{"paper":{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":36,"source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nZapisz pełną konfigurację elektronową trójdodatniego jonu pierwiastka o liczbie\natomowej Z = 26.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Fe ma 26 elektronów. Fe³⁺ ma 23 elektrony. Konfiguracja: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d⁵. Elektrony są usuwane najpierw z orbitalu 4s, potem z 3d.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nW skład rdzenia atomowego pewnego pierwiastka E wchodzi: 15 protonów, 16 neutronów i X\nelektronów.\na) Podaj liczbę elektronów wchodzących w skład rdzenia atomowego.\nb) Napisz konfigurację elektronów walencyjnych dla atomu pierwiastka E za pomocą\npoziomów orbitalnych (zapis graficzny).","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Rdzeń atomowy zawiera tylko protony i neutrony - 0 elektronów. b) Z=15 to fosfor (P). Konfiguracja walencyjna: 3s² 3p³ (5 elektronów walencyjnych). Zapis graficzny: 3s: ↑↓ | 3p: ↑ ↑ ↑","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nNarysuj wykres przedstawiający zmiany masy radu-225 w ciągu 60 dni. Uwzględnij\nnastępujące informacje:\n• okres półtrwania 225Ra τ1/2 = 15 dni,\n• masa radionuklidu po upływie 60 dni wynosiła 0,1 mg.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":null,"solution":"60 dni to 4 okresy półtrwania (60/15=4). Masa początkowa: 0,1 × 2⁴ = 1,6 mg. Wykres wykładniczy: t=0→1,6mg, t=15→0,8mg, t=30→0,4mg, t=45→0,2mg, t=60→0,1mg.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono wartości elektroujemności wybranych pierwiastków wg Paulinga.\n1\n1\nH\n2,1\n2\n13\n14\n15\n16\n17\n2\nLi\n1,0\nBe\n1,5\nB\n2,0\nC\n2,5\nN\n3,0\nO\n3,5\nF\n4,0\n3\nNa\n0,9\nMg\n1,2\nAl\n1,5\nSi\n1,8\nP\n2,1\nS\n2,5\nCl\n3,0\n4\nK\n0,8\nCa\n1,0\nGa\n1,6\nGe\n1,8\nAs\n2,0\nSe\n2,4\nBr\n2,8\nUzupełnij poniŜsze zdania, korzystając z danych zawartych w tabeli.\nSól sodowa o największej róŜnicy elektroujemności pomiędzy pierwiastkami nazywa się\nSiarczek o największej róŜnicy elektroujemności pomiędzy pierwiastkami posiada\nwzór","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1) NaF - największa różnica EN: 4,0-0,9=3,1 (fluor ma najwyższą EN spośród chlorowców). 2) K₂S - największa różnica EN: 2,5-0,8=1,7 (potas ma najniższą EN w grupie).","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nPierwiastek gal występuje w przyrodzie w postaci dwóch izotopów 69Ga i 71Ga.\nOblicz procentowy skład izotopowy tego pierwiastka wiedząc, Ŝe masa atomowa galu\nwynosi 69,72 u.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Niech x = ułamek molowy ⁶⁹Ga. Równanie: 69x + 71(1-x) = 69,72. Rozwiązując: 69x + 71 - 71x = 69,72 → -2x = -1,28 → x = 0,64. Odpowiedź: ⁶⁹Ga = 64%, ⁷¹Ga = 36%.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nNa podstawie momentu dipolowego cząsteczek moŜna określić kształty prostych drobin\nchemicznych, np.: tlenku siarki(VI), tlenku węgla(IV), wody, amoniaku i tetrachlorometanu.\nUzupełnij tabelę, wpisując nazwy cząsteczek niepolarnych. Wybierz spośród\nwymienionych powyŜej związków chemicznych.\nMoment\ndipolowy\nKształt cząsteczki\nNazwa związku chemicznego\nµ = 0\ndigonalna\nµ = 0\ntrygonalna\nµ = 0\ntetraedryczna","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Digonalna: CO₂ (tlenek węgla(IV)) - cząsteczka liniowa, moment dipolowy się zeruje. Trygonalna: SO₃ (tlenek siarki(VI)) - symetria D₃h, moment zerowy. Tetraedryczna: CCl₄ (tetrachlorometan) - symetria Td, moment zerowy.