{"paper":{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":45,"source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nPoniżej wymieniono symbole sześciu pierwiastków.\nIn Sn Sb Te I Xe\nWybierz i podkreśl w każdym nawiasie poprawne uzupełnienie poniższego tekstu.\nPierwiastki, których symbole wymieniono powyżej, stanowią w układzie okresowym\npierwiastków fragment (III okresu / V okresu / 3. grupy / 5. grupy) i należą do bloku\nkonfiguracyjnego (s / p / d). Atomy tych pierwiastków mają w stanie podstawowym\njednakowe rozmieszczenie elektronów walencyjnych w podpowłoce (4d / 5s / 5p), a różnią\nsię rozmieszczeniem elektronów walencyjnych w podpowłoce (4d / 5s / 5p). Największą\nliczbę elektronów walencyjnych ma atom (indu / antymonu / jodu / ksenonu).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie.\nZastosowanie zasad rozmieszczania elektronów na orbitalach\ndo zapisu konfiguracji elektronowych (I.1.a.4).\nOkreślenie związku między budową atomu, konfiguracją\nelektronową a położeniem pierwiastka w układzie\nokresowym (I.1.a.7).\nOkreślenie przynależności pierwiastków do bloku s, p, d na\npodstawie ich konfiguracji elektronowej (I.1.a.8).\nPoprawna odpowiedź\nPierwiastki, których symbole wymieniono powyżej, stanowią w układzie okresowym\npierwiastków fragment (III okresu / V okresu / 3. grupy / 5. grupy) i należą do bloku\nkonfiguracyjnego (s / p / d). Atomy tych pierwiastków mają w stanie podstawowym\njednakowe rozmieszczenie elektronów walencyjnych w podpowłoce (4d / 5s / 5p), a różnią\nsię rozmieszczeniem elektronów walencyjnych w podpowłoce (4d / 5s / 5p). Największą\nliczbę elektronów walencyjnych ma atom (indu / antymonu / jodu / ksenonu).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie określeń w każdym nawiasie.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nZaznacz wszystkie pierwiastki należące do IV okresu, które spełniają następujący\nwarunek: w powłoce walencyjnej atomu pierwiastka w stanie podstawowym tylko jeden\nelektron jest niesparowany. Wstaw znaki x w poniższym fragmencie układu okresowego.\n1\n18\nI\n2\n13\n14\n15\n16\n17\nII\nIII\n3\n4\n5\n6\n7\n8\n9\n10\n11\n12\nIV\nV\nVI\nVII","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZastosowanie zasad rozmieszczania elektronów na orbitalach\ndo zapisu konfiguracji elektronowych (I.1.a.4).\nPoprawna odpowiedź\n1\n18\nI\n2\n13\n14\n15\n16\n17\nII\nIII\n3\n4\n5\n6\n7\n8\n9\n10\n11\n12\nIV x\nx\nx\nx\nx\nV\nVI\nVII\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne zaznaczenie wszystkich pierwiastków.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nUzupełnij poniższy schemat poziomów energetycznych, tak aby ilustrował on\nrozmieszczenie elektronów w atomie miedzi (w stanie podstawowym) w podpowłokach\n3d i 4s.\n3d\n4s\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZastosowanie zasad rozmieszczania elektronów na orbitalach\ndo zapisu konfiguracji elektronowych (I.1.a.4).\nPoprawna odpowiedź\n↓↑\n↓↑\n↓↑\n↓↑\n↓↑\n↑\n3d\n4s\nlub\n↓↑\n↓↑\n↓↑\n↓↑\n↓↑\n↓\n3d\n4s\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie całego schematu.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nUzupełnij poniższą tabelę - wpisz wszystkie wartości wymienionych w niej liczb\nkwantowych, które opisują stan elektronów podpowłoki 3d.\nLiczba kwantowa\nWartość lub wartości\ngłówna, n\npoboczna (orbitalna), l\nmagnetyczna, m\nInformacja do zadań 5.-6.\nNa trwałość jądra atomowego ma wpływ stosunek liczby neutronów do liczby protonów.\nKiedy jądro ma nadmiar protonów, w jego wnętrzu może zajść przemiana β +, w której\nz protonu powstają neutron, pozyton i neutrino.\n1\n1\n0\n0\n1\n0\n1\n0\np\nn\ne+\n⎯⎯→\n+ ν\nPozyton, e+, jest cząstką różniącą się od elektronu tylko znakiem ładunku elektrycznego.\nBezwzględna wartość ładunku oraz masa obydwu cząstek są jednakowe. Neutrino, ν, jest\nnienaładowaną elektrycznie cząstką o masie spoczynkowej bliskiej zeru.\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010\noraz A. Czerwiński, Energia jądrowa i promieniotwórczość, Warszawa 1998.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nOpisanie stanu elektronu w atomie za pomocą liczb\nkwantowych (I.1.a.6).\nPoprawna odpowiedź\nLiczba kwantowa\nWartość lub wartości\ngłówna, n\n3\npoboczna (orbitalna), l\n2\nmagnetyczna, m\n-2, -1, 0, 1, 2\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie całej tabeli.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nPozytonowa tomografia emisyjna jest metodą diagnostyki medycznej, w której wykorzystuje\nsię strumień pozytonów. Ich źródłem może być sztuczny radioizotop fluoru 18F . Izotop ten\notrzymuje się przez napromieniowanie protonami izotopu tlenu 18O .\nNapisz równania opisanych reakcji - uzupełnij poniższe schematy.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie równań naturalnych przemian promieniotwórczych\noraz sztucznych reakcji jądrowych i przewidywanie ich\nproduktów (I.3.a.3).\nPoprawna odpowiedź\nSymbol 1\n1p może być zastąpiony symbolem 1\n1H .\nO\np\nF\n→\nn\n18\n8\n1\n1\n18\n9\n1\n0\nF\nO\ne+\n→\n18\n9\n18\n8\n0\n+1\n0\n0\nν\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie wszystkich pól w obu schematach.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nJądro o liczbie atomowej Z1 i liczbie masowej A1 uległo przemianie β +, w której wyniku\npowstało jądro o liczbie atomowej Z2 i liczbie masowej A2.\nSpośród podanych zależności wybierz i podkreśl te, które są prawdziwe dla Z1 i Z2 oraz\ndla A1 i A2.\nZ2 = Z1 - 1 Z2 = Z1 Z2 = Z1 + 1\nA2 = A1 - 1 A2 = A1 A2 = A1 + 1\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nO\nF\n→\n18\n18\nF\ne+\n→\n18\n0\n+1\n0\n0\nν\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 7.-10.