{"paper":{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":36,"source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},"questions":[{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nUzupełnij poniższą tabelę, wpisując w odpowiednie miejsca symbol pierwiastka, pełną\nkonfigurację\nelektronową\natomu\nw\nstanie\npodstawowym,\nliczbę\nelektronów\nwalencyjnych oraz symbol bloku konfiguracyjnego (energetycznego).\nSymbol\npierwiastka\nPełna konfiguracja\nelektronowa\nLiczba elektronów\nwalencyjnych\nSymbol bloku\nMn\n1s22s22p63s23p63d104s24p5","answer":null,"answer_text":"1.\n- Za uzupełnienie każdego wiersza tabeli - po 1 p. za wypełnienie\nkażdego wiersza tabeli:\nSymbol\npier-\nwiastka\nKonfiguracja elektronowa\nLiczba elek-\ntronów walen-\ncyjnych\nSymbol\nbloku\nMn\n1s22s22p63s23p63d54s2\nlub 1s22s2p63s2p6d54s2\nlub 1s22s22p63s23p64s23d5\nlub 1s22s2p63s2p64s23d5\n7\nd\nBr\n1s22s22p63s23p63d104s24p5\n7\np\n2x1\n2\n2.\n- Za uzupełnienie równań reakcji:\n35\n17 Cl + 1\n0n → 35\n16 S + 1\n1p\n244\n94 Pu + 16\n8O → 255\n102No + 5· 1\n0n\n1\n1\n2\n3.\n- Za uzupełnienie tabeli:\nChlorek sodu\nEtan\nc, d, f\na, b, e\n1\n1\n4.\n- Za uszeregowanie substancji:\nO2, SO2, CuO, K2O\n1\n1\n3","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nUzupełnij schematy ilustrujące przebieg reakcji jądrowych.\n35\n17Cl +\n⎯⎯→\n35\n16S\n1\n1p\n244\n94Pu\n16\n8O\n⎯⎯→\n5 1\n0n","answer":null,"answer_text":"2 ⋅\ng\n64\n,0\ng\n64\nq =\ng\n64\ng\n64\n,0\nC\n96500\n2\n⋅\n⋅\n= 1930 C\nt = i\nq =\nA\n1\ns\nA\n1930\n⋅ = 1930 s = 32,17 min. = 32 min. 10 s\nPrzykładowe rozwiązanie III:\nn Cu = 0,2 mol·dm-3 · 0,1 dm3 · 0,5 = 0,01 mol\nq\nC\n96500\n2 ⋅\nmol\n01\n,0\nmol\n1\nq =\nmol\n1\nmol\n01\n,0\nC\n96500\n2\n⋅\n⋅\n= 1930 C\nt = i\nq =\nA\n1\ns\nA\n1930\n⋅ = 1930 s = 32,17 min. = 32 min. 10 s\n26.\n- Za podanie wzorów monomerów:\nI CF2 = CF2\nII CH2 = CH - OCOCH3\n1\n1\n27.\n- Za podanie nazwy systematycznej:\ntrans-but-2-enal\n1\n1\n28a\n- Za podanie nazwy lub wzoru odczynnika:\nwodny roztwór chlorku żelaza(III) lub FeCl3 (aq)\n1\n2\n10\n28b\n- Za zapisanie obserwacji:\nBarwa zawartości probówki\nprzed zmieszaniem\nreagentów\npo zmieszaniu re-\nagentów\nProbówka I\nżółta\nżółta\nProbówka II\nżółta\ngranatowofioletowa\nlub fioletowa\nlub granatowa\n1\n29a - Za napisanie równań reakcji:\nC\nH3\nCH\nCH\nCH2\nCH2\nCH3 + Br2\nC\nH3\nCH\nCH\nCH2 CH2 CH3\nBr\nBr\n+ Br2\nFeBr3\nBr\nBr\nH\nUznawany jest każdy poprawny\nkatalizator, np. AlBr3, FeCl3, Fe\n1\n1\n29b\n- Za uzupełnienie tabeli:\nTyp reakcji\nMechanizm reakcji\nBromowanie\nheks-2-enu\naddycja\nlub przyłączenie\nelektrofilowy\nBromowanie\nbenzenu\nsubstytucja\nlub podstawienie\nelektrofilowy\nZa 4 prawidłowe uzu-\npełnienia\n- 2 pkt,\nza 3 lub 2 lub 1 prawi-\ndłowe uzupełnienia\n- 1 pkt,\nza brak uzupełnień\n- 0 pkt\n4\n11\n30a\n- Za napisanie równań procesów:\nRównanie procesu redukcji:\nMnO -","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nChlorek sodu jest związkiem jonowym, a etan związkiem kowalencyjnym.\nPodziel poniższe informacje na charakteryzujące chlorek sodu oraz charakteryzujące\netan. Wpisz litery (a-f) w odpowiednie miejsca tabeli.\na) Bardzo słabo rozpuszcza się w wodzie, a dobrze w rozpuszczalnikach niepolarnych.\nb) Jego temperatura topnienia wynosi -183 ºC, a temperatura wrzenia -89 ºC.\nc) Jego temperatura topnienia wynosi 801 ºC, a temperatura wrzenia 1413 ºC.\nd) W stanie stopionym i w roztworze wodnym przewodzi prąd elektryczny.\ne) Nie ulega dysocjacji jonowej pod wpływem wody.\nf) Zbudowany jest z jonów dodatnich i ujemnych rozmieszczonych w sposób\nuporządkowany w sieci przestrzennej.\nChlorek sodu\nEtan\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"3 H\ndm\n4,\n22\nZn\ng\n65\n2\n3 H\ndm\n1\nZn\ng\nx\nx = 2,9 g Zn\n%\n100\ng\n8\nZn\n%\nx\ng\n9,2\nx = 36,3% Zn\n100% - 36,3% = 63,7% Cu\nJeżeli zdający wykorzysta do obli-\nczeń masę molową z układu okre-\nsowego MZn = 65,39 g · mol-1 wy-\nnik wynosi: 36,5% Zn i 63,5% Cu.\nNależy zwrócić uwagę na zależ-\nność wartości wyniku końcowego\nod ewentualnych wcześniejszych\nzaokrągleń.\nNależy uznać za poprawne wszyst-\nkie wyniki, które są konsekwencją\nprzyjętych przez zdającego po-\nprawnych zaokrągleń.\n1\n1\n2\n6.\n- Za wybór informacji dotyczących żelaza:\na, b, d, e\n1\n1\n7.\n- Za napisanie równań reakcji:\nI 2Fe + 3Cl2 → 2FeCl3\nII Fe3+ + 3OH- → Fe(OH)3 (↓)\nZapis równań reakcji, których pro-\nduktami są chlorek żelaza(II)\ni wodorotlenek żelaza(II), powodu-\nje utratę punktów.\n1\n1\n2\n8.\n- Za podanie numeru probówki i napisanie równania reakcji:\nNr probówki\nRównanie reakcji\nII\nIV\nS2- + 2H+→ H2S\nCO\n2\n3 + 2H+→ CO2 + H2O\nNiewłaściwy wybór probówki\n(i zapis równania reakcji) powoduje\nutratę 1 pkt.\n2x1\n2\n9a\n- Za napisanie równania reakcji:\nCa(H2PO4)2 + 2CaO → Ca3(PO4)2 + 2H2O\n1\n9b\n- Za podanie właściwości, np.:\n(Jest) nierozpuszczalny w wodzie lub trudno rozpuszcza się\nw wodzie.