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nPoniŜej przedstawiono geometrię cząsteczek: metanu, amoniaku i wody. We wszystkich\ncząsteczkach atom centralny występuje w stanie hybrydyzacji sp3. Kąty pomiędzy wiązaniami\nw cząsteczce metanu wynoszą 109°28’, co odpowiada wartości kąta tetraedrycznego.\nNatomiast w cząsteczce amoniaku kąty pomiędzy wiązaniami wynoszą 106°27’,\na w cząsteczce wody 104°30’.\nWyjaśnij przyczynę zmiany wartości kątów pomiędzy wiązaniami w cząsteczkach\namoniaku i wody w stosunku do wartości kąta tetraedrycznego.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":null,"solution":"W metanie C ma 4 pary wiążące i 0 par samotnych - kąt tetraedryczny 109°28'. W amoniaku N ma 3 pary wiążące i 1 parę samotną - repulsja para samotna-wiążąca jest większa niż wiążąca-wiążąca, więc kąt zmniejsza się do 106°27'. W wodzie O ma 2 pary wiążące i 2 pary samotne - większa repulsja powoduje dalsze zmniejszenie kąta do 104°30'.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nZakwalifikuj kaŜdy z kwasów o następujących wzorach:\nHClO4(stęŜ.), H2S(aq), HF(aq), H2SO4(stęŜ.), HNO3(stęŜ.), HCOOH(aq)\ndo odpowiedniej grupy lub grup związków (kwasy wieloprotonowe, kwasy słabe\nelektrolitycznie, kwasy o właściwościach utleniających).\nKwasy wieloprotonowe\nKwasy słabe elektrolitycznie\nKwasy o właściwościach utleniających","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wieloprotanowe: H₂S, H₂SO₄ (dwa atomów H do oddania). Słabe elektrolitycznie: H₂S, HF, HCOOH (słabo jonizują się w roztworze). Utleniające: HClO₄(stęż.), H₂SO₄(stęż.), HNO₃(stęż.) - mocne kwasy utleniające w stężonej postaci.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nOkreśl odczyn roztworów I, II i III na podstawie następujących danych:\nRoztwór\nDane\nOdczyn roztworu\nI\n3\ndm\nmol\n0,0001\n]\n[OH\nII\npH = 6\nIII\n3\n7\ndm\nmol\n10\n]\nH\n[","answer":null,"answer_text":null,"solution":"I: [OH⁻]=0,0001=10⁻⁴ → pOH=4 → pH=14-4=10 → zasadowy. II: pH=6 → kwaśny (pH<7). III: [H⁺]=10⁻⁷ → pH=7 → obojętny.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nśelazo spala się w chlorze, tworząc chlorek Ŝelaza(III), zgodnie z następującym równaniem\nreakcji:\n2Fe(s) + 3Cl2(g) → 2FeCl3(s)\nUzupełnij poniŜsze zdanie:\nW reakcji 1 mola atomów Ŝelaza z 2 molami cząsteczek chloru , przy załoŜeniu 100%\nwydajności reakcji, powstaje(-ą) mol(-e) cząsteczek chlorku Ŝelaza (III).\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Równanie: 2Fe + 3Cl₂ → 2FeCl₃. Z 1 mola Fe zużyje się 1,5 mola Cl₂ (z 2 dostępnych). Fe jest ograniczającym substratem. Powstanie 1 mol FeCl₃.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (3 pkt)\nNapisz równanie reakcji w formie jonowej skróconej, przebiegającej między jonami\nMnO4\n- i NO2\n- w środowisku obojętnym. Dobierz współczynniki stechiometryczne\nmetodą bilansu elektronowego.\nRównanie reakcji:\nBilans elektronowy:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Równanie jonowe skrócone: 2MnO₄⁻ + 3NO₂⁻ + H₂O → 2MnO₂ + 3NO₃⁻ + 2OH⁻. Bilans elektronowy: utlenienie: NO₂⁻ → NO₃⁻ + 2e⁻ (N: +3→+5, 2 elektrony). Redukcja: MnO₄⁻ + 3e⁻ → MnO₂ (Mn: +7→+4, 3 elektrony). Mnożąc: 3×(NO₂⁻→NO₃⁻+2e⁻) i 2×(MnO₄⁻+3e⁻→MnO₂), otrzymujemy 6 elektronów po obu stronach.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nW trzech probówkach (I, II i III) znajdują się wodne roztwory kwasów: chlorowodorowego\n(solnego), siarkowego(VI), azotowego(V). W celu zidentyfikowania zawartości probówek,\nprzeprowadzono dwa doświadczenia.