\nW temperaturze 20 ºC i pod ciśnieniem 1005 hPa wykonano eksperyment, którego przebieg\nprzedstawiono na rysunku. W kolbie zaszła reakcja opisana równaniem:\n2\n2\nMg\n2HCl\nMgCl\nH\n→\nHCl (aq)\nH2O\nMg (s)","answer":"A","answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nOpisanie za pomocą schematu przebiegu zjawisk lub\nprocesów (II.4.b.1).\nPoprawna odpowiedź\nZ2 = Z1 - 1\nA2 = A1\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie dwóch poprawnych zależności.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nOblicz, ile cm3 kwasu solnego o stężeniu 2 mol · dm-3 potrzeba do całkowitego\nroztworzenia 2 gramów magnezu. Wynik zaokrąglij do jedności.\nObliczenia:\nOdpowiedź:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nWykonanie obliczeń stechiometrycznych na podstawie\nrównania reakcji (II.5.c).\nObliczenie objętości roztworu (II.5.d.2).\nPrzykładowe rozwiązanie\nMg\nHCl\nMg\n1\nMg\n2 g\n2\n2\n2\n0,16 mol\n24,31g mol\nm\nn\nn\nM\n⋅\n⋅\n3\nHCl\nHCl\n3\nHCl\n0,16 mol\n0,08 dm\n2 mol dm\nn\nV\nc\n⋅\n3\n80 cm\nNależy uznać za poprawne również te odpowiedzi, które są zaokrągleniem wyniku obliczeń\nw górę, ponieważ chodzi o całkowite roztworzenie magnezu.\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie\nwyniku z właściwą dokładnością w cm3.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- podanie wyniku z błędną jednostką.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nOpisz sposób wyodrębnienia z mieszaniny poreakcyjnej jonowego produktu tej reakcji.\nZałóż, że magnez przereagował całkowicie.\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nTworzenie informacji.\nZaprojektowanie metody rozdzielania składników\nmieszaniny homogenicznej (III.2.1).\nPoprawna odpowiedź\nNależy odparować wodę z mieszaniny poreakcyjnej.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (3 pkt)\nWykonaj obliczenia i oceń, czy wodór wydzielony w reakcji 2 gramów magnezu\nz nadmiarem kwasu solnego w temperaturze 20 ºC i pod ciśnieniem 1005 hPa zmieści się\nw użytym w doświadczeniu cylindrze miarowym o pojemności 1000 cm3. Uniwersalna\nstała gazowa R = 83,1 dm3 · hPa · mol-1·K-1.\nObliczenia:\nOdpowiedź:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nWykonanie obliczeń stechiometrycznych na podstawie\nrównania reakcji (II.5.c).\nZastosowanie do obliczeń równania Clapeyrona (II.5.b.1).\nPrzykładowe rozwiązanie\n2\nMg\nH\nMg\n1\nMg\n2 g\n0,08 mol\n24,31g mol\nm\nn\nn\nM\n⋅\n\nnRT\npV = nRT\nV =\np\n2\n3\n1\n1\n3\nH\n0,08 mol 83,1dm\nhPa mol\nK\n293 K\n1,938 dm\n1005 hPa\nV\n⋅\n⋅\n⋅\n⋅\n⋅\n3\n1938 cm\n2\n3\nH\n1000 cm\n\n>\nV\nNie zmieści się.\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie\nwyniku z jednostką.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- podanie wyniku z błędną jednostką lub bez jednostki.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\noraz\n1 p. - za sformułowanie wniosku adekwatnego do otrzymanego (poprawnego lub błędnego)\nwyniku liczbowego.\n0 p. - za brak rozwiązania zadania lub sformułowanie wniosku nieadekwatnego do\notrzymanego wyniku liczbowego albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nW opisanych warunkach eksperymentu reakcja magnezu z kwasem solnym zachodziła bardzo\nszybko.\nWymień dwa sposoby zmiany warunków wykonania eksperymentu, w których wyniku\nszybkość zachodzącej reakcji będzie mniejsza.\nI sposób:\nII sposób:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nOkreślenie wpływu różnych czynników na przebieg reakcji\nchemicznej (I.3.d.1).\nPrzykładowe odpowiedzi\n\nochłodzenie mieszaniny reakcyjnej\n\nzmniejszenie stężenia kwasu solnego (rozcieńczenie kwasu)\n\nzmniejszenie stopnia rozdrobnienia magnezu (użycie magnezu w większych kawałkach)\n\ndodanie inhibitora\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie dwóch sposobów zmniejszenia szybkości reakcji.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nW temperaturze 25 ºC sacharoza hydrolizuje w środowisku o odczynie kwasowym, tak że po\nupływie 192 minut reakcji ulega połowa początkowej ilości disacharydu. Oznacza to, że okres\npółtrwania sacharozy w opisanych warunkach jest równy 192 minuty.\nNa podstawie: P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Warszawa 2001.\nOblicz, po ilu minutach ulegnie hydrolizie w opisanych warunkach 75% początkowej\nilości sacharozy. Wynik podaj w zaokrągleniu do jedności.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n7.\n8.\n9.\n10.\n11.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n3\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 12. i 13.\nW odpowiednich warunkach cyklopropan przekształca się w propen według schematu\ncyklopropan (g) → propen (g)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nWykonanie obliczeń stechiometrycznych (II.5.c).\nPrzykładowe rozwiązanie\nPo 192 min przereaguje 50% początkowej ilości sacharozy.\nPo kolejnych 192 minutach przereaguje 50% z pozostałych 50% początkowej ilości\nsacharozy, czyli 25% ilości początkowej, a więc po 2·192 min = 384 minutach przereaguje\n50% + 25% = 75% początkowej ilości sacharozy.\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnego wyniku.\n0 p. - za błędny wynik albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nNapisz równanie opisanej reakcji. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe)\nlub uproszczone.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nNapisanie równania reakcji na podstawie graficznego opisu\nprzemiany (I.3.a.4).\nPoprawna odpowiedź\nC\nH2\nCH2\nCH2\nCH2\nCH\nC\nH3\nlub\nCH2\nCH\nC\nH3\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji.\n0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nSzybkość przemiany cyklopropanu w propen jest wprost proporcjonalna do stężenia\nmolowego cyklopropanu i wyraża się równaniem v = k·ccyklopropanu. W temperaturze 500 ºC\nstała szybkości tej reakcji k wynosi około 7 s-1.