{"paper":{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":31,"source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (3 pkt)\nZ konfiguracji elektronowej atomu w stanie podstawowym pierwiastka X wynika, że w tym\natomie:\nelektrony rozmieszczone są na trzech powłokach elektronowych\nw powłoce walencyjnej liczba elektronów sparowanych jest równa liczbie elektronów\nniesparowanych.\na) Uzupełnij poniższą tabelę, wpisując symbol chemiczny pierwiastka X, dane\ndotyczące\njego\npołożenia\nw\nukładzie\nokresowym\noraz\nsymbol\nbloku\nkonfiguracyjnego (energetycznego), do którego należy pierwiastek X.\nSymbol pierwiastka\nNumer okresu\nNumer grupy\nSymbol bloku\nb) Napisz fragment konfiguracji elektronowej atomu pierwiastka X opisujący\nrozmieszczenie w podpowłokach elektronów walencyjnych.\nc) Dla jednego ze sparowanych elektronów walencyjnych podaj wartości dwóch\ncharakteryzujących go liczb kwantowych: głównej i pobocznej. Obie wartości wpisz\ndo tabeli.\nLiczby kwantowe\nGłówna liczba kwantowa [n]\nPoboczna liczba kwantowa [l]\nWartości liczb kwantowych","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-3)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie pojęć związanych z budową atomu\ni układem okresowym pierwiastków; określenie\nprzynależności pierwiastka do bloku s, p, d oraz ustalenie\npołożenia pierwiastka w układzie okresowym na podstawie\njego konfiguracji elektronowej; ustalenie liczby elektronów\nwalencyjnych; opisanie stanu elektronów w atomie\nza pomocą liczb kwantowych (I.1.a.1,4,6,8)\na) (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\nSymbol pierwiastka\nNumer okresu\nNumer grupy\nSymbol bloku\nSi\n3\n14\np\n1 p. -\npoprawne napisanie symbolu pierwiastka X i poprawne określenie jego położenia\nw układzie okresowym - podanie numeru okresu, numeru grupy i symbolu bloku\nenergetycznego (konfiguracyjnego)\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\n 3s23p2 lub 3s2p2\n\n3\n\n3\n \n1 p. -\npoprawne napisanie konfiguracji elektronowej dla elektronów walencyjnych atomu\nkrzemu\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nc) (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\nLiczby kwantowe\nGłówna liczba kwantowa [n]\nPoboczna liczba kwantowa [l]\nWartości liczb kwantowych\n3\n0\n1 p. -\npoprawne określenie wartości dwóch liczb kwantowych przy poprawnym\nwskazaniu pierwiastka (przy poprawnym określeniu numeru okresu i numeru\ngrupy) w części a) zadania\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa podstawie budowy atomów pierwiastków należących do 16. i 17. grupy i trzeciego\nokresu układu okresowego uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i podkreśl jedno\nz określeń podanych w nawiasie, tak aby powstały zdania prawdziwe.\nJądro atomu fluorowca ma ładunek ( mniejszy / większy ) niż jądro atomu tlenowca.\nAtom fluorowca ma ( mniejszy / większy ) promień atomowy niż atom tlenowca.\nTlenowiec jest ( bardziej / mniej ) aktywny chemicznie od fluorowca.\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej (II.3)\nPoprawna odpowiedź:\nJądro atomu fluorowca ma ładunek ( mniejszy / większy ) niż jądro atomu tlenowca.\nAtom fluorowca ma ( mniejszy / większy ) promień atomowy niż atom tlenowca.\nTlenowiec jest ( bardziej / mniej ) aktywny chemicznie od fluorowca.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n3\n1 p. -\npodkreślenie w zdaniach właściwych określeń\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa cześć wybitnego polskiego astronoma Mikołaja Kopernika pierwiastek o liczbie atomowej\n112 otrzymał nazwę copernicium i symbol Cn. Reakcja prowadząca do otrzymania tego\npierwiastka zachodzi pomiędzy jądrami\nPb\n208\ni\nZn\n70\nTowarzyszy jej emisja pewnej cząstki\nwchodzącej w skład atomu.\nNapisz równanie opisanej reakcji jądrowej. Uzupełnij wszystkie pola w podanym schemacie.\n","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZapisywanie równań reakcji chemicznych na podstawie\nsłownego opisu przemiany; przewidywanie produktów\nsztucznych reakcji jądrowych (I.3.a.3,4)\nPoprawna odpowiedź:\n208\n70\n277\n1\n\nPb\nZn\nCn\nn\n82\n30\n112\n0\n1 p. -\npoprawne napisanie równania reakcji jądrowej\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (3 pkt)\nJednym z promieniotwórczych izotopów strontu jest\nSr\n90\nJego okres półtrwania wynosi\nokoło 28 lat. Izotop ten jest bardzo niebezpieczny dla człowieka, ponieważ ze względu\nna swoje właściwości chemiczne łatwo wbudowuje się w tkankę kostną w miejsce\nnieradioaktywnego izotopu innego pierwiastka.\na) Oblicz, po jakim czasie z próbki\nSr\n90\no masie 51,2 mg pozostanie 0,4 mg tego izotopu.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nb) Podaj symbol chemiczny pierwiastka, w miejsce którego wbudowuje się stront.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-3)\na) (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWykonanie obliczeń związanych z przemianami\npromieniotwórczymi (II.5.a)\nPrzykłady poprawnego rozwiązania:\n\n51,2 mg\n\n\n\nlat\n28\n25,6 mg\n\n\n\nlat\n28\n12,8 mg\n\n\n\nlat\n28\n6,4 mg\n\n\n\nlat\n28\n3,2 mg\n\n\n\nlat\n28\n1,6 mg\n\n\n\nlat\n28\n0,8 mg\n\n\n\nlat\n28\n0,4 mg\nt = 7 28 lat = 196 lat\n\nm0 = 51,2 mg, m = 0,4 mg, t1/2 = 28 lat, t = ?\n1/ 2\n0\n2\nt t\nm\nm \n,\n1/ 2\n0\n2\nt t\nm\nm\n\n,\n7\n28lat\n51,2mg\n2\n128\n2\n0,4mg\nt\n\n\n\n7\n28lat\nt\n\n, t = 196 lat\n2 p. -\nzastosowanie poprawnej metody obliczenia, poprawne wykonanie obliczeń oraz\npodanie wyniku we właściwych jednostkach\n1 p. -\nzastosowanie poprawnej metody i:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku\nliczbowego\n- błędna jednostka lub brak jednostki\n0 p. -\nzastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nDokonanie uogólnienia i sformułowanie wniosku (III.3.6)\nPoprawna odpowiedź:\nCa\n1 p. -\npodanie symbolu pierwiastka\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n4","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nW teorii orbitali molekularnych powstawanie wiązań chemicznych typu σ lub  wyjaśnia się,\nstosując do opisu tych wiązań orbitale cząsteczkowe odpowiedniego typu (σ lub ), które\nmożna utworzyć w wyniku właściwego nakładania odpowiednich orbitali atomowych\natomów tworzących cząsteczkę.