\n1\n2\n4","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono wzory wybranych substancji.\nSO2 O2 K2O CuO\nUszereguj wymienione substancje według wzrostu charakteru jonowego występujących\nw nich wiązań.","answer":null,"answer_text":"4 + 8H+ + 5e-→ Mn2+ + 4H2O / (x2)\nRównanie procesu utleniania:\nHCOOH → CO2 + 2H+ + 2e- / (x5)\n2x1\n30b\n- Za dobranie współczynników stechiometrycznych:\n2MnO -\n4 + 5HCOOH + 6H+ → 2Mn2+ + 5CO2 + 8H2O\n1\n30c\n- Za opis zaobserwowanych zmian, np.:\n1. Roztwór odbarwia się.\n2. Wydziela się (bezbarwny) gaz lub mieszanina poreakcyjna\npieni się.\n1\n4\n31.\n- Za wyjaśnienie, np.:\nW cząsteczce kwasu mrówkowego jest grupa aldehydowa\nlub grupa -CHO.\n1\n1\n32.\n- Za napisanie równań reakcji I i III:\nI HCOOH\n⎯\n⎯\n⎯\n→\n⎯\n.)\nst\nSO\nH\n(\n4\n2\nCO + H2O\nIII CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 + H2O\n2x1\n2\n33.\n- Za uzupełnienie tabeli:\nWzór alkoholu,\nktóry najłatwiej ulega\ndehydratacji\nWzór alkoholu,\nktóry najtrudniej ulega dehydratacji\nC\nCH3\nC\nH3\nCH3\nOH\nC\nH3\nCH\nCH3\nCH2 OH\nC\nH3\nCH2 CH2 CH2 OH\nlub\n1\n1\n12","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa 8,0 gramów stopu miedzi i cynku podziałano nadmiarem rozcieńczonego kwasu solnego.\nOtrzymano 1,0 dm3 wodoru w przeliczeniu na warunki normalne.\nOblicz w procentach masowych zawartość miedzi oraz cynku w stopie. Wyniki podaj\nz dokładnością do jednego miejsca po przecinku.\nObliczenia:\nOdpowiedź:","answer":null,"answer_text":"5.\n- Za zastosowanie prawidłowej metody łączącej dane\nz szukanymi.\n- Za obliczenia i podanie poprawnego wyniku z jednostką:\n36,3% cynku i 63,7% miedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie:\n2","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nWybierz te informacje, które dotyczą żelaza, i napisz litery, którymi je oznaczono.\na) Jest składnikiem wielu minerałów, np. magnetytu i hematytu.\nb) Reaguje z rozcieńczonym kwasem siarkowym(VI).\nc) W wyniku działania czynników atmosferycznych ulega pasywacji.\nd) W wilgotnym powietrzu ulega korozji.\ne) Jest składnikiem hemoglobiny.\nf) Gwałtownie reaguje z wodą, tworząc wodorotlenek.\nPoziom rozszerzony\n4","answer":"a, b, d, e","answer_text":null,"solution":"Prawdziwe są informacje a, b, d, e - żelazo jest składnikiem minerałów (magnetyt, hematyt), reaguje z rozcieńczonym H2SO4, ulega korozji w wilgotnym powietrzu i jest składnikiem hemoglobiny. Informacja c jest fałszywa - żelazo nie pasywuje się pod wpływem czynników atmosferycznych (ulega korozji), a f jest fałszywa - żelazo nie reaguje gwałtownie z wodą w temperaturze pokojowej (w przeciwieństwie do metali alkalicznych).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nŻelazo spalono w chlorze (reakcja I), a powstały związek rozpuszczono w wodzie. Następnie\ndo otrzymanego roztworu dodano roztwór wodorotlenku sodu i stwierdzono wytrącanie się\nczerwonobrunatnego osadu (reakcja II).\nZapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji I oraz w formie jonowej skróconej\nrównanie reakcji II.\nRównanie reakcji I (w formie cząsteczkowej):\nRównanie reakcji II (w formie jonowej skróconej):","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Równanie reakcji I (forma cząsteczkowa):\n2Fe + 3Cl2 → 2FeCl3\n\nRównanie reakcji II (forma jonowa skrócona):\nFe3+ + 3OH- → Fe(OH)3↓","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenia zilustrowane poniższym rysunkiem.\nPodaj numery probówek, w których wydzielił się gaz, i napisz w formie jonowej\nskróconej równania reakcji zachodzących w tych probówkach.\nNr probówki\nRównanie reakcji w formie jonowej skróconej\nK2S (aq)\nHCl (aq)\nII\nNaOH (aq)\nHCl (aq)\nIII\nHCl (aq)\nNa2SO4 (aq)\nI\nNa2CO3 (aq)\nIV\nHCl (aq)\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Gaz wydzielił się w probówkach II i IV.\n\nProbówka II (K2S + HCl): S2- + 2H+ → H2S↑\nProbówka IV (Na2CO3 + HCl): CO3^2- + 2H+ → H2O + CO2↑\n\nW probówce I (Na2SO4 + HCl) i III (NaOH + HCl) reakcja nie zachodzi z wydzieleniem gazu (Na2SO4 jest solą mocnego kwasu i nie reaguje z HCl, a NaOH ulega zwykłej reakcji zobojętniania).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nJednym z nawozów sztucznych jest superfosfat podwójny. Nie należy mieszać go z tlenkiem\nwapnia, gdyż wchodzący w skład nawozu diwodorofosforan(V) wapnia Ca(H2PO4)2\nprzekształca się w fosforan(V) wapnia.\na) Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji diwodorofosforanu(V) wapnia\nz tlenkiem wapnia.\nFosforan(V) wapnia, w przeciwieństwie do diwodorofosforanu(V) wapnia, zawiera fosfor\nw postaci praktycznie nieprzyswajalnej dla roślin.\nb) Podaj właściwość fosforanu(V) wapnia, która jest tego przyczyną.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Ca(H2PO4)2 + 2CaO → Ca3(PO4)2 + 2H2O\n\nb) Fosforan(V) wapnia Ca3(PO4)2 jest solą praktycznie nierozpuszczalną w wodzie, w przeciwieństwie do dobrze rozpuszczalnego w wodzie diwodorofosforanu(V) wapnia. Z tego powodu nie może zostać pobrany przez korzenie roślin (nie przechodzi do roztworu glebowego).