\nNa podstawie: P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Warszawa 2001.\nW reaktorze o objętości równej 1 dm3 umieszczono 12 moli cyklopropanu i ogrzano do\ntemperatury 500 ºC. Stwierdzono, że po 17 minutach od momentu zapoczątkowania reakcji\nliczba moli cyklopropanu wyniosła 6, po 34 minutach wyniosła 3, a po 51 minutach była\nrówna 1,5.\n13.1. Oblicz szybkość opisanej reakcji w następujących momentach:\n- początkową, v0\n- po 17 minutach od momentu zapoczątkowania reakcji, v1\n- po 34 minutach od momentu zapoczątkowania reakcji, v2\n- po 51 minutach od momentu zapoczątkowania reakcji, v3.\nWypełnij poniższą tabelę.\nCzas, minuty\n0\n17\n34\n51\nSzybkość,\n3\n1\nmol dm\ns\n⋅\n⋅\nv0 =\nv1 =\nv2 =\nv3 =\n13.2. Zaznacz literę P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeżeli jest fałszywe.\nStosunek\n1\n0\nv\nv jest równy stosunkowi\n2\n1\nv\nv oraz\n3\n2\nv\nv i wynosi 1\n2 .\nP\nF\nOkres półtrwania cyklopropanu w opisanej reakcji jest równy 17 minut.\nP\nF\nSzybkość opisanej reakcji jest wprost proporcjonalna do odwrotności czasu,\nmożna więc ją wyrazić równaniem:\n= a\nv\nt , w którym a oznacza wielkość stałą,\nzaś t oznacza czas.\nP\nF\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nTworzenie informacji.\nZastosowanie równania kinetycznego do obliczeń\nzwiązanych z szybkością reakcji (II.5.g).\nUogólnienie i sformułowanie wniosku (III.3.6).","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (3 pkt)\nKwas szczawiowy (etanodiowy) to najprostszy kwas dikarboksylowy o wzorze sumarycznym\nH2C2O4. Szczawian magnezu MgC2O4 jest bezbarwnym krystalicznym ciałem stałym, które\ntrudno\nrozpuszcza\nsię\nw\nwodzie.\nKationy\nmagnezu\nmają\nzdolność\ntworzenia\nz anionami szczawianowymi jonów kompleksowych o wzorze [Mg(C2O4)2]2-. Sole\nzawierające ten jon są rozpuszczalne w wodzie.\nW poniższej tabeli przedstawiono informacje o rozpuszczalności w wodzie szczawianów\nwybranych metali w temperaturze pokojowej.\nCaC2O4\nNa2C2O4\nK2C2O4\nBaC2O4\npraktycznie\nnierozpuszczalny\nrozpuszczalny\nrozpuszczalny\npraktycznie\nnierozpuszczalny\nNa podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa,\nWarszawa 2001 oraz W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.\n14.1. Sformułuj hipotezę na temat zachowania szczawianu magnezu w kontakcie\nz roztworem zawierającym jony szczawianowe. Uwzględnij wytrącanie lub\nroztwarzanie związków magnezu.\n14.2. Zaprojektuj doświadczenie, którego przebieg potwierdzi sformułowaną hipotezę.\nUzupełnij poniższy schemat - wpisz wzory soli wybranych spośród następujących:\n- CaC2O4\n- K2C2O4\n- MgCl2\n- MgCO3\nSchemat doświadczenia:\n14.3. Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących w czasie\ndoświadczenia.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n12.\n13.1.\n13.2.\n14.1.\n14.2.\n14.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nroztwór\nroztwór\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-3)\nTworzenie informacji.\nWybranie informacji, które są niezbędne do uzasadnienia\nwłasnego poglądu (III.3.4).\nUzasadnienie związków przyczynowo-skutkowych pomiędzy\nprezentowanymi faktami (III.3.5).\nUogólnienie i sformułowanie wniosku (III.3.6).","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nW zamkniętym reaktorze o stałej pojemności umieszczono n moli jodowodoru i utrzymywano\nstałą temperaturę. W reaktorze zachodziła reakcja rozkładu jodowodoru opisana równaniem:\n2HI (g)  H2 (g) + I2 (g)\nPo ustaleniu się stanu równowagi stwierdzono, że rozkładowi uległo 16,7% początkowej\nliczby moli jodowodoru.\nOblicz stężeniową stałą równowagi rozkładu jodowodoru w opisanych warunkach.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nInformacja do zadań 16.-19.\nJodyna jest preparatem o działaniu odkażającym. Aby otrzymać 100,0 gramów jodyny,\nmiesza się 3,0 gramy jodu, 1,0 gram jodku potasu, 90,0 gramów etanolu o stężeniu 96%\nmasowych (pozostałe 4% masy stanowi woda) oraz 6,0 gramów wody. Powstała mieszanina\njest ciemnobrunatnym roztworem.\nJod rozpuszczony w etanolu ma ograniczoną trwałość. Reaguje z wodą obecną w roztworze,\ntworząc jodowodór i kwas jodowy(I) o wzorze HIO, który z kolei utlenia etanol najpierw\ndo aldehydu, a następnie - do dalszych produktów. Aby zapobiec tym przemianom, do\njodyny dodaje się rozpuszczalny w wodzie jodek potasu. W wyniku reakcji jodu\ncząsteczkowego z jonami jodkowymi powstają trwałe jony trijodkowe, dzięki czemu jod nie\nreaguje z wodą.\nNa podstawie: http://www.doz.pl, A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010\noraz R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, t. 1, Warszawa 2008.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nObliczenie stałej równowagi (II.5.f.1).\nPrzykładowe rozwiązania\nRozwiązanie I\nUbytek liczby moli HI = x  przyrost liczby moli I2 i H2 = 1\n2 x.\nW stanie równowagi\n2\n2\n0\n0\n0\nHI\n0\nHI\n0\nH\nI\n(1 0,167)\n0,833\ni\n0,167\n0,167\ni\n2\n2\n\nn\nx\nn\nn\nc\nx\nn\nc\nV\nV\nV\nn\nx\nc\nc\nV\nV\n(\n)\n(\n)\n0\n0\n2\n0,167\n2\n2\n2\n2\n2\n2\n2\n0,833\n[H ][I ]\n0,167\n[HI]\n4 0,833\nn\nV\nn\nV\nK =\n≈\n⋅\n0,01\nRozwiązanie II\nV = const\n2HI\nH2\nI2\nPoczątkowa liczba moli\nx\n0\n0\nZmiana liczby moli\n16,7%x\n1\n2 ·16,7%x\n= 8,35%x\n1\n2 ·16,7%x\n= 8,35%x\nRównowagowa liczba moli\n(100% - 16,7%)x\n= 83,3%x\n8,35%x\n8,35%x\n(\n)\n2\n2\n2\n2\n2\n2\n[H ][I ]\n0,0835\n0,0835\n0,00697225\n0,010048\n[HI]\n0,693889\n0,833\n⋅\n≈0,01\nx\nx\nx\nK\nx\nx\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie\nwyniku.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- podanie wyniku z błędną jednostką.