\nDoświadczenie I:\nDo roztworów z probówek (I, II i III) dodano wodny roztwór azotanu(V) srebra(I).\nDoświadczenie II:\nDo roztworów z probówek (I, II i III) dodano wodny roztwór chlorku baru.\nObserwacje z doświadczeń przedstawiono w tabeli:\nNr probówki\nDoświadczenie I\nDoświadczenie II\nProbówka I\nbrak objawów reakcji\nbrak objawów reakcji\nProbówka II\nwytrąca się biały osad\nwytrąca się biały osad\nProbówka III\nwytrąca się biały osad\nbrak objawów reakcji\nNa podstawie opisu objawów reakcji napisz nazwy kwasów, znajdujących się\nw probówkach oznaczonych numerami I, II i III.\nProbówka I:\nProbówka II:\nProbówka III:\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n7","answer":null,"answer_text":null,"solution":"AgNO₃ reaguje z HCl dając biały osad AgCl. BaCl₂ reaguje z H₂SO₄ dając biały osad BaSO₄. Probówka I: brak obu osadów → HNO₃. Probówka II: oba osady → H₂SO₄. Probówka III: tylko osad z AgNO₃ → HCl.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2pkt)\nOblicz pH roztworu wodorotlenku wapnia, zawierającego 0,037 g Ca(OH)2 w 100 cm3\nroztworu.\nObliczenia:\nOdpowiedź:.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"M(Ca(OH)₂)=74 g/mol. n=0,037/74=0,0005 mol. V=0,1 dm³. c=0,0005/0,1=0,005 mol/dm³. [OH⁻]=2×0,005=0,01 mol/dm³. pOH=2. pH=14-2=12.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nZbudowano ogniwo składające się z dwóch półogniw redoks A i B.\nPółogniwo A:\nV\n23\n,1\nE\nO\nH\n7\nCr\n2\ne\n6\nH\n14\nO\nCr\n0\nA\n2\n3\n2\n7\n2\n→\n←\nPółogniwo B:\nV\n77\n,\n0\nE\nFe\ne\nFe\n0\nB\n2\n3\n→\n←\nNa podstawie podanych wartości standardowych potencjałów półogniw redoks, napisz\nw formie jonowej sumaryczne równanie reakcji, które zachodzi w ogniwie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"E⁰_A > E⁰_B, więc A jest katodą (redukcja), B jest anodem (utlenienie). Równanie sumaryczne: Cr₂O₇²⁻ + 14H⁺ + 6Fe²⁺ → 2Cr³⁺ + 6Fe³⁺ + 7H₂O. Eogniwa = 1,23 - 0,77 = 0,46 V.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt )\nJednym ze stosowanych sposobów zapobiegania korozji duŜych obiektów jest tzw. ochrona\nprotektorowa.\na) Spośród poniŜszych metali podkreśl ten, który moŜe słuŜyć jako protektor do ochrony\nprzed korozją stalowego kadłuba statku.\nNa,\nMg,\nCu,\nCd\nb) Zapisz schemat ogniwa, które powstanie po zastosowaniu ochrony protektorowej.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Mg - bardziej elekrododatni niż Fe (szereg aktywności: Mg > Fe), praktyczny protektor. b) Schemat ogniwa: Mg | Mg²⁺ || elektrolit | Fe. Anoda (utlenienie): Mg → Mg²⁺ + 2e⁻. Katoda (redukcja): O₂ + 2H₂O + 4e⁻ → 4OH⁻.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.(2 pkt)\nW trzech elektrolizerach I, II, III, przeprowadzono elektrolizę wodnych, roztworów: K2SO4,\nKOH i KCl wobec elektrod platynowych. Obserwacje przedstawiono w poniŜszej tabeli:\nElektrolizer\nI\nII\nIII\nobserwacje\nna katodzie i anodzie\nwydzielają się\nbezbarwne, bezwonne\ngazy\nna katodzie wydziela się\nbezbarwny, bezwonny gaz,\nna anodzie wydziela się\ngaz barwy zółtozielonej\no charakterystycznym\nzapachu\nna katodzie\ni anodzie wydzielają\nsię bezbarwne,\nbezwonne gazy\npH wodnego\nroztworu\nprzed\nelektrolizą\npH > 7\npH = 7\npH = 7\npH wodnego\nroztworu\npo elektrolizie\npH > 7\npH > 7\npH = 7\nNa podstawie przedstawionych informacji:\na) nazwij produkty reakcji elektrodowych w elektrolizerach I, II, III.