\nDane są cząsteczki:\nCl2, H2, HF\nUstal, nakładanie jakich orbitali atomowych (s czy p) obu atomów należy koniecznie\nuwzględnić, aby wyjaśnić tworzenie wiązań typu  w tych cząsteczkach. W tym celu\nprzyporządkuj każdej literze a, b, c jeden ze wzorów: Cl2, H2, HF.\na) orbital s jednego atomu - orbital s drugiego atomu\nb) orbital s jednego atomu - orbital p drugiego atomu\nc) orbital p jednego atomu - orbital p drugiego atomu\na)\nb)\nc)\nNr zadania\n1a)\n1b)\n1c)\n2.\n3.\n4a)\n4b)\n5.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n2\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n4","answer":"a","answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie rodzaju wiązania (I.1.b.3)\nPoprawna odpowiedź:\na) H2\nb) HF\nc) Cl2\n1 p. -\npoprawne przyporządkowanie wzorów\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nDane są wzory:\nHCl, LiOH, Ra(OH)2, C6H5OH, H3O+,\n2\nNO, S2-, OH \nSpośród wymienionych powyżej wzorów wybierz i wpisz do tabeli\na) wzory wszystkich kwasów i wzory wszystkich zasad w teorii Arrheniusa.\nKwasy\nZasady\nb) wzory wszystkich drobin, które w roztworach wodnych mogą pełnić rolę kwasów,\ni wzory wszystkich drobin, które w roztworach wodnych mogą pełnić rolę zasad\nw teorii Brönsteda.\nKwasy\nZasady","answer":"C","answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nPodanie przykładów kwasów i zasad w teorii Arrheniusa\ni Brönsteda (I.2.b.10)\na) (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\nKwasy\nZasady\nHCl, C6H5OH\nLiOH, Ra(OH)2\n1 p. -\npoprawny wybór i napisanie czterech wzorów\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\nKwasy\nZasady\nHCl, C6H5OH, H3O \n\n2\nNO , S2-, OH \n1 p. -\npoprawny wybór i napisanie sześciu wzorów\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nW poniższej tabeli podano schematyczne zapisy równań i informacje o przebiegu dwóch\nreakcji chemicznych.\nSchematyczny zapis\nrównania reakcji\nInformacja dotycząca przebiegu reakcji\nReakcja 1.\n2AB (g) ⇄ A2 (g) + B2 (g)\nPodwyższenie temperatury układu\nznajdującego się w stanie równowagi powoduje\nspadek wydajności reakcji otrzymywania\nsubstancji A2.\nReakcja 2.\nX2 (g) + 3Y2 (g) ⇄ 2XY3 (g)\nPodczas otrzymywania produktu XY3 ciepło\njest przekazywane z układu do otoczenia.\na) Na podstawie powyższego opisu określ typ reakcji 1. i typ reakcji 2.\nze względu na ich efekt cieplny.\nReakcja 1\nReakcja 2\nZałóżmy, że oba rozważane układy osiągnęły w pewnej temperaturze stan równowagi.\nb) Wskaż numer reakcji, której wydajność nie zmieni się po zmianie ciśnienia\npanującego w układzie.\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nAnaliza informacji w tekstach o tematyce chemicznej (II.1a)\nPoprawna odpowiedź:\nReakcja 1.: egzotermiczna\nReakcja 2.: egzotermiczna\n1 p. -\npoprawne określenie typu każdej reakcji\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOkreślenie, jak zmieni się położenie stanu równowagi reakcji\nchemicznej (III.1.6)\nPoprawna odpowiedź:\nReakcja 1\n1 p. -\npoprawne wskazanie numeru reakcji\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n5","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (3 pkt)\nRozkład nadtlenku wodoru w obecności pewnego katalizatora przebiega według równania\nkinetycznego\n2\n2\nH O\n\nv\nk c\nDo próbki z roztworem nadtlenku wodoru o stężeniu 20,0\n3\ndm\nmol\n\n\ndodano katalizator\ni stwierdzono, że po upływie 5 minut stężenie nadtlenku wodoru zmalało do 14,5\n3\ndm\nmol\n\n\n,\npo upływie 10 minut wynosiło 10,6\n3\ndm\nmol\n\n\n, a po upływie 15 minut było równe\n7,8\ndm\nmol\n3\n\n\nStała szybkości reakcji w warunkach prowadzenia procesu wynosi k = 0,063\n1\nmin.\na) Korzystając z informacji, uzupełnij poniższą tabelę, a następnie narysuj wykres\nzależności stężenia nadtlenku wodoru od czasu.\nczas, min\n0\n5\n10\n15\nstężenie,\n3\ndm\nmol\n\n\n25\n20\n15\n10\nStężenie, mol·dm-3\n5\n0\n0\n5\n10\n15\nCzas, min\nb) Na podstawie odpowiednich obliczeń i wykresu ustal, po jakim czasie szybkość\nreakcji będzie równa 0,819 mol·dm\n3\n·min\n1\n.\nObliczenia:\nSzybkość reakcji będzie równa 0,819 mol·dm\n3\n·min\n1\n po czasie\nNr zadania\n6a)\n6b)\n7a)\n7b)\n8a)\n8b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n2\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-3)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nSkonstruowanie tabel prezentujących określone dane;\nskonstruowanie wykresów według podanych zależności\n(II.4.a.1,3)\nPoprawna odpowiedź:\nczas, min\n0\n5\n10\n15\nstężenie,\n3\ndm\nmol\n\n\n20,0\n14,5\n10,6\n7,8\n1 p. -\npoprawne uzupełnienie tabeli i narysowanie wykresu\nUwaga: Za wykres, który będzie linią prostą, należy przyznać 0 punktów.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nb) (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWykonanie obliczeń związanych z szybkością reakcji (II.5.g)\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie wykresu (II.2)\nPrzykład poprawnego rozwiązania:\n\n2\n2\n2\n2\nH O\nH O\n= v\nv\nk c\nc\nk\n\n2\n2\n3\nH O\n0,819\n=13 mol dm\n0,063\n\n\nc\n2\n2\nH O\nc\n= 13 mol\n3\ndm \n\nt ≈ 6,5 minuty lub 6 minut 30 sekund\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n6\n2 p. -\nzastosowanie poprawnej metody, tzn. poprawne obliczenie stężenia H2O2\ni poprawny odczyt z poprawnie wykonanego wykresu w zakresie 6-7 minut, oraz\npodanie wyniku we właściwych jednostkach\nUwaga: Każdy odczyt z wykresu narysowanego przez zdającego należy oceniać\nindywidualnie.