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nOblicz stężenie procentowe (w procentach masowych) etanolu w jodynie przy założeniu,\nże nie zaszła reakcja utleniania etanolu. Wynik zaokrąglij do pierwszego miejsca po\nprzecinku.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nObliczenie stężenia procentowego roztworu (II.5.d.1).\nPoprawne rozwiązanie\ns\np\nr\n100%\n⋅\nm\nc\nm\ns\n90 g 0,96\n86,4 g\n⋅\nm\np\n86,4 g 100%\n100 g\n⋅\n= 86,4%\nc\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku z właściwą dokładnością\nw procentach.\n0 p. - za błędny wynik lub niepodanie wyniku w procentach albo brak rozwiązania.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji jodu z wodą oraz podaj wzór\nutleniacza i reduktora.\nRównanie reakcji:\nWzór utleniacza: Wzór reduktora:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nNapisanie równania reakcji na podstawie słownego opisu\nprzemiany (I.3.a.4).\nWskazanie utleniacza i reduktora (I.1.h.3).\nPoprawna odpowiedź\nRównanie reakcji: I2 + H2O → HI + HIO\nWzór utleniacza: I2 Wzór reduktora: I2\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie równania reakcji w formie cząsteczkowej i poprawne wskazanie\nutleniacza i reduktora.\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji w formie cząsteczkowej i błędne wskazanie lub\nbrak wskazania utleniacza i reduktora.\nlub\n- za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) i poprawne wskazanie utleniacza\ni reduktora.\n0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) i błędne wskazanie utleniacza i reduktora\nalbo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nPoniżej przedstawiono schemat reakcji kwasu jodowego(I) z etanolem.\n3\n2\n2\n3\n3\n2\nHIO\nCH CH OH\nI\nCH CHO\nI\nH\nH O\n⎯⎯→\nNapisz w formie jonowej z uwzględnieniem oddawanych lub pobieranych elektronów\n(zapis jonowo-elektronowy) równanie reakcji redukcji i równanie reakcji utleniania\nzachodzących podczas tej przemiany.\nRównanie reakcji redukcji:\nRównanie reakcji utlenienia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie w formie równań procesów utleniania i redukcji\n(I.3.a.18).\nPrzykładowe odpowiedzi\nRównanie reakcji redukcji:\n2\n3\n2\nHIO\nI\nH\n2e\nI\nH O\n→\nZa poprawny należy uznać zapis:\n2\n3\n2\nIO\nI\n2H\n2e\nI\nH O\n→\nDopuszcza się następujący zapis:\n2\nHIO\nH\n2e\nI\nH O\n→\nlub\n2\nIO\n2H\n2e\nI\nH O\n→\nRównanie reakcji utleniania:\n3\n2\n3\nCH CH OH\nCH CHO\n2H\n2e\n→\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie dwóch równań reakcji w formie jonowej.\n1 p. - za poprawne napisanie jednego równania reakcji.\n0 p. - za błędne napisanie obu równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki\nstechiometryczne,\nniewłaściwa\nforma\nzapisu)\nlub\nbłędne\nprzyporządkowanie równań albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nNarysuj wzór elektronowy kwasu jodowego(I) HIO. Zaznacz kreskami wiązania\nchemiczne i wolne pary elektronowe.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n15.\n16.\n17.\n18.\n19.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n2\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 20.-22.\nKrzem ulega reakcji z roztworami wodorotlenków litowców, w wyniku czego tworzy\nkrzemiany litowców o wzorze ogólnym Me2SiO3. Krzem tworzy z wodorem związki zwane\nsilanami, których struktura jest analogiczna do struktury węglowodorów nasyconych i wyraża\nsię ogólnym wzorem SinH2n + 2. Cząsteczka najprostszego silanu zawiera jeden atom krzemu.\nWszystkie silany są nietrwałe w obecności tlenu - ich pary zapalają się w zetknięciu\nz powietrzem.\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nOkreślenie kształtu prostych cząsteczek związków\nnieorganicznych (I.1.b.4).\nPoprawna odpowiedź\nI\nO\nH\nlub\nI\nO\nH\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne narysowanie wzoru elektronowego.\n0 p. - za błędne narysowanie wzoru albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nNapisz w formie jonowej równanie reakcji krzemu z zasadą sodową.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nNapisanie równania reakcji na podstawie słownego opisu\nprzemiany (I.3.a.4).\nPoprawna odpowiedź\n2\n2\n3\n2\nSi\n2OH\nH O\nSiO\n2H\n→\nlub\n2\n2\n3\n2\nSi\n2Na\n2OH\nH O\n2Na\nSiO\n2H\n→\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej.\n0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nNapisz wzór sumaryczny najprostszego silanu. Określ typ hybrydyzacji walencyjnych\norbitali atomowych atomu krzemu w cząsteczce tego związku.\nWzór: Typ hybrydyzacji:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nUzupełnienie brakujących informacji na podstawie tekstu\no tematyce chemicznej (II.2).\nPoprawna odpowiedź\nWzór: SiH4\nTyp hybrydyzacji: sp3\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie wzoru i określenie typu hybrydyzacji.\n1 p. - za poprawne napisanie wzoru i błędne określenie typu hybrydyzacji.\nlub\n- za błędne napisanie wzoru i poprawne określenie typu hybrydyzacji.\n0 p. - za błędne napisanie wzoru i błędne określenie typu hybrydyzacji albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nNapisz, stosując wzór ogólny silanów, równanie reakcji ich całkowitego spalania.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nUzupełnienie brakujących informacji na podstawie tekstu\no tematyce chemicznej (II.2).\nPoprawna odpowiedź\nn\n2n 2\n2\n2\n2\n3n\n1\nSi H\nO\nnSiO\n(n\n1)H O\n2\n→\nlub\nn\n2n 2\n2\n2\n2\nn\n1\nSi H\nn\nO\nnSiO\n(n\n1)H O\n2\n\n\n→\n\n\n\n\nlub\nn\n2n 2\n2\n2\n2\n2Si H\n(3n\n1)O\n2nSiO\n2(n\n1)H O\n→\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji.\n0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne) albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nStandardowa molowa entalpia reakcji spalania kwasu benzoesowego opisanej równaniem\n1\n6\n5\n2\n2\n2\n2\nC H COOH(s)\n7 O (g)\n7CO (g)\n3H O(c)\n→\nwynosi\n6\n5\no\n1\nsp\nC H COOH\nΔ\n3227 kJ mol-\n⋅\nH\n. Standardowa entalpia tworzenia wody w ciekłym\nstanie skupienia ma wartość\n2\no\n1\ntw\nH O\nΔ\n286 kJ mol-\n⋅\nH\n, a standardowa entalpia tworzenia\ngazowego tlenku węgla(IV) wynosi\n2\no\n1\ntw\nCO\nΔ\n394 kJ mol-\n⋅\nH\nNa podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2001.\nNa podstawie powyższych danych oblicz standardową entalpię tworzenia kwasu\nbenzoesowego w stałym stanie skupienia\no\ntw\nx\nΔ H . Wynik podaj w zaokrągleniu do\njedności.\nObliczenia:\nOdpowiedź:\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 24.-25.\nPodczas rozładowywania (czerpania prądu) akumulatora kwasowo-ołowiowego zachodzą\nprocesy opisane sumarycznym równaniem (PbO2 jest nierozpuszczalny w wodzie):\n2\n2\n4\n4\n2\nPb\nPbO\n2H SO\n2PbSO\n2H O\n⎯⎯\n→\nZe względu na zmianę stężenia roztworu, która zachodzi w akumulatorze w czasie jego pracy,\nstopień rozładowania akumulatora można określić przez pomiar gęstości tego roztworu.\nNa podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii,\nWarszawa 2007.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nZastosowanie prawa Hessa do obliczeń efektów\nenergetycznych przemian (II.5.h).\nPrzykładowe rozwiązanie\n2\n2\n2\n6\n5\n2\n2\n2\n6\n5\no\no\no\no\no\ntw\nH O\ntw\nCO\ntw\nx\ntw\nO\nsp\nC H COOH\no\n1\ntw\nO\no\no\no\no\ntw\nH O\ntw\nCO\ntw\nx\nsp\nC H COOH\no\n1\n1\n1\ntw\nx\no\ntw\nx\n1\n3Δ\n7Δ\n(Δ\n7\nΔ\n)\nΔ\n2\ni\nΔ\n0 kJ mol\n3Δ\n7Δ\nΔ\nΔ\nΔ\n3 mole ( 286 kJ mol )\n7 moli ( 394 kJ mol )\n( 3227 kJ mol )\nΔ\n⋅\n\n\n⋅-\n⋅\n⋅-\n⋅\n⋅\n⋅\n1\n389 kJ mol\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku\nz jednostką i z właściwą dokładnością.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- podanie wyniku z błędną jednostką lub bez jednostki.\nlub\n- podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nNapisz wzór elektrolitu, którego zmiany stężenia są podstawą określania stopnia\nrozładowania akumulatora. Zaznacz, jak zmienia się (zwiększa się albo zmniejsza się) to\nstężenie w czasie rozładowywania akumulatora.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nTworzenie informacji.\nUogólnienie i sformułowanie wniosku (III.3.6).\nPoprawna odpowiedź\nH2SO4\nStężenie maleje lub zmniejsza się.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie wzoru elektrolitu i określenie, jak zmienia się jego stężenie.\n0 p. - za podanie błędnego wzoru lub błędne określenie zmiany stężenia albo brak\nodpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nNapisz sumaryczne równanie procesów zachodzących podczas ładowania akumulatora\nkwasowo-ołowiowego.\nInformacja do zadań 26.-28.\nW poniższej tabeli zestawiono wartości temperatury wrzenia (pod ciśnieniem 1013 hPa)\nalkanu, alkanolu, alkanalu i alkiloaminy o zbliżonych masach cząsteczkowych.\nNumer związku\nWzór związku\nMasa cząsteczkowa, u\nTemperatura wrzenia, ºC\nI\nCH3CH2CH3\n44\n- 42,2\nII\nCH3CH2OH\n46\n78,3\nIII\nCH3CHO\n44\n20,7\nIV\nCH3CH2NH2\n45\n16,6\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie w formie równań reakcji zachodzących na\nelektrodach (I.3.a.19).\nPoprawna odpowiedź\n4\n2\n2\n2\n4\n2PbSO\n2H O\nPb\nPbO\n2H SO\n⎯⎯→\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji.\n0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (1 pkt)\nSpośród związków o wzorach podanych w tabeli wybierz substancję najmniej\ni najbardziej lotną. Napisz wzory wybranych związków.\nWzór związku najmniej lotnego:\nWzór związku najbardziej lotnego:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie i interpretacja informacji z tablic chemicznych\n(II.1.b.1).\nPoprawna odpowiedź\nWzór związku najmniej lotnego:\nCH3CH2OH\nWzór związku najbardziej lotnego: CH3CH2CH3\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny wybór i napisanie wzorów związków.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"27","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nUszereguj związki o wzorach podanych w tabeli według wzrastającej siły oddziaływań\nwystępujących między cząsteczkami danego związku. Napisz numery, którymi\noznaczono wzory tych substancji.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n20.\n21.\n22.\n23.\n24.\n25.\n26.\n27.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie i interpretacja informacji z tablic chemicznych\n(II.1.b.1).\nPoprawna odpowiedź\nI\nIV\nIII\nII\nlub\nCH3CH2CH3 CH3CH2NH2 CH3CHO CH3CH2OH\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uszeregowanie.\n0 p. - za błędne uszeregowanie albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nOpisz przyczynę różnicy temperatury wrzenia alkanu i aldehydu oraz przyczynę różnicy\ntemperatury wrzenia aldehydu i alkoholu. Odnieś się do budowy cząsteczek związków,\nktórych wzory wymieniono w tabeli.\nAlkan i aldehyd:\nAldehyd i alkohol:\nInformacja do zadań 29.-34.\nPoniżej przedstawiono schemat przemian, którym poddano: dwa węglowodory - związek\noznaczony numerem I i związek o wzorze CH3-CH2-CH=CH2 - a także ich pochodne.\nWodny roztwór związku III, który jest jedynym organicznym produktem reakcji 4., ma\nodczyn obojętny.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nTworzenie informacji.\nWyjaśnienie właściwości substancji wynikających ze\nstruktury elektronowej drobin (III.1.4).\nPoprawna odpowiedź\nAlkan i aldehyd:\nMiędzy cząsteczkami aldehydu zachodzą silniejsze oddziaływania niż między cząsteczkami\nalkanu, ponieważ w jego cząsteczkach istnieją fragmenty polarne (grupa =CO).\nAldehyd i alkohol:\nMiędzy cząsteczkami alkoholu zachodzą silniejsze oddziaływania niż między cząsteczkami\naldehydu, ponieważ w cząsteczkach alkoholu istnieją grupy -OH zdolne do tworzenia wiązań\nwodorowych.