{"paper":{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":53,"source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nPierwiastki X i Z leżą w czwartym okresie układu okresowego. Pierwiastek X jest metalem,\nnatomiast pierwiastek Z - niemetalem. W stanie podstawowym atomów obu tych pierwiastków\ntylko jeden elektron jest niesparowany. Znajduje się on na ostatniej powłoce. Niesparowany\nelektron atomu pierwiastka X znajduje się na innej podpowłoce niż niesparowany elektron\natomu pierwiastka Z. Ponadto wiadomo, że pierwiastek X tworzy tlenki o wzorach X2O i XO\noraz że ten metal jest jednym z najlepszych przewodników ciepła i elektryczności. Pierwiastek\nZ występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie.\nZastosowanie zasad rozmieszczania elektronów na orbitalach\ndo zapisu konfiguracji elektronowych (I.1.a.4).\nOkreślenie związku między budową atomu, konfiguracją\nelektronową a położeniem pierwiastka w układzie okresowym\n(I.1.a.7).\nZapisanie wzoru elektronowego związku kowalencyjnego\n(I.1.b.5).","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (1 pkt)\nUzupełnij poniższą tabelę. Wpisz symbole pierwiastków X i Z, dane dotyczące ich\npołożenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy\nkażdy z pierwiastków.\nSymbol pierwiastka\nNumer grupy\nSymbol bloku\npierwiastek X\npierwiastek Z","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie wszystkich komórek tabeli.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nSymbol pierwiastka\nNumer grupy\nSymbol bloku\npierwiastek X\nCu\n11\nd\npierwiastek Z\nBr\n17\np","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (1 pkt)\nPrzedstaw konfigurację elektronową jonu X2+ (stan podstawowy). Zastosuj skrócony\nzapis konfiguracji elektronowej z symbolem gazu szlachetnego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie skróconej (z zastosowaniem symbolu argonu) konfiguracji\nelektronowej jonu Cu2+.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n[Ar] 3d9\nlub\n[Ar]\n↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓\n↑\n3d\nUwaga! Zastosowanie zapisu klatkowego bez uwzględnienia numeru powłoki lub symbolu\npodpowłoki powoduje utratę punktu.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.3","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.3. (1 pkt)\nDla cząsteczki Z2 określ liczbę: wiązań σ, wiązań π oraz wolnych par elektronowych.\nLiczba\nwiązań σ\nwiązań π\nwolnych par elektronowych\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie liczby wiązań σ i π oraz wolnych par elektronowych\nw cząsteczce Br2.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nLiczba\nwiązań σ\nwiązań π\nwolnych par elektronowych\n1\n0\n6","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nJądra atomowe niektórych izotopów ciężkich pierwiastków bombardowane neutronami ulegają\nrozszczepieniu, czyli rozpadowi na mniejsze fragmenty. Jedną z możliwych reakcji\nrozszczepienia jądra 235 U przedstawia poniższy schemat.\n235\n1\n140\n93\n1\n92\n0\n54\n0\nU\nn\nXe\nE\nn\n⎯⎯→\nZ\na\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.\nUzupełnij poniższą tabelę. Na podstawie informacji wstępnej wpisz symbol pierwiastka E\noraz liczbę neutronów (a), wyemitowanych podczas przedstawionej reakcji rozszczepienia\njednego jądra\nU\n235\n92\nSymbol pierwiastka E\nLiczba wyemitowanych neutronów (a)","answer":"E","answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZnajomość i rozumienie pojęć związanych ze sztucznymi\nprzemianami promieniotwórczymi (I.1.a.10).\nZapisanie równań sztucznych reakcji jądrowych\ni przewidywanie ich produktów (I.3.a.3).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie tabeli.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nSymbol pierwiastka E\nLiczba wyemitowanych neutronów (a)\nSr\n3","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nElektrony w atomach są przyciągane przez jądro, więc usunięcie elektronu z powłoki wymaga\nnakładu energii, która jest nazywana energią jonizacji. Pierwsza energia jonizacji to minimalna\nenergia potrzebna do oderwania pierwszego elektronu od atomu. Druga energia jonizacji jest\nminimalną energią potrzebną do usunięcia drugiego elektronu (z jednododatniego jonu).