{"paper":{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":78,"source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nW komórce roślinnej zależność potencjału wody (Ψw) od ciśnienia turgorowego ściany komórkowej\n(Ψp) i ciśnienia osmotycznego roztworu wewnątrzkomórkowego (Ψs) opisuje wzór: Ψw = Ψp + Ψs.\nNa rysunkach przedstawiono dwie komórki roślinne - A i B - w których zmierzono Ψs oraz Ψp.\nKomórki te umieszczono w roztworze o potencjale wody Ψw = -1,2 MPa.","answer":null,"answer_text":"1 p. - odpowiedź poprawna.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nOkreśl kierunek przepływu wody między przedstawionymi komórkami roślinnymi zanim\numieszczono je w roztworze. Odpowiedź uzasadnij za pomocą odpowiednich obliczeń.","answer":null,"answer_text":"1.1. (0-1)\nRozwiązanie\nKomórka A\nΨw = 0,8 MPa - 2,3 MPa = -1,5 MPa\nKomórka B\nΨw = 0,4 MPa - 1,2 MPa = -0,8 MPa\nWoda przepływała z komórki B o wyższym potencjale wody do komórki A o niższym potencjale\nwody.\nSchemat punktowania","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nOkreśl, w której z przedstawionych komórek po umieszczeniu w roztworze będzie można\nzaobserwować plazmolizę. Wyjaśnij, na czym polega to zjawisko, odwołując się do procesu\nosmozy.\nA\nB\nWs = -2,3 MPa\nWp = 0,8 MPa\nWs = -1,2 MPa\nWp = 0,4 MPa\n3 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n1.1.\n1.2.\n2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":"1.2. (0-1)\nRozwiązanie\nZjawisko plazmolizy będzie można zaobserwować w komórce B, ponieważ woda przepłynie\nosmotycznie z komórki/wakuoli/protoplastu do roztworu o niższym potencjale wody, co spowoduje\nodstawanie protoplastu od ściany komórkowej.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji życia.\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy\ni funkcjonowania organizmu\nludzkiego.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n1. Zagadnienia ogólne. Zdający:\n3) przedstawia rodzaje wiązań i oddziaływań chemicznych\nwystępujące w cząsteczkach biologicznych.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.\n7. Układ odpornościowy. Zdający:\n2) przedstawia reakcję odpornościową humoralną i komórkową,\nswoistą i nieswoistą.\nRozwiązanie\nP, P, F\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 3. (0-5)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy\ni funkcjonowania\norganizmu ludzkiego.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:\n5) wyjaśnia rolę peroksysomów w przemianie materii komórki;\nIII. Metabolizm.\n1. Enzymy. Zdający:\n2) opisuje przebieg katalizy enzymatycznej.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.\n12. Układ dokrewny. Zdający:\n3) wyjaśnia mechanizmy homeostazy i ilustruje przykładami wpływ\nhormonów na jej utrzymanie.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n1) stosuje podstawowe pojęcia genetyki klasycznej (allel, allel\ndominujący, allel recesywny, locus, homozygota, heterozygota);\n3) określa prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych\ngenotypów i fenotypów w pokoleniach potomnych.\n6. Zmienność genetyczna. Zdający:\n5) rozróżnia mutacje genowe: punktowe, delecje i insercje i określa\nich możliwe skutki.\n4 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nMelaniny są grupą wielkocząsteczkowych barwników szeroko rozpowszechnionych w przyrodzie.\nOdpowiadają m.in. za kolor oczu, skóry i włosów, ponadto chronią komórki przed szkodliwym\nwpływem promieniowania UV. Ich synteza odbywa się w wyspecjalizowanych komórkach -\nmelanocytach, a głównym substratem jest aminokwas tyrozyna. Mimo dużego zróżnicowania składu,\nkoloru i masy cząsteczkowej wszystkie melaniny zawierają w swej strukturze pierścienie aromatyczne,\npołączone wiązaniami węgiel-węgiel.\nNa schemacie przedstawiono budowę melanocytu kręgowca i transport melanin do komórek naskórka.\nŹródło: A. Czubaj (red.), Biologia, Warszawa 1999, s. 79.\nNa podstawie tekstu, rysunku oraz własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń.\nZaznacz literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nLiterą X oznaczono na schemacie endocytozę melanin do komórek naskórka.\nP\nF\n2.\nWiązania chemiczne węgiel-węgiel, które łączą pierścienie aromatyczne melanin,\nsą wiązaniami kowalencyjnymi.\nP\nF\n3.\nU człowieka synteza melanin w warunkach dużej ekspozycji na słońce\njest przykładem odporności swoistej.\nP\nF\nmelanocyt\ngranule\nmelaniny\nkomórka\nnaskórka\njądro\nkomórkowe\nwypustka\nmelanocytu\ngranule melaniny\nX\naparat Golgiego\njądro\nkomórkowe\nmitochondrium\nsiateczka\nśródplazmatyczna\n4 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"2 p. - za poprawne określenie klasy enzymów i podanie argumentu.\n1 p. - za poprawne określenie klasy enzymów lub podanie argumentu.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n6 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","solution":"P, P, F","image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\n„Katalaza jest przykładem szczególnie skutecznie działającego enzymu chroniącego komórki przed\nskutkami toksycznego działania nadtlenku wodoru (H2O2). Wykazano, że H2O2 upośledza działanie\nwielu komórek, np. komórek β trzustki.\nNiedobór lub brak katalazy powodują dziedziczone recesywnie mutacje w genie zlokalizowanym\nw 11 chromosomie. Gen ten składa się z 13 eksonów, oddzielonych od siebie 12 intronami.\nU homozygot recesywnych stwierdzano całkowity brak katalazy, natomiast u heterozygot\nobserwowano 50-procentowe obniżenie ilości katalazy w porównaniu z jej poziomem u osób\nzdrowych. Jeden z typów mutacji (Japanese type B) jest spowodowany delecją tyminy z pozycji 358\neksonu 4.\nBrak katalazy (akatalasemia) lub jej niedobór (hipokatalasemia) objawiają się m.in. owrzodzeniem\njamy ustnej, a zmiany te prowadzą u chorych do utraty zębów w wieku 13-19 lat.”\nD. Ścibior, H. Czeczot, Katalaza - budowa, właściwości, funkcje\nhttp://www.phmd.pl/api/files/view/1981.pdf","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nNa podstawie własnej wiedzy podaj nazwę struktury komórki eukariotycznej, w której działa\nkatalaza.","answer":null,"answer_text":"3.1. (0-1)\nRozwiązanie\nPeroksysom.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":"Peroksysom.","image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nNa podstawie własnej wiedzy opisz reakcję, którą katalizuje enzym katalaza.","answer":null,"answer_text":"3.2. (0-1)\nRozwiązanie\nKatalaza katalizuje reakcję rozkładu nadtlenku wodoru/H2O2 do tlenu/O2 i wody/H2O.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/3.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"3.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.3. (0-1)\nWykaż, jaki może być związek między niedoborem katalazy w komórkach trzustki a rozwojem\ncukrzycy u ludzi.","answer":null,"answer_text":"3.3. (0-1)\nRozwiązanie\nObniżenie poziomu katalazy prowadzi do wzrostu poziomu H2O2 w komórkach trzustki, co może\nje uszkadzać. Z kolei komórki te są odpowiedzialne za wytwarzanie insuliny, która obniża poziom\nglukozy we krwi, a niedobór insuliny powoduje cukrzycę.