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nOblicz, ile dm3 wody należy dodać do 1 dm3 roztworu kwasu o stężeniu 2 mol·dm-3,\naby otrzymać roztwór o stężeniu 0,8 mol·dm-3.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"10.\n- Za zastosowanie prawidłowej metody łączącej dane\nz szukanymi.\n- Za obliczenia i podanie prawidłowego wyniku: V wody = 1,5 dm3\nPrzykładowe rozwiązanie I:\nn = cm1 · Vr1 = 2 mol · dm-3 · 1 dm3 = 2 mole\n2 mol = 0,8 mol · dm-3 · (1 dm3 + V wody) = 0,8 + 0,8 · Vwody\nVwody =\n8,0\n2,1\ndm3 = 1,5 dm3\nPrzykładowe rozwiązanie II:\nn = cm1 · Vr1 = 2 mol · dm-3 · 1 dm3 = 2 mole\nVr2 =\n3\ndm\nmol\n8,0\nmol\n2\n⋅\n= 2,5 dm3\nV wody = 2,5 dm3 - 1 dm3 = 1,5 dm3\nPrzykładowe rozwiązanie III:\ncm1 · Vr1 = cm2 · Vr2\nVr2 =\n2\nm\n1\nr\n1\nm\nc\nV\nc\n⋅\n3\n3\n3\ndm\n8,0\ndm\n1\ndm\nmol\n2\n⋅\n⋅\n= 2,5 dm3\nV wody = 2,5 dm3 - 1 dm3 = 1,5 dm3\nNależy zwrócić uwagę na zależ-\nność wartości wyniku końcowego\nod ewentualnych wcześniejszych\nzaokrągleń.\nNależy uznać za poprawne wszyst-\nkie wyniki, które są konsekwencją\nprzyjętych przez zdającego po-\nprawnych zaokrągleń\n1\n1\n2\n11.\n- a) Za wybór odczynnika: Na2CO3\n- b) Za napisanie równania reakcji: Me2+ + CO\n2\n3 → MeCO3 (↓)\n1\n1\n2\n12.\n- Za wypełnienie tabeli:\nNr probówki\npH\nI\nnie uległo zmianie\nII\nwzrosło\nIII\nwzrosło\n1\n1\n5","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nW czterech probówkach znajdują się wodne roztwory następujących soli:\nMgCl2 Ca(NO3)2 Ba(NO3)2 ZnSO4\nZaprojektuj doświadczenie, którego celem jest strącenie osadów we wszystkich czterech\nprobówkach za pomocą tego samego odczynnika.\na) Podkreśl wzór odczynnika, za pomocą którego wytrącisz osady w każdej z czterech\nprobówek.\nKOH (aq) Na2CO3 (aq) Na2SO4 (aq) K2S (aq)\nb) napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji soli z wybranym odczynnikiem,\nstosując ogólny symbol jonu metalu Me2+.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Odczynnik: Na2CO3 (aq)\n(węglany magnezu, wapnia, baru i cynku są solami trudno rozpuszczalnymi w wodzie, więc ten sam odczynnik strąci osad we wszystkich czterech probówkach; KOH nie strąci osadu z Ba(NO3)2, gdyż Ba(OH)2 jest rozpuszczalny, a Na2SO4 i K2S nie wytrącą osadów ze wszystkich czterech soli).\n\nb) Me2+ + CO3^2- → MeCO3↓","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nWykonano doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym rysunku.\nOceń, czy pH roztworów w probówkach I, II i III wzrosło, zmalało, czy nie uległo\nzmianie.\nNumer probówki\npH roztworu\nI\nII\nIII\nH2O\n15 cm3 NaOH (aq) o cm = 0,1 mol·dm-3\n15 cm3 HCl (aq) o cm = 0,1 mol·dm-3\n10 cm3 HCl (aq) o stężeniu molowym cm = 0,1 mol·dm-3\nI\nII\nIII\nPoziom rozszerzony\n7","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Probówka I: pH nie ulega zmianie (do 10 cm3 HCl o cm=0,1 mol/dm3 dodano 15 cm3 HCl o tym samym stężeniu - stężenie jonów H+ w powstałym roztworze pozostaje takie samo, 0,1 mol/dm3).\nProbówka II: pH wzrasta (rozcieńczenie kwasu wodą zmniejsza stężenie jonów H+).\nProbówka III: pH wzrasta (10 cm3 HCl 0,1 mol/dm3 dostarcza 1 mmol H+, a 15 cm3 NaOH 0,1 mol/dm3 dostarcza 1,5 mmol OH-; powstaje nadmiar jonów OH-, roztwór staje się zasadowy - pH rośnie znacznie powyżej 7).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nNa podstawie poniższych równań reakcji sformułuj wniosek opisujący zależność mocy\nkwasów karboksylowych od liczby atomów fluorowca w ich cząsteczkach.\nCHCl2COONa + CCl3COOH → CCl3COONa + CHCl2COOH\nCH2ClCOONa + CHCl2COOH → CHCl2COONa + CH2ClCOOH\nInformacja do zadania 14. i 15.\nW trzech probówkach znajdują się wodne roztwory soli:\nI. siarczanu(VI) żelaza(II),\nII. azotanu(V) potasu,\nIII. siarczku sodu.","answer":null,"answer_text":"13.\n- Za sformułowanie wniosku, np:\nIm więcej atomów fluorowca znajduje się w cząsteczce kwasu\nkarboksylowego, tym mocniejszy jest kwas.\n1\n1\n14.\n- Za uzupełnienie tabeli:\nNr probówki\nOdczyn roztworu\nI\nkwasowy\nII\nobojętny\nIII\nzasadowy\n1\n1\n15.\n- Za podanie numeru probówki napisanie równania reakcji hydro-\nlizy - po 1 p. za wypełnienie każdego wiersza tabeli:\nNumer\nprobówki\nRównanie reakcji hydrolizy\nI\nFe2+ + 2H2O ⇄ Fe(OH)2 + 2H+\nlub\nFe2+ + H2O ⇄ Fe(OH)+ + H+\nlub\nFe2+ + 4H2O ⇄ Fe(OH)2 + 2H3O+\nlub\nFe2+ + 2H2O ⇄ Fe(OH)+ + H3O+\nIII\nS2- + 2H2O ⇄ 2OH - + H2S\nlub\nS2- + H2O ⇄ OH - + HS -\n2x1\n2\n6","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nPodaj odczyny roztworów znajdujących się w probówkach I, II i III.\nNumer probówki\nOdczyn roztworu\nI\nII\nIII","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Probówka I (FeSO4 - sól słabej zasady Fe(OH)2 i mocnego kwasu H2SO4): odczyn kwaśny.\nProbówka II (KNO3 - sól mocnej zasady KOH i mocnego kwasu HNO3): odczyn obojętny.\nProbówka III (Na2S - sól mocnej zasady NaOH i słabego kwasu H2S): odczyn zasadowy.