\nWskazanie grup funkcyjnych w cząsteczkach aldehydu i alkoholu oraz braku grupy\nfunkcyjnej w cząsteczkach alkanu należy uznać za niewystarczające.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie przyczyny różnicy temperatury wrzenia w obu przypadkach.\n0 p. - za poprawne wyjaśnienie przyczyny w jednym przypadku lub błędne wyjaśnienie\nprzyczyny w obu przypadkach albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (1 pkt)\nNapisz wzory półstrukturalne (grupowe) organicznych związków o numerach I-III.\nZwiązek I:\nZwiązek II:\nZwiązek III:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nOpisanie typowych właściwości poszczególnych grup\nwęglowodorów (I.2.b.14).\nOpisanie typowych właściwości związków organicznych\nw zależności od podstawnika i rodzaju grupy funkcyjnej\n(I.2.b.15).\nPoprawna odpowiedź\nZwiązek I:\n3\n2\n2\n3\nCH\nCH\nCH\nCH\nZwiązek II:\n3\n2\n3\nCH\nCH\nCH(OH)\nCH\nZwiązek III:\n3\n2\n3\nCH\nCH\nCO\nCH\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych trzech związków.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"30","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nNapisz nazwy systematyczne związków o poniżej podanych wzorach.\nCH3-CH2-CH=CH2:\nCH3-CH2-CHBr-CH3:\nCH3-CH2-CHBr-CH3\nzwiązek II\nzwiązek III\nreakcja 4.\n+ Na2Cr2O7, H2SO4\nreakcja 3.\n+ NaOH, H2O\nzwiązek I\nreakcja 1.\nsubstytucja\nCH3-CH2-CH=CH2\nreakcja 2.\naddycja\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nPosługiwanie się poprawną nomenklaturą węglowodorów\ni jednofunkcyjnych pochodnych węglowodorów (I.1.i.1).\nPoprawna odpowiedź\nCH3-CH2-CH=CH2:\nbut-1-en\nCH3-CH2-CHBr-CH3:\n2-bromobutan\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie nazw systematycznych obu związków.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/31","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (1 pkt)\nNapisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, równanie\nreakcji 2. i 3.\nRównanie reakcji 2.:\nRównanie reakcji 3.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nNapisanie równań reakcji na podstawie podanego ciągu\nprzemian (I.3.a.5).\nPoprawna odpowiedź\nRównanie reakcji 2.:\n3\n2\n2\n3\n2\n3\nCH\nCH\nCH\nCH\nHBr\nCH\nCH\nCHBr\nCH\n→\nRównanie reakcji 3.:\n2\n(H O)\n3\n2\n3\n3\n2\n3\nCH\nCH\nCHBr\nCH\nNaOH\nCH\nCH\nCH(OH)\nCH\nNaBr\n⎯⎯⎯→\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie obu równań reakcji.\n0 p. - za błędne napisanie co najmniej jednego równania reakcji (błędne wzory reagentów,\nbłędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak\nodpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/32","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"32","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (1 pkt)\nOkreśl mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji 1. i 2.\nMechanizm reakcji 1.:\nMechanizm reakcji 2.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZakwalifikowanie przemian ze względu na typ procesu\n(I.1.e.1).\nPoprawna odpowiedź\nMechanizm reakcji 1.: rodnikowy lub substytucja rodnikowa\nMechanizm reakcji 2.: elektrofilowy lub addycja elektrofilowa\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie mechanizmów reakcji zilustrowanych schematem.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/33","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"33","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (1 pkt)\nOkreśl, ile moli elektronów oddaje 1 mol związku II, gdy przekształca się w związek III\nw reakcji 4.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nOpisanie typowych właściwości związków organicznych\nw zależności od rodzaju grupy funkcyjnej (I.2.b.15).\nPoprawna odpowiedź\n2 mole\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie liczby moli elektronów.\n0 p. - za błędną odpowiedź, np. 2e-, albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/34","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"34","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (1 pkt)\nNapisz, jak zmienia się barwa wodnego roztworu Na2Cr2O7 zakwaszonego stężonym\nH2SO4 po wprowadzeniu do niego związku II (reakcja 4.).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nZapisanie obserwacji wynikających z prezentowanych\ndoświadczeń (II.4.b.2).\nPoprawna odpowiedź\nRoztwór zmienia barwę z pomarańczowej na zieloną.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny opis zmiany barwy.\n0 p. - za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/35","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"35","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (1 pkt)\nNapisz, czy wzór półstrukturalny CH3-CH2-CH=CH2 odpowiada dwóm izomerom\ngeometrycznym cis-trans. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 35. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZnajomość i rozumienie pojęć związanych z izomerią\nkonfiguracyjną (izomeria geometryczna) (I.1.i.2).\nPrzykładowe odpowiedzi\n Nie, ponieważ pierwszy atom węgla jest połączony z dwoma atomami wodoru.\n Nie, gdyż jeden z atomów węgla o hybrydyzacji sp2 jest połączony z dwoma atomami\nwodoru.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę i uzasadnienie.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/36","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"36","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36. (1 pkt)\nNapisz, czy związek o wzorze półstrukturalnym CH3-CH2-CHBr-CH3 występuje\nw postaci pary enancjomerów. Odpowiedź uzasadnij.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n28.\n29.\n30.\n31.\n32.\n33.\n34.\n35.\n36.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 37.-38.