\nElektrolizer\nI\nII\nIII\nProdukt reakcji katodowej\nProdukt reakcji anodowej\nb) uzasadnij, dlaczego w elektrolizerze II nastąpiła zmiana pH wodnego roztworu\nelektrolitu.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) I: katoda H₂, anoda O₂ (elektroliza KOH - pH>7 przed i po). II: katoda H₂, anoda Cl₂ (zielonkawy gaz o ostrym zapachu, KCl). III: katoda H₂, anoda O₂ (K₂SO₄, pH=7 przed i po). b) Podczas elektrolizy KCl na katodzie H₂O + e⁻ → H₂ + OH⁻. Powstające jony OH⁻ powodują wzrost pH roztworu.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nW dwóch naczyniach o róŜnej objętości: 1 dm3 (zbiornik I) i 2 dm3 (zbiornik II), w tej samej\ntemperaturze przeprowadzono reakcję chlorowodoru z tlenem w fazie gazowej,\nprzebiegającej zgodnie z równaniem:\n4HCl(g) + O2(g) ⇄ 2H2O(g) + 2Cl2(g)\nW obu zbiornikach do reakcji uŜyto tę samą liczbę moli substratów. Szybkość reakcji\nw zbiorniku I (vI) jest opisana następującym równaniem:\nvI = k [HCl]4[O2]\na) Napisz równanie przedstawiające szybkość reakcji w naczyniu II o objętości\ndwukrotnie większej od naczynia I.\nvII =\nb) Oblicz, ile razy wzrosła lub zmalała szybkość reakcji w naczyniu II w stosunku\ndo szybkości reakcji w naczyniu I.\nI\nII\nv\nv\nOdpowiedź:\nInformacja do zadania 18. i 19.\nTwardość wody przemijająca i nieprzemijająca jest spowodowana obecnością róŜnych soli\ngłównie: wodorowęglanów, chlorków oraz siarczanów(VI) wapnia i magnezu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) v₂ = k[HCl]⁴[O₂] - to samo prawo szybkości. b) W naczyniu II o 2× większej objętości stężenia są 2× mniejsze: v₂/v₁ = (1/2)⁴ × (1/2)¹ = 1/32. Szybkość reakcji zmalała 32-krotnie.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji ilustrującej usuwanie twardości wody\nprzez gotowanie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Twardość przemijająca jest spowodowana obecnością wodorowęglanów wapnia i magnezu. Równanie cząsteczkowe: Ca(HCO₃)₂ → CaCO₃ + H₂O + CO₂↑. Podczas gotowania wodorowęglan wapnia rozkłada się na węglan wapnia (osad), wodę i dwutlenek węgla.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nOkreśl do jakiego typu reakcji (syntezy, analizy, wymiany) moŜna zakwalifikować\nreakcję zachodzącą podczas gotowania wody.\nTyp reakcji:\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Gotowanie wody to zmiana fizyczna (zmiana stanu skupienia z cieczy na gaz), a nie reakcja chemiczna. Nie można jej zakwalifikować do żadnego z wymienionych typów reakcji chemicznych (syntezy, analizy, wymiany).","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenie, które przedstawiono na rysunku:\nCr2(SO4)3(aq)\nKOH(aq)\nW miarę dodawania po kropli roztworu wodorotlenku potasu, wytrącał się jasnozielony osad.\nPo dodaniu następnych porcji zasady uległ on rozpuszczeniu. Produktem reakcji\nrozpuszczenia osadu jest związek kompleksowy chromu (hydroksokompleks), w którym liczba\nkoordynacyjna jonu centralnego wynosi 6.\nZapisz w formie jonowej skróconej\na) równanie reakcji otrzymywania osadu:\nb) równanie reakcji rozpuszczania osadu:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Cr³⁺(aq) + 3OH⁻(aq) → Cr(OH)₃↓ (zielony osad); b) Cr(OH)₃(s) + 3OH⁻(aq) → [Cr(OH)₆]³⁻(aq) (rozpuszczalny kompleks)","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nPłytkę niklową o masie 100 g zanurzono w roztworze azotanu(V) srebra(I). Po pewnym\nczasie płytkę wyjęto, a po wysuszeniu jej masa wynosiła 107 g. Oblicz, ile gramów srebra\nosadziło się na płytce, wiedząc, Ŝe reakcja przebiegała zgodnie z równaniem:\nNi + 2AgNO3 → Ni(NO3)2 + 2Ag\nWynik podaj z zaokrągleniem do jednego miejsca po przecinku. W obliczeniach\nprzyjmij przybliŜone wartości mas molowych: MNi = 59 g ⋅ mol-1, MAg = 108 g ⋅ mol-1.