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nPodaj numery probówek, w których przebiegają reakcje hydrolizy, oraz napisz\nw formie jonowej skróconej równania ilustrujące te procesy.\nNr probówki\nRównanie reakcji hydrolizy (w formie jonowej skróconej)\nPoziom rozszerzony\n8\nInformacja do zadania 16. i 17.\nMiarą mocy elektrolitu są stała dysocjacji i stopień dysocjacji.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Reakcje hydrolizy zachodzą w probówkach I i III.\n\nProbówka I (hydroliza kationu Fe2+): Fe2+ + H2O ⇌ FeOH+ + H+\nProbówka III (hydroliza anionu S2-): S2- + H2O ⇌ HS- + OH-\n\n(W probówce II - KNO3, soli mocnego kwasu i mocnej zasady - hydroliza nie zachodzi.)","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nW roztworze kwasu etanowego (octowego) w temperaturze 298 K stężenie jonów\nwodorowych jest równe 1,3·10-3 mol·dm-3, a stopień dysocjacji ma wartość 1,3%.\nOblicz wartość stałej dysocjacji kwasu etanowego (octowego) w temperaturze 298 K.\nObliczenia:\nOdpowiedź:","answer":null,"answer_text":"16.\n- Za zastosowanie prawidłowej metody łączącej dane\nz szukanymi.\n- Za obliczenia i podanie prawidłowego wyniku: K ≈ 1,7 · 10-5\nPrzykładowe rozwiązanie I:\nα =\nc\n]\nH\n[\nc = α\n+]\nH\n[\nK =\n]\nH\n[\nc\n]\nH\n[\n2\n]\nH\n[\n]\nH\n[\n]\nH\n[\n2\nα\nα\nα\n1\n]\nH\n[\nK =\n013\n,0\n1\n013\n,0\n10\n3,1\n3\n⋅\n⋅\n= 1,71 · 10-5 ≈ 1,7 · 10-5\nPrzykładowe rozwiązanie II:\nK = c · α 2 (możemy zastosować uproszczony wzór przedsta-\nwiający prawo rozcieńczeń Oswalda, bo α < 0,05)\nc = α\n+]\nH\n[\nK = α\n+]\nH\n[\n· α 2 = [H+] · α\nK = 1,3 · 10-3 · 0,013 = 1,69 · 10-5 ≈ 1,7 · 10-5\nlub c =\n2\n3\n3\n10\n3,1\ndm\nmol\n10\n3,1\n⋅\n⋅\n⋅\n= 10-1 mol · dm-3\nK = 10-1 · (1,3 · 10-2)2 = 1,69 · 10-5 ≈ 1,7 · 10-5\nNależy zwrócić uwagę na zależ-\nność wartości wyniku końcowego\nod ewentualnych wcześniejszych\nzaokrągleń.\nNależy uznać za poprawne wszyst-\nkie wyniki, które są konsekwencją\nprzyjętych przez zdającego po-\nprawnych zaokrągleń\n1\n1\n2\n17.\n- Za odpowiedź:\nStopień dysocjacji: wzrośnie.\nStała dysocjacji: nie ulegnie zmianie.\n1\n1\n7","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nOceń, czy rozcieńczenie kwasu etanowego (octowego) spowoduje zmianę jego stopnia\ndysocjacji oraz wartości stałej dysocjacji. Napisz, czy dana wielkość zmaleje, wzrośnie,\nczy nie ulegnie zmianie.\nStopień dysocjacji\nStała dysocjacji\nInformacja do zadań 18.-20.\nW celu zbadania właściwości związków chromu przeprowadzono następujące doświadczenia:\nI Roztwór o barwie żółtej zakwaszono roztworem kwasu siarkowego(VI).\nII Do otrzymanego roztworu dodano niewielką ilość pyłu cynkowego i zaobserwowano,\nże roztwór zmienił barwę na zieloną. Zaszła reakcja przedstawiona równaniem:\nCr2O\n2\n7 + 3Zn + 14H+ → 2Cr3+ + 3Zn2+ + 7H2O\nIII Następnie do powstałego roztworu wkroplono wodny roztwór wodorotlenku sodu,\nobserwując powstanie szarozielonego osadu.\nIV Po dodaniu kolejnych porcji roztworu wodorotlenku sodu nastąpiło rozpuszczenie osadu\ni powstał związek chromu o liczbie koordynacyjnej 6.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Stopień dysocjacji: wzrośnie (rozcieńczanie roztworu słabego elektrolitu zwiększa jego stopień dysocjacji - zgodnie z prawem rozcieńczeń Ostwalda).\nStała dysocjacji: nie ulegnie zmianie (stała dysocjacji zależy jedynie od temperatury, a nie od stężenia roztworu).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nUzupełnij schemat ciągu przemian, wpisując wzory jonów zawierających chrom i wzór\nzwiązku chemicznego chromu otrzymanego w wyniku reakcji III.\nI\n⎯⎯→ Cr2O7\n2-\nII\n⎯⎯→ Cr3+\nIII\n⎯⎯→\nIV\n⎯⎯→\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"18.\n- Za uzupełnienie schematu:\nCrO\n2\n4 ⎯→\n⎯I\nCr2O\n2\n7\n⎯→\n⎯II\nCr3+\n⎯→\n⎯III\nCr(OH)3\n⎯→\n⎯IV\n[Cr(OH)6]3-\n1\n1\n19a\n- Za napisanie równania reakcji I:\n2CrO\n2\n4 + 2H+ ⇄ Cr2O\n2\n7 + H2O\nlub 2CrO\n2\n4 + 2H3O+ ⇄ Cr2O\n2\n7 + 3H2O\n1\n19b\n- Za podanie obserwacji:\nBarwa przed reakcją: żółta Barwa po reakcji: pomarańczowa\n1\n2\n20.\n- Za podanie numeru reakcji utleniania i redukcji: II\n1\n1\n21.\n- Za uzupełnienie zdań:\nWzory: Na2O, CrO przedstawiają tlenki o charakterze zasado-\nwym.\nCharakter amfoteryczny wykazują wodorotlenki o wzorach:\nCr(OH)3, Al(OH)3.\n1\n1\n22.\n- Za uzupełnienie tekstu (po jednym punkcie za poprawne uzu-\npełnienie każdego akapitu):\n1. W teorii Brőnsteda kwasy zdefiniowano jako donory proto-\nnów, a zasady jako akceptory protonów. Według tej teorii, każ-\ndemu kwasowi odpowiada sprzężona z nim zasada. Kwasem\nsprzężonym z zasadą o wzorze OH- jest H2O.\n2. W reakcji zachodzącej zgodnie z równaniem:\n[Cr(H2O)6]3+ + H2O ⇄ H3O+ + [Cr(H2O)5OH]2+\nprzyłączająca proton cząsteczka H2O jest zasadą, a jon H3O+ jest\nkwasem . Kwasem jest jon o wzorze [Cr(H2O)6]3+, natomiast jon\no wzorze [Cr(H2O)5OH]2+jest sprzężoną z tym kwasem zasadą.\n2x1\n2\n8","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\na) Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji I.