\n1 p. -\n- poprawne wykonanie obliczeń i błędny odczyt z poprawnego wykresu\n- poprawne wykonanie obliczeń i poprawny odczyt z błędnego wykresu\n- poprawne wykonanie obliczeń, poprawny odczyt z wykresu oraz podanie wyniku\nz błędną jednostką lub bez jednostki\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku\nliczbowego, ale odczyt z wykresu adekwatny do otrzymanego wyniku\n0 p. -\nzastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":4,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (4 pkt)\nPoniżej przedstawiony jest schemat reakcji:\n\n4\nMnO +\n2\n2O\nH\n\nH \n\n2\nMn\n+ O2 + H2O\na) Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych\nelektronów (zapis jonowo-elektronowy) równanie reakcji redukcji i równanie\nreakcji utleniania zachodzących podczas tej przemiany.\nRównanie reakcji redukcji:\nRównanie reakcji utleniania:\nb) Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.\n\n4\nMnO +\n2\n2O\nH\n\nH \n\n2\nMn\n+ O2 + H2O\nc) Napisz, jaką funkcję (utleniacza czy reduktora) pełni w tej reakcji nadtlenek\nwodoru.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-4)\na) (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZastosowanie prawa zachowania masy, prawa zachowania\nładunku oraz zasady bilansu elektronowego do uzgadniania\nrównań reakcji zapisanych jonowo (I.3.a.1)\nPoprawna odpowiedź:\nRównanie procesu redukcji:\n2\n4\n2\nMnO\n8H\n5e\nMn\n4H O\n\n\n\n\n\n\n\n\n(│ x 2)\nRównanie procesu utleniania:\n2\n2\nH O\n2\nO\n2H\n2e\n\n\n\n\n\n(│ x 5)\n2 p. -\npoprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej obu równań\n1 p. -\npoprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej tylko jednego równania\n0 p. -\n- błędne napisanie obu równań (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu)\n- odwrotne przypisanie równań procesowi utleniania i redukcji\n- brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZastosowanie prawa zachowania masy, prawa zachowania\nładunku oraz zasady bilansu elektronowego do uzgadniania\nrównań reakcji zapisanych jonowo (I.3.a.1)\nPoprawna odpowiedź:\nO\nH\n8\n5O\nMn\n2\n6H\nO\nH\n5\n2MnO\n2\n2\n2\n2\n2\n4\n\n\n\n\n\n\n\n\n1 p. -\npoprawne uzupełnienie współczynników stechiometrycznych\nUwaga: Zdający otrzymuje 1 punkt również wtedy, gdy nie otrzymał oceny\npozytywnej za zapisanie równań w części a) zadania, ale poprawnie dobrał\nwspółczynniki w części b).\n0 p. -\nbłędne uzupełnienie współczynników stechiometrycznych lub brak odpowiedzi\nc) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie pojęć: stopień utlenienia, utleniacz,\nreduktor, utlenianie, redukcja (I.1.h.1)\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n7\nPoprawna odpowiedź:\nNadtlenek wodoru pełni funkcję reduktora.\n1 p. -\npoprawne określenie funkcji nadtlenku wodoru\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nW reaktorze o objętości 1 dm3 przebiega w stałej temperaturze T reakcja opisana schematem\nA (g) + B (g) ⇄ 2C (g) + D (g)\nPo zmieszaniu substratów A i B w stosunku molowym 1 : 1 zainicjowano reakcję.\nW mieszaninie równowagowej stężenie substancji D było równe 2\n3\ndm\nmol\n\n\n, a stosunek\nstężeń molowych reagentów B i C wynosił [B]:[C] = 1 : 2,3.\nOblicz stałą równowagi tej reakcji w temperaturze T. Wynik podaj z dokładnością\ndo dwóch miejsc po przecinku.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nPoziom rozszerzony\n7\n Informacja do zadań 11.-13.\nW 1 dm3 pewnego wodnego roztworu znajdowało się\n10\n10\n0,1\n\n\nmola jonów\n\nCl ,\n10\n10\n0,1\n\n\nmola\njonów\nI oraz jony Na+. Do roztworu wprowadzono kroplę roztworu AgNO3 zawierającą\n5\n10\n0,1\n\n\nmola tej soli.\nIloczyny rozpuszczalności AgCl i AgI w temperaturze T, w której przeprowadzono\ndoświadczenie, wynoszą:\nK SO = [Ag ]·[Cl ] =\n10\n10\n8,1\n\n\ni K SO = [Ag ]·[I ] =\n17\n10\n5,8\n\n\nNa podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2002.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWykonanie obliczeń związanych ze stałą równowagi\n(II.5.f.1)\nPrzykłady poprawnego rozwiązania:\n\n[D] = 2 mol·dm-3 [C] = 4 mol·dm-3\n[B] = [C] ·\n3,2\n1 = 1,74 mol·dm-3 [A] = [B] = 1,74 mol·dm-3\n2\n2\n[C] [D]\n4\n2\n10,57\n[A][B]\n1,74 1,74\nK\nK\nK\n\n\n\n\n\n\nStężenia reagentów w mieszaninie równowagowej:\nA + B  2C + D\n(x-2) (x-2) 2,3(x-2) 2\n2\n2\n2\n2\n[C] [D]\n2,3\n(x\n2)\n2\n10,58\n[A][B]\n(x\n2)\n\n\n\n\n\n\n\nK\nK\nK\n\n[D] = 2 mol·dm-3 [A] = [B]\n2\n2\n2\n[B]\n1\n[C]\n2,3[B]\n[C]\n2,3\n[C] [D]\n5,29[B]\n2\n10,58\n[A][B]\n[B]\n\n\n\n\n\n\n\nK\nK\n2 p. -\nzastosowanie poprawnej metody przedstawiającej tok rozumowania, poprawne\nwykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z właściwą dokładnością\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wartości wyniku końcowego od\newentualnych wcześniejszych zaokrągleń. Należy uznać za poprawne wszystkie\nwyniki, które są konsekwencją przyjętych przez zdającego poprawnych\nzaokrągleń.\n1 p. -\nzastosowanie poprawnej metody i:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku\nliczbowego\n- błąd w zaokrągleniu wyniku\n- inna niż wymagana dokładność wyniku\n- błędna jednostka\n0 p. -\n- zastosowanie błędnej metody obliczenia\nnp. przyjęcie założenia, że [A] = [B] = 1 mol·dm-3 i K =\n1\n1\n2\n)\n3,2\n(\n2\n\n\nlub [A] = [B] =\n3,2\n1 mol·dm-3 i K =\n3,2\n1\n3,2\n1\n2\n1\n\n\n- brak rozwiązania\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n8","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła jako pierwsza\npodczas opisanego doświadczenia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nZastosowanie iloczynu rozpuszczalności do przewidywania\nmożliwości strącania osadu (II.1.b.8)\nPoprawna odpowiedź:\nAg+ + I  AgI ↓\n1 p. -\npoprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji\n0 p. -\nbłędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nOceń, czy w temperaturze T może istnieć roztwór, w którym iloczyn stężeń molowych\nkationów srebra i anionów chlorkowych wynosiłby\n5\n10\n2\n\n\n. Uzasadnij swoje stanowisko.