{"paper":{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":69,"source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nAkwaporyna jest białkiem transportującym wodę przez błonę komórkową. Występuje m.in.\nw komórkach nabłonka kanalików zbiorczych nefronu człowieka - tworzy kanały białkowe\nw błonie komórkowej. Kierunek transportu wody wynika z różnicy jej stężeń między\ncytozolem komórki nabłonka a światłem kanalika nefronu.\nAkwaporyna powstaje dzięki ekspresji genu AQP2 leżącego na chromosomie 12 i składa się\nz czterech łańcuchów polipeptydowych, z których każdy jest zbudowany z 271 reszt\naminokwasowych. Mutacje w genie AQP2 mogą powodować powstawanie niefunkcjonalnej\nakwaporyny, co jest przyczyną moczówki prostej nerkowej.\nNa poniższym schemacie przedstawiono strukturę przestrzenną cząsteczki akwaporyny -\nwidok ogólny (z boku, A) oraz widok od strony cytoplazmatycznej (z dołu, B).\nNa podstawie: F. Ando i S. Uchida, Activation of AQP2 Water Channels Without Vasopressin: Therapeutic\nStrategies for Congenital Nephrogenic Diabetes Insipidus, „Clinical and Experimental Nephrology” 22(3), 2018;\nA. Frick i in., X-ray Structure of Human Aquaporin 2 and Its Implications for Nephrogenic Diabetes Insipidus\nand Trafficking, „PNAS” 111(17), 2014.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.\nStrukturą akwaporyny o najwyższej rzędowości jest struktura\nA.\nII-rzędowa,\nponieważ\n1.\ndominującą strukturą są α-helisy, które są\nstabilizowane przez wiązania wodorowe.\nB.\nIII-rzędowa,\n2.\njest zbudowana z czterech łańcuchów\npolipeptydowych.\nC.\nIV-rzędowa,\n3.\ntworzy ją pojedynczy łańcuch, który jest\npofałdowany i stabilizowany przez mostki\ndisiarczkowe.\nA\nB\nMBIP-R0_100","answer":"C2","answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania określone w podstawie programowej1\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje […]\ninformacje tekstowe, graficzne […].\nI. Chemizm życia.\n2. Składniki organiczne. Zdający:\n2) […] opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-\nrzędową białek […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC2","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy transport wody z udziałem akwaporyny to transport aktywny, czy -\nbierny. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia […].\nII. Komórka. Zdający:\n3) rozróżnia rodzaje transportu do\ni z komórki (dyfuzja prosta i wspomagana,\ntransport aktywny […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne rozstrzygnięcie, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do\ntransportu wody dzięki gradientowi stężeń lub bez nakładu energii.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozstrzygnięcie: Bierny\nPrzykładowe uzasadnienia\nW tym przypadku transport zachodzi dzięki różnicy stężeń wody po dwóch stronach\nbłony.\nTransport wody przez akwaporyny nie wymaga bezpośredniego nakładu energii,\nnp. sprzęgnięcia transportu z hydrolizą ATP, ale działa na zasadzie dyfuzji wspomaganej.\nBierny transport wody zachodzi ze środowiska o niższym stężeniu soli (związków\nosmotycznie czynnych) do tego o wyższym stężeniu soli.\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy\nprogramowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia\n(Dz.U. z 2024 r. poz. 1019).\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.","solution":"Bierny","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/1.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"1.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nRozstrzygnij, czy w przypadku niefunkcjonalnej akwaporyny ilość wydalanego moczu\nprzez człowieka jest większa czy mniejsza w stosunku do normy. Odpowiedź\nuzasadnij, odnosząc się do funkcji akwaporyny w procesie powstawania moczu.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n1.2.\n0-1\n1.3.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n4) Wydalanie i osmoregulacja. Zdający:\nf) przedstawia proces tworzenia moczu\nu człowieka oraz wyjaśnia znaczenie\nregulacji hormonalnej w tym procesie.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne rozstrzygnięcie, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do\nograniczenia wchłaniania zwrotnego wody w nefronie.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozstrzygnięcie: Większa / Jest większa.\nPrzykładowe uzasadnienia\nW wyniku uszkodzenia białka budującego kanały akwaporyny woda jest resorbowana\nz moczu w nefronie w mniejszym stopniu.\nZmieniona akwaporyna jest niefunkcjonalna i ogranicza wchłanianie zwrotne wody\nw kanaliku zbiorczym nefronu.","solution":"Większa / Jest większa.","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nSynteza fosfolipidów budujących błony biologiczne zachodzi dzięki enzymom związanym\nz cytozolową warstwą błony siateczki śródplazmatycznej. Część z nowo powstałych\ncząsteczek fosfolipidów jest następnie przenoszona z warstwy cytozolowej do warstwy\nniecytozolowej błony. Ten proces zachodzi dzięki flipazom - enzymom przenoszącym\nmiędzy warstwami błony tylko fosfolipidy o określonej budowie chemicznej.\nEnzymy występujące we wnętrzu aparatu Golgiego mają zdolność glikozylowania\nfosfolipidów, tzn. przyłączają do ich cząsteczek grupy cukrowe. Nie ma jednak enzymów,\nktóre przenoszą glikolipidy między dwiema warstwami błony. Węglowodany wchodzące\nw skład glikolipidów tworzą na powierzchni komórek zwierzęcych warstwę zwaną\nglikokaliksem. Może ona być o wiele grubsza niż sama dwuwarstwa lipidowa.\nNa rysunku przedstawiono oderwanie się pęcherzyka błonowego od błony aparatu Golgiego\ni jego fuzję z błoną komórkową.\nNa podstawie: B. Alberts i in., Podstawy biologii komórki, Warszawa 2016.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"2.1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-2)\nNa podstawie przedstawionych informacji podaj dwie przyczyny różnic w składzie\nnieglikozylowanych fosfolipidów w dwóch warstwach błon biologicznych.\n1\n2\nwarstwa niecytozolowa\nbłony\nwarstwa cytozolowa\nbłony\npłyn zewnątrzkomórkowy\ncytozol\nbłona\nkomórkowa\npęcherzyk\nbłona aparatu\nGolgiego\n2.1.\n0-1-2\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje […]\ninformacje tekstowe, graficzne […].\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nII. Komórka. Zdający:\n2) wykazuje związek budowy błony\nkomórkowej z pełnionymi przez nią\nfunkcjami;\n7) przedstawia błony wewnątrzkomórkowe\njako zintegrowany system strukturalno-\n-funkcjonalny oraz określa jego rolę\nw kompartmentacji komórki.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - za poprawne podanie dwóch przyczyn różnic w składzie nieglikozylowanych\nfosfolipidów w błonach biologicznych: 1) związanie enzymów wytwarzających\nfosfolipidy tylko z warstwą zewnętrzną oraz 2) selektywność flipaz.\n1 pkt - za poprawne podanie jednej przyczyny.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n1. Synteza fosfolipidów odbywa się wyłącznie w zewnętrznej (cytozolowej) warstwie\nbłony ER.\n2. Tylko niektóre cząsteczki fosfolipidów są przenoszone do warstwy niecytozolowej przez\nflipazy.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWyjaśnij, w jaki sposób glikolipidy syntetyzowane w wewnętrznej błonie aparatu\nGolgiego dostają się do zewnętrznej warstwy błony komórkowej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje […]\ninformacje tekstowe, graficzne […].\nII. Komórka. Zdający:\n2) wykazuje związek budowy błony\nkomórkowej z pełnionymi przez nią\nfunkcjami;\n7) przedstawia błony wewnątrzkomórkowe\njako zintegrowany system strukturalno-\n-funkcjonalny oraz określa jego rolę\nw kompartmentacji komórki.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zachowanie orientacji poszczególnych\nwarstw błony względem cytozolu podczas transportu pęcherzykowego.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nGlikolipidy są syntetyzowane w warstwie niecytozolowej błony i pozostają w niej podczas\nodrywania się pęcherzyków od aparatu Golgiego, a następnie podczas fuzji tych\npęcherzyków z błoną komórkową.\nGlikolipidy są transportowane w wewnętrznej błonie pęcherzyków odrywających się od\naparatu Golgiego. Podczas fuzji pęcherzyka z błoną komórkową wewnętrzna warstwa\nbłony pęcherzyka łączy się z zewnętrzną warstwą błony komórkowej.\nPęcherzyki odłączane od aparatu Golgiego mają takie samo ułożenie glikolipidów jak\nw błonie tego aparatu (grupy cukrowe skierowane do środka). Łączenie się tych\npęcherzyków z błoną komórkową skutkuje wystawieniem grup cukrowych na zewnątrz\nkomórki.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/2.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"2.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.3. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących błon w komórce. Wybierz P,\njeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nDwie warstwy błon biologicznych różnią się składem fosfolipidów, ale mają taki\nsam skład glikolipidów.\nP\nF\nW wyniku fuzji pęcherzyka z błoną komórkową warstwa błony zwrócona\ndo wnętrza pęcherzyka staje się warstwą cytozolową błony komórkowej.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nII. Komórka. Zdający:\n2) wykazuje związek budowy błony\nkomórkowej z pełnionymi przez nią\nfunkcjami;\n7) przedstawia błony wewnątrzkomórkowe\njako zintegrowany system strukturalno-\n-funkcjonalny oraz określa jego rolę\nw kompartmentacji komórki.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFF","solution":"FF","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-2.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/2.4","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"2.