\nb) Napisz, co można zaobserwować podczas reakcji I. Podaj barwę roztworu przed\nreakcją i po reakcji.\nBarwa przed reakcją: Barwa po reakcji:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Równanie reakcji I (forma jonowa skrócona):\n2CrO4^2- + 2H+ ⇌ Cr2O7^2- + H2O\n\nb) Obserwacje: następuje zmiana barwy roztworu (chromian(VI) przechodzi w dichromian(VI)).\nBarwa przed reakcją: żółta. Barwa po reakcji: pomarańczowa.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nPodaj numer, którym oznaczono na schemacie reakcję utleniania i redukcji.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Reakcją utleniania i redukcji (reakcją redoks) jest reakcja oznaczona numerem II (Cr2O7^2- + 3Zn + 14H+ → 2Cr3+ + 3Zn2+ + 7H2O): chrom ulega redukcji (Cr(VI) → Cr(III)), a cynk ulega utlenieniu (Zn(0) → Zn(II)). Pozostałe reakcje w tym ciągu przemian (chromian ⇌ dichromian, strącanie i rozpuszczanie wodorotlenku chromu(III)) nie są reakcjami redoks.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nUzupełnij poniższe zdania, wpisując w odpowiednie miejsca wzory tlenków\ni wodorotlenków wybrane spośród następujących:\nCrO Cr2O3 ZnO Na2O Al(OH)3 Cr(OH)2 Cr(OH)3 KOH\nWzory: przedstawiają tlenki o charakterze zasadowym.\nCharakter amfoteryczny wykazują wodorotlenki o wzorach:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wzory tlenków o charakterze zasadowym: CrO, Na2O.\nCharakter amfoteryczny wykazują wodorotlenki o wzorach: Al(OH)3, Cr(OH)3.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nUzupełnij poniższy tekst, wpisując wybrane wzory drobin oraz określenia spośród\nwymienionych poniżej.\n[Cr(H2O)6]3+ [Cr(H2O)5OH]2+ H3O+ H2O OH-\nkwas zasada donory akceptory\n1. W teorii Brönsteda kwasy zdefiniowano jako protonów, a zasady\njako protonów. Według tej teorii, każdemu kwasowi odpowiada\nsprzężona z nim zasada. Kwasem sprzężonym z zasadą o wzorze OH- jest\n2. W reakcji zachodzącej zgodnie z równaniem:\n[Cr(H2O)6]3+ + H2O ⇄ H3O+ + [Cr(H2O)5OH]2+\nprzyłączająca proton cząsteczka H2O jest , a jon H3O+ jest\nKwasem jest jon o wzorze , natomiast jon\no wzorze jest sprzężoną z tym kwasem zasadą.\nNa podstawie: J.D. Lee, Zwięzła Chemia Nieorganiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999\nPoziom rozszerzony\n10\nInformacja do zadania 23. i 24.\nW tabeli przedstawiono wartości standardowych potencjałów wybranych półogniw redoks.\nRównanie reakcji elektrodowej\nEº,V\nH2 + 2e\n- ⇄ 2H +\n0,00\nI2 + 2e\n- ⇄ 2I -\n0,54\nFe 3+ + 1e\n- ⇄ Fe 2+\n0,77\nCl2 + 2e\n- ⇄ 2Cl -\n1,36\nNa podstawie: P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Warszawa 2001 r","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. W teorii Brönsteda kwasy zdefiniowano jako donory protonów, a zasady jako akceptory protonów. Kwasem sprzężonym z zasadą o wzorze OH- jest H2O.\n\n2. W reakcji [Cr(H2O)6]3+ + H2O ⇌ H3O+ + [Cr(H2O)5OH]2+: przyłączająca proton cząsteczka H2O jest zasadą, a jon H3O+ jest kwasem (sprzężonym z tą zasadą). Kwasem (w tej reakcji) jest jon o wzorze [Cr(H2O)6]3+, natomiast jon o wzorze [Cr(H2O)5OH]2+ jest sprzężoną z tym kwasem zasadą.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nKorzystając z powyższej informacji, odpowiedz, czy w warunkach standardowych,\nmogą reagować ze sobą jony wymienione w poniższej tabeli. Jeżeli reakcja zachodzi,\nzapisz jej równanie w formie jonowej.\nPara jonów\nCzy jony reagują\nze sobą?\n(tak, nie)\nRównanie reakcji (w formie jonowej)\nFe\n3+ i I -\nFe\n3+ i Cl -","answer":null,"answer_text":"23.\n- Za uzupełnienie tabeli:\nPara jonów\nCzy jony reagują\nze sobą?\n(tak, nie)\nRównanie reakcji (w formie\njonowej)\nFe\n3+ i I -\ntak\n2Fe3+ + 2I- → 2Fe2+ + I2\nFe\n3+ i Cl -\nnie\n1\n1\n24a\n- Za napisanie schematu ogniwa:\nA (-) Pt⎜H2, H+⎜⎜Cl2, Cl-⎢Pt K (+)\n1\n24b\n- Za podanie SEM ogniwa:\n(SEM = 1,36 V - 0,00 V =) 1,36 V\n1\n2\n25.\n- Za zastosowanie prawidłowej metody do obliczenia masy lub\nliczby moli Cu oraz czasu.\n- Za obliczenia i podanie prawidłowego wyniku: t = 1930 s lub\n32,17 min. lub 32 min. 10 s\nPrzykładowe rozwiązanie I:\nm Cu = 0,2 mol·dm-3 · 0,1 dm3 · 64 g·mol-1 · 0,5 = 0,64 g\nm = k · i · t k =\nz\nF\nM\n⋅\nt =\ni\nM\nz\nF\nm\n⋅\n⋅\n⋅\nt =\nA\n1\nmol\ng\n64\n2\nmol\ns\nA\n96500\ng\n64\n,0\n1\n1\n⋅\n⋅\n⋅\n⋅\n⋅\n⋅\n= 1930 s = 32,17 min. =\n= 32 min. 10 s\nNależy zwrócić uwagę na zależ-\nność wartości wyniku końcowego\nod ewentualnych wcześniejszych\nzaokrągleń.\nNależy uznać za poprawne wszyst-\nkie wyniki, które są konsekwencją\nprzyjętych przez zdającego po-\nprawnych zaokrągleń.\n1\n1\n2\n9\nPrzykładowe rozwiązanie II:\nm Cu = 0,2 mol·dm-3 · 0,1 dm3 · 64 g·mol-1 · 0,5 = 0,64 g\nq\nC\n96500","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nPoniższy rysunek przedstawia ogniwo galwaniczne złożone z półogniw gazowych.\na) Napisz schemat tego ogniwa.\nA(-) K(+)\nb) Podaj SEM tego ogniwa w warunkach standardowych.