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n11","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Ni + 2AgNO₃ → Ni(NO₃)₂ + 2Ag. Masa Ni reagującej = x, masa Ag osadzającej się = y. Równanie stechiometryczne: 59/x = 216/y. Zmiana masy płytki: y - x = 107 - 100 = 7 g. Z 59/x = 216/y wynika y = (216/59)x. Zatem (216/59)x - x = 7 → x(216-59)/59 = 7 → x·157/59 = 7 → x = 413/157 ≈ 2,63 g. y = 7 + 2,63 = 9,6 g. Odpowiedź: ok. 9,6 g srebra.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nW trzech nieoznaczonych probówkach znajdowały się wodne roztwory alkoholu, aldehydu\ni kwasu karboksylowego. KaŜdy ze związków organicznych zawierał dwa atomy węgla\nw cząsteczce. Celem zaklasyfikowania związków organicznych do odpowiedniej grupy\njednofunkcyjnych pochodnych węglowodorów, przeprowadzono trzy doświadczenia. Wyniki\neksperymentów przedstawiono w poniŜszej tabeli. Wprowadzono następujące oznaczenia:\n+ reakcja zachodzi, ─ reakcja nie zachodzi.\nReakcja chemiczna\nZwiązek I\nZwiązek II\nZwiązek III\nz sodem\n─\nz roztworem\nwodorotlenku sodu\n─\n─\nz amoniakalnym\nroztworem tlenku\nsrebra(I)\n─\n─\nNa podstawie opisu reakcji chemicznych przedstawionych w tabeli, napisz numer\nzwiązku, który jest:\nalkoholem\naldehydem\nkwasem karboksylowym","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Związek I to aldehyd (reaguje z roztworem Tollensa, nie reaguje z Na ani NaOH); Związek II to alkohol (reaguje z Na, nie reaguje z NaOH ani roztworem Tollensa); Związek III to kwas karboksylowy (reaguje zarówno z Na jak i z NaOH, nie reaguje z roztworem Tollensa).","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nOblicz rozpuszczalność tlenku węgla(IV) w temperaturze pokojowej, jeŜeli wiadomo,\nŜe do 1 dm3 wody wprowadzono 0,0386 mola CO2. Wynik podaj z zaokrągleniem\ndo dwóch miejsc po przecinku.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n12","answer":null,"answer_text":null,"solution":"M(CO₂) = 44 g/mol. Masa CO₂: 0,0386 mol × 44 g/mol = 1,6984 g. Rozpuszczalność = masa substancji rozpuszczonej w 100 cm³ wody: 1,6984 g / 10 = 0,17 g/100 cm³. Odpowiedź: 0,17 g/100 cm³.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nPrzeprowadzono reakcje przebiegające według następującego schematu:\nrekcja I.\nreakcja II.\na) Napisz wzory półstrukturalne związków organicznych oznaczonych literami X i Y.\nWzór związku X:\nWzór związku Y:\nb) Określ typy reakcji I. i II., posługując się podziałem charakterystycznym dla chemii\norganicznej:\nTyp reakcji I.:\nTyp reakcji II.:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) X = CH₃-CH=CH₂ (propen, eliminacja wodorowodoru); Y = CH₃-CHOH-CH₃ (propan-2-ol, hydroliza/podstawienie). b) Reakcja I to eliminacja (dehydrohalogenacja), reakcja II to podstawienie (hydroksylowanie).","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nBiałka zbudowane są z α-aminokwasów, wyodrębniono ich ponad 20, najprostsze to glicyna\ni alanina.\nWpisz znak X w odpowiednie pola obok podanych zdań, wskazując, czy zdania te są\nprawdziwe, czy fałszywe:\nPRAWDA\nFAŁSZ\n1.\nGlicyna jest aminokwasem posiadającym centrum\nchiralności.\n2.\nAlanina jest homologiem glicyny.\n3.\nAlanina posiada dwa enancjomery.