\nW odpowiednich warunkach od atomu można oderwać kolejne elektrony. Rozróżnia się zatem\npierwszą, drugą i kolejne energie jonizacji.\nW poniżej tabeli przedstawiono wartości kolejnych (trzech) energii jonizacji glinu.\nEnergia jonizacji, kJ · mol-1\npierwsza\ndruga\ntrzecia\n577,6\n1816,7\n2744,8\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004\noraz K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007.\nUzupełnij poniższe zdanie, tak aby powstała informacja prawdziwa, i wyjaśnij, dlaczego\nwybrana energia jonizacji ma najniższą wartość.\nSpośród\npodanych\nwartości\nenergii\njonizacji\nnajniższą\nwartość\nma\n(pierwsza / druga / trzecia) energia jonizacji, ponieważ\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.1.\n1.2.\n1.3.\n2.\n3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie i interpretacja informacji z układu okresowego\npierwiastków (II.1.b.1).\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie tekstu o tematyce chemicznej i tabel\n(II.2).\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej (II.3).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie zdania i poprawne wyjaśnienie.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nSpośród\npodanych\nwartości\nenergii\njonizacji\nnajniższą\nwartość\nma\n(pierwsza / druga / trzecia) energia jonizacji, ponieważ najłatwiej jest oderwać\npierwszy elektron od obojętnego atomu. Odrywanie kolejnych elektronów od\ndodatnio naładowanych jonów wymaga większego nakładu energii.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nNa podstawie położenia w układzie okresowym następujących pierwiastków: Na, K, Cs,\nMg ustal i napisz symbol tego, który:\nma największy promień jonowy (promień kationu)\nwykazuje największą aktywność chemiczną\ntworzy tlenek o najsłabszych właściwościach zasadowych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nKorzystanie z informacji.\nZnajomość i rozumienie pojęć związanych z budową atomu\ni układem okresowym pierwiastków (I.1.a.1).\nOdczytanie i interpretacja informacji z układu okresowego\npierwiastków (II.1.b.1).\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej (II.3).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie pierwiastków (napisanie symbolu lub nazwy).\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n• ma największy promień jonowy (promień kationu) - Cs lub cez\n• wykazuje największą aktywność chemiczną - Cs lub cez\n• tworzy tlenek o najsłabszych właściwościach zasadowych - Mg lub magnez","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nDane są wzory sześciu cząsteczek i jonów:\nNH3 SO2\n3\nHCO\n2\n3\nCO\n3\nHSO\n4\nNH\nSpośród wymienionych powyżej wzorów wybierz i wpisz do tabeli wzory tych drobin,\nktóre zgodnie z teorią Brønsteda stanowią sprzężone pary kwas-zasada.\nWzór kwasu\nWzór zasady\nSprzężona para I\nSprzężona para II","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nPodanie przykładów kwasów i zasad w teorii Brønsteda\n(I.2.b.10).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nWzór kwasu\nWzór zasady\nSprzężona para I\n4\nNH\nNH3\nSprzężona para II\n3\nHCO\n2\n3\nCO\nUwaga! Kolejność wymieniana sprzężonych par jest dowolna.\n1","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nBeryl jest metalem, który reaguje z kwasami oraz ze stężonymi zasadami. Poniżej\nprzedstawiono schemat reakcji berylu z kwasem i zasadą.\n3\nH O+\nNapisz w formie jonowej skróconej równania reakcji oznaczonych numerami 1 i 2,\nwiedząc, że jednym z produktów obu przemian jest ten sam gaz. Uwzględnij tworzenie się\nkompleksowych jonów berylu.\nRównanie reakcji 1:\nRównanie reakcji 2:\n[Be(H2O)4]2+\n[Be(OH)4]2-\n1\n2\nBe\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie równania reakcji chemicznej na podstawie\nsłownego lub graficznego opisu przemiany (I.3.a.4).\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji.\n1 p. - za poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji.\n0 p. - za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRównanie reakcji 1:\n2\n3\n2\n2\n4\n2\nBe\n2H O\n2H O\n[Be(H O) ]\nH\n⎯⎯→\nlub\n2\n2\n2\n4\n2\nBe\n2H\n4H O\n[Be(H O) ]\nH\n⎯⎯→\nRównanie reakcji 2:\n2\n2\n4\n2\nBe\n2OH\n2H O\n[Be(OH) ]\nH\n⎯⎯→","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nW temperaturze 20 °C rozpuszczalność uwodnionego wodorosiarczanu(VI) sodu o wzorze\nNaHSO4 · H2O jest równa 67 gramów w 100 gramach wody.\nNa podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2004.\nOblicz, jaki procent masy roztworu nasyconego o temperaturze 20 °C stanowi masa soli\nbezwodnej NaHSO4.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nWykonanie obliczeń związanych z rozpuszczalnością\n(II.5.d.3)\nObliczenie stężenia procentowego roztworu (II.5.d.1).\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\nw procentach.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- niepodanie wyniku w procentach.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\n1\nNaHSO\nmol\ng\n120\n4\n⋅\nM\n1\nO\nH\nNaHSO\nmol\ng\n138\n2\n4\n⋅\n⋅\nM\n120 g\n4\nNaHSO ---- 138 g\n4\n2\nNaHSO\nH O\n⋅\nx ---- 67 g\n4\n2\nNaHSO\nH O\n⋅\n x = 58,26 g\ns\np\nr\n58,26\n100%\n100%\n67\n100\n⋅\n⋅\n35(%)\nm\nc\nm","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nNa poniższym wykresie zilustrowano zmianę energii potencjalnej podczas reakcji opisanej\nrównaniem X2 (g) + Y2 (g) ⇄ 2XY (g).\nOceń, czy zmieni się (wzrośnie albo zmaleje), czy też nie ulegnie zmianie wydajność\nreakcji otrzymywania produktu XY, jeżeli w układzie będącym w stanie równowagi\nnastąpi\nwzrost temperatury w warunkach izobarycznych (p = const)\nwzrost ciśnienia w warunkach izotermicznych (T = const).\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.\n5.\n6.\n7.\n8.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nstan przejściowy\nwspółrzędna reakcji\n2XY (g)\nX2 (g) + Y2 (g)\nE\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nTworzenie informacji.\nPrzewidywanie zmiany położenia stanu równowagi reakcji\nchemicznej po zmianie ciśnienia dla reakcji przebiegającej\nw fazie gazowej; po ogrzaniu lub ochłodzeniu układu dla\nreakcji egzotermicznej i endotermicznej (III.1.6).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n• zmaleje\n• nie ulegnie zmianie","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (3 pkt)\nProduktem spalania sodu w tlenie jest nadtlenek tego metalu o wzorze Na2O2 (reakcja 1.).\nDo wody z dodatkiem kilku kropli fenoloftaleiny wprowadzono nadtlenek sodu. Przebiegła\ngwałtowna reakcja, w wyniku której powstał m.in. nadtlenek wodoru, a roztwór zabarwił się\nna malinowo (reakcja 2.). Następnie do otrzymanej mieszaniny dodano wodny roztwór kwasu\nsiarkowego(VI), czego skutkiem stało się odbarwienie roztworu (reakcja 3.). Otrzymany\nroztwór ogrzano, co doprowadziło do wydzielenia bezbarwnego i bezwonnego gazu, który\npodtrzymuje palenie (reakcja 4.).\nNapisz w formie cząsteczkowej równania czterech opisanych przemian.\nRównanie reakcji 1.:\nRównanie reakcji 2.:\nRównanie reakcji 3.:\nRównanie reakcji 4.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-3)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie równania reakcji chemicznej na podstawie\nsłownego opisu przemiany (I.3.a.4).\nSchemat punktowania\n3 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej czterech równań reakcji.\n2 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej trzech równań reakcji.\n1 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej dwóch równań reakcji.\n0 p. - za poprawne napisanie jednego równania reakcji lub błędne napisanie wszystkich równań\nreakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa\nforma zapisu) albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRównanie reakcji 1.: 2Na + O2 → Na2O2\nRównanie reakcji 2.: Na2O2 + 2H2O → H2O2 + 2NaOH\nRównanie reakcji 3.: 2NaOH + H2SO4 → Na2SO4 + 2H2O\nlub: NaOH + H2SO4 → NaHSO4 + H2O\nRównanie reakcji 4.: 2H2O2 → 2H2O + O2","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nDo 10 cm3 kwasu solnego o pH = 1 dodano 20 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu\no stężeniu 0,2\n3\ndm\nmol\n⋅\n. Przebiegła wtedy reakcja opisana równaniem\nNaOH + HCl → NaCl + H2O\nOblicz pH otrzymanego roztworu. W obliczeniach przyjmij, że objętość powstałego\nroztworu jest sumą objętości roztworów wyjściowych.