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku (III.3.6)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nNie może, ponieważ podany iloczyn stężeń jonów jest większy od iloczynu\nrozpuszczalności AgCl.\n1 p. -\npoprawna ocena wraz z uzasadnieniem\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nDo wodnego roztworu zawierającego aniony chlorkowe (\n\nCl ) i cząsteczki amoniaku (NH3)\nwprowadzono roztwór zawierający kationy srebra (Ag+). Nie zaobserwowano jednak\nwytrącenia osadu, który świadczyłby o powstaniu chlorku srebra (AgCl). Wynika to z faktu,\nże dla jonów Ag+ reakcją uprzywilejowaną w stosunku do reakcji tworzenia AgCl jest reakcja\ntworzenia jonu kompleksowego o liczbie koordynacyjnej 2, w którym rolę ligandów pełnią\ncząsteczki amoniaku.\nNapisz w formie jonowej równanie reakcji prowadzącej do powstania opisanego jonu\nkompleksowego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZapisanie równań reakcji chemicznych na podstawie\nsłownego opisu przemiany (I.3.a.4)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n\nAg+ + 2NH3  [Ag(NH3)2]+\n\nAg+ + Cl + 2NH3  [Ag(NH3)2]+ + Cl \n1 p. -\npoprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji\n0 p. -\nbłędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nDo 100 g wodnego roztworu NaOH o stężeniu 10% masowych dodano 100 g kwasu solnego\no stężeniu 10% masowych.\nSpośród podanych poniżej zależności wybierz i podkreśl tę, która jest prawdziwa dla\notrzymanego roztworu.\npH > 7\npH = 7\npH < 7\nNr zadania\n9a)\n9b)\n9c)\n10.\n11.\n12.\n13.\n14.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej (II.3)\nPoprawna odpowiedź:\npH > 7\npH = 7\npH < 7\n1 p. -\nwybór i podkreślenie właściwej zależności\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nPrzygotowano 200 gramów wodnego roztworu maltozy o stężeniu 25,65% masowych. Po\nczęściowej hydrolizie maltozy zachodzącej zgodnie z równaniem:\nC12H22O11 + H2O\n\n\nkat\n2C6H12O6\nsumaryczna liczba moli cukrów redukujących (glukozy i maltozy) w roztworze wynosiła\n0,28 mola.\nOblicz stężenie glukozy, wyrażone w procentach masowych, w roztworze powstałym\npo częściowej hydrolizie maltozy. Wynik podaj z dokładnością do jednego miejsca po\nprzecinku.\nW\nobliczeniach\nprzyjmij\nprzybliżone\nwartości\nmas\nmolowych:\nM\n11\n22\n12\nO\nH\nC\n= 342 g · mol\n1\n, M\n6\n12\n6\nO\nH\nC\n= 180 g · mol\n1\n.\nObliczenia:\nOdpowiedź:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWykonanie obliczeń z zastosowaniem pojęcia mola (II.5.b.2)\ni stężenia procentowego (II.5.d.1)\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n9\nPrzykład poprawnego rozwiązania:\nW 200 g roztworu przed hydrolizą znajduje się 51,3 g maltozy 0,15 mola maltozy\nx - liczba moli glukozy w roztworze po hydrolizie\n0,15 - 0,5x\n- liczba moli maltozy w roztworze po hydrolizie\n0,28 = x + 0,15 - 0,5x\nx = 0,26 mola glukozy  46,8 g\np\n46,8g 100%\n23,4%\n200g\nC \n\n\n2 p. -\nzastosowanie poprawnej metody uwzględniającej stechiometrię przemiany,\npoprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z właściwą dokładnością i w\nprocentach\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wartości wyniku końcowego od\newentualnych wcześniejszych zaokrągleń. Należy uznać za poprawne wszystkie\nwyniki, które są konsekwencją przyjętych przez zdającego poprawnych\nzaokrągleń.\n1 p. -\nzastosowanie poprawnej metody i:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku\nliczbowego\n- błąd w zaokrągleniu wyniku\n- inna niż wymagana dokładność wyniku\n- niepodanie wyniku w procentach\n0 p. -\nzastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nW poniższej tabeli przedstawiono równania reakcji elektrodowych oraz odpowiadające im\nwartości potencjałów standardowych dwóch półogniw redoks tworzących tzw. akumulator\nkwasowo-ołowiowy.\nRównanie reakcji elektrodowej\nPotencjał standardowy\nPbSO4 + 2e- ⇄ Pb + SO \n2\n4\nE° = ‒ 0,36 V\nPbO2 + 4H  + SO \n2\n4 + 2e- ⇄ PbSO4 + 2H2O\nE° = + 1,69 V\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2003.\nKorzystając z podanych informacji, napisz sumaryczne równanie reakcji, która\nzachodzi w pracującym akumulatorze kwasowo-ołowiowym, oraz oblicz siłę\nelektromotoryczną (SEM) tego ogniwa w warunkach standardowych.\nRównanie reakcji:\nSEM:\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-2)\nTworzenie informacji\nKorzystanie z informacji\nPrzewidywanie kierunku przebiegu reakcji utleniania-\nredukcji (III.1.5)\nObliczenie SEM ogniwa (II.5.e.1)\nPoprawna odpowiedź:\nRównanie reakcji:\n\nPbO2 + 4H+ + Pb + 2SO\n\n2\n4 → 2PbSO4 + 2H2O\n\nPb + PbO2 + 2H2SO4 → 2PbSO4 + 2H2O\nSEM:\n1,69 V + 0,36 V = 2,05 V\n2 p. -\npoprawne napisanie sumarycznego równania reakcji oraz poprawne obliczenie\nSEM i podanie wyniku z jednostką\nUwaga: Zapis „⇄” w równaniu reakcji powoduje utratę punktu.\n1 p. -\n- poprawne napisanie sumarycznego równania reakcji oraz błędne obliczenie SEM\n(błędna wartość liczbowa lub brak jednostki) lub brak obliczenia SEM\n- błędne napisanie sumarycznego równania reakcji (błędne wzory reagentów,\nbłędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak\nrównania reakcji oraz poprawne obliczenie SEM i podanie wyniku z jednostką\n0 p. -\n- błędne napisanie sumarycznego równania reakcji (błędne wzory reagentów,\nbłędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) oraz błędne\nobliczenie SEM (błędna wartość liczbowa lub brak jednostki)\n- brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n10","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":4,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (4 pkt)\nW wyniku reakcji litowców z wodorem, prowadzonej w podwyższonej temperaturze,\npowstają wodorki o wzorze ogólnym MeH. Związki te są w temperaturze pokojowej ciałami\nstałymi, a po stopieniu przewodzą prąd elektryczny. Po wprowadzeniu ich do wody\nwydziela się wodór, a roztwór po dodaniu fenoloftaleiny przyjmuje malinowe zabarwienie.