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.4. (0-1)\nOkreśl przykładową funkcję glikokaliksu, występującego w błonie komórkowej\nkomórek zwierzęcych.\n2.2.\n0-1\n2.4.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nII. Komórka. Zdający:\n2) wykazuje związek budowy błony\nkomórkowej z pełnionymi przez nią\nfunkcjami.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne określenie funkcji glikokaliksu.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nGlikokaliks pełni funkcję ochronną, np. przed strawieniem lub przed urazami\nmechanicznymi.\nBierze on udział w rozpoznawaniu się nawzajem komórek.\nZapobiega zlepianiu się krwinek czerwonych ze sobą.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-2.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nPrzeprowadzono obserwację zjawiska plazmolizy w komórkach roślinnych. Do obserwacji\nmikroskopowej przygotowano następujące materiały:\nświeżą czerwoną cebulę\nszkiełka mikroskopowe: podstawowe i nakrywkowe\nwodę wodociągową\nnasycony roztwór NaCl\npipetę\nskalpel.\nObserwację przeprowadzono w dwóch etapach.\nEtap 1. - wykonano przyżyciowy preparat mikroskopowy ze skórki liścia spichrzowego\ncebuli i przeprowadzono obserwację mikroskopową tego preparatu (fotografia 1.).\nEtap 2. - w celu zaobserwowania zjawiska plazmolizy do tego preparatu dodano\nnasycony roztwór NaCl i ponownie przeprowadzono obserwację mikroskopową preparatu\n(fotografia 2.).\nNa podstawie: Plasmolysis of Red Onion Cells, „MicrobeHunter Microscopy Magazine” 1(1), 2011\n(www.microbehunter.com).\nFotografia 1.\nFotografia 2.\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nOpisz, w jaki sposób należy przygotować preparat mikroskopowy przedstawiony\nna fotografii 1. W opisie uwzględnij materiały wybrane spośród wymienionych\nwe wprowadzeniu do zadania.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozwijanie myślenia naukowego;\ndoskonalenie umiejętności planowania\ni przeprowadzania obserwacji\ni doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu\no wyniki badań. Zdający:\n1) […] planuje i przeprowadza oraz\ndokumentuje obserwacje […];\n6) przygotowuje preparaty świeże oraz\nprzeprowadza celowe obserwacje\nmikroskopowe […].\nII. Komórka. Zdający:\n1) rozpoznaje elementy budowy komórki\neukariotycznej […] na mikrofotografii […];\n4) wyjaśnia rolę błony komórkowej\ni tonoplastu w procesach osmotycznych;\n[…] planuje i przeprowadza obserwację\nzjawiska plazmolizy.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawny opis uwzględniający:\n1) wycięcie za pomocą skalpela skrawka skórki (epidermy) ORAZ\n2) umieszczenie skrawka cebuli w kropli wody na szkiełku podstawowym, ORAZ\n3) przykrycie skrawka cebuli szkiełkiem nakrywkowym.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nZ liścia spichrzowego cebuli (warstwy z pigmentem) należy wyciąć za pomocą skalpela\ncienki skrawek i umieścić go w kropli wody na szkiełku podstawowym, a następnie\nprzykryć szkiełkiem nakrywkowym.\nPrzygotowanie preparatu mikroskopowego wymaga odcięcia skalpelem warstwy skórki\nliścia cebuli, umieszczenia skrawka cebuli w kropli wody na szkiełku podstawowym\ni przykrycia skrawka szkiełkiem nakrywkowym.\nUwaga:\nUznaje się odpowiedzi, w których odwrócono kolejność działań - najpierw położenie skrawka\nna szkiełku podstawowym, a następnie dodanie kropli wody.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"3.2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-2)\nOpisz zmiany w wyglądzie komórek przedstawionych na fotografiach 1. i 2.\nWyjaśnij mechanizm prowadzący do powstania tych zmian.\nOpis zmian wyglądu komórek:\nWyjaśnienie obserwowanych zmian:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami […].\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\nII. Komórka. Zdający:\n1) rozpoznaje elementy budowy komórki\neukariotycznej […] na mikrofotografii […];\n4) wyjaśnia rolę błony komórkowej\ni tonoplastu w procesach osmotycznych;\n[…] planuje i przeprowadza obserwację\nzjawiska plazmolizy.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe, graficzne\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - za poprawny opis obserwowanych zmian - odstawanie protoplastów od ścian\nkomórek (plazmoliza) - ORAZ za poprawne wyjaśnienie mechanizmu tych zmian,\nuwzględniające zachodzenie osmotycznego wypływu wody z komórek po\numieszczeniu komórek w roztworze hipertonicznym.\n1 pkt - za poprawny opis obserwowanych zmian - odstawanie protoplastów od ścian\nkomórek (plazmoliza).\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nOpis zmian wyglądu komórek: obkurczanie się protoplastów, które zaczęły odstawać od\nścian komórkowych.\nWyjaśnienie obserwowanych zmian: umieszczenie fragmentu skórki liścia spichrzowego\nw hipertonicznym roztworze NaCl stało się przyczyną wypływania wody z komórek.\nOpis zmian wyglądu komórek: doszło do plazmolizy w tych komórkach, a błony\nkomórkowe zaczęły odstawać od ścian komórkowych.\nWyjaśnienie obserwowanych zmian: tkanka widoczna na fotografii 2. została\numieszczona w roztworze hipertonicznym, co wywołało osmotyczny wypływ wody\nz komórek.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/3.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"3.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.3. (0-1)\nOkreśl, w jaki sposób można odwrócić zmiany w wyglądzie komórek przedstawionych\nna fotografii 2., aby przypominał on wygląd komórek przedstawionych na fotografii 1.\n3.1.\n0-1\n3.2.\n0-1-2\n3.3.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje […];\n2) przedstawia opinie i argumenty związane\nz omawianymi zagadnieniami biologicznymi.\nII. Komórka. Zdający:\n4) wyjaśnia rolę błony komórkowej\ni tonoplastu w procesach osmotycznych;\n[…] planuje i przeprowadza obserwację\nzjawiska plazmolizy.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne określenie, że zmiany można odwrócić przez umieszczenie komórek\nw środowisku hipotonicznym.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nWyjściowy wygląd obserwowanych komórek można przywrócić, gdy umieści się je\nw czystej wodzie.\nDeplazmoliza zajdzie po umieszczeniu preparatu w środowisku hipotonicznym\nw stosunku do wnętrza komórki.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-3.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nNa rysunku przedstawiono przekrój poprzeczny przez wiązkę przewodzącą.\nNa podstawie: A. Czubaj (red.), Biologia, Warszawa 1999.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nPodaj nazwy tkanek oznaczonych na rysunku literami X i Y.\nX:\nY:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe, graficzne\n[…].\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n1) opisuje […] organizmy.\nIX. Różnorodność roślin.\n2. Rośliny lądowe i wtórnie wodne. Zdający:\n3) rozpoznaje tkanki roślinne […] na\nschemacie […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie poprawnych nazw dwóch tkanek.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nX: łyko / floem / łyko pierwotne\nY: drewno / ksylem / metaksylem / drewno pierwotne","solution":"X: łyko / floem / łyko pierwotne\nY: drewno / ksylem / metaksylem / drewno pierwotne","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nNa rysunku przedstawiono wiązkę\nA. kolateralną otwartą.\nB. kolateralną zamkniętą.\nC. koncentryczną otwartą.\nD. koncentryczną zamkniętą.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nIX. Różnorodność roślin.\n2. Rośliny lądowe i wtórnie wodne. Zdający:\n3) rozpoznaje tkanki roślinne […] na\nschemacie […] i wykazuje związek ich\nbudowy z pełnioną funkcją;\n5) wykazuje związek budowy […]\nanatomicznej (pierwotnej i wtórnej) organów\nwegetatywnych roślin z pełnionymi przez\nnie funkcjami.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawną odpowiedź.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/4.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"4.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.3. (0-1)\nRozstrzygnij, do której grupy tkanek - stałych czy twórczych - należy miazga,\noraz określ jej funkcję w rozwoju rośliny.\nRozstrzygnięcie:\nFunkcja:\nsklerenchyma\nX\nmiazga\nY\nsklerenchyma\n4.1.\n0-1\n4.3.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nIX. Różnorodność roślin.\n2. Rośliny lądowe i wtórnie wodne. Zdający:\n3) rozpoznaje tkanki roślinne […] na\nschemacie […] i wykazuje związek ich\nbudowy z pełnioną funkcją;\n5) wykazuje związek budowy\n[…] anatomicznej (pierwotnej i wtórnej)\norganów wegetatywnych roślin z pełnionymi\nprzez nie funkcjami.\nZasady oceniania\n1 pkt - za rozstrzygnięcie, że miazga jest tkanką twórczą, oraz za poprawne określenie jej\nfunkcji w rozwoju rośliny - wytwarzanie tkanek przewodzących lub umożliwienie\nprzyrostu na grubość.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozstrzygnięcie: twórczych / merystematycznych\nPrzykładowe funkcje\nWytwarza (wtórne) drewno i łyko.\nWarunkuje wzrost pędu lub korzenia na grubość.","solution":"twórczych / merystematycznych","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/4.4","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"4.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.4. (0-1)\nPodaj nazwy dwóch przykładowych tkanek roślinnych, które zawierają komórki\no ścianach wysyconych ligniną.\n1.:\n2.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nIX. Różnorodność roślin.\n2. Rośliny lądowe i wtórnie wodne. Zdający:\n3) rozpoznaje tkanki roślinne […] na\nschemacie […] i wykazuje związek ich\nbudowy z pełnioną funkcją;\n5) wykazuje związek budowy […]\nanatomicznej (pierwotnej i wtórnej) organów\nwegetatywnych roślin z pełnionymi przez\nnie funkcjami.