\nObliczenia:\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nObliczenie pH wodnych roztworów kwasów i zasad (II.5.f.2).\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- podanie wyniku z jednostką.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\n3\n3\nHCl\n0,01 dm\n0,1 mol dm\n0,001 mola\n⋅\n⋅\nn\n3\n3\nNaOH\n0,02 dm\n0,2 mol dm\n0,004 mola\n⋅\n⋅\nn\n użyto w nadmiarze NaOH\nPozostała liczba moli NaOH: 0,004 - 0,001 = 0,003 mola\nObjętość otrzymanego roztworu: V = 0,03 dm3\nStężenie jonów OH-: [OH-] =\n3\n3\n0,003 mol\n0,1 mol dm\n0,03 dm\n⋅\n1\npOH\nlog [OH ]\nlog0,1\nlog10\n1\npH + pOH = 14  pH = 13","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenie zilustrowane na poniższym schemacie.\nOkreśl odczyn otrzymanego roztworu. Zapisz w formie jonowej skróconej równanie\nreakcji, którym potwierdzisz wskazany odczyn.\nOdczyn roztworu:\nRównanie reakcji:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nKorzystanie z informacji.\nZnajomość procesów i reakcji zachodzących w roztworach\nwodnych (I.1.g.2).\nZilustrowanie przebiegu reakcji jonowych (I.3.a.17).\nPrzewidywanie odczynu wodnych roztworów soli (II.1.b.7).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie odczynu roztworu i napisanie równania reakcji w formie jonowej\nskróconej.\n0 p. - za błędne określenie odczynu lub błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory\nreagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak\nodpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nOdczyn roztworu: zasadowy\nRównanie reakcji: CH3COO - + H2O ⇄ CH3COOH + OH -","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nW trzech nieopisanych probówkach znajdują się wodne roztwory następujących soli: BaCl2,\nNH4Cl oraz NaCl. W każdej probówce znajduje się roztwór tylko jednej soli.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (1 pkt)\nZ poniższej listy wybierz dwa odczynniki, których zastosowanie pozwoli jednoznacznie\nokreślić zawartość każdej probówki.\nNaOH (aq) NaNO3 (aq) AgNO3 (aq) HCl (aq) Na2SO4 (aq)\nWypełnij poniższą tabelę - wpisz wzory wybranych odczynników oraz opisz zmiany\nmożliwe do zaobserwowania (lub zaznacz brak zmian), zachodzące po dodaniu\nwybranych odczynników do probówek z wodnymi roztworami soli.\nWzór\nodczynnika\nOpis zmian\nprobówka z BaCl2 (aq)\nprobówka z NH4Cl (aq)\nprobówka z NaCl (aq)\n1.\n2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nTworzenie informacji.\nWykorzystanie danych zawartych w tablicach\nrozpuszczalności do projektowania reakcji strąceniowych\n(II.1.b.3).\nPlanowanie eksperymentów i przewidywanie obserwacji\n(III.2.5).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nWzór\nodczynnika\nOpis zmian\nprobówka z BaCl2 (aq)\nprobówka z NH4Cl (aq)\nprobówka z NaCl (aq)\n1. NaOH (aq)\nBrak widocznych\nzmian.\nWydziela się gaz\no charakterystycznym\nzapachu.\nlub\nWydziela się\ncharakterystyczny\nzapach.\nBrak widocznych\nzmian.\n2. Na2SO4 (aq)\nWytrąca się osad.\nBrak widocznych\nzmian.\nBrak widocznych\nzmian.\nUwaga! Wiersze tabeli mogą być opisane w odwrotnej kolejności.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (1 pkt)\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która pozwoliła na jednoznaczne\nokreślenie zawartości probówki zawierającej wodny roztwór NH4Cl.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n9.\n10.\n11.\n12.1. 12.2.\nMaks. liczba pkt\n3\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n2,0 cm3 roztworu NaOH, cm = 0,05 mol·dm-3\n1,0 cm3 roztworu CH3COOH, cm = 0,10 mol·dm-3\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 13.-15.