\nSEM =\nPoziom rozszerzony\n11","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Schemat ogniwa: A(-) Pt, H2 | H+ || Cl- | Cl2, Pt K(+)\n(półogniwo wodorowe H2/H+, mające niższy potencjał standardowy E° = 0,00 V, jest anodą (-); półogniwo chlorowe Cl2/Cl-, o wyższym potencjale E° = 1,36 V, jest katodą (+)).\n\nb) SEM = E°(katoda) - E°(anoda) = 1,36 V - 0,00 V = 1,36 V","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nPoddano elektrolizie 100,0 cm3 roztworu siarczanu(VI) miedzi(II) o stężeniu 0,2 mol·dm-3.\nNa katodzie elektrolizera zachodził proces redukcji jonów miedzi:\nCu2+ + 2e- → Cu\nOblicz czas prowadzenia elektrolizy prądem o natężeniu 1,0 A, jeżeli na katodzie\nwydzieliła się połowa zawartej w roztworze miedzi. Załóż, że wydajność prądowa\nprocesu wynosiła 100%. Przyjmij, że stała Faradaya F = 96500 C·mol-1.\nObliczenia:\nOdpowiedź:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Obliczenia:\nn(Cu2+) całkowita = Cm × V = 0,2 mol/dm3 × 0,100 dm3 = 0,02 mol\nWydzieliła się połowa miedzi: n(Cu) = 0,01 mol\nNa redukcję 1 mola Cu2+ potrzeba 2 moli elektronów, więc:\nn(e-) = 2 × 0,01 mol = 0,02 mol\nŁadunek: Q = n(e-) × F = 0,02 mol × 96500 C/mol = 1930 C\nZ zależności Q = I × t:\nt = Q / I = 1930 C / 1,0 A = 1930 s\n\nOdpowiedź: Elektrolizę należy prowadzić przez 1930 s, czyli około 32 minuty i 10 sekund.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono wzory dwóch polimerów addycyjnych.\nNarysuj wzór półstrukturalny (grupowy) monomeru (substratu), z którego otrzymano\npolimer I, oraz wzór półstrukturalny (grupowy) monomeru (substratu), z którego\notrzymano polimer II.\nWzór monomeru, z którego otrzymano polimer I:\nWzór monomeru, z którego otrzymano polimer II:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wzór monomeru, z którego otrzymano polimer I: CF2=CF2 (tetrafluoroeten/czterofluoroetylen) - z niego w reakcji polimeryzacji addycyjnej powstaje politetrafluoroetylen (teflon), -(CF2-CF2)n-.\n\nWzór monomeru, z którego otrzymano polimer II: CH2=CH-OCOCH3 (octan winylu, ester winylowy kwasu octowego) - z niego powstaje poli(octan winylu), -(CH(OCOCH3)-CH2)n-.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"27","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nPodaj nazwę systematyczną związku o poniższym wzorze, uwzględniając rodzaj izomerii\ngeometrycznej.\nH\nC\nC\nCHO\nCH3\nH\nH\nC\nH\nF\nF\nn\nCH\nCH2\nH\nH\nOCOCH3\nn\nI\nII\nPoziom rozszerzony\n12","answer":null,"answer_text":null,"solution":"(E)-but-2-enal (trans-but-2-enal; potocznie aldehyd krotonowy).\n\nUzasadnienie konfiguracji: przy jednym atomie węgla podwójnego wiązania grupa o wyższym priorytecie to CH3 (niższy priorytet H), przy drugim atomie węgla grupą o wyższym priorytecie jest CHO (niższy priorytet H). Grupy CH3 i CHO znajdują się po przeciwnych stronach wiązania podwójnego, co odpowiada konfiguracji E.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"28","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (2 pkt)\nZaprojektuj doświadczenie, które pozwoli rozróżnić wodny roztwór etanolu od wodnego\nroztworu benzenolu (fenolu).\na) Uzupełnij schemat doświadczenia, wpisując nazwę odczynnika wybranego spośród:\n- wodny roztwór azotanu(V) srebra z dodatkiem wodnego roztworu amoniaku\n- alkoholowy roztwór fenoloftaleiny\n- wodny roztwór chlorku żelaza(III).\nSchemat doświadczenia:\nwodny roztwór benzenolu\nII\nI\nwodny roztwór etanolu\nOdczynnik:\nb) Napisz, jakie obserwacje potwierdzą obecność etanolu w probówce I i benzenolu\nw probówce II po wprowadzeniu tych substancji do wybranego odczynnika (wypełnij\nponiższą tabelę).\nBarwa zawartości probówki\nprzed zmieszaniem reagentów\npo zmieszaniu reagentów\nProbówka I\nProbówka II","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Odczynnik: wodny roztwór chlorku żelaza(III) [FeCl3 (aq)]\n(fenole tworzą z jonami Fe3+ barwne kompleksy, natomiast alkohole nie dają tej reakcji).\n\nb) Barwa zawartości probówki:\nProbówka I (etanol + FeCl3): przed zmieszaniem - żółta (barwa roztworu FeCl3); po zmieszaniu - żółta, bez zmian (brak reakcji, potwierdza obecność etanolu).\nProbówka II (benzenol + FeCl3): przed zmieszaniem - żółta; po zmieszaniu - fioletowa (pojawia się fioletowe zabarwienie, charakterystyczne dla kompleksu fenolu z Fe3+, potwierdza obecność benzenolu).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"29","points":4,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (4 pkt)\nBenzen i heks-2-en reagują z bromem, ale bromowanie benzenu wymaga zastosowania\ninnych warunków niż bromowanie heks-2-enu.\na) Stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, napisz równania\nreakcji tych węglowodorów z bromem. Jeśli zajście reakcji wymaga zastosowania\nspecjalnych warunków, napisz je w równaniu reakcji nad strzałką.\nRównanie reakcji heks-2-enu z bromem:\nRównanie reakcji benzenu z bromem:\nPoziom rozszerzony\n13\nb) Określ typ każdej z tych reakcji, posługując się podziałem charakterystycznym dla\nchemii\norganicznej. Napisz,\nwedług\njakiego\nmechanizmu\n(elektrofilowego,\nnukleofilowego czy rodnikowego) zachodzi proces bromowania heks-2-enu oraz\nproces bromowania benzenu.