\na) Uwzględniając podany opis właściwości fizycznych wodorku litu i wiedząc, że jego\ntemperatura topnienia wynosi 692 oC, określ rodzaj wiązania występującego\nw tym związku oraz podaj stopień utlenienia, jaki przyjmuje wodór w tym związku.\nRodzaj wiązania:\nStopień utlenienia wodoru:\nb) Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji otrzymywania wodorku litu oraz\nrównanie reakcji wodorku litu z wodą.\nRównanie reakcji otrzymywania wodorku litu:\nRównanie reakcji wodorku litu z wodą:\nc) Napisz równania reakcji elektrodowych zachodzących w czasie elektrolizy\nstopionego wodorku litu, wiedząc, że na anodzie wydziela się wodór.\nRównanie reakcji katodowej:\nRównanie reakcji anodowej:\nNr zadania\n15.\n16.\n17a)\n17b)\n17c)\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n2\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-4)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie tekstu o tematyce chemicznej (II.2)\nPoprawna odpowiedź:\nRodzaj wiązania: jonowe\nStopień utlenienia wodoru: -I\n1 p. -\npoprawne określenie rodzaju wiązania i podanie stopnia utlenienia wodoru\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nb) (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZapisanie równań reakcji chemicznych na podstawie\nsłownego opisu przemiany (I.3.a.4)\nPoprawna odpowiedź:\nRównanie reakcji otrzymywania wodorku litu: 2Li + H2 → 2LiH\nRównanie reakcji wodorku litu z wodą: LiH + H2O → LiOH + H2 ↑\n2 p. -\npoprawne napisanie w formie cząsteczkowej dwóch równań reakcji\n1 p. -\npoprawne napisanie w formie cząsteczkowej jednego równania reakcji\n0 p. -\nbłędne napisanie obu równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi\nc) (0-1)\nTworzenie informacji\nZaprojektowanie otrzymywania różnych substancji\nw procesach elektrolizy (III.2.15)\nPoprawna odpowiedź:\nRównanie reakcji katodowej: Li+ + e → Li\nRównanie reakcji anodowej: 2H → H2 + 2e \n1 p. -\npoprawne napisanie równań reakcji elektrodowych\n0 p. -\n- błędne napisanie jednego równania lub obu równań reakcji\n- odwrotne przypisanie równań\n- brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nEnergia dysocjacji wiązania C-H w alkanach (wyrażona w kJ·mol\n1\n) to energia, jaką trzeba\ndostarczyć, aby przekształcić 1 mol alkanu w 1 mol atomów wodoru i 1 mol odpowiedniego\nrodnika organicznego.\nPrzykłady takich procesów oraz odpowiadające im energie dysocjacji zestawiono\nw poniższej tabeli.\nPrzebieg procesu\nEnergia dysocjacji wiązania,\nkJ·mol\n1\n\nC\nH\nH\nH\nH\n→\nC\nH\nH\nH\nH·\n435\nC\nH3\nCH2 C\nH\nH\nH\n→\nC\nH3\nCH2 C\nH\nH\nH·\n410\nC\nH3\nC\nH\nH\nCH3\n→\nC\nH3\nC\nH\nCH3\nH·\n398\nC\nH3\nC\nH\nCH3\nCH3\n→\nC\nH3\nC\nCH3\nCH3\nH·\n381\nNa podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985.\nMożna zauważyć, że łatwość odrywania atomu wodoru od cząsteczki alkanu zależy od\nrzędowości atomu węgla, z którym jest on połączony.\na) Korzystając z informacji, podkreśl przybliżoną wartość energii dysocjacji wiązania\nC-H w etanie.\n435 kJ·mol\n1\n\n410 kJ·mol\n1\n\n398 kJ·mol\n1\n\n381 kJ·mol\n1\n\nb) Spośród rodników, których wzory podano w informacji, wybierz i napisz wzór tego,\nktóry tworzy się najłatwiej.\nPoziom rozszerzony\n11","answer":"C","answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nAnaliza informacji w tekstach o tematyce chemicznej (II.1.a)\nPoprawna odpowiedź:\n435 kJ·mol\n1\n\n410 kJ·mol\n1\n\n398 kJ·mol\n1\n\n381 kJ·mol\n1\n\n1 p. -\nwybór i podkreślenie właściwej wartości energii dysocjacji wiązania\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie tabeli i tekstu o tematyce chemicznej\n(II.2)\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n11\nPoprawna odpowiedź:\nC\nCH3\nC\nH3\nCH3\nH\nlub (CH3)3C·\n1 p. -\npoprawny wybór i napisanie wzoru właściwego rodnika\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"19","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (3 pkt)\nW temperaturze około 80 C i w obecności kwasu siarkowego(VI) cząsteczki\n2-metylopropenu ulegają dimeryzacji zachodzącej według schematu:\n16\n8\na\ndimeryzacj\n8\n4\nH\nC\nH\nC\n2\n\n\n\n\n\nW mieszaninie poreakcyjnej stwierdza się obecność dwóch alkenów o podanym wzorze\nsumarycznym, różniących się położeniem wiązania podwójnego w cząsteczce. W wyniku\ncałkowitego uwodornienia mieszaniny powstaje jeden związek 2,2,4-trimetylopentan.\na) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) obu izomerów, powstających w reakcji\naddycji dwóch cząsteczek 2-metylopropenu.\nIzomer I:\nIzomer II:\nb) Określ, według jakiego mechanizmu, nukleofilowego czy elektrofilowego, przebiega\nreakcja uwodornienia każdego z opisanych izomerów, w wyniku której powstaje\n2,2,4-trimetylopentan.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-3)\na) (0-2)\nKorzystanie z informacji\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie tekstu o tematyce chemicznej i schematu\n(II.2)\nPoprawna odpowiedź:\nIzomer I:\nCH3─C(CH3)=CH─C(CH3)2─CH3\nlub\nCH3\nCH3\nC\nCH\nC\nCH3\nCH3\nCH3\nIzomer II:\nCH2=C(CH3)─CH2─C(CH3)2─CH3\nlub\nCH3\nCH2\nC\nCH2\nC\nCH3\nCH3\nCH3\n2 p. -\npoprawne napisanie wzorów obu izomerów\nUwaga: Kolejność wymieniania izomerów jest dowolna.\n1 p. -\npoprawne napisanie wzoru tylko jednego izomeru\n0 p. -\nbłędne napisanie wzoru obu izomerów lub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWyjaśnienie na prostych przykładach mechanizmów reakcji\nsubstytucji, addycji, eliminacji (I.3.a.23)\nPoprawna odpowiedź:\nReakcja uwodornienia przebiega według mechanizmu elektrofilowego.