\nWodorotlenek niklu(II) strąca się jako zielonkawy osad z wodnego roztworu soli niklu(II) pod\ndziałaniem wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Wodorotlenek niklu(II) nie rozpuszcza się\nw nadmiarze zasady, ale reaguje z kwasami. Pod wpływem utleniaczy ten wodorotlenek\nprzechodzi w czarnobrunatny wodorotlenek niklu(III).\nNa podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa,\nWarszawa 2001.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nOpisanie zachowania soli wobec zasad (I.2.b.8).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n4\n3\n2\nNH\nOH\nNH\nH O\n→\nlub\n4\n3\n2\nNH\nOH\nNH\nH O\n\nUwaga ! Zapis NH3 · H2O należy uznać za błędny.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nDo probówki z wodnym roztworem chlorku niklu(II) dodano nadmiar wodnego roztworu\nwodorotlenku sodu.\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji otrzymywania wodorotlenku\nniklu(II) w sposób opisany powyżej. Określ charakter chemiczny (kwasowy, zasadowy,\nobojętny, amfoteryczny) wodorotlenku niklu(II).\nRównanie reakcji:\nCharakter chemiczny wodorotlenku niklu(II):","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nTworzenie informacji.\nNapisanie równania reakcji chemicznej na podstawie\nsłownego opisu przemiany (I.3.a.4).\nZaklasyfikowanie substancji chemicznej na podstawie opisu\nreakcji chemicznych (III.3.1).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej i poprawne\nokreślenie charakteru chemicznego wodorotlenku niklu(II).\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRównanie reakcji:\n→\n2+\n2\nNi\n+ 2OH\nNi(OH)\nCharakter chemiczny wodorotlenku niklu(II): zasadowy","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nUtlenianie wodorotlenku niklu(II) do wodorotlenku niklu(III) za pomocą chloranu(I) sodu\nprzebiega w środowisku wodnym zgodnie ze schematem:\n2\n2\n3\nNi(OH) (s)\nClO (aq)\nH O\nNi(OH) (s)\nCl (aq)\n→\nNapisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych\nelektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania\nzachodzących podczas opisanej reakcji. Określ stosunek molowy reduktora do utleniacza\nw tej reakcji.\nRównanie procesu redukcji:\nRównanie procesu utleniania:\nStosunek molowy\nreduktora\nutleniacza\n:\nn\nn","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nZnajomość i rozumienie pojęć: stopień utlenienia, utleniacz,\nreduktor, utlenianie, redukcja, reakcja dysproporcjonowania\n(I.1.h.1).\nZastosowanie prawa zachowania masy i prawa zachowania\nładunku oraz zasady bilansu elektronowego do uzgodnienia\nrównań reakcji utleniania i redukcji zapisanych w formie\njonowej skróconej (I.3.a.1).\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji\ni równania procesu utleniania oraz poprawne określenie stosunku molowego reduktora\ndo utleniacza.\n1 p. - za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji\ni równania procesu utleniania ale błędne określenie stosunku molowego reduktora do\nutleniacza lub brak określenia tego stosunku.\nlub\n- za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania tylko jednego procesu\n(redukcji albo utleniania) i poprawne określenie stosunku molowego reduktora do\nutleniacza.\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. za poprawne określenie jedynie stosunku molowego\nreduktora i utleniacza, lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRównanie procesu redukcji:\n→\n2\nClO\n+ H O + 2\nCl\n+ 2OH\ne\nlub\n→\n2\nClO\n+ 2H\n+ 2\nCl\n+ H O\ne\nRównanie procesu utleniania:\n→\n2\n3\nNi(OH) + OH\nNi(OH) + e lub\n→\n2\n2\n3\nNi(OH) + H O\nNi(OH) + H\n+ e (| x 2)\nlub\n→\n2\n2\n3\n3\nNi(OH) + 2H O\nNi(OH) + H O\n+ e (| x 2)\nStosunek molowy\nreduktora\nutleniacza\n:\nn\nn\n2 : 1 lub 2\nUwaga! Równanie procesu utleniania prowadzącego do powstania NiO(OH) należy uznać za\npoprawne.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nDo probówki zawierającej zielony roztwór chlorku niklu(II) dodano wodny roztwór\nwodorotlenku sodu, a następnie - bezbarwny wodny roztwór chloranu(I) sodu, zgodnie ze\nschematem:\nNaOH(aq)\nNaClO(aq)\n2\n2\n3\nreakcja I\nreakcja II\nNiCl (aq)\nNi(OH) (s)\nNi(OH) (s)\n⎯⎯⎯⎯⎯→\n⎯⎯⎯⎯⎯→\nOpisz wygląd zawartości probówki na początku doświadczenia oraz po reakcji I i po\nreakcji II. Uwzględnij rodzaj mieszaniny (roztwór, zawiesina) oraz jej barwę.