\nPoli(alkohol winylowy), PVA, jest polimerem łatwo rozpuszczalnym w wodzie. Otrzymuje\nsię go w reakcji transestryfikacji poli(octanu winylu). Reakcja transestryfikacji polega na\nwyparciu cząsteczki jednego alkoholu z grupy estrowej estru przez cząsteczkę drugiego\nalkoholu. Reakcja ta zachodzi w środowisku o odczynie kwasowym lub zasadowym zgodnie\nz następującym równaniem, w którym -R1, -R2 i -R3 oznaczają grupy węglowodorowe:\nH lub OH\n1\n2\n3\n1\n3\n2\nR COOR\nR OH\nR COOR\nR OH\n⎯⎯⎯⎯⎯→\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2008.\nEtapy syntezy poli(alkoholu winylowego) przedstawiono na poniższym schemacie.\nI\nOtrzymywanie octanu winylu\nC\nH\nCH\nC\nH3\nC\nO\nOH\nHgSO4\noctan winylu\nII Otrzymywanie poli(octanu winylu)\npolimeryzacja\n[ ]n\nCH CH2\nO\nC\nO\nCH3\npoli(octan winylu)\nn octan winylu\nIII Transestryfikacja poli(octanu winylu) do poli(alkoholu winylowego)\ntransestryfikacja\n[ ]n\nCH CH2\nO\nC\nO\nCH3\n+ n CH3OH\npoli(alkohol winylowy) + n CH3COOCH3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 36. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZnajomość i rozumienie pojęć związanych z izomerią\nkonfiguracyjną (izomeria optyczna) (I.1.i.2).\nPrzykładowe odpowiedzi\n Tak, ponieważ drugi atom węgla jest asymetryczny.\n Tak, ponieważ cząsteczka ma centrum stereogeniczne.\n Tak, ponieważ cząsteczka jest chiralna.\nNarysowanie wzorów półstrukturalnych obu enancjomerów należy uznać jako poprawne\nuzasadnienie.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę i uzasadnienie.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/37","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"37","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 37. (2 pkt)\nNapisz wzory półstrukturalne (grupowe) octanu winylu i poli(alkoholu winylowego).\nWzór octanu winylu\nWzór poli(alkoholu winylowego)\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":"C","answer_text":"Zadanie 37. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej i schematu (II.3).\nPoprawna odpowiedź\nWzór octanu winylu\nWzór poli(alkoholu winylowego)\nCH\nC\nH2\nO\nC\nO\nCH3\nlub\nCH\nC\nH2\nOOCCH3\n[ ]n\nCH CH2\nOH\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie wzorów obu związków.\n1 p. - za poprawne napisanie wzoru jednego związku.\n0 p. - za błędne wzory obu związków albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-37.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/38","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"38","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 38. (2 pkt)\nNarysuj wzór półstrukturalny (grupowy) monomeru poli(alkoholu winylowego).\nWyjaśnij, dlaczego PVA nie może być otrzymany bezpośrednio ze swojego monomeru.\nWzór monomeru poli(alkoholu winylowego)\nWyjaśnienie:\nInformacja do zadań 39.-40.\nHydrolizę estrów katalizują zarówno zasady, jak i kwasy. W warunkach hydrolizy zasadowej\nkwas karboksylowy otrzymuje się w postaci soli, z której może on zostać wyparty przez\nmocny kwas nieorganiczny.\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2008.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 38. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nTworzenie informacji.\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej i schematu (II.3).\nWyjaśnienie właściwości substancji wynikających ze\nstruktury elektronowej drobin (III.1.4).\nPoprawna odpowiedź\nWzór monomeru\npoli(alkoholu winylowego)\nCH(OH)=CH2\nPrzykładowe wyjaśnienia\n Alkohol winylowy jest nietrwały i przekształca się w aldehyd CH3CHO.\n Alkohol winylowy nie występuje.\nSchemat punktowania\n2 p. - za napisanie poprawnego wzoru monomeru i poprawne wyjaśnienie.\n1 p. - za napisanie poprawnego wzoru monomeru i błędne wyjaśnienie lub brak wyjaśnienia.\nlub\n- za napisanie błędnego wzoru monomeru lub brak wzoru i poprawne wyjaśnienie.\n0 p. - za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-38.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/39","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"39","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 39. (1 pkt)\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie hydrolizy octanu etylu w środowisku\nzasadowym.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 39. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie równań reakcji procesów hydrolizy pochodnych\nwęglowodorów (I.3.a.26).\nPoprawna odpowiedź\n2\n(H O)\n3\n2\n5\n3\n2\n5\nCH COOC H\nOH\nCH COO\nC H OH\n⎯⎯⎯→\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej.\n0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-39.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/40","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"40","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 40. (1 pkt)\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w której z soli kwasu octowego\nrozpuszczonej w wodzie otrzymuje się kwas octowy przez dodanie mocnego kwasu\nnieorganicznego.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n37.\n38.\n39.\n40.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 41.-42.\nPoniżej przedstawiono dwa schematy ciągów przemian A i B, ilustrujących dwa sposoby\notrzymywania amin. Związki, których wzory oznaczono numerami I i III, są węglowodorami.\nPrzemiana A.\nPrzemiana B.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 40. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie równań reakcji kwasów z solami innych kwasów\n(I.3.a.11).\nPoprawna odpowiedź\n3\n3\n3\n2\nCH COO\nH O\nCH COOH\nH O\n⎯⎯→\nlub\n2\n(H O)\n3\n3\nCH COO\nH\nCH COOH\n⎯⎯⎯→\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej.\n0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-40.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/41","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"41","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 41. (2 pkt)\nReakcja nitrowania oznaczona na schemacie numerem 1. jest reakcją substytucji.