\n1 p. -\npoprawne określenie mechanizmu reakcji\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"20","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (3 pkt)\nPoniżej przedstawiony jest schemat przemian, które w laboratorium chemicznym prowadzą\ndo otrzymania związku Z.\npolietylen\n\n\n\n\n\n\nzacja\ndepolimery\nX\n\nHCl\nY\n\nNa\nZ\na) Podaj wzór półstrukturalny (grupowy) związku organicznego X.\nb) Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych,\nrównanie reakcji oznaczonej na schemacie numerem 2 oraz równanie reakcji\noznaczonej na schemacie numerem 3.\nRównanie reakcji oznaczonej numerem 2:\nRównanie reakcji oznaczonej numerem 3:\nNr zadania\n18a)\n18b)\n19a)\n19b)\n20a)\n20b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\n1\n2\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\n1\n2\n3\nPoziom rozszerzony\n12","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-3)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie tekstu o tematyce chemicznej i schematu\n(II.2)\nPoprawna odpowiedź:\nCH2=CH2\n1 p. -\npoprawne ustalenie i napisanie wzoru półstrukturalnego\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n12\nb) (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZapisanie równań reakcji chemicznych na podstawie\npodanego ciągu przemian (I.3.a.5)\nPoprawna odpowiedź:\nRównanie reakcji oznaczone numerem 2:\nCH2=CH2 + HCl  CH3─CH2Cl\nRównanie reakcji oznaczone numerem 3:\n2CH3─CH2Cl + 2Na  CH3─CH2─CH2─CH3 + 2NaCl\n2 p. -\npoprawne napisanie dwóch równań reakcji\n1 p. -\npoprawne napisanie jednego równania reakcji\n0 p. -\nbłędne napisanie obu równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nW zależności od warunków przeprowadzania eksperymentu reakcja propenu z chlorem może\nprzebiegać w różny sposób. W temperaturze pokojowej, w obojętnym rozpuszczalniku\n(np. CCl4) reakcją preferowaną jest addycja. W temperaturze 500-600 C (w fazie gazowej)\nreakcją uprzywilejowaną jest substytucja, podczas której podstawieniu ulega atom wodoru\nw grupie alkilowej.\nNapisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, równania\nreakcji opisanych w informacji. Zaznacz warunki prowadzenia obu procesów.\nRównanie reakcji addycji:\nRównanie reakcji substytucji:\n Informacja do zadania 22. i 23.\nPodstawnik już wprowadzony do pierścienia aromatycznego wywiera wpływ na miejsce\nwprowadzenia do pierścienia kolejnego podstawnika. Grupy alkilowe, -Cl, -Br, -NH2, -OH\nkierują kolejny wprowadzany podstawnik w pozycje orto- i para- w stosunku do własnego\npołożenia. Obecność w pierścieniu aromatycznym grupy -NO2, -COOH czy -CHO\npowoduje, że kolejny podstawnik jest wprowadzany głównie w pozycję meta-.\nPoniższy schemat ilustruje ciąg przemian chemicznych, w wyniku których powstają związki\norganiczne A, B i C.\nCOOH\nCH3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZapisanie równania procesu na podstawie słownego opisu\nprzemiany (I.3.a.4)\nPoprawna odpowiedź:\nRównanie reakcji addycji:\nCH3─CH=CH2 + Cl2 \nrozpuszczalnik\nCH3─CHCl─CH2Cl\nlub CH3─CH=CH2 + Cl2\no\n4\nCCl ,\n20 C\n\n\nCH3─CHCl─CH2Cl\nRównanie reakcji substytucji:\nCH3─CH=CH2 + Cl2\n\n\n\n\n\n\nC\n600\n500\n\nCH2Cl─CH=CH2 + HCl\nlub CH3─CH=CH2 + Cl2\nT\nCH2Cl─CH=CH2 + HCl\n2 p. -\npoprawne napisanie dwóch równań reakcji z uwzględnieniem warunków\nprowadzenia procesów\n1 p. -\npoprawne napisanie jednego równania reakcji z uwzględnieniem warunków\nprowadzenia procesu\n0 p. -\nbłędne napisanie obu równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu, brak warunków\nprowadzenia procesów) lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nOceń prawdziwość poniższych zdań i uzupełnij tabelę. Wpisz literę P, jeżeli zdanie jest\nprawdziwe, lub literę F, jeśli jest fałszywe.\nZdanie\nP/F\n1. W przemianie oznaczonej numerem 1 stopień utlenienia atomu węgla\nwchodzącego w skład podstawnika rośnie.\n2. W przemianie oznaczonej numerem 2 głównym produktem jest kwas\np-chlorobenzenokarboksylowy (p-chlorobenzoesowy).\n3.\nUczestniczący w przemianie oznaczonej numerem 3 jon\n2\nNO powstaje w reakcji\nkwasu azotowego(V) z kwasem siarkowym(VI).\n1\nCl2, FeCl3\nA\n2\nB + C\nHNO3, H2SO4\n3\nPoziom rozszerzony\n13","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie właściwości związków organicznych w zależności\nod podstawnika i rodzaju grupy funkcyjnej w cząsteczce oraz\nmetod ich otrzymywania (I.2.b.15)\nPoprawna odpowiedź:\nZdanie\nP/F\n1. W przemianie oznaczonej numerem 1 stopień utlenienia atomu węgla\nwchodzącego w skład podstawnika rośnie.\nP\n2. W przemianie oznaczonej numerem 2 głównym produktem jest kwas\np-chlorobenzenokarboksylowy (p-chlorobenzoesowy).\nF\n3.\nUczestniczący w przemianie oznaczonej numerem 3 jon\n2\nNO powstaje w reakcji\nkwasu azotowego(V) z kwasem siarkowym(VI).\nP\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n13\n1 p. -\npoprawna ocena prawdziwości trzech zdań\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\na) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych\nB i C, które są głównymi produktami przemiany oznaczonej na schemacie numerem 3.\nWzór związku B:\nWzór związku C:\nb) Stosując wzory pólstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych,\nnapisz równanie reakcji, oznaczonej na schemacie numerem 2, prowadzącej\ndo otrzymania głównego produktu organicznego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie tekstu o tematyce chemicznej i schematu\n(II.2)\nPoprawna odpowiedź:\nWzór związku B:\nCH3\nNO2\nWzór związku C:\nNO2\nCH3\n1 p. -\npoprawne napisanie wzorów obu produktów organicznych\nUwaga: Kolejność wymieniania izomerów jest dowolna.