\nZawartość probówki\nprzed doświadczeniem\npo reakcji I\npo reakcji II\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 16.-17.\nZłoto jest doskonale kowalnym żółtym metalem o silnym połysku. W czystej postaci jest\nstosunkowo miękkie, więc w wyrobach jubilerskich stosuje się stopy złota z innymi metalami,\nnp. srebrem lub miedzią. Zawartość czystego złota w tych wyrobach podaje się w jednostkach\nzwanych karatami. Jeden karat odpowiada 1/24 zawartości masowej złota w stopie, co oznacza,\nże czyste złoto jest 24-karatowe. Złoto jest metalem szlachetnym, więc trudno ulega reakcjom\nchemicznym. Roztwarza się w wodzie królewskiej, przy czym powstaje m.in. chlorkowy\nkompleks złota(III), co ilustruje poniższe równanie:\nAu + HNO3 + 4HCl →\n4\nAuCl + H+ + NO + 2H2O\nNa podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna - Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa,\nWarszawa 2012 oraz L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna, Warszawa 2006.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej (II.3).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny opis zawartości probówki z uwzględnieniem rodzaju mieszaniny i jej\nbarwy.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nZawartość probówki\nprzed doświadczeniem\npo reakcji I\npo reakcji II\nzielony roztwór\nzielonkawa lub zielona\nzawiesina (osad)\nczarnobrunatna zawiesina\n(osad)","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nOceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest\nprawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1. Woda królewska to mieszanina stężonych kwasów: azotowego(V)\ni siarkowego(VI).\nP\nF\n2. Jon centralny w chlorkowym kompleksie złota(III), który powstał w wyniku\nreakcji roztwarzania złota, ma liczbę koordynacyjną równą 4.\nP\nF\n3. Podczas reakcji roztwarzania złota wydzielał się bezbarwny gaz, który\nw kontakcie z powietrzem barwi się na kolor czerwonobrunatny.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nWiadomości i rozumienie.\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej i schematu procesu (II.3).\nOpisanie typowych właściwości chemicznych tlenków\npierwiastków o l. atomowych od 1 do 35 (I.2.b.2).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - F, 2. - P, 3. - P","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nOblicz, ile gramów czystego złota należy stopić z 10 gramami 15-karatowego złota, aby\notrzymać złoto 18-karatowe.\nObliczenia:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.\n14.\n15.\n16.\n17.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nWykonanie obliczeń chemicznych związanych ze stężeniem\nprocentowym (II.5.d.1).\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\nw gramach.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- podanie wyniku z błędną jednostką.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nUwaga! Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozwiązanie I\nLiczba gramów złota w wyrobie jubilerskim o masie 10 g: 15\n(\n10 g\n)\n24 ⋅\n= 6,25 (g)\n6,25 + x = 18 (10\n)\n24 ⋅\n+ x\n6,25 + x = 7,5 + 0,75x\n\n0,25x = 1,25\nx = 5  5 (g)\nRozwiązanie II\nLiczba gramów złota w wyrobie jubilerskim o masie 10 g: 15\n(\n10 g\n)\n24 ⋅\n= 6,25 (g)\n75% = 6,25\n100%\n10\n⋅\nx\nx\n0,75·(10 + x) = 6,25 + x\n7,5 + 0,75x = 6,25 + x\n\n0,25x = 1,25\nx = 5  5 (g)\nRozwiązanie III\n2\n3\n1\n2\n3\n1\n\nc\nc\nm\nm\nc\nc\n10\n24 18\n3\n5\n18 15\n\nx\nx\n 5 (g)","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nW jednej z przemysłowych metod otrzymywania kwasu siarkowego(VI) jako substrat\npierwszego etapu stosuje się piryt (FeS2) - powszechnie występujący minerał.\nFeS2 ⎯→\n⎯\nSO2 ⎯→\n⎯\nSO3 ⎯→\n⎯\nH2SO4\nW wyniku opisanego procesu - do którego na pierwszym etapie wykorzystano\n100 gramów pirytu niezawierającego zanieczyszczeń - otrzymano wodny roztwór kwasu\nsiarkowego (VI) o stężeniu 96% masowych. Sumaryczna wydajność procesu była równa 85%.