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-3.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/3.4","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"3.4","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.4. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących mutacji Japanese type B. Zaznacz literę P,\njeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW wyniku mutacji powstanie białko o takiej samej liczbie aminokwasów\njak w białku prawidłowym.\nP\nF\n2.\nMutacja znajduje się we fragmencie kodującym genu.\nP\nF\n3.\nHipokatalasemia jest chorobą sprzężoną z płcią.\nP\nF\n5 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n3.1\n3.2.\n3.3.\n3.4.\n3.5.\n4.1.\n4.2.\n4.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":"3.4. (0-1)\nRozwiązanie\nF, P, F\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":"F, P, F","image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-3.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/3.5","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"3.5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.5. (0-1)\nOkreśl (w %), jakie jest prawdopodobieństwo przekazania zmutowanego allelu przez osobę chorą\nna akatalasemię jej potomstwu. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"3.5. (0-1)\nRozwiązanie\nPrawdopodobieństwo wynosi 100%, ponieważ osoba chora jest homozygotą recesywną. Wszystkie\njej gamety mają więc zmutowany allel, który zostanie przekazany potomstwu.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 4. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:\n2) opisuje błony komórki, wskazując na związek między budową\na funkcją pełnioną przez błony.\nIII. Metabolizm.\n2. Ogólne zasady metabolizmu. Zdający:\n2) porównuje anabolizm i katabolizm [ ].\n5 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-3.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nW wielu komórkach najbardziej widoczną strukturę jądra interfazowego stanowi jąderko. Jest to region,\nw którym skupiają się organizatory jąderkowe, czyli części różnych chromosomów zawierające geny\nkodujące rRNA. Oprócz rRNA jąderko zawiera różne rodzaje białek, w tym liczne białka rybosomowe.\nIntensywność procesów zachodzących w jąderku wzrasta wraz ze wzrostem tempa metabolizmu\nkomórki. Jąderko zanika na początku podziału mitotycznego i odtwarza się pod jego koniec.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWyjaśnij związek między wzrostem tempa metabolizmu komórki a aktywnością procesów\nzachodzących w jąderku.","answer":null,"answer_text":"4.1. (0-1)\nRozwiązanie\nW jąderku powstają podjednostki rybosomów, z których w cytozolu są składane rybosomy, będące\nmiejscem syntezy białek. Im więcej powstaje rybosomów, tym intensywniej zachodzi synteza\nnp. enzymów katalizujących procesy metaboliczne.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego jąderko zanika podczas podziału jądra komórkowego.","answer":null,"answer_text":"4.2. (0-1)\nRozwiązanie\nJąderko jest zbudowane z fragmentów różnych chromosomów. Podczas podziału jądra\nkomórkowego, kiedy chromatyna ulega kondensacji, fragmenty te tworzą chromosomy, które\noddzielają się od siebie. Dlatego jąderko zanika.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/4.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"4.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.3. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nlub literę F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW jąderku zachodzi proces transkrypcji, w którym uczestniczy polimeraza\nDNA.\nP\nF\n2.\nW jąderku zachodzą procesy kataboliczne, dlatego ma tam miejsce intensywne\nwytwarzanie ATP.\nP\nF\n3.\nDuża liczba porów w otoczce jądrowej świadczy o wysokiej aktywności\nmetabolicznej komórki.\nP\nF\n6 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"4.3. (0-1)\nRozwiązanie\nF, F, P\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 5. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nIII. Metabolizm.\n1. Enzymy. Zdający:\n2) opisuje przebieg katalizy enzymatycznej.\n3. Oddychanie wewnątrzkomórkowe. Zdający:\n2) wyjaśnia różnicę między oddychaniem tlenowym a fermentacją,\n3) opisuje na podstawie schematów przebieg glikolizy.","solution":"F, F, P","image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-4.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nDehydrogenaza mleczanowa (LDH) katalizuje odwracalną reakcję przekształcenia mleczanu\nw pirogronian. Kierunek reakcji katalizowanej przez LDH zależy od stosunku NADH + H+ do NAD+.\nW warunkach istniejących w komórce zwykle zachodzi przemiana pirogronianu w mleczan.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"5.1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-2)\nOkreśl, do jakiej klasy enzymów należy dehydrogenaza mleczanowa. Uzasadnij swój wybór\nza pomocą jednego argumentu odnoszącego się do reakcji katalizowanych przez ten enzym.\nKlasa enzymów:\nArgument:","answer":null,"answer_text":"5.1. (0-2)\nRozwiązanie\nKlasa enzymów: oksydoreduktazy.\nArgument:\nPonieważ katalizuje reakcję utleniania mleczanu do pirogronianu.\nPonieważ katalizuje reakcję redukcji pirogronianu do mleczanu.\nSchemat punktowania","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWyjaśnij, jakie znaczenie dla procesu fermentacji ma działanie dehydrogenazy mleczanowej\npodczas przekształcania pirogronianu w mleczan.","answer":null,"answer_text":"5.2. (0-1)\nRozwiązanie\nDzięki reakcji katalizowanej przez dehydrogenazę mleczanową jest odtwarzany NAD+, którego stałe\nstężenie umożliwia nieprzerwane zachodzenie glikolizy, a tym samym - procesu fermentacji.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 6. (0-4)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji życia.\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy\ni funkcjonowania organizmu\nludzkiego.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.\n1. Hierarchiczna budowa organizmu człowieka (tkanki, narządy,\nukłady narządów). Zdający:\n2) wykazuje cechy budowy narządów będące ich adaptacją\ndo pełnionych funkcji.\n3. Układ ruchu. Zdający:\n7) analizuje procesy pozyskiwania energii w mięśniach (rola\nmioglobiny, oddychanie tlenowe) i wyjaśnia mechanizm\npowstawania deficytu tlenowego.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nNa podstawie rodzaju metabolizmu, szybkości skurczów i podatności na zmęczenie wyróżnia się dwa\npodstawowe typy włókien mięśniowych: miocyty oksydacyjne i miocyty glikolityczne. W miocytach\noksydacyjnych synteza ATP zachodzi podczas oddychania tlenowego, którego głównymi substratami\nsą glukoza i kwasy tłuszczowe. W odróżnieniu od miocytów glikolitycznych włókna te zawierają mniej\nglikogenu, więcej mioglobiny i są lepiej ukrwione.\nMiocyty glikolityczne w pierwszej kolejności korzystają z ATP, wytworzonego w wyniku przyłączania\ndo ADP grupy fosforanowej oddawanej przez fosfokreatynę, oraz z glikogenu, zużywanego podczas\nglikolizy. Charakteryzują się także szybszym narastaniem siły skurczu niż miocyty oksydacyjne.