrony dla wszystkich trzech przykładów działań.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - C, 2. - C, 3. - C","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/29","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"29","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (1 pkt)\nW skład smogu wchodzą szkodliwe związki chemiczne (np. tlenki azotu, tlenki siarki) i cząstki\nstałe pochodzące np. ze spalania węgla, drewna lub biomasy.\nOkreśl, czy poniższe informacje dotyczące smogu są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli\ninformacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nWystępowanie smogu może być skutkiem opadów kwaśnego deszczu.\nP\nF\n2.\nSkładniki smogu mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia infekcji dróg\noddechowych u człowieka.\nP\nF\n3.\nŹródłem smogu są procesy spalania paliw należących do odnawialnych\ni nieodnawialnych zasobów przyrody.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nTworzenie informacji\nOcena prawdziwości informacji dotyczących wpływu smogu\nna zdrowie człowieka i środowisko. (III.2a, I.3a.1,5,6)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech informacji dotyczących smogu.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - F, 2 - P, 3 - P","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"},{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/30","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"30","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nDzięki nowoczesnym metodom hodowli uzyskano wiele nowych odmian roślin i zwierząt,\nnp. wysokoplenne odmiany zbóż, których uprawy wymagają intensywnego nawożenia.\nPodaj przykład takiego zagrożenia dla środowiska, jakie może wynikać z intensywnego\nnawożenia upraw zbóż nawozami sztucznymi.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n29.\n30.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie zagrożenia dla środowiska wynikającego\nze stosowania nowoczesnych metod uprawy roślin. (I.3a.5)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie zagrożenia dla środowiska wynikającego z intensywnego\nnawożenia upraw zbóż nawozami sztucznymi, odnoszące się do eutrofizacji wód.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Zanieczyszczenie wód nawozami spływającymi z pól (uprawnych).\n• Zwiększenie żyzności wód prowadzące do eutrofizacji / do niedotlenienia wód / niszczenia\nżycia w zbiornikach wodnych.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura"}]}