\n0 p. -\nbłędne napisanie wzoru co najmniej jednego produktu lub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZapisanie równania procesu na podstawie graficznego opisu\nprzemiany (I.3.a.4)\nPoprawna odpowiedź:\nCOOH\nCl2\n(FeCl3)\nCOOH\nCl\nCl\nH\n1 p. -\npoprawne napisanie równania reakcji\n0 p. -\nbłędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nW poniższej tabeli podane są wartości stałej dysocjacji wybranych kwasów organicznych\nw temperaturze 25 °C.\nNazwa kwasu\nKa\nmetanowy (mrówkowy)\n4\n10\n7,1\n\n\netanowy (octowy)\n5\n10\n7,1\n\n\nbenzenokarboksylowy (benzoesowy)\n5\n10\n3,6\n\n\no-chlorobenzenokarboksylowy (o-chlorobenzoesowy)\n3\n10\n2,1\n\n\nNa podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985.\nTrzy kwasy HX, HY i HZ różnią się mocą. W temperaturze 25 °C stosunek stałych dysocjacji\nKHZ : KHY jest równy 0,1. Kwas HX reaguje z solą NaY zgodnie ze schematem:\nHX + NaY  NaX + HY\na) Skorzystaj z powyższej informacji i przyporządkuj wzorom HX, HY, HZ nazwy\nodpowiednich kwasów.\nHX:\nHY:\nHZ:\nb) Napisz, jaki wpływ na moc kwasu ma wprowadzenie do pierścienia kwasu\nbenzenokarboksylowego w pozycję orto- kolejnego podstawnika takiego jak -Cl.\nNr zadania\n21.\n22.\n23a)\n23b)\n24a)\n24b)\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej (II.3)\nPoprawna odpowiedź:\nHX: o-chlorobenzenokarboksylowy lub o-chlorobenzoesowy\nHY: metanowy lub mrówkowy\nHZ: etanowy lub octowy\n1 p. -\npoprawne przyporządkowanie wzorom ogólnym nazw kwasów\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n14\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku (III.3.6)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n\nWzrasta moc kwasu.\n\nKwas o-chlorobenzenokarboksylowy jest kwasem mocniejszym od kwasu\nbenzenokarboksylowego.\n1 p. -\npoprawne określenie wpływu podstawnika\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nUzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał budowę obu enancjomerów związku\norganicznego o wzorze sumarycznym C4H10O.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nTworzenie informacji\nUłożenie zwięzłej struktury wypowiedzi (III.3.6)\nPoprawna odpowiedź:\nC\nCH3\nH\nOH\nC2H5\nC\nCH3\nO\nH\nH\nC2H5\n1 p. -\npoprawne uzupełnienie schematu przedstawiającego enancjomery\n0 p. -\nbłędne uzupełnienie schematu lub brak uzupełnienia","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"26","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (3 pkt)\nDane są wzory półstrukturalne (grupowe) trzech aminokwasów.\nCH2\nCOOH\nNH2\nCH\nCOOH\nNH2\nCH3\nOH\nCH2\nCH\nCOOH\nN\nH2\nglicyna (Gly)\nalanina (Ala)\ntyrozyna (Tyr)\na) Aminokwasy, których wzory podano powyżej, należą do aminokwasów białkowych.\nNarysuj wzór tego fragmentu struktury ich cząsteczek, który wskazuje na tę\nprzynależność.\nb) Stosując wzór jonu obojnaczego alaniny (kwasu 2-aminopropanowego), napisz\nw formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących po wprowadzeniu tego\naminokwasu do:\nwodnego roztworu wodorotlenku sodu (reakcja 1.)\nkwasu solnego (reakcja 2.).\nRównanie reakcji 1.:\nRównanie reakcji 2.:\nC\nC\nPoziom rozszerzony\n15\n Informacja do zadania 27. i 28.\nW trzech naczyniach A, B i C znajdują się oddzielnie: glicyna (Gly), tyrozyna (Tyr)\ni glicyloalanyloalanina (Gly-Ala-Ala).\nPo analizie budowy cząsteczek tych związków stwierdzono, że przeprowadzenie reakcji\nkolejno z dwoma odczynnikami umożliwi ich identyfikację. Jako pierwszy odczynnik\nwybrano\nkwas\nazotowy(V).\nNa\nszkiełkach\nzegarkowych\numieszczono\npróbki\nidentyfikowanych substancji i na każdą naniesiono kroplę stężonego HNO3. Zaobserwowano,\nże tylko na próbce z naczynia C pojawiło się żółte zabarwienie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie typowych właściwości prostych wielofunkcyjnych\npochodnych węglowodorów (I.2.b.16)\nPoprawna odpowiedź:\n─CH(NH2)COOH\n1 p. -\npoprawne narysowanie fragmentu struktury aminokwasów białkowych\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nb) (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZapisanie równań reakcji, jakim ulegają pochodne\nwielofunkcyjne ze względu na posiadanie określonych grup\nfunkcyjnych (I.3.a.25)\nPoprawna odpowiedź:\nRównanie reakcji 1.:\nCOO\nCH\nNH3\nC\nH3\nO\nH2\nOH\nCOO\nCH\nNH2\nC\nH3\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n15\nRównanie reakcji 2.:\nCOO\nCH\nNH3\nC\nH3\nCOOH\nCH\nNH3\nC\nH3\nO\nH3\nO\nH2\nlub\nCOO\nCH\nNH3\nC\nH3\nCOOH\nCH\nNH3\nC\nH3\nH\n2 p. -\npoprawne napisanie we właściwej kolejności dwóch równań reakcji w formie\njonowej skróconej z użyciem wzoru jonu obojnaczego alaniny\n1 p. -\npoprawne napisanie jednego równania reakcji\n0 p. -\nbłędne napisanie obu równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"27","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nPodaj nazwę substancji znajdującej się w naczyniu C.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-1)\nTworzenie informacji\nWnioskowanie o typie pochodnej na podstawie opisu\nwyników reakcji identyfikacyjnych (III.3.2)\nPoprawna odpowiedź:\ntyrozyna lub Tyr\n1 p. -\npoprawna identyfikacja i podanie nazwy aminokwasu\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"28","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (3 pkt)\nW celu zidentyfikowania substancji znajdujących się w naczyniach A i B przygotowano ich\nwodne roztwory i przeprowadzono drugie doświadczenie, do którego użyto odczynnika\nwybranego z podanej poniżej listy:\nwoda chlorowa\nświeżo strącony wodorotlenek miedzi(II)\nwodny roztwór chlorku żelaza(III).\nZaobserwowano powstanie ciemnoniebieskiego roztworu w probówce I oraz roztworu\no barwie różowofioletowej w probówce II.\na) Uzupełnij schemat drugiego doświadczenia, wpisując nazwę lub wzór użytego\nodczynnika wybranego z podanej powyżej listy.\nSchemat doświadczenia:\nOdczynnik:\nb) Podaj nazwę substancji znajdującej się w naczyniu A oraz nazwę substancji\nznajdującej się w naczyniu B.