\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie dwóch poprawnych przykładów tkanek, które zawierają komórki\no ścianach wysyconych ligniną.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• 1.: sklerenchyma\n2.: ksylem\n• 1.: twardzica\n2.: drewno\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/4.5","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"4.5","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.5. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących tkanek przewodzących roślin.\nWybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nW korzeniach roślin okrytonasiennych o budowie pierwotnej występuje\nnaprzeciwległy układ tkanek przewodzących - drewna i łyka.\nP\nF\nW łodygach roślin okrytonasiennych drewno wtórne jest położone dośrodkowo\nwzględem łyka wtórnego.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.5. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n1) opisuje […] organizmy.\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe, graficzne\n[…].\nIX. Różnorodność roślin.\n2. Rośliny lądowe i wtórnie wodne. Zdający:\n3) rozpoznaje tkanki roślinne […] na\nschemacie […] i wykazuje związek ich\nbudowy z pełnioną funkcją;\n5) wykazuje związek budowy […]\nanatomicznej (pierwotnej i wtórnej) organów\nwegetatywnych roślin z pełnionymi przez\nnie funkcjami.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFP","solution":"FP","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nCzereśnia (Prunus avium) jest drzewem naturalnie występującym w polskich lasach, a także\ndrzewem owocowym uprawianym w sadach. W warunkach naturalnych czereśnie osiągają\ndo 30 metrów wysokości. Owoce czereśni mają mięsisty mezokarp i zdrewniały endokarp.\nPowierzchnia egzokarpu - skórki jest pokryta substancjami woskowymi. Poniżej\nprzedstawiono fotografię owoców czereśni (A) oraz schemat budowy owocu w przekroju\npodłużnym (B).\nUwaga: nie zachowano wspólnej skali fotografii i schematu.\nNa podstawie: www.ekologia.pl; Fotografia i schemat: Wikimedia Commons.\nWykaż związek między budową owocu czereśni a sposobem rozprzestrzeniania się tej\nrośliny w środowisku naturalnym.\nzarodek\nłupina nasienna\nowocnia:\nendokarp\nmezokarp\negzokarp\nA\nB\n4.4.\n0-1\n5.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nIX. Różnorodność roślin.\n5. Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się\nroślin. Zdający:\n6) wykazuje związek budowy owocu ze\nsposobem rozprzestrzeniania się roślin\nokrytonasiennych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie związku między budową owocu czereśni a sposobem jej\nrozprzestrzeniania, odnoszące się do: mięsistych owoców atrakcyjnych dla zwierząt\nlub do pestki odpornej na enzymy trawienne zwierząt ORAZ do rozprzestrzeniania\nnasion wraz z odchodami zwierząt (endozoochoria) lub przypadkowo przez\nzwierzęta.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nMięsiste owoce czereśni są endozoochoryczne - są zjadane przez ptaki, wydalające\npestki wraz z odchodami.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\nSoczysty mezokarp jest atrakcyjnym dla zwierząt pokarmem, a niestrawione nasiona -\npołykane razem z mięsistą częścią owocu i usunięte wraz z odchodami - przyczyniają\nsię do rozprzestrzenienia się czereśni w środowisku.\nW środku owocu jest zdrewniała pestka, która chroni nasiono przed strawieniem\nw układzie pokarmowym ptaków rozprzestrzeniających nasiona.\nAtrakcyjny kolor owoców czereśni zachęca zwierzęta do ich zjedzenia, a niestrawione\nnasiona, chronione przez pestkę, przyczyniają się do rozprzestrzeniania się czereśni.\nOwoce czereśni są wyraźnie widoczne dla ptaków, które się nimi żywią, ale mogą być\nprzypadkowo zgubione przez zwierzę.\nOwoce czereśni są widoczne dla ptaków, niektóre z nich zabierają całe owoce, zjadają\njedynie miąższ, a pestki porzucają w miejscach oddalonych od drzewa, które było\nźródłem owoców - co przyczynia się do rozprzestrzeniania tych roślin w środowisku.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nZdolność wiązania i redukcji azotu atmosferycznego mają m.in. bakterie z rodzaju\nRhizobium, żyjące w brodawkach roślin bobowatych, oraz wolnożyjące bakterie z rodzaju\nAzotobacter, które występują w strefie korzeniowej roślin. Substancjami odżywczymi\nAzotobacter chroococcum są węglowodany oraz inne związki organiczne (np. mannitol)\nwydzielane przez korzenie roślin.\nSformułowano następujące pytanie badawcze: Czy obecność dwóch szczepów\nA. chroococcum (AC1 i AC10) pozwala na zmniejszenie dawki nawozu azotowego -\nmocznika - bez zmniejszenia rozmiarów roślin bawełny?\nW tym celu z wykorzystaniem sześciu donic uprawianej bawełny przeprowadzono\nnastępujące badanie:\n• w pierwszych trzech donicach roślin bawełny stosowano nawożenie mocznikiem\nw różnych stężeniach - 100%, 75% albo 50% - w stosunku do dawki zalecanej przez\nproducenta\n• w pozostałych trzech donicach roślin bawełny wprowadzano do gleby szczepy\nA. chroococcum oraz 50% zalecanej dawki nawozu w następujących kombinacjach:\n‒ szczep AC1 oraz nawóz\n‒ szczep AC10 oraz nawóz\n‒ szczepy AC1 i AC10 wraz z nawozem.\nNastępnie zmierzono długości pędu i korzeni. Wykonano trzy niezależne powtórzenia\nkażdego z wariantów doświadczenia. Wyniki w postaci średnich arytmetycznych\nprzedstawiono na wykresach I i II.\nW badaniu sprawdzano również obecność substancji wydzielanych do gleby przez bakterie\ni wykazano obecność: auksyn, enzymów proteolitycznych oraz ureazy, rozkładającej\nmocznik do jonów amonowych i dwutlenku węgla.\nNa podstawie: F. Romero-Perdomo i in., Azotobacter chroococcum […],\n„Revista Argentina de Microbiología” 49, 2017.\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\ndługość korzenia, cm\nwarianty doświadczenia\n0\n20\n40\n60\n80\n100\n120\n140\n160\ndługość pędu, cm\nwarianty doświadczenia\n100% mocznika\n75% mocznika\n50% mocznika\nAC1 + 50% mocznika\nAC10 + 50% mocznika\nAC1 + AC10 + 50% mocznika\nI\nII\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nNa podstawie przedstawionych wyników badania sformułuj odpowiedź na postawione\npytanie badawcze.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozwijanie myślenia naukowego;\ndoskonalenie umiejętności planowania\ni przeprowadzania obserwacji\ni doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu\no wyniki badań. Zdający:\n5) […] formułuje wnioski.\nIX. Różnorodność roślin.\n4. Odżywianie się roślin. Zdający:\n5) przedstawia udział innych organizmów\n(bakterie glebowe i symbiotyczne, grzyby)\nw pozyskiwaniu pokarmu przez rośliny.\nZasady oceniania\n1 pkt - za pozytywną odpowiedź na postawione pytanie badawcze.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nTak.\nTak, pozwala to na ograniczenie używania nawozu.\nRównoczesna obecność dwu badanych szczepów Azotobacter chroococcum pozwala na\nograniczenie używania sztucznych nawozów azotowych w uprawie bawełny.\nUprawa bawełny w obecności szczepu AC1 i AC10 tej bakterii pozwala na ograniczenie\nużywania syntetycznych nawozów azotowych.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWykaż związek między obecnością ureazy wydzielanej do gleby przez A. chroococcum\na wzrostem bawełny.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\nIX. Różnorodność roślin.\n4. Odżywianie się roślin. Zdający:\n5) przedstawia udział innych organizmów\n(bakterie glebowe i symbiotyczne, grzyby)\nw pozyskiwaniu pokarmu przez rośliny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe, graficzne,\nliczbowe.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie związku między obecnością ureazy wydzielanej do gleby\nprzez A. chroococcum a wzrostem bawełny, uwzględniające rozkład przez urazę\nmocznika do jonów amonowych, łatwiej przyswajanych przez bawełnę.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nUreaza katalizuje rozkład mocznika dostarczanego jako nawóz do jonów amonowych,\nktóre są łatwiej przyswajalną formą azotu dla roślin.\nTen enzym katalizuje reakcję, w wyniku której z mocznika dostarczanego jako nawóz\npowstają jony amonowe łatwo przyswajane przez rośliny.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/6.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"6.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nUzupełnij zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B\noraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.\nBakteria A. chroococcum jest\n, który czerpie energię z utleniania związków\nA. chemoautotrofem\nC. organicznych\nB. heterotrofem\nD. mineralnych","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i […] formułuje\nwnioski;\n2) przedstawia […] argumenty związane\nz omawianymi zagadnieniami biologicznymi.\nVI. Bakterie i archeowce. Zdający:\n3) przedstawia czynności życiowe bakterii:\nodżywianie (chemoautotrofizm […],\nheterotrofizm) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne uzupełnienie zdania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nBC","solution":"BC","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/6.4","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"6.4","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.4. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2.\nTryb życia A. chroococcum jest\nA.\npasożytniczy,\nponieważ\nta bakteria\n1.\nwydziela enzymy proteolityczne.\nB.\nsaprobiontyczny,\n2.\nodżywia się martwą materią organiczną.\nA B\nC D\n6.1.\n0-1\n6.2.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":"B2","answer_text":"Zadanie 6.4. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i […] formułuje\nwnioski;\nVI. Bakterie i archeowce. Zdający:\n3) przedstawia czynności życiowe bakterii:\nodżywianie ([…] heterotrofizm) […].\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\n2) przedstawia […] argumenty związane\nz omawianymi zagadnieniami biologicznymi.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB2","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/6.5","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"6.5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.5. (0-1)\nRozstrzygnij, jaka zależność - mutualizm czy komensalizm - występuje między\nbakteriami z rodzaju Rhizobium a roślinami bobowatymi. Odpowiedź uzasadnij,\nodwołując się do definicji wybranej zależności oraz do przykładów korzyści\nlub strat odnoszonych przez wymienione organizmy.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.5. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n5) przedstawia i wyjaśnia zależności między\norganizmami […].\nXVII. Ekologia.\n3. Ekologia ekosystemu. Ochrona\ni gospodarka ekosystemami. Zdający:\n1) wyjaśnia znaczenie zależności\nnieantagonistycznych (mutualizm […],\nkomensalizm) w ekosystemie i podaje ich\nprzykłady.\nZasady oceniania\n1 pkt - za rozstrzygnięcie, że jest to mutualizm, wraz z poprawnym uzasadnieniem,\nodnoszącym się do korzyści uzyskiwanych zarówno przez rośliny - dostęp do\nzwiązków azotowych, jak i bakterie - otrzymywanie substancji pokarmowych.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozstrzygnięcie: Mutualizm\nPrzykładowe uzasadnienia\nBakterie otrzymują produkty fotosyntezy od rośliny, a rośliny mają łatwiejszy dostęp do\nzwiązków azotowych. Jest to więc zależność obustronnie korzystna, czyli mutualizm.\nMutualizm to relacja dwóch organizmów, w której obydwa osiągają korzyść netto. W tym\nprzypadku rośliny otrzymują związki zawierające azot, a bakterie uzyskują związki\norganiczne wytworzone przez rośliny.","solution":"Mutualizm","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nKtóry z przedstawionych stawonogów należy do owadów? Wybierz właściwą\nodpowiedź spośród podanych.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n1) […] rozpoznaje organizmy.\nX. Różnorodność zwierząt. Zdający:\n3) wymienia cechy pozwalające na\nrozróżnienie […] stawonogów (skorupiaków,\npajęczaków i owadów) […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawną odpowiedź.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nObecnie uważa się, że glista ludzka i świńska należą do tego samego gatunku - Ascaris\nlumbricoides. Ta glista pasożytuje w jelicie cienkim swego żywiciela i wywołuje chorobę\nzwaną glistnicą. Zapłodnione jaja pasożyta, wydalone wraz z kałem, rozwijają się w glebie:\ntworzy się wtedy w jajach pierwsza postać larwalna, a po linieniu - kolejna, i w ten sposób\njaja dojrzewają do postaci inwazyjnej. Wykazano, że jajo może zachować żywotność\nw środowisku przez kilka lat. Zarażenie następuje przez zjedzenie jaj inwazyjnych, z których\nw jelicie cienkim wykluwają się larwy. Larwy wraz z krwią wędrują do płuc. W pęcherzykach\npłucnych dwukrotnie linieją, skąd przez drogi oddechowe wracają do układu pokarmowego,\naby ponownie umiejscowić się w jelicie cienkim, gdzie glisty osiągają dojrzałość płciową.\nNa podstawie: T. Kłapeć i A. Cholewa, Zagrożenia dla zdrowia związane ze stosowaniem nawozów organicznych\ni organiczno-mineralnych, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 18(2), 2012.\nD.\nA.\nB.\nC.\n6.5.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nNa podstawie schematu przedstawiającego układ krwionośny człowieka uporządkuj\ndrogę larw glisty ludzkiej. Wpisz w tabelę kolejne numery tak, aby przedstawiały one\nwędrówkę larw z jelita cienkiego do płuc.\nNa podstawie: Wikimedia Commons.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka na różnych poziomach złożoności\ni w poszczególnych etapach ontogenezy.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n3) Wymiana gazowa i krążenie. Zdający:\np) przedstawia budowę serca człowieka\noraz krążenie krwi w obiegu płucnym\ni ustrojowym.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne ustalenie kolejności narządów i naczyń krwionośnych, którymi larwy\nglisty wędrują z jelita cienkiego do płuc.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\njelito cienkie\n1\nżyła główna dolna\n5\nżyła wrotna\n2\nserce\n6\nżyła wątrobowa\n4\ntętnice płucne\n7\nnaczynia krwionośne wątroby\n3\npłuca\n8","solution":"<table>\n<tr><td>jelito cienkie</td><td>1</td></tr>\n<tr><td>żyła główna dolna</td><td>5</td></tr>\n<tr><td>żyła wrotna</td><td>2</td></tr>\n<tr><td>serce</td><td>6</td></tr>\n<tr><td>żyła wątrobowa</td><td>4</td></tr>\n<tr><td>tętnice płucne</td><td>7</td></tr>\n<tr><td>naczynia krwionośne wątroby</td><td>3</td></tr>\n<tr><td>płuca</td><td>8</td></tr>\n</table>","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWykaż, że podczas wędrówki w organizmie człowieka larwy glisty ludzkiej uszkadzają\nśródbłonek naczyń włosowatych płuc.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka na różnych poziomach złożoności\ni w poszczególnych etapach ontogenezy.\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n3) Wymiana gazowa i krążenie. Zdający:\ng) wykazuje związek między budową\na funkcją elementów układu oddechowego\nczłowieka,\np) przedstawia budowę serca człowieka\noraz krążenie krwi w obiegu płucnym\ni ustrojowym.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że podczas wędrówki w organizmie człowieka larwy glisty\nludzkiej uszkadzają śródbłonek naczyń włosowatych, uwzględniające przechodzenie\nlarw z krwiobiegu płucnego do pęcherzyków płucnych.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nW czasie wędrówki w organizmie człowieka larwy przedostają się z krwi do płuc, co\npowoduje uszkodzenie naczyń włosowatych, oplatających pęcherzyki płucne.\nPęcherzyki płucne otoczone są siecią naczyń włosowatych, którymi wędrują larwy glisty.\nAby dostać się z krwiobiegu do wnętrza pęcherzyków, larwy glisty muszą uszkodzić\nśródbłonek naczyń włosowatych.\nAby dostać się z krwi do światła pęcherzyków płucnych, larwy glisty ludzkiej muszą\nprzebić się przez śródbłonek naczyń włosowatych płuc.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/8.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"8.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nUzasadnij, że jaja A. lumbricoides stanowią zagrożenie dla potencjalnego żywiciela\ndopiero po pewnym czasie od ich złożenia.\njelito cienkie\n1\nżyła główna dolna\nżyła wrotna\nserce\nżyła wątrobowa\ntętnice płucne\nnaczynia krwionośne wątroby\npłuca\n8\nwątroba\nnerka\npłuco\njelito\n8.1.\n0-1\n8.2.\n0-1\n8.3.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami […].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n9) Rozmnażanie i rozwój. Zdający:\nf) analizuje na podstawie schematu cykle\nrozwojowe zwierząt pasożytniczych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne uzasadnienie, uwzględniające konieczność rozwoju larw (inwazyjnych)\nw jajach.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nJaja glisty ludzkiej wymagają czasu, aby rozwinęły się w nich inwazyjne postaci larw.\nAby jajo przekształciło się do postaci inwazyjnej, muszą być sprzyjające warunki, które\numożliwią wytworzenie się pierwszej postaci larwalnej, a po linieniu - kolejnej, co jest\nkonieczne do kontynuowania cyklu rozwojowego pasożyta w organizmie gospodarza.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nDlatego, że w złożonych jajach nie ma postaci larwy inwazyjnej. Jej rozwój wymaga\nczasu i odpowiednich warunków środowiska zewnętrznego.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-8.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/8.4","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"8.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.4. (0-1)\nNa podstawie przedstawionych informacji wykaż, że stosowanie odchodów świń jako\nnaturalnego nawozu może przyczynić się do rozwoju glistnicy u ludzi.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami […].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n9) Rozmnażanie i rozwój. Zdający:\nf) analizuje na podstawie schematu cykle\nrozwojowe zwierząt pasożytniczych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że stosowanie odchodów świń jako naturalnego nawozu\nmoże przyczynić się do rozwoju glistnicy u ludzi, uwzględniające możliwość zarażenia\nsię glistnicą zarówno świni, jak i człowieka.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nNawożenie pól, łąk i ogrodów obornikiem uzyskanym podczas chowu świń, w którym\nznajdują się jaja glisty, może doprowadzić do wzrostu zachorowalności ludzi na glistnicę,\nponieważ glista ludzka i glista świńska należą do tego samego gatunku i możliwy jest ich\nrozwój zarówno w organizmie człowieka, jak i świni.\nŚwinie mogą być żywicielami Ascaris lumbricoides, wskutek czego w ich kale mogą się\nznaleźć jaja tej glisty. Nawożenie roślin takimi odchodami może sprawić, że na plonach\nznajdą się postaci inwazyjne A. lumbricoides, które może spożyć człowiek.\nW odchodach świń mogą znajdować się jaja glisty. Ponieważ glista ludzka i świńska\nnależą do tego samego gatunku, mogą rozwijać się zarówno w organizmie świń, jak\ni człowieka.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-8.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"9","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-3)\nNa poniższych zdjęciach (A-D) przedstawiono cztery różne gatunki kręgowców.