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego podczas ciężkiej i długotrwałej pracy główny wysiłek podejmują miocyty\noksydacyjne.\nCOO-\nCOO-\nC\nC\nH\nCH3\nCH3\nOH + NAD+\nO + NADH + H+\nmleczan\npirogronian\n7 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n5.1.\n5.2.\n6.1.\n6.2.\n6.3.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":"6.1. (0-1)\nRozwiązanie\nCiężka i długotrwała praca wymaga dużego nakładu energii w postaci ATP. W miocytach\noksydacyjnych zachodzi proces oddychania tlenowego, w którego wyniku jest uzyskiwana większa\nilość ATP niż w wyniku glikolizy zachodzącej w miocytach glikolitycznych. Dlatego podczas takiej\npracy główny wysiłek podejmują miocyty oksydacyjne.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nOkreśl, w których miocytach - oksydacyjnych czy glikolitycznych - występuje więcej\nmitochondriów. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"6.2. (0-1)\nRozwiązanie\nWięcej mitochondriów jest w miocytach oksydacyjnych (oddychających tlenowo), ponieważ to\nw nich zachodzą tlenowe etapy oddychania komórkowego.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/6.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"6.3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.3. (0-2)\nSkonstruuj tabelę, w której porównasz miocyty oksydacyjne z miocytami glikolitycznymi pod\nwzględem: typu oddychania, zawartości mioglobiny i szybkości narastania siły skurczu.\n8 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"6.3. (0-2)\nPorównywana cecha\nMiocyty oksydacyjne\nMiocyty glikolityczne\nTyp oddychania\ntlenowe\nbeztlenowe\nZawartość mioglobiny\nduża\nmała\nSzybkość narastania siły skurczu\npowolna\nszybka\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawna konstrukcja tabeli i poprawne wypełnienie tabeli.\n1 p. - poprawna konstrukcja tabeli.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n7 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nZadanie 7. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nIII. Pogłębienie znajomości\nmetodyki badań\nbiologicznych.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:\n4) opisuje budowę i funkcje chloroplastów.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n1. Zasady klasyfikacji i sposoby identyfikacji organizmów. Zdający:\n1) rozróżnia (na schemacie) grupy mono-, para- i polifiletyczne;\n3) przedstawia związek między filogenezą organizmów a ich\nklasyfikacją.\n4. Protisty i rośliny pierwotnie wodne. Zdający:\n3) rozróżnia najważniejsze grupy glonów (brunatnice,\nokrzemki, bruzdnice, krasnorosty, zielenice) na podstawie cech\ncharakterystycznych.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-6.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nPrzeprowadzono obserwacje dwóch jednokomórkowych glonów A i B w celu ustalenia ich\nprzynależności systematycznej do określonego królestwa.\nBadania mikroskopowe wykazały różnice w budowie chloroplastów i rodzaju gromadzonego\nmateriału zapasowego. Chloroplasty glonu A miały dwie błony, a glonu B - trzy błony. Barwienie\nmateriału zapasowego płynem Lugola dało pozytywny wynik w postaci granatowego zabarwienia\ntylko w komórkach glonu A.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nSformułuj wniosek wynikający z opisanych badań.","answer":"A, B","answer_text":"7.1. (0-1)\nRozwiązanie\nGlon A należy do królestwa roślin, a glon B do królestwa protistów.\nUwaga! Nie uznaje się odpowiedzi, która nie precyzuje, który glon należy do którego królestwa.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nNa podstawie wyników badań opisanych w tekście określ, jaką grupą: monofiletyczną,\npolifiletyczną czy parafiletyczną są glony.\ngrupa monofiletyczna\n3\n4\n2\n1\ngrupa polifiletyczna\n3\n4\n2\n1\ngrupa parafiletyczna\n3\n4\n2\n1\nmoment dywergencji\ntaksony\n4\n1 -\n9 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n7.1.\n7.2.\n8.1.\n8.2.\n8.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":"7.2. (0-1)\nRozwiązanie\nGlony są grupą polifiletyczną.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 8. (0-3)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy\ni funkcjonowania\norganizmu ludzkiego.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n3. Bakterie. Zdający:\n3) wyjaśnia, w jaki sposób bakterie mogą przekazywać sobie\ninformację genetyczną w procesie koniugacji;\n5) wymienia najważniejsze choroby bakteryjne człowieka (gruźlica,\nczerwonka bakteryjna, dur brzuszny, cholera, wąglik, borelioza,\ntężec), przedstawia drogi zakażenia bakteriami oraz przedstawia\npodstawowe zasady profilaktyki chorób bakteryjnych.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n3. Informacja genetyczna i jej ekspresja. Zdający:\n2) przedstawia poszczególne etapy prowadzące od DNA do białka\n(transkrypcja, translacja), uwzględniając rolę poszczególnych typów\nRNA oraz rybosomów.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nCholera jest zakaźną i niebezpieczną chorobą przewodu pokarmowego, wywoływaną przez Gram-\n-ujemne bakterie (Vibrio cholerae). Egzotoksyny wydzielane przez te bakterie pobudzają komórki\njelita do uwalniania jonów chlorkowych do światła przewodu pokarmowego i powodują zatrzymanie\nwchłaniania potasu. Toksyna cholery jest główną przyczyną obfitej biegunki, która powoduje\nodwodnienie organizmu człowieka.\nW profilaktyce cholery zalecane są szczepienia, a w leczeniu stosuje się antybiotyki, głównie\ntetracykliny, które w komórce bakteryjnej uniemożliwiają wiązanie aminoacylo-tRNA z rybosomem.\nNiestety, pojawiły się szczepy bakterii oporne na te antybiotyki.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWykaż zależność między działaniem egzotoksyny wydzielanej przez bakterie cholery\na odwodnieniem organizmu spowodowanym biegunką.","answer":null,"answer_text":"8.1. (0-1)\nRozwiązanie\nEgzotoksyna wytwarzana przez bakterie cholery sprawia, że w świetle jelita wzrasta stężenie jonów\nchlorkowych i jonów potasu. Powoduje to, że do światła jelita napływa woda z komórek nabłonka\njelita, co jest przyczyną biegunek i odwodnienia organizmu.\n8 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWyjaśnij,\nw\njaki\nsposób\nbakterie\nmogą\nprzekazywać\nsobie\ngeny\nwarunkujące\nantybiotykooporność. W odpowiedzi podaj nazwę procesu, który za to odpowiada.","answer":null,"answer_text":"8.2. (0-1)\nPrzykładowe rozwiązania\nBakterie mogą przekazywać sobie geny oporności na antybiotyki w procesie koniugacji. Proces ten\npolega na jednokierunkowym przekazywaniu materiału genetycznego w postaci plazmidu z komórki\ndawcy do komórki biorcy podczas ich bezpośredniego kontaktu, za pośrednictwem pilusów.\nPo wymianie materiału genetycznego bakterie rozłączają się i dzielą.\nBakterie mogą pobierać geny oporności na antybiotyki w procesie transformacji. Proces ten polega\nna pobieraniu materiału genetycznego bezpośrednio ze środowiska przez bakterie będące w stanie\nkompetencji.