\nTyp reakcji\nMechanizm reakcji\nBromowanie heks-2-enu\nBromowanie benzenu\nInformacja do zadania 30. i 31.\nKwas metanowy (mrówkowy) może pełnić w reakcjach chemicznych funkcję reduktora.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Równanie reakcji heks-2-enu z bromem:\nCH3-CH=CH-CH2-CH2-CH3 + Br2 → CH3-CHBr-CHBr-CH2-CH2-CH3\n(reakcja zachodzi w zwykłych warunkach, np. po dodaniu bromu do wody bromowej lub roztworu w CCl4)\n\nRównanie reakcji benzenu z bromem:\nC6H6 + Br2 --FeBr3 (lub Fe), katalizator--> C6H5Br + HBr\n\nb) Bromowanie heks-2-enu: typ reakcji - reakcja addycji (przyłączenia); mechanizm - elektrofilowy (addycja elektrofilowa).\nBromowanie benzenu: typ reakcji - reakcja substytucji (podstawienia); mechanizm - elektrofilowy (substytucja elektrofilowa).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"30","points":4,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (4 pkt)\nProces utleniania kwasu metanowego (mrówkowego) manganianem(VII) potasu przebiega\nzgodnie ze schematem:\nHCOOH + MnO -\n4 + H+ → CO2↑ + Mn2+ + H2O\na) Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem oddawanych lub pobieranych\nelektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania\ndokonujących się w czasie tej reakcji.\nRównanie procesu redukcji:\nRównanie procesu utleniania:\nb) Dobierz i uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.\nHCOOH + MnO -\n4 + H+ → CO2↑ + Mn2+ + H2O\nc) Opisz dwie zmiany, które można zaobserwować podczas tej reakcji.\n1.:\n2.:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Równanie procesu redukcji:\nMnO4^- + 8H+ + 5e- → Mn2+ + 4H2O\n\nRównanie procesu utleniania:\nHCOOH → CO2 + 2H+ + 2e-\n\nb) Uzgodnione równanie (mnożnik 2 dla redukcji, 5 dla utleniania, wspólny mianownik elektronów = 10):\n5 HCOOH + 2 MnO4^- + 6 H+ → 5 CO2↑ + 2 Mn2+ + 8 H2O\n\nc) Obserwacje:\n1. Zanika (odbarwia się) fioletowa barwa roztworu manganianu(VII) potasu.\n2. Wydzielają się pęcherzyki bezbarwnego gazu (CO2).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/31","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (1 pkt)\nKwas metanowy (mrówkowy) daje pozytywny wynik próby Trommera i próby Tollensa.\nNapisz, jaki element budowy cząsteczki kwasu metanowego (mrówkowego) jest tego\nprzyczyną.\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Cząsteczka kwasu metanowego (H-COOH) zawiera w swojej budowie grupę aldehydową -CHO (atom wodoru połączony bezpośrednio z grupą karbonylową C=O, tak jak w grupie karboksylowej kwasu mrówkowego). Obecność tego ugrupowania sprawia, że kwas mrówkowy - podobnie jak aldehydy - ulega utlenieniu przez odczynnik Tollensa i płyn Trommera, dając wynik pozytywny obu prób.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/32","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"32","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (2 pkt)\nKwas mrówkowy ogrzany ze stężonym kwasem siarkowym(VI), który jest często stosowany\ndo odwadniania substancji organicznych, uległ rozkładowi (reakcja I). W wyniku tej reakcji\nwydzielił się bezbarwny gaz. Gaz ten spalono (reakcja II), a produkt spalania wprowadzono\ndo wody wapiennej, która uległa zmętnieniu (reakcja III).\nNapisz w formie cząsteczkowej równania reakcji I i III.\nI\nIII\nInformacja do zadania 33. i 34.\nAlkanole mogą ulegać eliminacji wody (dehydratacji). Jednym ze sposobów przeprowadzenia\ntego procesu jest ogrzewanie mieszaniny alkoholu i stężonego kwasu siarkowego(VI).","answer":null,"answer_text":null,"solution":"I: HCOOH --stężony H2SO4, ogrzewanie--> CO↑ + H2O\n\nIII: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O\n\n(Reakcja I to odwodnienie kwasu mrówkowego z wydzieleniem tlenku węgla(II); reakcja II to spalanie CO: 2CO + O2 → 2CO2; powstały CO2 wprowadzony do wody wapiennej daje osad CaCO3, powodujący jej zmętnienie - reakcja III).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/33","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"33","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (1 pkt)\nJedynie alkohole trzeciorzędowe ulegają łatwo dehydratacji podczas ogrzewania z kwasem\nsiarkowym(VI). Alkohole drugorzędowe można zmusić do takiej reakcji, ale proces przebiega\nw warunkach drastycznych. Alkohole pierwszorzędowe są jeszcze mniej reaktywne niż\nalkohole drugorzędowe.\nNa podstawie: J. McMurry, Chemia Organiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003\nNarysuj wzór półstrukturalny (grupowy) alkanolu, który zawiera w cząsteczce cztery\natomy węgla i najłatwiej ulega dehydratacji, oraz wzór półstrukturalny (grupowy)\njednego z jego izomerów, które najtrudniej ulegają temu procesowi.