\nNaczynie A:\nNaczynie B:\nc) Podaj nazwę reakcji zachodzącej w probówce II.\nNr zadania\n25.\n26a)\n26b)\n27.\n28a)\n28b)\n28c)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nI\nII\nroztwór z naczynia A\nroztwór z naczynia B\nPoziom rozszerzony\n16","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-3)\nTworzenie informacji\nProjektowanie doświadczenia pozwalającego na odróżnienie\nróżnych pochodnych węglowodorów (III.2.9)\na) (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\nSchemat doświadczenia:\nOdczynnik:\nświeżo strącony wodorotlenek miedzi(II)\nlub Cu(OH)2\n1 p. -\npoprawny wybór odczynnika i uzupełnienie schematu\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\nNaczynie A: glicyna lub Gly\nNaczynie B: glicyloalanyloalanina lub Gly-Ala-Ala\nI\nII\nroztwór z naczynia A\nroztwór z naczynia B\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n16\n1 p. -\npoprawna identyfikacja i podanie nazw substancji przy poprawnym wyborze\nodczynnika w części a) zadania\n0 p. -\n- błędny wybór odczynnika lub brak odpowiedzi w części a) zadania\n- błędna identyfikacja lub błędne nazwy substancji\n- brak odpowiedzi\nc) (0-1)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nreakcja biuretowa\n1 p. -\npoprawne napisanie nazwy reakcji przy poprawnym wyborze odczynnika w części\na) zadania\n0 p. -\n- błędny wybór odczynnika lub brak odpowiedzi w części a) zadania\n- błędna nazwa reakcji\n- brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"29","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (1 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenie, w którym zmieszano wodny roztwór siarczanu(VI)\nmiedzi(II) z wodnym roztworem wodorotlenku potasu. Zaobserwowano wytrącenie osadu.\nNastępnie do wytrąconego osadu dodano wodny roztwór pewnej substancji X.\nPo energicznym wstrząśnięciu zawartości probówki zaobserwowano pojawienie się roztworu\no barwie szafirowej.\nSpośród wymienionych związków: etanol, propanal, propanon, fruktoza wybierz ten\nzwiązek, którego użyto w doświadczeniu jako substancję X, i napisz jego nazwę.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nTworzenie informacji\nWnioskowanie o typie pochodnej na podstawie opisu\nwyników reakcji identyfikacyjnych (III.3.2)\nPoprawna odpowiedź:\nfruktoza\n1 p. -\npoprawne napisanie nazwy substancji X\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"30","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nWzór półstrukturalny (grupowy) ketotriozy można zapisać:\nCH2\nC\nCH2\nO\nOH\nOH\nNarysuj wzór półstrukturalny (grupowy) izomeru tego związku, który wykazuje\nzdolność do występowania w postaci izomerów optycznych.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 30. (0-1)\nTworzenie informacji\nUkładanie zwięzłej struktury wypowiedzi (III.3.6)\nPoprawne odpowiedzi:\n\nC\nH2\nCH\nCHO\nOH\nOH\nlub\nCH2(OH)CH(OH)CHO\n\nC\nH3\nCH\nCOOH\nOH\nlub\nCH3CH(OH)COOH\n1 p. -\npoprawne napisanie wzoru izomeru\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/31","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (1 pkt)\nOceń prawdziwość poniższych zdań i uzupełnij tabelę. Wpisz literę P, jeżeli zdanie jest\nprawdziwe, lub literę F, jeśli jest fałszywe.\nZdanie\nP/F\n1.\n-D-glukoza i -D-glukoza stanowią parę enancjomerów.\n2.\nJeżeli disacharyd jest nieredukujący, to nie wykazuje czynności optycznej.\n3.\nGlukoza jest końcowym produktem hydrolizy skrobi i celulozy.\nNr zadania\n29.\n30.\n31.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n17\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej (II.3)\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n17\nPoprawna odpowiedź:\nZdanie\nP/F\n1.\n-D-glukoza i -D-glukoza stanowią parę enancjomerów.\nF\n2.\nJeżeli disacharyd jest nieredukujący, to nie wykazuje czynności optycznej.\nF\n3.\nGlukoza jest końcowym produktem hydrolizy skrobi i celulozy.\nP\n1 p. -\npoprawna ocena prawdziwości trzech zdań\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n18\nOgólne zasady oceniania\nZdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające\npoleceniom zawartym w zadaniach.\nRozwiązania zadań, uwzględniające inny tok rozumowania niż podany w kryteriach,\noceniane są zgodnie z zasadami punktacji.\nGdy do jednego polecenia zdający podaje kilka odpowiedzi (z których jedna jest\nprawidłowa, inne nieprawidłowe), to nie otrzymuje punktów za żadną z nich.\nJeżeli polecenie brzmi: Napisz równanie reakcji , to w odpowiedzi zdający powinien\nnapisać równanie reakcji chemicznej, a nie jej schemat.\nDobór współczynników w równaniach reakcji chemicznych może różnić się od\nprzedstawionego w modelu (np. mogą być zwielokrotnione), ale bilans musi być\nprawidłowy. Niewłaściwy dobór lub brak współczynników powoduje utratę 1 punktu za\nzapis tego równania.\nW rozwiązaniach zadań rachunkowych oceniane są: metoda, wykonanie obliczeń\ni podanie wyniku z jednostką. Błędny zapis jednostki lub jej brak przy ostatecznym\nwyniku liczbowym powoduje utratę 1 punktu. W obliczeniach wymagane jest poprawne\nzaokrąglanie wyników liczbowych.\nZa poprawne obliczenia będące konsekwencją zastosowania niepoprawnej metody\nzdający nie otrzymuje punktów.\nZa\npoprawne\nspostrzeżenia\ni\nwnioski\nbędące\nkonsekwencją\nniewłaściwie\nzaprojektowanego doświadczenia zdający nie otrzymuje punktów.\nZa napisanie wzorów strukturalnych zamiast wzorów półstrukturalnych (grupowych)\nnie odejmuje się punktów.\nZapis „↑”, „↓” w równaniach reakcji nie jest wymagany.\nNależy uznać „∆” jako oznaczenie podwyższonej temperatury.\nW równaniach reakcji, w których ustala się stan równowagi, brak „⇄” nie powoduje\nutraty punktów.\nJeśli reakcja jest nieodwracalna, zapis „⇄” w równaniu reakcji powoduje utratę\npunktów.\nElementy odpowiedzi umieszczone w nawiasach” nie są wymagane.","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}