\nUwaga: nie zachowano wspólnej skali.\nA. dudek\nB. salamandra plamista\nC. żmija zygzakowata\nD. delfin zwyczajny\nFotografie: Wikimedia Commons - O. Dugornay (delfin zwyczajny), S. Ryzhkov (salamandra plamista),\nB. Trapp (żmija zygzakowata), L. Viatour (dudek).\n8.4.\n0-1\nMBIP-R0_100\nUzupełnij tabelę. W każdym wierszu tabeli wpisz oznaczenia literowe wszystkich\ngatunków zwierząt należących do danej grupy, wybrane spośród A-D.\nGrupa zwierząt\nOznaczenia literowe zwierząt\nZwierzęta trójwarstwowe\nOwodniowce\nZwierzęta stałocieplne","answer":"A, B, C, D","answer_text":"Zadanie 9. (0-3)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębienie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących\nna różnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n1) […] rozpoznaje organizmy.\nX. Różnorodność zwierząt. Zdający:\n1) rozróżnia zwierzęta dwuwarstwowe\ni trójwarstwowe; owodniowce\ni bezowodniowce […]; skrzelodyszne\ni płucodyszne; zmiennocieplne i stałocieplne\n[…];\n4) wymienia cechy pozwalające na\nrozróżnienie ryb, płazów, gadów, ssaków\ni ptaków; na podstawie tych cech\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\nidentyfikuje organizm jako przedstawiciela\njednej z tych grup.\nZasady oceniania\n3 pkt - za poprawne wypełnienie trzech wierszy tabeli.\n2 pkt - za poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli.\n1 pkt - za poprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZwierzęta trójwarstwowe\nA, B, C, D\nOwodniowce\nA, C, D\nZwierzęta stałocieplne\nA, D","solution":"<table>\n<tr><td>Zwierzęta trójwarstwowe</td><td>A, B, C, D</td></tr>\n<tr><td>Owodniowce</td><td>A, C, D</td></tr>\n<tr><td>Zwierzęta stałocieplne</td><td>A, D</td></tr>\n</table>","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nW żołądku człowieka wyróżnia się następujące części: wpustową, dno żołądka, trzon\nżołądka i część odźwiernikową. Błona śluzowa wyściełająca żołądek jest silnie pofałdowana.\nWystępują w niej gruczoły wytwarzające pepsynogen oraz komórki okładzinowe,\nwytwarzające kwas solny. W części odźwiernikowej żołądka występują liczne gruczoły\nwytwarzające śluz. Mieszanie się masy pokarmowej w żołądku, w wyniku skurczów\nperystaltycznych, jest procesem stosunkowo powolnym. Na rysunku przedstawiono żołądek\ni dwunastnicę człowieka oraz gruczoły związane z tym odcinkiem jelita.\nNa podstawie: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, National Institutes of Health,\nBethesda 2025.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Podaj nazwy narządów oznaczonych na rysunku literami X i Y oraz\nokreśl znaczenie tych narządów dla trawienia tłuszczów.\nStruktura\nNazwa narządu\nZnaczenie narządu\nX\nY\ntrzustka\ndwunastnica\nżołądek\nY\nX\n9.\n0-1-\n2-3\n10.1.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka na różnych poziomach złożoności\ni w poszczególnych etapach ontogenezy.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n1) Odżywianie się. Zdający:\nd) przedstawia związek budowy odcinków\nprzewodu pokarmowego człowieka\nz pełnioną przez nie funkcją,\ne) przedstawia rolę wydzielin gruczołów\ni komórek gruczołowych w obróbce\npokarmu.\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie poprawnych nazw i znaczenia tych narządów, które oznaczono na\nrysunku literami X i Y.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nStruktura\nNazwa narządu\nZnaczenie narządu\nX\nwątroba\nwytwarzanie żółci\nY\npęcherzyk żółciowy\nprzechowywanie/uwalnianie żółci\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"<table>\n<tr><th>Struktura</th><th>Nazwa narządu</th><th>Znaczenie narządu</th></tr>\n<tr><td>X</td><td>wątroba</td><td>wytwarzanie żółci</td></tr>\n<tr><td>Y</td><td>pęcherzyk żółciowy</td><td>przechowywanie/uwalnianie żółci</td></tr>\n</table>","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nOkreśl dwie przykładowe funkcje, które pełni w żołądku kwas solny.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka na różnych poziomach złożoności\ni w poszczególnych etapach ontogenezy.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n1) Odżywianie się. Zdający:\nd) przedstawia związek budowy odcinków\nprzewodu pokarmowego człowieka\nz pełnioną przez nie funkcją,\ne) przedstawia rolę wydzielin gruczołów\ni komórek gruczołowych w obróbce\npokarmu.\nZasady oceniania\n1 pkt - za określenie dwóch funkcji kwasu solnego w żołądku.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n1. Wstępna denaturacja białek pokarmowych.\n2. Aktywacja pepsynogenu.\n1. Zapewnia optymalne pH dla trawienia białek.\n2. Chroni układ pokarmowy przed infekcjami. / Działa bakteriobójczo.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/10.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"10.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.3. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących żołądka. Wybierz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nRozciąganie ścian żołądka przez pokarm jest czynnikiem stymulującym\nskurcze mięśniówki żołądka.\nP\nF\nSkurcze odźwiernika zapobiegają cofaniu się treści żołądkowej\ndo przełyku.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka na różnych poziomach złożoności\ni w poszczególnych etapach ontogenezy.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n1) Odżywianie się. Zdający:\nd) przedstawia związek budowy odcinków\nprzewodu pokarmowego człowieka\nz pełnioną przez nie funkcją.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPF\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.","solution":"PF","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/10.4","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"10.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.4. (0-1)\nOkreśl, z jakiego rodzaju tkanki mięśniowej jest zbudowana mięśniówka żołądka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka na różnych poziomach złożoności\ni w poszczególnych etapach ontogenezy.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n1) Odżywianie się. Zdający:\nd) przedstawia związek budowy odcinków\nprzewodu pokarmowego człowieka\nz pełnioną przez nie funkcją.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne określenie rodzaju tkanki mięśniowej, z którego jest zbudowana\nmięśniówka żołądka.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\ngładkiej / mięśnie gładkie","solution":"gładkiej / mięśnie gładkie","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-1)\nSerotonina jest neuroprzekaźnikiem uwalnianym do szczeliny synaptycznej. Cząsteczki\nserotoniny dyfundują w poprzek szczeliny synaptycznej i łączą się z receptorami w błonie\nkomórkowej neuronów postsynaptycznych, co w przypadku receptorów 5-HT3 prowadzi do\notwarcia kanałów jonowych i depolaryzacji błony postsynaptycznej. Aby neuron\npostsynaptyczny szybko uległ repolaryzacji, pozostała ilość neuroprzekaźnika w szczelinie\nsynaptycznej musi zostać szybko usunięta - serotonina jest transportowana z powrotem\ndo zakończeń synaptycznych (wychwyt zwrotny). Niektóre leki przeciwdepresyjne są\ninhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny.\nNa podstawie: E.P. Solomon i in., Biologia, Warszawa 2020.\nOkreśl wpływ inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny na stężenie serotoniny\nw szczelinie synaptycznej oraz na szybkość repolaryzacji neuronu postsynaptycznego\nzawierającego receptory 5-HT3.\n1. Wpływ na stężenie serotoniny:\n2. Wpływ na szybkość repolaryzacji:\n10.2.\n0-1\n10.4.\n0-1\n11.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n6) Regulacja nerwowa. Zdający:\nb) przedstawia działanie synapsy\nchemicznej, uwzględniając rolę\nprzekaźników chemicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne określenie dodatniego wpływu inhibitorów wychwytu serotoniny na\nstężenie serotoniny oraz ujemnego wpływu na szybkość repolaryzacji.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n1. Wpływ na stężenie serotoniny: utrzymanie wysokiego stężenia.\n2. Wpływ na szybkość repolaryzacji: spowolnienie.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nDo podstawowych azotowych produktów metabolizmu zwierząt należą: amoniak, mocznik\ni kwas moczowy. Ich cząsteczki różnią się złożonością budowy, rozpuszczalnością w wodzie,\ntoksycznością oraz nakładem energetycznym związanym z ich syntezą.\nN\nH\nH\nH\nN\nN\nH\nH\nO\nH\nH\nN\nN\nO\nO\nN\nN\nO\nH\nH\nH\nH\namoniak\nmocznik\nkwas moczowy\nNa podstawie: E.P. Solomon i in., Biologia, Warszawa 2020.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWybierz spośród powyższych i zapisz nazwę związku azotowego, którego wydalanie\nwiąże się z:\n1. największą stratą wody przez organizm -\n2. największym nakładem energii -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n4) Wydalanie i osmoregulacja. Zdający:\nb) przedstawia istotę procesu wydalania\noraz wymienia substancje, które są\nwydalane z organizmu.\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie poprawnych nazw dwóch związków.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. amoniak\n2. kwas moczowy","solution":"1. amoniak\n2. kwas moczowy","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego zwierzęta żyjące w wodzie najczęściej wydalają amoniak,\na zwierzęta lądowe - mocznik lub kwas moczowy. W odpowiedzi uwzględnij\ngospodarkę wodną tych organizmów i właściwości wymienionych produktów\nprzemiany materii.\n12.1.\n0-1\n12.2.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne\nzachodzące w wybranych organizmach\ni w środowisku;\n5) przedstawia i wyjaśnia zależności […]\nmiędzy organizmem a środowiskiem.