\nWzór alkoholu,\nktóry najłatwiej ulega dehydratacji\nWzór alkoholu,\nktóry najtrudniej ulega dehydratacji","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wzór alkoholu, który najłatwiej ulega dehydratacji (alkohol trzeciorzędowy, 2-metylopropan-2-ol):\n(CH3)3C-OH [czyli CH3-C(CH3)(OH)-CH3]\n\nWzór alkoholu, który najtrudniej ulega dehydratacji (jego izomer pierwszorzędowy, butan-1-ol):\nCH3-CH2-CH2-CH2-OH","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/34","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"34","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (2 pkt)\nW wyniku dehydratacji alkoholi w środowisku stężonego kwasu siarkowego(VI),\nw zależności od temperatury mogą powstawać alkeny lub symetryczne etery. Dehydratacja\netanolu przebiega według schematu:\nCH3\nCH2\nOH\nH2SO4\n180 °C\n140 °C\nC\nH2\nCH2\nCH3\nCH2\nO\nCH2\nCH3\n(alken)\n(eter)\na) Stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, napisz równanie\nreakcji otrzymywania propenu z odpowiedniego drugorzędowego alkoholu.\nb) Podaj wzór półstrukturalny (grupowy) eteru, który może powstać w wyniku\ndehydratacji propan-1-olu.\nPoziom rozszerzony\n15","answer":null,"answer_text":"34.\n- a) Za napisanie równania reakcji:\nOH\nCH3 - CH - CH3\n⎯\n⎯\n⎯\n→\n⎯\n)\nSO\nH\n(\n4\n2\nCH3 - CH = CH2 + H2O\n- b) Za podanie wzoru eteru:\nCH3 - CH2 - CH2 - O - CH2 - CH2 - CH3\nZapis równania reakcji otrzymywa-\nnia eteru (zamiast podania wzoru\neteru) nie powoduje utraty punktu.\n1\n1\n2\n35a\n- Za podanie numeru wzoru związku i uzasadnienia:\nNumer związku wykazującego czynność optyczną: II\nUzasadnienie, np.:\nCząsteczki tego związku nie posiadają płaszczyzny symetrii.\n1\n35b\n- Za uzupełnienie schematu:\nCHO\nC\nC\nCH2OH\nOH\nH\nH\nO\nH\n1\n2\n36.\n- Za napisanie wzoru tripeptydu:\nCH3\nCH\nCH3\nCH\nNH2\nC\nO\nN\nH\nCH\nCH3\nC\nO\nN\nH\nCH2\nC\nO\nOH\n1\n1","solution":null,"image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/35","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"35","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (2 pkt)\nPoniżej przedstawiono wzory trzech związków, których cząsteczki mają dwa asymetryczne\natomy węgla.\nCH2\nC\nC\nCH2\nOH\nOH\nOH\nOH\nH\nH\nCHO\nC\nC\nCH2OH\nOH\nOH\nH\nH\nCOOH\nC\nC\nCOOH\nOH\nOH\nH\nH\nI\nII\nIII\na) Podaj numer, którym oznaczono wzór związku wykazującego czynność optyczną.\nOdpowiedź uzasadnij.\nNumer związku wykazującego czynność optyczną:\nUzasadnienie:\nZwiązek II jest cukrem o nazwie D-erytroza.\nb) Uzupełnij poniższy schemat, tak aby otrzymać wzór diastereoizomeru tego cukru,\nktóry należy do szeregu konfiguracyjnego L.\nCHO\nC\nC\nCH2OH\nOH\nOH\nH\nH","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) Numer związku wykazującego czynność optyczną: II.\nUzasadnienie: Cząsteczki I i III mają na obu końcach łańcucha jednakowe grupy (odpowiednio CH2OH...CH2OH oraz COOH...COOH) i przy jednakowej konfiguracji obu centrów stereogenicznych mają wewnętrzną płaszczyznę symetrii (są to formy mezo), więc są optycznie nieczynne. Cząsteczka związku II ma na końcach różne grupy (CHO i CH2OH), więc nie ma żadnego elementu symetrii - jest chiralna i wykazuje czynność optyczną.\n\nb) Diastereoizomer D-erytrozy należący do szeregu L to L-treoza. Powstaje przez pozostawienie konfiguracji przy górnym atomie węgla (C2) bez zmian (OH po prawej stronie, H po lewej) i odwrócenie konfiguracji przy dolnym atomie węgla (C3, przy grupie CH2OH) - OH należy umieścić po lewej stronie, H po prawej stronie. Otrzymany wzór (od góry): CHO; H-C-OH (OH z prawej); HO-C-H (OH z lewej); CH2OH.","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"},{"id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/36","paper_id":"chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"36","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"inne","year":2011,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono wzory trzech wybranych aminokwasów białkowych.\nalanina (Ala)\nwalina (Val)\nglicyna (Gly)\nC\nO\nCH2\nNH2\nOH\nC\nO\nCH\nNH2\nCH\nOH\nCHł\nCHł\nC\nO\nCH\nNH2\nCHł\nOH\nNarysuj wzór półstrukturalny (grupowy) tripeptydu o sekwencji Val-Ala-Gly.\nPoziom rozszerzony\n16\nBRUDNOPIS\nMCH-Rą_ąP-114\nPESEL\nWYPEŁNIA ZDAJĄCY\nKOD EGZAMINATORA\nCzytelny podpis egzaminatora\nWYPEŁNIA EGZAMINATOR\nSuma punktów\n0\n21\n31\n41\n51\n22\n32\n42\n52\n23\n33\n43\n53\n24\n34\n44\n54\n25\n35\n45\n55\n26\n36\n46\n56\n27\n37\n47\n57\n28\n38\n48\n58\n29\n39\n49\n59\n1\n11\n2\n12\n13\n3\n4\n14\n5\n15\n6\n16\n7\n17\n8\n18\n9\n19\n10\n20\n30\n40\n50\n60\nKOD ZDAJĄCEGO\nMiejsce na naklejkę\nz nr PESEL","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wzór półstrukturalny tripeptydu Val-Ala-Gly:\n(CH3)2CH-CH(NH2)-CO-NH-CH(CH3)-CO-NH-CH2-COOH\n\n(reszta waliny połączona wiązaniem peptydowym z resztą alaniny, a ta z kolei wiązaniem peptydowym z resztą glicyny; N-końcowa jest walina, C-końcowa jest glicyna).","image":"img/chemia-2011-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Inne · sierpień 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Inne"}]}