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n13","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. FAŁSZ — glicyna (H₂N-CH₂-COOH) nie posiada centrum chiralności (atom C α ma dwa takie same podstawniki -H). 2. PRAWDA — alanina jest homologiem glicyny (różnią się o grupę -CH₂-). 3. PRAWDA — alanina posiada centrum chiralności (atom C α ma cztery różne podstawniki: -H, -NH₂, -COOH, -CH₃), więc posiada dwa enancjomery.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (1 pkt)\nW poniŜszej tabeli przedstawiono wartości temperatur topnienia i wrzenia jednofunkcyjnych\npochodnych węglowodorów.\nNazwa systematyczna\nTemperatura topnienia\n(oC)\nTemperatura wrzenia\n(oC)\ncykloheksanol\n26\n161\nchloroetan\n-136\n12\nnitrobenzen\n6\n211\nbenzenol\n41\n182\netanoamina\n-81\n17\nNa podstawie: W. Mizerski, „Tablice chemiczne”, Wydawnictwo Adamantan, Warszawa 2008.\nNa podstawie analizy danych zawartych w powyŜszej tabeli, napisz nazwy\nsystematyczne wszystkich związków, które w temperaturze 20oC i pod ciśnieniem\n1013 hPa występują w stanie skupienia: gazowym, ciekłym i stałym\nStan\nskupienia\nNazwy systematyczne związków\ngazowy\nciekły\nstały","answer":null,"answer_text":null,"solution":"W 20°C i 1013 hPa: gazowy — chloroetan (t wrzenia 12°C < 20°C) i etanoamina (t wrzenia 17°C < 20°C); ciekły — nitrobenzen (t topnienia 6°C < 20°C < t wrzenia 211°C); stały — cykloheksanol (t topnienia 26°C > 20°C) i benzenol (t topnienia 41°C > 20°C).","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nWzór taflowy przedstawia jeden ze znanych disacharydów.\na) Podaj nazwę disacharydu:\nb) Napisz pełną nazwę anomeru monosacharydu, który powstanie po reakcji hydrolizy\ntego disacharydu:\nC\nC\nC\nC\nC\nO\nH\nO H\nH\nO\nH\nO H\nH\nO H\nC H 2O H\nH\nC\nC\nC\nC\nC\nO\nH\nH\nO H\nH\nO H\nH\nO H\nC H2 O H\nH\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) maltaza (maltotreoza) — dysacharyd złożony z dwóch reszt D-glukozy połączonych wiązaniem glikozydowym β-1,4. b) Hydroliza maltazy daje D-glukozę — pełna nazwa anomera: α-D-glukopiranoza.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"28","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (3 pkt)\nBenzoesan sodu jest jedną z najbardziej znanych substancji konserwujących (symbol E 211),\nstosowaną w przemyśle spoŜywczym.\nStosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, napisz równania\nreakcji 1., 2., 4., zachodzących zgodnie z poniŜszym schematem. Uwzględnij warunki\nreakcji.\nRównanie reakcji 1.:\nRównanie reakcji 2.:\nRównanie reakcji 4.:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. C₆H₅CH₃ + Cl₂ → C₆H₅CH₂Cl + HCl (chlorowanie w warunkach fotochemicznych/UV, podstawienie rodnikowe). 2. C₆H₅CH₂Cl + NaOH(aq) → C₆H₅CH₂OH + NaCl (hydroliza, podstawienie). 4. C₆H₅COOH + NaOH → C₆H₅COONa + H₂O (neutralizacja kwasu z zasadą).","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"29","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (3 pkt)\nWykonano doświadczenia przedstawione na poniŜszym rysunku:\nI. II.\na) Napisz po jednej obserwacji, wynikającej z prezentowanych doświadczeń:\nProbówka I.:\nProbówka II.:\nb) Zapisz równanie reakcji w formie cząsteczkowej przebiegającej w probówce I.:\nCH3COOH\nCuO\nNaOH(aq)\n+ fenoloftaleina\nCH3COOH\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n15\nInformacja do zadania 30. i 31.\nPoniŜej przedstawiono schemat reakcji etylobenzenu z chlorem w zaleŜności od warunków\nprzeprowadzenia reakcji.