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n4) Wydalanie i osmoregulacja. Zdający:\nb) przedstawia istotę procesu wydalania\noraz wymienia substancje, które są\nwydalane z organizmu;\nc) wykazuje związek między środowiskiem\nżycia zwierząt i rodzajem wydalanego\nazotowego produktu przemiany materii.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do oszczędniejszej gospodarki wodnej\nzwierząt lądowych w porównaniu do zwierząt wodnych ORAZ do toksyczności i do\nrozpuszczalności w wodzie azotowych produktów metabolizmu w wodzie.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\nPrzykładowe odpowiedzi\nAmoniak jest związkiem bardziej toksycznym od mocznika i od kwasu moczowego.\nOrganizmy wodne mogą pozbywać się nadmiaru amoniaku bezpośrednio do wody, który\nnatychmiast rozcieńcza się w środowisku wodnym. Organizmy lądowe syntetyzują\nmocznik lub kwas moczowy, które są mniej toksyczne i mogą osiągać wyższe stężenia\nw organizmie.\nOrganizmy wodne nie muszą oszczędzać wody, a więc mogą wydalać wraz z wodą\nbezpośredni produkt deaminacji aminokwasów - amoniak, który jest dobrze\nrozpuszczalny w wodzie. Organizmy lądowe oszczędzają wodę i dlatego syntezują kwas\nmoczowy, który praktycznie nie rozpuszcza się w wodzie, lub mocznik, który jest mniej\ntoksyczny od amoniaku i dlatego może osiągać wyższe stężenia w organizmie.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nKrew i jej składniki są substancjami medycznymi pochodzenia ludzkiego. Pod pojęciem krwi\npełnej jest rozumiana krew pobrana od zdrowego dawcy, zawierająca wszystkie składniki\nkrwi. Obecnie przetaczanie krwi pełnej w zasadzie nie jest już stosowane, a pacjentom są\nprzetaczane jedynie składniki krwi, których niedobór występuje u danej osoby. Koncentrat\nkrwinek czerwonych (KKCz) zawiera jednak pewną ilość osocza, ponieważ otrzymuje się go\nz krwi pełnej, a proces usuwania osocza nie ma 100% wydajności.\nPrzetoczenie krwi jest poprzedzone dwukrotnym oznaczeniem grupy krwi biorcy w układzie\nABO oraz próbą zgodności serologicznej, podczas której jest weryfikowana zgodność grup\nkrwi dawcy i biorcy. Do oznaczania przynależności grupowej krwi w układzie ABO służą\nhemotesty, zawierające aglutyniny anty-A (α) uzyskane z krwi grupy B, aglutyniny anty-B (β)\nuzyskane z krwi grupy A oraz aglutyniny anty-A (α) i anty-B (β) uzyskane z krwi grupy O.\nTechnika oznaczania grupy krwi polega na dodaniu do surowicy testowej zawiesiny\nbadanych krwinek w soli fizjologicznej oraz na obserwacji, czy zachodzi ich aglutynacja\n(zlepianie się).\nNiebezpieczeństwo powikłań po przetoczeniu krwi jest minimalizowane przez stosowanie\ndo transfuzji krwi grupy jednoimiennej, czyli takiej, jaką ma pacjent. Jeżeli grupa krwi biorcy\nnie jest znana, a występują bezpośrednie zagrożenie życia chorego i konieczność\nnatychmiastowego przetoczenia, lekarz może podjąć decyzję o podaniu KKCz grupy O.\nGrupa krwi w układzie ABO jest warunkowana przez allele kodominujące IA i IB oraz allel\nrecesywny i.\nNa podstawie: praca zbiorowa, Wytyczne w zakresie leczenia krwią i jej składnikami\noraz produktami krwiopochodnymi w podmiotach leczniczych, Warszawa 2014;\nT. Brzozowski (red.), Konturek. Fizjologia człowieka, Wrocław 2019.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nPodaj grupę krwi układu ABO, której krwinki nie ulegają aglutynacji w żadnej\nz surowic testowych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka na różnych poziomach złożoności\n[…].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n2) Odporność. Zdający:\na) rozróżnia odporność […] komórkową\ni humoralną,\ne) wyjaśnia, na czym polega zgodność\ntkankowa […].\nSZKOŁA PODSTAWOWA\nIII. Organizm człowieka.\n4. Układ krążenia. Zdający:\n4) wymienia grupy krwi układu ABO […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne podanie grupy krwi układu ABO.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nO / grupa krwi O","solution":"O / grupa krwi O","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego przetoczenie KKCz grupy O może być szkodliwe dla biorcy, który\nma grupę krwi B. W odpowiedzi odnieś się do układu ABO.\n13.1.\n0-1\n13.2.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Pogłębianie znajomości uwarunkowań\nzdrowia człowieka. Zdający:\n5) dostrzega znaczenie osiągnięć\nwspółczesnej nauki w profilaktyce chorób.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n2) Odporność. Zdający:\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\na) rozróżnia odporność […] komórkową\ni humoralną,\ne) wyjaśnia, na czym polega zgodność\ntkankowa […].\nSZKOŁA PODSTAWOWA\nIII. Organizm człowieka.\n4. Układ krążenia. Zdający:\n4) wymienia grupy krwi układu ABO […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające występowanie aglutynin β (przeciwciał\nanty-B) w niewielkiej objętości osocza zawartego w preparacie KKCz grupy O ORAZ\nmożliwość aglutynacji czerwonych krwinek grupy B u biorcy.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPo przetoczeniu KKCz krwi grupy O we krwi biorcy pojawią aglutyniny β w niewielkim\nstężeniu - pochodzące z osocza pozostałego w KKCz od dawcy - które mogą spowodować\naglutynację krwinek biorcy.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/13.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"13.3","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.3. (0-3)\nRodzice, z których matka ma grupę krwi AB, a ojciec - grupę krwi O, spodziewają się\nkolejnego dziecka.\nPodaj genotypy rodziców. Wykonaj krzyżówkę genetyczną i na jej podstawie określ\nwszystkie możliwe grupy krwi potomstwa oraz prawdopodobieństwo wystąpienia\ngrupy krwi AB u kolejnego dziecka tej pary rodziców. Zastosuj oznaczenia alleli\npodane w tekście.\nGenotyp matki:\nGenotyp ojca:\nKrzyżówka genetyczna:\nMożliwe grupy krwi potomstwa:\nPrawdopodobieństwo wystąpienia grupy krwi AB: %\n13.3.\n0-1-\n2-3\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.3. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Pogłębianie znajomości uwarunkowań\nzdrowia człowieka. Zdający:\n4) rozumie znaczenie poradnictwa\ngenetycznego […].\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami […].\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje […] informacje\ntekstowe […].\nXIV. Genetyka klasyczna.\n1. Dziedziczenie cech. Zdający:\n1) zapisuje i analizuje krzyżówki […] oraz\nokreśla prawdopodobieństwo wystąpienia\nokreślonych […] fenotypów […]\nw pokoleniach potomnych, w tym cech\nwarunkowanych przez allele wielokrotne;\n2) przedstawia dziedziczenie jednogenowe\n[…] ([…] kodominacja […]).\nSZKOŁA PODSTAWOWA\nV. Genetyka. Zdający:\n8) wyjaśnia dziedziczenie grup krwi\nczłowieka (układ ABO, czynnik Rh).\nZasady oceniania\n3 pkt - za poprawne podanie genotypów rodziców, zapis krzyżówki genetycznej, określenie\nmożliwych grup krwi potomstwa oraz określenie prawdopodobieństwa wystąpienia\ngrupy krwi AB u dziecka.\n2 pkt - za poprawne podanie genotypów rodziców oraz zapis krzyżówki genetycznej.\n1 pkt - za poprawne podanie genotypów rodziców.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\nPrzykładowe odpowiedzi\nGenotyp matki: IAIB\nGenotyp ojca: ii\nKrzyżówka genetyczna:\nIA\nIB\nIA\nIB\ni\nIAi IBi\nalbo\ni\nIAi IBi\ni\nIAi IBi\nMożliwe grupy krwi potomstwa: A, B\nPrawdopodobieństwo wystąpienia grupy krwi AB: 0%","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-13.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nLimfocyty B mają zdolność rozpoznawania antygenów za pomocą przeciwciał związanych\nz błoną komórkową. Aktywowane limfocyty B dzielą się i przekształcają się w plazmocyty,\nktóre syntetyzują przeciwciała w formie rozpuszczalnej, rozpoznające te same antygeny.\nKomórki plazmatyczne są w stanie wytwarzać nawet do 3 000 cząsteczek przeciwciał\nna sekundę.\nNa podstawie różnic w budowie wyróżnia się pięć klas przeciwciał, z których jedynie\nprzeciwciała klasy IgG pokonują barierę łożyskową.\nNa poniższych zdjęciach z transmisyjnego mikroskopu elektronowego przedstawiono\nlimfocyt B (zdjęcie I) oraz plazmocyt (zdjęcie II).\nUwaga: Nie zachowano proporcji wielkości przedstawionych komórek.\nŹródło: T. Clark Brelje i R.L. Sorenson, Histology Guide,\nUniversity of Minnesota, Minneapolis 2025 (histologyguide.com).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz\nodpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.\nAby limfocyt B przekształcił się w plazmocyt i zaczął wytwarzać przeciwciała, w większości\nprzypadków jest konieczna aktywacja limfocytów B przez\n. Część aktywowanych\nlimfocytów B przekształca się w\nA. erytrocyty\nC. komórki pamięci\nB. limfocyty Th\nD. limfocyty Tc\nX\nI\nII\nA B\nC D\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne\nzachodzące w wybranych organizmach […].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n2) Odporność. Zdający:\na) rozróżnia odporność […] nabytą (swoistą)\noraz komórkową i humoralną,\nc) przedstawia […] komórki układu\nodpornościowego człowieka.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne uzupełnienie zdań.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nBC","solution":"BC","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nPodaj pełną nazwę struktury komórkowej oznaczonej na zdjęciu literą X, związanej\nz wytwarzaniem przeciwciał przez plazmocyt.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n1) opisuje […] organizmy.\nII. Komórka. Zdający:\n1) rozpoznaje elementy budowy komórki\neukariotycznej […] na mikrofotografii […];\n7) przedstawia błony wewnątrzkomórkowe\njako zintegrowany system strukturalno-\n-funkcjonalny […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie poprawnej nazwy - szorstka siateczka śródplazmatyczna.