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/8.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"8.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nWyjaśnij, w jaki sposób tetracykliny hamują rozwój bakterii powodujących cholerę.\n10 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"8.3. (0-1)\nRozwiązanie\nAntybiotyki hamują przyłączanie się aminoacylo-tRNA do rybosomów, co uniemożliwia syntezę\nbiałek enzymatycznych, które uczestniczą w metabolizmie bakterii/syntezę białek strukturalnych,\nktóre budują komórkę bakterii.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 9. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n2. Węglowodany. Zdający:\n1) przedstawia budowę; rozróżnia disacharydy;\n2) przedstawia znaczenie wybranych węglowodanów (sacharoza)\ndla organizmów.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n7. Rośliny - odżywianie się. Zdający:\n1) wskazuje główne makro- i mikroelementy (C, H, O, N, S, P, K,\nMg).\n4) wskazuje drogi, jakimi do liści docierają substraty fotosyntezy\ni jakimi produkty fotosyntezy rozchodzą się w roślinie.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-8.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nW tabeli przedstawiono skład chemiczny soku floemu i ksylemu łubinu białego (Lupinus albus).\nSkładnik\n(mol ∙ m-3)\nSok A\nSok B\nK+\n9,0\n66,9\nNa+\n2,4\n8,1\nCa2+\n0,43\nślad\nMg2+\n0,67\n3,4\nCl-\n1,8\n7,9\nSO4\n2-\n0,29\n4,3\nH2PO4\n1,25\n10,0\nSacharoza\n652,0\nAminokwasy\n7,2\n41,0\nJ. Kopcewicz, S. Lewak (red.), Fizjologia roślin, Warszawa 2008, s. 444.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nOkreśl, którą literą - A czy B - oznaczono sok floemu. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się\ndo funkcji pełnionej przez floem.\nSok floemu:\nUzasadnienie:","answer":"B","answer_text":"9.1. (0-1)\nRozwiązanie\nSok floemu: B\nUzasadnienie: Ponieważ zawiera duże ilości sacharozy, która jest główną formą transportową cukrów\nu roślin. Za transport związków organicznych, w tym sacharozy, odpowiada u roślin floem/łyko.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n9 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nlub literę F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nZawartość aminokwasów w soku floemu i w soku ksylemu jest wynikiem\nsymbiozy łubinu białego z bakteriami nitryfikacyjnymi.\nP\nF\n2.\nSacharoza składa się z cząsteczki glukozy i cząsteczki fruktozy.\nP\nF\n3.\nMg2+ jest niezbędny do syntezy chlorofilu w komórkach roślinnych.\nP\nF\n11 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n9.1.\n9.2.\n10.1.\n10.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":"9.2. (0-1)\nRozwiązanie\nF, P, P\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 10. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n9. Rośliny - reakcja na bodźce. Zdający:\n3) wyjaśnia zjawisko fotoperiodyzmu.","solution":"F, P, P","image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nReakcje roślin na czas trwania okresów światła i ciemności w ciągu doby noszą nazwę fotoperiodyzmu.\nOkres oddziaływania światła na rośliny to fotoperiod. Fotoperiod wpływa m.in. na kwitnienie roślin.\nDlatego wyróżnia się: rośliny neutralne (RN), rośliny dnia długiego (RDD) i rośliny dnia krótkiego\n(RDK).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nOkreśl, na którym schemacie - A czy B - przedstawiono roślinę dnia długiego (RDD). Odpowiedź\nuzasadnij.\nA\nB","answer":"A","answer_text":"10.1. (0-1)\nRozwiązanie\nRoślinę RDD przedstawiono na schemacie A, ponieważ zakwita ona, gdy okres światła (długość\ndnia) przekroczy wartość krytyczną.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały prawdziwe informacje. Podkreśl w każdym nawiasie\nwłaściwe określenie.\nPrzerwanie okresu ciemności zapobiega kwitnieniu roślin (dnia krótkiego / dnia długiego), a indukuje\nkwitnienie u roślin (dnia krótkiego / dnia długiego). Dla zakwitania roślin kluczowa jest zatem długość\nokresu (światła / ciemności).\nkrytyczna długość fotoperiodu\ndługość dnia\nkrytyczna długość fotoperiodu\ndługość nocy\n12 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"10.2. (0-1)\nRozwiązanie\nPrzerwanie okresu ciemności zapobiega kwitnieniu roślin (dnia krótkiego / dnia długiego),\na indukuje kwitnienie u roślin (dnia krótkiego / dnia długiego). Dla zakwitania roślin kluczowa jest\nzatem długość okresu (światła / ciemności).\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 11. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nIII. Pogłębienie znajomości\nmetodyki badań\nbiologicznych.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n6. Rośliny - budowa i funkcje tkanek i organów. Zdający:\n2) analizuje budowę morfologiczną rośliny okrytonasiennej,\nrozróżniając poszczególne organy i określając ich funkcje.\n7. Rośliny - odżywianie się. Zdający:\n1) wskazuje główne makro- i mikroelementy (C, H, O, N, S, P, K,\nMg) oraz określa ich źródła dla roślin.\n10 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nBor jest mikroelementem, który u roślin odpowiada za prawidłowy wzrost organów generatywnych\noraz najmłodszych części pędów i korzeni. Ponadto wpływa pozytywnie na kwitnienie, gospodarkę\nwodną, procesy oddychania oraz właściwy rozwój tkanek przewodzących.\nUkorzeniony liść tytoniu z rozciętym ogonkiem liściowym umieszczono w pożywkach z borem (A)\ni bez boru (B). Na rysunku przedstawiono wyniki doświadczenia.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nSformułuj problem badawczy do przedstawionego doświadczenia.","answer":null,"answer_text":"11.1. (0-1)\nRozwiązanie\nWpływ boru na rozwój systemu korzeniowego tytoniu.\nWpływ boru na wzrost i rozwój ukorzenionych liści tytoniu.\nWpływ braku boru na wzrost i rozwój ukorzenionych liści tytoniu.\nCzy brak boru wpływa na wzrost i rozwój ukorzenionych liści tytoniu?\nCzy bor wpływa na wzrost i rozwój ukorzenionych liści tytoniu?\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nSformułuj wniosek wynikający z przedstawionych wyników badań.","answer":null,"answer_text":"11.2. (0-1)\nRozwiązanie\nBrak boru powoduje zahamowanie wzrostu i rozwoju systemu korzeniowego tytoniu.\nBor jest pierwiastkiem niezbędnym do wzrostu i rozwoju korzeni tytoniu.\nNiedobór boru powoduje zahamowanie wzrostu i rozwoju ukorzenionych liści tytoniu.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/11.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"11.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.3. (0-1)\nNa podstawie własnej wiedzy i rysunku określ, do jakiej grupy roślin - jednoliściennych czy\ndwuliściennych - należy tytoń. Odpowiedź uzasadnij, podając dwie widoczne na rysunku cechy\nliścia typowe dla tej grupy.\nJ. Kopcewicz, S. Lewak (red.), Fizjologia roślin, Warszawa 2008, s. 242.\nA\nB\n13 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"11.3. (0-1)\nRozwiązanie\nTytoń jest rośliną dwuliścienną, ponieważ jego liść ma ogonek liściowy oraz pierzastą/\nnierównoległą/siatkowatą nerwację.