\nStosując wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych,\nnapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji 1. oraz określ jej mechanizm\n(elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy).\nRównanie reakcji 1.:\nMechanizm reakcji:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 41. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nNapisanie równań reakcji na podstawie podanego ciągu\nprzemian (I.3.a.5).\nZakwalifikowanie przemian ze względu na typ procesu\n(I.1.e.1).\nPoprawna odpowiedź\nRównanie reakcji 1.:\nNO2\n+ HNO3\n(H2SO4)\n+ H2O\nMechanizm reakcji: elektrofilowy lub substytucja elektrofilowa\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie równania reakcji i poprawne określenie jej mechanizmu.\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji i błędne określenie jej mechanizmu lub brak\nokreślenia mechanizmu.\nlub\n- za błędne napisanie równania reakcji lub brak równania reakcji i poprawne określenie\njej mechanizmu.\n0 p. - za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-41.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/42","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"42","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 42. (2 pkt)\nNapisz w formie cząsteczkowej równania reakcji oznaczonych na schemacie numerami\n4. i 5. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.\nRównanie reakcji 4.:\nRównanie reakcji 5.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 42. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nNapisanie równań reakcji na podstawie podanego ciągu\nprzemian (I.3.a.5).\nPoprawna odpowiedź\nRównanie reakcji 4.:\n3\n2\n3\n3\n2\n3\nCH CH Cl\nNH\nCH CH NH Cl\n⎯⎯→\nlub\n3\n2\n3\nCH CH NH Cl\nRównanie reakcji 5.:\n3\n2\n3\n3\n2\n2\n2\nCH CH NH Cl\nNaOH\nCH CH NH\nNaCl\nH O\n⎯⎯→\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie dwóch równań reakcji.\n1 p. - za poprawne napisanie jednego równania reakcji.\n0 p. - za błędne napisanie obu równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-42.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/43","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"43","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 43. (1 pkt)\nStała dysocjacji etyloaminy Kb w temperaturze 25 ºC ma wartość 4,4 · 10-4, a stała dysocjacji\naniliny Kb w tej samej temperaturze jest równa 4,0 · 10-10.\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.\nNapisz nazwę tej spośród wymienionych amin, która jest mocniejszą zasadą.\nzwiązek I\nzwiązek II\nreakcja 1.\nnitrowanie\nreakcja 2.\nredukcja\nNH2\nzwiązek V\nzwiązek IV\nzwiązek III\nreakcja 3.\n+ Cl2, światło\nreakcja 4.\n+ NH3\nreakcja 5.\n+ NaOH\nCH3CH2NH2\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 44.-45.\nPoniżej przedstawiono nazwy oraz wzory pięciu aminokwasów białkowych. Budowę ich\ncząsteczek można zilustrować ogólnym wzorem R-CH(NH2)-COOH, w którym R oznacza\natom wodoru lub łańcuch boczny.\nwalina\ntreonina\nfenyloalanina\nC\nCH\nO\nNH2\nCH\nCH3\nC\nH3\nOH\nCH\nC\nO\nCH\nNH2\nO\nH\nCH3\nOH\nC\nCH\nO\nCH2\nNH2\nOH\nkwas asparaginowy\ntyrozyna\nOH\nO\nH\nNH2\nO\nO\nCH\nC\nC\nCH2\nC\nO\nCH\nCH2\nNH2\nO\nH\nOH","answer":null,"answer_text":"Zadanie 43. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nOkreślenie mocy elektrolitu na podstawie wartości stałej\ndysocjacji (II.1.b.4).\nPoprawna odpowiedź\netyloamina\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny wybór aminy.\n0 p. - za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-43.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/44","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"44","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 44. (1 pkt)\nZaznacz literę P, jeżeli informacja jest prawdziwa, lub literę F, jeżeli jest fałszywa.\nW łańcuchu bocznym cząsteczki treoniny występuje grupa alkoholowa,\nnatomiast w łańcuchu bocznym tyrozyny - grupa fenolowa.\nP\nF\nŁańcuch boczny kwasu asparaginowego zawiera grupę funkcyjną zdolną do\ndysocjacji jonowej.\nP\nF\nŁańcuch boczny fenyloalaniny ma właściwości hydrofilowe.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 44. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej (II.3).\nPoprawna odpowiedź\nW łańcuchu bocznym cząsteczki treoniny występuje grupa alkoholowa,\nnatomiast w łańcuchu bocznym tyrozyny - grupa fenolowa.\nP\nŁańcuch boczny kwasu asparaginowego zawiera grupę funkcyjną zdolną do\ndysocjacji jonowej.\nP\nŁańcuch boczny fenyloalaniny ma właściwości hydrofilowe.\nF\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-44.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/45","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"45","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 45. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono wzory dwóch dipeptydów powstałych w reakcji kondensacji kwasu\nasparaginowego i waliny.\nI\nII\nO\nH\nNH2\nO\nO\nCH\nC\nC\nCH2\nC\nC\nH\nO\nNH\nCH\nCH3\nC\nH3\nOH\nC\nCH\nO\nNH\nC\nH\nC\nH3\nCH3\nOH\nOH\nNH2\nO\nO\nCH\nC\nC\nCH2\nWskaż dipeptyd (I albo II), który mógł być produktem częściowej hydrolizy łańcucha\npolipeptydowego naturalnego białka.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n41.\n42.\n43.\n44.\n45.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 45. (0-1)\nTworzenie informacji.\nOkreślenie rodzaju produktów powstających w reakcjach\nhydrolizy związków organicznych (III.3.3).\nPoprawna odpowiedź\ndipeptyd I\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie dipeptydu.\n0 p. - za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/chemia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-45.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}