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nszorstka siateczka śródplazmatyczna / siateczka śródplazmatyczna szorstka","solution":"szorstka siateczka śródplazmatyczna / siateczka śródplazmatyczna szorstka","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/14.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"14.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.3. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nDzięki przeciwciałom przechodzącym przez łożysko płód uzyskuje odporność\nA. nieswoistą bierną.\nB. nieswoistą czynną.\nC. swoistą bierną.\nD. swoistą czynną.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 14.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne\nzachodzące w wybranych organizmach […].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n2) Odporność. Zdający:\na) rozróżnia odporność wrodzoną\n(nieswoistą) i nabytą (swoistą) oraz\nkomórkową i humoralną,\nb) opisuje sposoby nabywania odporności\nswoistej (czynny i bierny).\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-14.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nAmniopunkcja polega na pobraniu próbki płynu owodniowego w celu diagnostyki chorób\npłodu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących amniopunkcji. Wybierz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nPróbka płynu owodniowego zawiera DNA płodu.\nP\nF\nAmniopunkcję wykonuje się w celu określenia czynności elektrycznej serca\npłodu.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nV. Pogłębianie znajomości uwarunkowań\nzdrowia człowieka. Zdający:\n2) rozumie znaczenie badań\nprofilaktycznych […].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n9) Rozmnażanie i rozwój. Zdający:\nn) […] wyjaśnia istotę i znaczenie badań\nprenatalnych.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPF","solution":"PF","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"15.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nPodaj przykład choroby płodu, którą można zdiagnozować na podstawie analizy\npobranego płynu owodniowego.\n15.2.\n0-1\n14.2.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nV. Pogłębianie znajomości uwarunkowań\nzdrowia człowieka. Zdający:\n2) rozumie znaczenie badań\nprofilaktycznych […].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n9) Rozmnażanie i rozwój. Zdający:\nn) […] wyjaśnia istotę i znaczenie badań\nprenatalnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie poprawnego przykładu choroby możliwej do zdiagnozowania\nna podstawia analizy płynu owodniowego.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nzespół Downa\nzespół Turnera\nzespół Klinefeltera\nmukowiscydoza\nfenyloketonuria","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nU owiec gen BMP15 zlokalizowany jest na chromosomie X i zawiera dwa eksony oddzielone\nod siebie intronem o długości ok. 5400 pz (par zasad), a pełna długość sekwencji kodującej\n(z uwzględnieniem kodonu stop) to 1182 pz. Składnikiem propeptydu białka BMP15\n(niedojrzałego białka) jest peptyd sygnałowy, który następnie ulega usunięciu. Dojrzała forma\nbiałka BMP15 składa się ze 125 aminokwasów.\nW poniższej tabeli opisano dwa zmutowane allele genu BMP15. Allele Fec XB oraz Fec XL są\nodpowiedzialne za zwiększenie częstości owulacji u owiec.\nAllel\ngenu\nBMP15\nPodstawienie\nnukleotydowe\nw kodonie\nPozycja podstawionej reszty\naminokwasowej\nw propeptydzie\nw dojrzałym białku\nFec XB\nAGC → AUC\n367\n99\nFec XL\nUGU → UAU\n321\n53\nNa podstawie: G. Smołucha i in., Genetyczny aspekt wysokiej plenności u owiec. Cz. I,\n„Wiadomości Zootechniczne” 1, 2012.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nNa podstawie przedstawionych informacji wykaż, że w procesie ekspresji genu BMP15\ndochodzi do potranskrypcyjnej obróbki RNA.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami […].\nXIII. Ekspresja informacji genetycznej.\nZdający:\n3) opisuje proces obróbki potranskrypcyjnej\nu organizmów eukariotycznych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że w procesie ekspresji genu BMP15 dochodzi do\npotranskrypcyjnej obróbki RNA, odnoszące się do wycinania intronu.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe odpowiedzi\nOwczy gen BMP15 składa się z dwóch eksonów oddzielonych od siebie intronem, który\njako odcinek niekodujący jest wycinany z pre-mRNA.\nPodczas obróbki potranskrypcyjnej zachodzi splicing, czyli wycięcie jednego intronu\ni połączenie ze sobą dwóch eksonów w mRNA BMP15.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się jedynie do definicji obróbki potranskrypcyjnej,\nbez odniesienia się do konkretnego przykładu np. „Po transkrypcji dochodzi w tym przypadku\ndo zmiany sekwencji cząsteczki RNA”.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nPodaj, z ilu reszt aminokwasowych składa się propeptyd BMP15 (niedojrzałe białko).\n16.1.\n0-1\n16.2.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe […],\nliczbowe.\nXIII. Ekspresja informacji genetycznej.\nZdający:\n4) przedstawia cechy kodu genetycznego;\n5) opisuje proces translacji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie właściwej liczby reszt aminokwasowych - 393.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n393","solution":"393","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/16.3","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"16.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz\nodpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.\nMutacje Fec XB i Fec XL są mutacjami\nMutacje Fec XB i Fec XL\nprzesunięciem ramki odczytu.\nA. genowymi\nC. skutkują\nB. chromosomowymi\nD. nie skutkują","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne\nzachodzące w wybranych organizmach […].\nXIV. Genetyka klasyczna.\n2. Zmienność organizmów. Zdający:\n5) przedstawia rodzaje mutacji genowych\noraz określa ich skutki.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne uzupełnienie zdań.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAD\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.","solution":"AD","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/16.4","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"16.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.4. (0-1)\nPodaj nazwy aminokwasów, których resztami różnią się białko kodowane przez\nprawidłowy allel genu BMP15 oraz białko kodowane przez zmutowany allel Fec XL.\nNazwa aminokwasu kodowanego przez\n1. prawidłowy allel:\n2. zmutowany allel Fec XL:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe […],\nliczbowe.\nXIII. Ekspresja informacji genetycznej.\nZdający:\n4) przedstawia cechy kodu genetycznego;\n5) opisuje proces translacji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne podanie nazw aminokwasów lub ich oznaczeń trójliterowych.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa aminokwasu kodowanego przez\n1. prawidłowy allel: cysteina / Cys.\n2. zmutowany allel Fec XL: tyrozyna / Tyr.","solution":"Nazwa aminokwasu kodowanego przez\n1. prawidłowy allel: cysteina / Cys.\n2. zmutowany allel $Fec X^{L}$: tyrozyna / Tyr.","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/16.5","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"16.5","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.5. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących skutków mutacji\nw sekwencjach nukleotydowych kodujących białka. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nPodstawienie jednego nukleotydu może prowadzić do przedwczesnego\nzakończenia translacji.\nP\nF\nDelecja całego kodonu - trójki nukleotydów - to mutacja milcząca,\nniewyrażająca się na poziomie białka.\nP\nF\nA B\nC D\n16.4.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.5. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne\nzachodzące w wybranych organizmach […].\nXIV. Genetyka klasyczna.\n2. Zmienność organizmów. Zdający:\n5) przedstawia rodzaje mutacji genowych\noraz określa ich skutki.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPF","solution":"PF","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nPoniżej zamieszczono drzewo filogenetyczne kręgowców, przedstawiające relacje\npokrewieństwa między rybami a czworonogami.\nŹródło: C.T. Bergstrom i L.A. Dugatkin, Evolution, Nowy Jork 2012.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nNa podstawie przedstawionego drzewa filogenetycznego oceń prawdziwość\nponiższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest\nfałszywe.\nWśród przedstawionych grup organizmów najbliżej spokrewnione są ptaki\ni krokodyle.\nP\nF\nWęże są bliżej spokrewnione z żółwiami niż z krokodylami.\nP\nF\nchrzęstnoszkieletowe\npromieniopłetwe\nmięśniopłetwe\npłazy\nssaki\nwęże\nżółwie\nkrokodyle\nptaki\nRYBY\nCZWORONOGI\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe, graficzne\n[…].\nXVI. Ewolucja. Zdający:\n2) określa pokrewieństwo ewolucyjne\ngatunków na podstawie analizy drzewa\nfilogenetycznego.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPF","solution":"PF","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWykaż, że tradycyjna klasyfikacja kręgowców - wyróżniająca gromady ryb, płazów,\ngadów, ptaków i ssaków - nie w pełni odzwierciedla ewolucyjne pokrewieństwo tych\nzwierząt.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe, graficzne\n[…].