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 12. (0-3)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n3. Lipidy. Zdający:\n1) przedstawia budowę i znaczenie tłuszczów w organizmach;\n2) rozróżnia lipidy (fosfolipidy, glikolipidy, woski i steroidy, w tym\ncholesterol), podaje ich właściwości i omawia znaczenie.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n10) porównuje przeobrażenie zupełne i niezupełne owadów.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-11.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nW organizmach zwierzęcych cholesterol jest prekursorem związków steroidowych o funkcji\nregulacyjnej, np. hormonów, a jego pochodne pełnią w komórkach funkcje strukturalne. U larw\nowadów z cholesterolu lub roślinnych steroli są syntetyzowane ekdysteroidy (m.in. ekdyzon), które\nstymulują przepoczwarzanie.\nZbadane dotychczas owady nie są zdolne do syntezy cholesterolu de novo (od początku), dlatego\nmuszą pobierać go z pożywieniem. Nie stanowi to problemu u owadów mięsożernych. Natomiast\nu owadów roślinożernych do wytworzenia cholesterolu potrzebne są fitosterole - związki o strukturze\nzbliżonej do cholesterolu, których przemiana prowadzi do wytworzenia tego związku.\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n11.1.\n11.2.\n11.3.\n12.1.\n12.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"12.1","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-2)\nOceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących znaczenia cholesterolu dla owadów. Uzasadnij swój\nwybór.\nI. Cholesterol jest związkiem egzogennym dla owadów mięsożernych.\nII. Cholesterol jest związkiem chemicznym niezbędnym do budowy komórek zwierzęcych.","answer":null,"answer_text":"12.1. (0-2)\nRozwiązanie\nI. Stwierdzenie jest prawdziwe, ponieważ cholesterol nie jest wytwarzany przez owady, ale jest dla\nnich niezbędny, dlatego musi być pobierany wraz z pożywieniem.\nII. Stwierdzenie jest prawdziwe, ponieważ cholesterol jest składnikiem błon komórkowych zwierząt.\nSchemat punktowania\n2 p. - dwie odpowiedzi poprawne.\n1 p. - jedna odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n11 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWyjaśnij, w jaki sposób niedobór cholesterolu może wpływać na rozwój owadów.\n14 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"12.2. (0-1)\nRozwiązanie\nNiedobór cholesterolu zaburza syntezę hormonów (np. ekdyzonu), które stymulują\nprzepoczwarzanie, ich brak spowoduje, że larwy nie będą mogły przejść w stadium poczwarki\ni dokończyć przeobrażenia w osobnika dorosłego.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 13. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nIII. Pogłębienie znajomości\nmetodyki badań\nbiologicznych.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n1. Zasady klasyfikacji i sposoby identyfikacji organizmów. Zdający:\n2) porządkuje hierarchicznie podstawowe rangi taksonomiczne.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n12) porównuje budowę i czynności życiowe ślimaków.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nW trzech akwariach umieszczono po cztery ślimaki i zapewniono im optymalne warunki życia.\nW akwarium A umieszczono błotniarki stawowe (Lymnaea stagnalis), w akwarium B - żyworodki\nrzeczne (Viviparus viviparus), a w akwarium C - błotniarki moczarowe (Galba truncatula).\nZaobserwowano, że pod powierzchnię wody podpływały tylko błotniarki. Między brzegiem ich muszli\na nogą odsłaniał się wtedy otwór prowadzący do jamy płaszczowej.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nNa podstawie wyników obserwacji określ, jakie narządy wymiany gazowej najprawdopodobniej\nwystępują u wymienionych gatunków ślimaków.","answer":null,"answer_text":"13.1. (0-1)\nRozwiązanie\nNajprawdopodobniej narządami wymiany gazowej u błotniarek stawowych i błotniarek\nmoczarowych są płuca, a u żyworodek rzecznych - skrzela.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nOkreśl, czy błotniarka stawowa i błotniarka moczarowa należą do jednego rodzaju. Odpowiedź\nuzasadnij.\nnerw ślimakowy\nzwój spiralny\nbłona podstawna\nkomórki zmysłowe\nwewnętrzne\nbłona\nnakrywkowa\nkomórki zmysłowe\nzewnętrzne\n15 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n13.1.\n13.2.\n14.1.\n14.2.\n14.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":"13.2. (0-1)\nRozwiązanie\nBłotniarki stawowa i moczarowa nie należą do jednego rodzaju, ponieważ ich łacińskie nazwy\nrodzajowe są inne.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n12 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nZadanie 14. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy\ni funkcjonowania\norganizmu ludzkiego.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.\n10. Narządy zmysłów. Zdający:\n2) przedstawia budowę ucha oraz wyjaśnia sposób jego działania\n(omawia drogę bodźca).","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nNa ilustracji przedstawiono właściwy receptor odbierający fale akustyczne, nazywany narządem\nspiralnym lub narządem Cortiego. Zachodzi w nim przetwarzanie fal akustycznych na impulsy\nnerwowe.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nZaznacz w tabeli poprawne dokończenie zdania. Wybierz odpowiedzi spośród A-B oraz spośród\n1-3.\nU człowieka narząd spiralny znajduje się w przewodzie\nA.\nślimakowym,\ndlatego jest częścią ucha\n1.\nzewnętrznego.\n2.\nśrodkowego.\nB.\nsłuchowym,\n3.\nwewnętrznego.","answer":"A","answer_text":"14.1. (0-1)\nRozwiązanie\nA.3\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWyjaśnij, w jaki sposób w narządzie spiralnym następuje przetworzenie fal akustycznych\nna impulsy nerwowe.","answer":null,"answer_text":"14.2. (0-1)\nRozwiązanie\nNa skutek drgań rzęski komórek zmysłowych uginają się, co powoduje odkształcenia błony\nnakrywkowej. Odkształcenia błony powodują powstanie impulsu nerwowego.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/14.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"14.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.3. (0-1)\nUporządkuj elementy (struktury) ucha i układu nerwowego w takiej kolejności, aby przedstawiały\ndrogę fal dźwiękowych i impulsu nerwowego podczas powstawania wrażeń słuchowych. Wpisz\nw tabeli numery 1-7.\nDroga fal dźwiękowych i impulsu nerwowego\npodczas powstawania wrażeń słuchowych\nNumer\nbłona bębenkowa\nprzewód słuchowy\npłat skroniowy\nnarząd spiralny\nkosteczki słuchowe\nmałżowina uszna\nnerw słuchowy\n16 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"14.3. (0-1)\nRozwiązanie\nDroga fal dźwiękowych i impulsu nerwowego podczas powstawania\nwrażeń słuchowych\nNumer\nbłona bębenkowa\n3\nprzewód słuchowy\n2\npłat skroniowy\n7\nnarząd spiralny\n5\nkosteczki słuchowe\n4\nmałżowina uszna\n1\nnerw słuchowy\n6\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n13 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nZadanie 15. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy\ni funkcjonowania\norganizmu ludzkiego.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.