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Probówka I: Czarny proszek CuO rozpuszcza się, roztwór nabiera niebiesko-zielonej barwy (powstaje octan miedzi(II)). Probówka II: Różowy roztwór fenoloftaleiny (z NaOH) staje się bezbarwny w miarę dodawania kwasu octowego (neutralizacja). b) CuO(s) + 2CH₃COOH(aq) → (CH₃COO)₂Cu(aq) + H₂O(l)","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"30","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nUzupełnij\nzdania,\nwpisując\nwedług\njakiego\nmechanizmu:\nwolnorodnikowego\nczy elektrofilowego, przebiegają powyŜsze reakcje substytucji .\nReakcja substytucji etylobenzenu w obecności katalizatora FeCl3 przebiega według\nmechanizmu\nReakcja\nsubstytucji\netylobenzenu\nw\nobecności\nświatła\nprzebiega\nwedług\nmechanizmu","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Reakcja substytucji etylobenzenu w obecności katalizatora FeCl₃ przebiega według mechanizmu elektrofilowego (substytucja elektrofilowa na pierścieniu benzenu). Reakcja substytucji etylobenzenu w obecności światła przebiega według mechanizmu wolnorodnikowego (podstawienie rodnikowe w łańcuchu bocznym, na atomie węgla przyaromatycznym).","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/31","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"31","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (2 pkt)\nPodaj nazwy systematyczne związków A i B.\nNazwa związku A :\nNazwa związku B :\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n16","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Związek A: 1-chloro-2-(lub 4-)etylobenzen (mieszanina o- i p-chloroetylobenzenu, produkty substytucji elektrofilowej na pierścieniu aromatycznym). Związek B: (1-chloroetylo)benzen / 1-fenylo-1-chloroetan (C₆H₅-CHCl-CH₃, produkt podstawienia rodnikowego w łańcuchu bocznym).","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/32","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"32","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (2 pkt)\nWęglowodory cykliczne wykazują właściwości chemiczne podobne do odpowiadających\nim węglowodorów alifatycznych.\nZaprojektuj doświadczenie, które pozwoli odróŜnić cykloheksan od cykloheksenu.\nW tym celu:\na) uzupełnij schemat doświadczenia, wpisując nazwę uŜytego\nodczynnika\nwybranego spośród podanych:\n• mieszanina nitrująca,\n• woda bromowa,\n• woda amoniakalna.\nb) zapisz obserwacje:\nProbówka I:\nProbówka II:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Odczynnik: woda bromowa. b) Probówka I (cykloheksan): Barwa bromowej wody nie ulega zmianie (pozostaje pomarańczowo-brązowa) — brak reakcji (cykloheksan jest nasycony). Probówka II (cykloheksen): Barwa bromowej wody zmienia się z pomarańczowo-brązowej na bezbarwną — odbarwienie spowodowane addycją bromu do wiązania podwójnego w cykloheksenie.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/33","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"33","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (1 pkt)\nWoski to nierozpuszczalne w wodzie tłuszczopochodne substancje, słuŜące często w świecie\nroślinnym i zwierzęcym jako powłoki ochronne. Woski roślinne i zwierzęce są mieszaninami\nestrów nasyconych kwasów karboksylowych i alkoholi o długich prostych łańcuchach.\nNa podstawie:P. Mastalerz , „Chemia Organiczna”Wyd. PWN, Warszawa 1986.