\nV. Zasady klasyfikacji i sposoby identyfikacji\norganizmów. Zdający:\n2) rozróżnia na drzewie filogenetycznym\ngrupy monofiletyczne, parafiletyczne\ni polifiletyczne; wykazuje, że klasyfikacja\norganizmów oparta jest na ich filogenezie.\nXVI. Ewolucja. Zdający:\n2) określa pokrewieństwo ewolucyjne\ngatunków na podstawie analizy drzewa\nfilogenetycznego.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że tradycyjna klasyfikacja nie odzwierciedla pokrewieństwa\newolucyjnego, uwzględniające brak monofiletyzmu ryb lub gadów.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nTradycyjna klasyfikacja nie odzwierciedla zależności ewolucyjnych, ponieważ gady to\ntakson parafiletyczny. Żeby był monofiletyczny, trzeba by zaliczać do niego też ptaki.\nTradycyjna klasyfikacja nie odzwierciedla zależności ewolucyjnych, ponieważ ryby to\ntakson parafiletyczny. Każdy klad obejmujący ryby obejmuje również czworonogi (płazy,\ngady, ptaki, ssaki).\nPtaki i krokodyle są ze sobą bliżej spokrewnione niż krokodyle, żółwie i węże, a to\nkrokodyle, żółwie i węże są w jednej gromadzie, odrębnej od ptaków.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-1)\nW komórkach zwierząt DNA znajduje się w jądrze komórkowym oraz w mitochondrium.\nDziedziczenie mitochondrialnego DNA określa się jako dziedziczenie pozajądrowe i zachodzi\nono według innych reguł niż dziedziczenie DNA jądrowego. Na poniższych rysunkach I i II\nprzedstawiono genotypy dwóch gamet - żeńskiej i męskiej, a na rysunku III - zygotę\npowstałą w wyniku połączenia się tych gamet.\nPodaj genotyp zygoty. W miejsca wyznaczone na rysunku III ( ) wpisz w jądrze\nkomórkowym i w mitochondrium odpowiednie oznaczenia alleli.\ngameta żeńska (1n)\nA\ngameta męska (1n)\na\ng\nG\nzygota (2n)\nmitochondrium\njądro\nkomórkowe\nRysunek I\nRysunek II\nRysunek III\n18.\n0-1\n17.2.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami […].\nXIV. Genetyka klasyczna.\n1. Dziedziczenie cech. Zdający:\n1) […] określa prawdopodobieństwo\nwystąpienia określonych genotypów […]\nw pokoleniach potomnych […];\n5) wyjaśnia istotę dziedziczenia\npozajądrowego.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie poprawnego genotypu zygoty.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• w jądrze komórkowym: Aa\n• w mitochondrium: G","solution":"w jądrze komórkowym: Aa\nw mitochondrium: G","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nGlifosat jest jednym z najczęściej stosowanych herbicydów. Jego działanie polega na\nzahamowaniu szlaku metabolicznego, który umożliwia roślinom, grzybom i bakteriom syntezę\naminokwasów aromatycznych - dla zwierząt aminokwasy aromatyczne są związkami\negzogennymi. W 1996 roku wprowadzono na rynek zmodyfikowaną genetycznie soję\nzawierającą gen kodujący kluczowy enzym opisanego szlaku, zmieniony tak, aby ten enzym\nbył niewrażliwy na działanie glifosatu. Dzięki temu rośliny soi mogą rosnąć i wydawać plony\nw obecności herbicydu. Od tego czasu opracowano też odmiany soi z innymi modyfikacjami\ngenetycznymi, zapewniającymi niewrażliwość na inne herbicydy, na szkodniki czy ze\nzmienioną zawartością kwasów tłuszczowych. W 2018 roku soja zajmowała około 50%\ncałkowitej powierzchni upraw transgenicznych na świecie.\nNa podstawie: K. Kumar i in., Genetically Modified Crops […], „Planta” 251(5), 2020.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWykaż, że stosowanie dużych ilości glifosatu może stanowić zagrożenie dla\nróżnorodności biologicznej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami […].\nXV. Biotechnologia. Podstawy inżynierii\ngenetycznej. Zdający:\n6) wyjaśnia, czym jest organizm\ntransgeniczny i GMO […];\n7) przedstawia potencjalne korzyści\ni zagrożenia wynikające z zastosowania\norganizmów modyfikowanych genetycznie\nw rolnictwie […].\nXVIII. Różnorodność biologiczna, jej\nzagrożenia i ochrona. Zdający:\n3) wykazuje wpływ działalności człowieka\n(intensyfikacji rolnictwa […]) na\nróżnorodność biologiczną.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że stosowanie dużych ilości glifosatu może stanowić\nzagrożenie dla różnorodności biologicznej, odnoszące się do szkodliwości\nstosowania glifosatu dla bakterii, dla grzybów lub dla roślin.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nGlifosat to silny herbicyd uniemożliwiający wzrost innych roślin niż transgeniczna soja.\nPo przedostaniu się do gleby glifosat działa również zabójczo na bakterie i na grzyby.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego glifosat jest nieskuteczny w zwalczaniu szkodników owadzich.\n19.1.\n0-1\n19.2.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami […].\nXV. Biotechnologia. Podstawy inżynierii\ngenetycznej. Zdający:\n6) wyjaśnia, czym jest organizm\ntransgeniczny i GMO […];\n7) przedstawia potencjalne korzyści\ni zagrożenia wynikające z zastosowania\norganizmów modyfikowanych genetycznie\nw rolnictwie […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, dlaczego glifosat jest nieskuteczny w zwalczaniu\nszkodników owadzich, odnoszące się do niewystępowania u zwierząt szlaku\nmetabolicznego hamowanego przez glifosat.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nGlifosat działa hamująco na szlak syntezy aminokwasów aromatycznych. Szlak ten nie\nwystępuje u zwierząt, które muszą przyjmować te aminokwasy z pokarmem. Główne miejsce\ndziałania glifosatu nie występuje więc u zwierząt, dlatego jest on nieskuteczny w zwalczaniu\nowadów.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nU wybrzeży Australii przeprowadzono badanie wpływu roślinożernych jeżowców\nna rozprzestrzenianie się brunatnic. Uważa się, że jeżowce są biotycznym czynnikiem\nograniczającym rozprzestrzenianie się tych glonów. Aby odróżnić efekty wywołane przez\njeżowce od efektu wywołanego przez ślimaka żywiącego się wodorostami - czareczkę -\nprzygotowano trzy poletka doświadczalne:\n• z pierwszego usunięto zarówno jeżowce, jak i czareczki\n• z drugiego usunięto tylko jeżowce\n• z trzeciego usunięto tylko czareczki.\nWyniki porównano z próbą kontrolną, w której występowały oba gatunki żywiące się\nbrunatnicami. Wyniki obserwacji zilustrowano na poniższym wykresie.\nNa podstawie: W.J. Fletcher, Interactions Among Subtidal Australian Sea Urchins, Gastropods, and Algae:\nEffects of Experimental Removals, „Ecological Monographs” 57(1), 1987.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nNa podstawie analizy wykresu rozstrzygnij, które zwierzęta - jeżowce czy czareczki -\nmiały decydujący wpływ na rozprzestrzenianie się brunatnic w badanym ekosystemie\nmorskim. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n0\n20\n40\n60\n80\n100\nsierpień 1982 r.\nluty 1983 r.\nsierpień 1983 r.\npokrycie glonami, %\nusunięte jeżowce i czareczki\nusunięte jeżowce\nusunięte czareczki\npróba kontrolna (występują\njeżowce i czareczki)\n20.1.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozwijanie myślenia naukowego\ni doskonalenie umiejętności […]\nwnioskowania w oparciu o wyniki badań.\nZdający:\n5) […] formułuje wnioski.\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n5) przedstawia i wyjaśnia zależności między\norganizmami […].\nXVII. Ekologia.\n3. Ekologia ekosystemu. Ochrona\ni gospodarka ekosystemami. Zdający:\n6) określa zależności pokarmowe\nw ekosystemie na podstawie analizy\nfragmentów sieci pokarmowych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za rozstrzygnięcie, że obecność jeżowców miała decydujący wpływ na ograniczenie\nrozprzestrzeniania się brunatnic, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się\ndo porównania wyników prób badawczych z próbą kontrolną.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozstrzygnięcie: Jeżowce\nPrzykładowe uzasadnienia\nUsunięcie jeżowców z poletka doświadczalnego stało się przyczyną znacznego\nzwiększenia się pokrycia glonami poletek badawczych w stosunku do próby kontrolnej,\nczego nie obserwowano po usunięciu czareczek.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\nUsunięcie jeżowców z poletka doświadczalnego spowodowało zdecydowanie bardziej\nintensywny rozwój brunatnic w stosunku do próby kontrolnej niż usunięcie czareczek.","solution":"Jeżowce","image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nJeżowce stanowią ważną część pożywienia wydr morskich.\nWyjaśnij, jak spadek liczebności wydr wpłynie na liczebność brunatnic w badanym\nekosystemie. W odpowiedzi uwzględnij zależności pokarmowe między opisanymi\norganizmami.\n20.2.\n0-1\nMBIP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nBIOLOGIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nBIOLOGIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nBIOLOGIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n5) przedstawia i wyjaśnia zależności między\norganizmami […].\nXVII. Ekologia.\n3. Ekologia ekosystemu. Ochrona\ni gospodarka ekosystemami. Zdający:\n6) określa zależności pokarmowe\nw ekosystemie na podstawie analizy\nfragmentów sieci pokarmowych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, jak spadek liczebności wydr wpłynie na spadek liczebności\nbrunatnic w badanym ekosystemie, uwzględniające zależności pokarmowe między\nwydrami, jeżowcami i brunatnicami.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nSpadek liczebności wydr stanie się przyczyną wzrostu liczebności jeżowców, które\ndoprowadzą do zmniejszenia ilości brunatnic, stanowiących ich pokarm.\nSpadek liczebności wydr doprowadzi do spadku liczebności brunatnic, ponieważ mniej\nwydr będzie polować na jeżowce, a tym samym więcej jeżowców będzie zjadać\nbrunatnice, przez co zostanie ograniczona liczebność tych glonów.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna"}]}