\n7. Układ odpornościowy. Zdający:\n1) opisuje elementy układu odpornościowego człowieka;\n2) przedstawia reakcję odpornościową komórkową, swoistą\ni nieswoistą;\n3) wyjaśnia, co to jest zgodność tkankowa.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-14.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nGłówny układ zgodności tkankowej MHC to zespół białek powierzchniowych komórek, który\nprezentuje antygeny. Większość komórek ma w błonach komórkowych białka MHC klasy I. Pełnią\none funkcję obronną przeciwko patogenom namnażającym się wewnątrz komórki gospodarza.\nW każdej komórce proteasomy selektywnie degradują białka patogenów do mniejszych fragmentów,\nktóre następnie wiążą się z cząsteczką MHC klasy I. W wyniku przemieszczania się białek MHC\ni związanych z nimi fragmentów białek patogenu na powierzchni komórki następuje prezentacja\nantygenu limfocytom Tc (cytotoksycznym).\nBiałka MHC są antygenami wzbudzającymi silną reakcję odpornościową. Komórki, na których\nwystępują MHC o odmiennej budowie niż w pozostałych komórkach ciała, są przez limfocyty\nrozpoznawane jako obce.\nNa rysunku przedstawiono budowę cząsteczki białka MHC klasy I.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nlub literę F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nBiałko MHC klasy I jest białkiem transbłonowym zakotwiczonym\nw dwuwarstwie lipidowej za pomocą hydrofobowej α-helisy.\nP\nF\n2.\nBiałko MHC klasy I jest białkiem złożonym.\nP\nF\n3.\nTrzeciorzędowa struktura białka MHC klasy I jest stabilizowana m.in.\nwiązaniami disiarczkowymi, które powstają między grupami -SH dwóch\nreszt cysteiny.\nP\nF\n17 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n15.1.\n15.2.\n15.3.\n16.1.\n16.2.\n16.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":"15.1. (0-1)\nRozwiązanie\nP, F, P\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":"P, F, P","image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"15.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nOkreśl, jakie skutki spowoduje rozpoznanie przez limfocyt Tc komórki prezentującej obcy\nantygen na powierzchni MHC klasy I.\nS\nS\nS\nS\nS\nS","answer":null,"answer_text":"15.2. (0-1)\nPrzykładowe rozwiązania\nLimfocyt Tc po rozpoznaniu komórki prezentującej obcy antygen zabija komórkę zakażoną przez\naktywowanie genów odpowiedzialnych za samozniszczenie/apoptozę tej komórki.\nLimfocyty Tc po rozpoznaniu komórki prezentującej obcy antygen uruchamiają proces apoptozy,\ndoprowadzający do śmierci zainfekowanej komórki.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/15.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"15.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.3. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego zgodność białek MHC ma podstawowe znaczenie w doborze dawcy i biorcy\nprzeszczepu.","answer":null,"answer_text":"15.3. (0-1)\nRozwiązanie\nBadanie zgodności białek MHC ma kluczowe znaczenie przy doborze dawcy i biorcy przeszczepu,\nponieważ im większa zgodność, tym mniejsze ryzyko wystąpienia reakcji odpornościowej\nw organizmie biorcy i większa szansa na przyjęcie przeszczepu.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n14 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nZadanie 16. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy\ni funkcjonowania\norganizmu ludzkiego.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.\n4. Układ pokarmowy i przebieg procesów trawiennych. Zdający:\n2) podaje źródła, funkcje i wyjaśnia znaczenie składników\npokarmowych dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania\norganizmu ze szczególnym uwzględnieniem roli witamin;\n3) przedstawia i porównuje proces wchłaniania i transportu białek,\ncukrów i tłuszczów.\n5) analizuje związek pomiędzy dietą i trybem życia a stanem\nzdrowia.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-15.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nPrzeprowadzone badania wykazały, że witamina K bierze udział w wytwarzaniu przez wątrobę jednego\nz białek osocza krwi - protrombiny. Stwierdzono także, że niedobór witaminy K u noworodków\njest przyczyną tzw. choroby krwotocznej, która objawia się między innymi krwotokami z przewodu\npokarmowego i krwistymi wymiotami. Przed wczesną postacią tej choroby dość skutecznie chroni\njednorazowa dawka witaminy K podana tuż po narodzinach.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nZaznacz schemat, który poprawnie przedstawia etapy transportu witaminy K z jelita cienkiego\ndo wątroby.\nA. jelito cienkie → żyła wątrobowa → wątroba\nB. jelito cienkie → żyła wrotna → wątroba\nC. jelito cienkie → naczynie limfatyczne → przewód limfatyczny → układ krwionośny →\n→ tętnica wątrobowa → wątroba\nD. jelito cienkie → naczynie limfatyczne → przewód limfatyczny → układ krwionośny →\n→ żyła wątrobowa → wątroba\n18 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":"C","answer_text":"16.1. (0-1)\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nPodaj inne niż pokarm i farmaceutyki źródło witaminy K dla człowieka.","answer":null,"answer_text":"16.2. (0-1)\nRozwiązanie\nFlora bakteryjna jelita grubego.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/16.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"16.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nWyjaśnij związek między niedoborem witaminy K a występowaniem choroby krwotocznej\nu noworodków. W odpowiedzi uwzględnij udział witaminy K w procesie krzepnięcia krwi.","answer":null,"answer_text":"16.3. (0-1)\nRozwiązanie\nWitamina K bierze udział w wytwarzaniu protrombiny, enzymu, który w formie aktywnej trombiny\nkatalizuje przemianę fibrynogenu w fibrynę. Fibryna uczestniczy w tworzeniu skrzepu, który hamuje\nkrwawienie.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n15 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nZadanie 17. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata\norganizmów na różnych\npoziomach organizacji\nżycia.\nII. Pogłębienie wiadomości\ndotyczących budowy\ni funkcjonowania\norganizmu ludzkiego.\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.\n13. Układ rozrodczy. Zdający:\n3) analizuje przebieg procesu spermatogenezy i oogenezy.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n2. Cykl komórkowy. Zdający:\n2) opisuje cykl komórkowy, wymienia etap, w którym zachodzi\nreplikacja DNA, uzasadnia konieczność podwojenia ilości DNA\nprzed podziałem komórki.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-16.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nNa wykresie przedstawiono zmiany ilości materiału genetycznego i liczby chromosomów w dzielącej\nsię komórce.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nNapisz, jakie znaczenie w rozmnażaniu płciowym człowieka ma proces oznaczony na wykresie\nliterą C.\n19 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":"C","answer_text":"17.1. (0-1)\nRozwiązanie\nW procesie oznaczonym na wykresie literą C zachodzi redukcja liczby chromosomów, dzięki której\ngamety są haploidalne i po zapłodnieniu zachowana jest charakterystyczna/prawidłowa dla danego\ngatunku (diploidalna) liczba chromosomów.