\nZapisz równanie reakcji, wraz z warunkami jej przeprowadzenia, pozwalające\nna otrzymanie związku o wzorze:\nI\ncykloheksan\nII\ncykloheksen\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n17","answer":null,"answer_text":null,"solution":"CH₃(CH₂)₂₄COOH + HOCH₂(CH₂)₂₈CH₃ ⇌ CH₃(CH₂)₂₄COOCH₂(CH₂)₂₈CH₃ + H₂O. Jest to reakcja estryfikacji (estryfikacja kwasu karboksylowego z alkoholem). Warunki: obecność katalizatora kwasowego (np. H₂SO₄) i ogrzewanie. Równanie jest odwracalne (wskazane strzałki dwukierunkowe).","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/34","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"34","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (1 pkt)\nNajnowsze prace naukowców z Uniwersytetu Południowej Karoliny pokazują, Ŝe tradycyjne\nświeczki parafinowe emitują więcej szkodliwych składników niŜ świeczki woskowe. Tłumaczy\nsię to stosunkowo niską temperaturą palenia się świec parafinowych, która pozwala\nna przetrwanie i obecność w dymie takich składników, jak benzen czy toluen.\nUzupełnij zdanie, które pozwoli wyjaśnić, dlaczego warto zmienić świeczki parafinowe\nna woskowe:\nDym świeczek parafinowych zawiera szkodliwe węglowodory ,\nktóre\nmają\ndziałanie ,\nponiewaŜ\nich\ncząsteczki\nposiadają\nwiązanie","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Dym świeczek parafinowych zawiera szkodliwe węglowodory aromatyczne (np. benzen, toluen), które mają działanie rakotwórcze (kancerogenne), ponieważ ich cząsteczki posiadają wiązanie aromatyczny pierścień (aromatyczny system wiązań w benzenu i pochodnych), który wykazuje właściwości mutagenne i rakotwórcze.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/35","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"35","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (2 pkt)\nPrzedstaw projekt doświadczenia, za pomocą którego moŜna otrzymać kwas octowy.\nW tym celu:\na) uzupełnij schematyczny rysunek, wpisując nazwę uŜytego odczynnika, wybranego\nspośród niŜej podanych:\n• tlenek miedzi(II),\n• zakwaszony wodny roztwór manganianu(VII) potasu,\n• zawiesina świeŜo strąconego wodorotlenku miedzi(II)\nSchematyczny rysunek:\netanol\nb) zapisz dwie obserwacje, jakich dokonano podczas przebiegu doświadczenia:\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n18","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Odczynnik: zakwaszony wodny roztwór manganianu(VII) potasu (KMnO₄/H⁺) — silny utleniacz zdolny do utlenienia etanolu do kwasu octowego. b) Obserwacje: 1) Fioletowy roztwór KMnO₄ odbarwia się (zmiana barwy z fioletowej na bezbarwną lub różową) w miarę utleniania etanolu. 2) Pojawia się charakterystyczny zapach kwasu octowego (octu) — substancja o ostrym, kwaśnym zapachu.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/36","paper_id":"chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"36","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36. (1 pkt)\nPoniŜej narysowano wzory trzech stereoizomerów 2,3-dichlorobutanu w projekcji Fischera.\nPodaj numery wzorów cząsteczek 2,3 ─ dichlorobutanu, które są optycznie czynne.\nNumery wzorów:\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z chemii\nPoziom rozszerzony\n19\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Numery wzorów: I i III. Wyjaśnienie: Cząsteczka 2,3-dichlorobutanu posiada dwa centra chiralności. Wzór II przedstawia izomer mezoo (symetryczny — oba chlor po jednej stronie), który nie jest optycznie czynny (ma płaszczyzny symetrii wewnętrznej). Wzory I i III są enancjomerami (chlor po przeciwnych stronach), które są optycznie czynne.","image":"img/chemia-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna"}]}