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nZaznacz nazwę komórki, której podział przebiega zgodnie z danymi przedstawionymi\nna wykresie.\nA. Spermatyda.\nB. Oocyt I rzędu.\nC. Spermatogonium.\nD. Ciałko kierunkowe.\nc - liczba cząsteczek DNA\nn - liczba chromosomów\nczas\nilość materiału\ngenetycznego\nA\n2c/2n\nB\nC\nD\n1c/1n\n4c","answer":"B","answer_text":"17.2. (0-1)\nRozwiązanie\nB\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 18. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n1) wyjaśnia i stosuje podstawowe pojęcia genetyki klasycznej (allel,\nallel dominujący, allel recesywny, locus, homozygota, heterozygota,\ngenotyp, fenotyp);\n4) opisuje sprzężenia genów i przedstawia sposoby ich mapowania\nna chromosomie.\n6. Zmienność genetyczna. Zdający:\n1) określa źródła zmienności genetycznej (mutacje, rekombinacja).","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nSkrzyżowano ze sobą rośliny należące do dwóch odmian kukurydzy: roślinę o nasionach pełnych\ni czerwonych z rośliną o nasionach białych i spłaszczonych. W F1 otrzymano 100% roślin o nasionach\npełnych i czerwonych, które ponownie skrzyżowano z osobnikami o nasionach białych i spłaszczonych.\nW F2 uzyskano następujące wyniki:\nRośliny o nasionach\nczerwonych i pełnych\nAaBb\nRośliny o nasionach\nbiałych\ni spłaszczonych aabb\nRośliny o nasionach\nbiałych i pełnych\naaBb\nRośliny o nasionach\nczerwonych\ni spłaszczonych Aabb\n98\n94\n14\n12\nPrzyjmij, że barwa nasion jest warunkowana allelami A lub a, natomiast kształt nasion - allelami\nB lub b.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nUstal, czy geny barwy i kształtu nasion kukurydzy są sprzężone. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"18.1. (0-1)\nRozwiązanie\nGeny są sprzężone, ponieważ w pokoleniu F2 najwięcej jest osobników o genotypach AaBb\ni aabb i fenotypach takich, jak fenotypy rodzicielskie (czyli najwięcej jest gamet AB i ab), a mało jest\nrekombinantów o gentotypach Aabb i aaBb.\nGeny są sprzężone, ponieważ w pokoleniu F2 nie uzyskano stosunku genotypów charakterystycznego\ndla genów niesprzężonych, czyli: 1:1:1:1.\n16 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nPrzedstaw jedną z możliwych lokalizacji genów barwy nasion i genów kształtu nasion na\nchromosomach komórki diploidalnej osobnika z pokolenia F1.\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n17.1.\n17.2.\n18.1.\n18.2.\n18.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n20 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"18.2. (0-1)\nPrzykładowe rozwiązanie\nA\nA\na\na\nlub\nB\nB\nb\nb\nUwaga! Należy uznać każdą odpowiedź, w której uczeń zaznaczył oba geny (A i B) na jednym\nchromosomie homologicznym.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/18.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"18.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.3. (0-1)\nOceń, czy można obliczyć odległość między genami warunkującymi barwę nasion a genami\nwarunkującymi kształt nasion. Jeśli tak, oblicz odległość między tymi genami, a jeśli nie -\nuzasadnij swoją odpowiedź.","answer":null,"answer_text":"18.3. (0-1)\nRozwiązanie\nMożna obliczyć odległość między genami:\nOsobników w F2 jest: 98 + 94 + 14 + 12 = 218\nz czego 26 to rekombinanty\n218 ------------ 100%","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-18.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nNa schemacie przedstawiono przebieg jednego z etapów transkrypcji.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nUzupełnij schemat procesu transkrypcji. Wpisz w wyznaczone miejsca polarność nici RNA i DNA\n(koniec 3' i 5').","answer":"A, B","answer_text":"19.1. (0-1)\nRozwiązanie\nnić A\nnić B\nhybrydowa helisa\nRNA-DNA\nrozwijanie\nzwijanie\nRNA\nruch polimerazy\npolimeraza RNA\n3'\n5'\n5'\n3'\n5'\n3'\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nOkreśl, która z nici DNA - A czy B - jest nicią kodującą.","answer":"B","answer_text":"19.2. (0-1)\nRozwiązanie\nNicią kodującą jest nić B.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/19.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"19.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.3. (0-1)\nPodaj nazwę wiązań chemicznych w RNA, których wytworzenie katalizuje polimeraza RNA.","answer":null,"answer_text":"19.3. (0-1)\nRozwiązanie\nWiązania fosfodiestrowe./Wiązania 3',5'-fosfodiestrowe.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-19.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/19.4","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"19.4","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.4. (0-1)\nOceń prawdziwość stwierdzenia: ,,Odwrotna transkryptaza jest jednym z rodzajów polimerazy\nRNA”. Odpowiedź uzasadnij.\nnić A\nnić B\nhybrydowa helisa\nRNA-DNA\nrozwijanie\nzwijanie\nRNA\nruch polimerazy\npolimeraza RNA","answer":null,"answer_text":"19.4. (0-1)\nRozwiązanie\nJest to stwierdzenie nieprawdziwe, ponieważ odwrotna transkryptaza katalizuje proces\nprzepisywania informacji genetycznej z RNA na DNA, a polimeraza RNA katalizuje przepisywanie\ninformacji genetycznej z DNA na RNA.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 20. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający\n4) opisuje budowę i funkcje chloroplastów.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n8. Biotechnologia molekularna, inżynieria genetyczna i medycyna\nmolekularna. Zdający:\n4) przedstawia sposoby oraz cele otrzymywania transgenicznych\nroślin.\n18 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-19.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nJednym z najważniejszych zagrożeń związanych z uprawami roślin zmodyfikowanych genetycznie\njest możliwość wprowadzenia ich nowych genów do spokrewnionych dzikich osobników. Istnieje\nobawa, że spontaniczna krzyżówka między zmodyfikowaną genetycznie rośliną uprawną, do\nktórej wprowadzono obcy gen, a pokrewnym jej chwastem mogłaby doprowadzić do powstania\n,,superchwastu” o podwyższonej odporności na herbicydy.\nJedna z metod zapobiegania ucieczce transgenów z roślin uprawnych zmodyfikowanych genetycznie\npolega na wprowadzeniu nowych genów do DNA chloroplastowego tych roślin.\n21 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nOkreśl, czy powstały w wyniku spontanicznego krzyżowania ,,superchwast” będzie rośliną\nzmodyfikowaną genetycznie, rośliną transgeniczną, czy też oba określenia będą poprawne.\nOdpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"20.1. (0-1)\nRozwiązanie\nOba określenia są poprawne. Superchwasty są roślinami zmodyfikowanymi genetycznie, gdyż\nzostał zmodyfikowany ich genom. To również organizmy transgeniczne, ponieważ ich modyfikacja\npolegała na wprowadzeniu do ich genomu obcego genu.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWykaż, że przedstawiona metoda wprowadzenia transgenów do DNA chloroplastowego\nskutecznie zapobiega ich przenoszeniu do innych osobników.","answer":null,"answer_text":"20.2. (0-1)\nRozwiązanie\nMetoda jest skuteczna, ponieważ chloroplastowy DNA u wielu gatunków roślin jest dziedziczony\nwyłącznie w linii żeńskiej. Transgeny nie mogą być zatem przenoszone przez pyłek.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 21. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nVII. Ekologia.\n3. Zależności międzygatunkowe. Zdający:\n5) wyjaśnia zmiany liczebności populacji zjadanego i zjadającego\nna zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego;\n4. Struktura i funkcjonowanie ekosystemu. Zdający:\n1) przedstawia rolę organizmów tworzących biocenozę\nw kształtowaniu biotopu (proces glebotwórczy);\n3) określa rolę zależności pokarmowych w ekosystemie,\nprzedstawia je w postaci łańcuchów i sieci pokarmowych, analizuje\nprzedstawione (w postaci schematu, opisu itd.) sieci i łańcuchy\npokarmowe.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"21","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.\nAlczyk (Alle alle) to gatunek kluczowy dla Arktyki. Ponieważ żeruje w wodzie i gniazduje na lądzie,\nwynosi corocznie olbrzymie ilości materii organicznej z morza na ląd ubogi w substancje biogenne\ni sole mineralne.\nAlczyki gnieżdżą się na zboczach gór, w norach pod kamieniami. Ich odchody, skorupki jaj, pióra\ni martwe osobniki są źródłem „nawozu” wzbogacającego glebę. Wysoka biomasa oraz różnorodność\nroślin występujących poniżej kolonii ptaków arktycznych są bardzo ważne dla dużych zwierząt,\nnp. reniferów, oraz dla małych skoczogonków i niesporczaków, pełniących w ekosystemie zarówno\nfunkcję roślinożerców, jak i detrytusożerców.\nOcieplenie klimatu może doprowadzić do zmniejszenia populacji alczyków, ponieważ ich\npodstawowym pokarmem w okresie rozrodczym są skorupiaki - widłonogi zamieszkujące zimne\nwody Arktyki.\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n19.1.\n19.2.\n19.3.\n19.4.\n20.1.\n20.2.\n21.1.\n21.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n22 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/21.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"21.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nNa podstawie przedstawionych informacji wyjaśnij zależność między ociepleniem klimatu\na spadkiem różnorodności biologicznej Arktyki.","answer":null,"answer_text":"21.1. (0-1)\nRozwiązanie\nOcieplenie klimatu może spowodować, że alczyki będą miały coraz większy problem\nze znalezieniem pokarmu. To zmniejszy ich liczebność, a w konsekwencji także ich udział\nw nawożeniu gleby i rozwoju ekosystemów w pobliżu ich gniazd.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-21.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/21.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"21.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nOkreśl, do jakiego poziomu troficznego należą skoczogonki i niesporczaki w łańcuchach\ntroficznych: spasania i detrytusowym.\nŁańcuch spasania:\nŁańcuch detrytusowy:","answer":null,"answer_text":"21.2. (0-1)\nRozwiązanie\nŁańcuch spasania: konsumenci I rzędu.\nŁańcuch detrytusowy: konsumenci I rzędu.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n19 z 19\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nZadanie 22. (0-3)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Poszukiwanie,\nwykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nV. Rozumowanie\ni argumentacja.\nVII. Ekologia.\nVIII. Różnorodność biologiczna Ziemi. Zdający:\n4) przedstawia wpływ człowieka na różnorodność biologiczną,\npodaje przykłady tego wpływu (zagrożenie gatunków rodzimych).\nIX. Ewolucja.\n3. Elementy genetyki populacji. Zdający:\n1) definiuje pulę genową populacji;\n5) przedstawia warunki, w których zachodzi dryf genetyczny\ni omawia jego skutki.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-21.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nTysiąc lat temu żubry nizinne występowały powszechnie w rozległych lasach pokrywających ówczesną\nEuropę. Stanowiły wówczas cenne trofea myśliwskie, dlatego w średniowieczu w Polsce polowanie na\nżubry było przywilejem królewskim. Pierwsza informacja o ochronie żubra pojawiła się w XVI w.\nJednak mimo ochrony liczebność żubrów malała i zawężał się obszar ich występowania. Przed I wojną\nświatową żubr nizinny w stanie dzikim zamieszkiwał jedynie Puszczę Białowieską. Jego populacja\nliczyła ponad 700 osobników, ale w wyniku działań wojennych i kłusownictwa do roku 1920 nie\ndotrwał żaden osobnik tej populacji. Odtworzono ją dzięki osobnikom trzymanym w niewoli w innych\nkrajach europejskich. Obecnie liczy ona około 1000 osobników. Założycielami tej populacji było\n12 żubrów. Ze względu na tak małą liczbę założycieli gatunek ten jest nadal zagrożony wyginięciem.\nNa podstawie: https://bpn.com.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"22.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nZaznacz mechanizm działania dryfu genetycznego, który wystąpił w populacji żubra nizinnego.\nUzasadnij swój wybór.\nUzasadnienie:\nkatastrofa\npopulacja\nwyjściowa\nodtworzona\npopulacja\nosobniki,\nktóre\nprzeżyły\nA. Efekt założyciela.\nB. Efekt wąskiego gardła.","answer":"B","answer_text":"22.1. (0-1)\nRozwiązanie\nB\nUzasadnienie: Ponieważ nastąpił gwałtowny spadek liczebności populacji żubrów (w wyniku\ndziałalności człowieka - kłusownictwa, polowań i działań wojennych).\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego stosunkowo niewielka liczebność populacji żubra nizinnego jest zagrożeniem\ndla tego gatunku. Uwzględnij podłoże genetyczne tego zjawiska.\n23 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"22.2. (0-1)\nRozwiązanie\nDuże pokrewieństwo wszystkich żubrów może prowadzić do ujawnienia się recesywnych alleli\nodpowiadających za ujawnienie się wad genetycznych.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/22.3","paper_id":"biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"22.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.3. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nlub literę F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nOchrona gatunkowa żubra, wprowadzająca zakaz zabijania\ni niszczenia siedlisk, jest przykładem ochrony czynnej.\nP\nF\n2.\nWzrost liczebności populacji żubrów jest przykładem restytucji zakończonej\nsukcesem.\nP\nF\n3.\nProwadzenie wymiany osobników między stadami i zasilanie stad wolno\nżyjących osobnikami z hodowli jest korzystne, ponieważ zwiększa pulę genową\nlokalnych populacji żubra.\nP\nF\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n22.1.\n22.2.\n22.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n24 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"22.3. (0-1)\nRozwiązanie\nF, P, P\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":"F, P, P","image":"img/biologia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-22.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}