\nOblicz masę wodnego roztworu kwasu siarkowego(VI) uzyskanego w opisanym procesie.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nWykonanie obliczeń na podstawie równania reakcji (II.5.c).\nWykonanie obliczeń z zastosowaniem pojęcia mola\ni masy molowej (II.5.b.2).\nObliczanie masy roztworu (II.5.d.2).\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\nw gramach.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- podanie wyniku z błędną jednostką lub bez jednostki.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nUwaga! Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozwiązanie I\n1 mol FeS2 ---- 2 mole H2SO4\n120,0 g ----- 2· 98,1 g dla W = 100%\n120,0 g ----- 0,85· 2· 98,1 g dla W = 85%\n100 g ----- x\nx = 139 g H2SO4\n100 g r-u ---- 96 g H2SO4\ny ---- 139 g H2SO4\ny = 144,6 g ≈145 g roztworu\nRozwiązanie II\n100 g pirytu zawiera 53,5 g siarki\n32,1 g siarki daje 98,1 g H2SO4\n53,5 g siarki ----- x\nx = 164 g\nprzy wydajności 85% powstaje 139 g\nco daje mr =\n%\n100\n%\n96\ng\n139\n⋅\n= 144,6 g ≈145 g\nRozwiązanie III\n100 2 98 0,85\n120 0,96\n⋅⋅\n⋅\n≈\n⋅\n144,6g\n145g","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nZaprojektuj doświadczenie, którego przebieg pozwoli na potwierdzenie, że wodny roztwór\nsiarczanu(IV) sodu wprowadzono do probówki I, a wodny roztwór azotanu(V) sodu\n- do probówki II.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.\nTworzenie informacji.\nZaplanowanie eksperymentu i przewidywanie obserwacji\n(III.2.5).","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (1 pkt)\nUzupełnij schemat doświadczenia: podkreśl nazwę odczynnika, który - po dodaniu do\nniego roztworów opisanych związków i wymieszaniu zawartości probówek - umożliwi\nzaobserwowanie różnic w przebiegu doświadczenia z udziałem siarczanu(IV) sodu\ni azotanu(V) sodu.\nwodny roztwór\nsiarczanu(IV) sodu\nOdczynnik:\n- wodny roztwór chlorku magnezu\n- zakwaszony wodny roztwór manganianu(VII) potasu\n- wodny roztwór oranżu metylowego\nwodny roztwór\nazotanu(V) sodu\nI\nII\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny wybór i podkreślenie nazwy odczynnika.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (1 pkt)\nOpisz zmiany możliwe do zaobserwowania w czasie doświadczenia (lub zaznacz brak\nzmian), pozwalające na potwierdzenie, że do probówki I wprowadzono roztwór\nsiarczanu(IV) sodu, a do probówki II - roztwór azotanu(V) sodu.\nProbówka I:\nProbówka II:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny opis zmian możliwych do zaobserwowania w czasie doświadczenia przy\npoprawnym wyborze odczynnika w części 19.1. zadania.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub błędny wybór odczynnika w części 19.1. zadania albo brak\nodpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nProbówka I: Fioletowy roztwór odbarwia się. lub Zmniejsza się intensywność zabarwienia.\nProbówka II: Brak zmian. lub Zawartość probówki pozostała fioletowa.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nZbudowano ogniwo według schematu przedstawionego na poniższym rysunku.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (1 pkt)\nOblicz siłę elektromotoryczną (SEM), w warunkach standardowych, ogniwa, którego\nschemat przedstawiono na rysunku.\nSEM =","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nObliczenie SEM ogniwa (II.5.e.1).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie wartości SEM z jednostką.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nSEM = (-0,26 V + 1,18 V) = 0,92 V\nUwaga! Zapis obliczeń nie jest wymagany.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (1 pkt)\nNapisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie reakcji zachodzącej w czasie\npracy tego ogniwa.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n18.\n19.1. 19.2. 20.1. 20.2.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\ngalwanometr\nklucz elektrolityczny\nMn\nNi\nMnCl2 (aq),\ncm = 1 mol·dm-3\nNiCl2 (aq),\ncm = 1 mol·dm-3\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie równań procesów zachodzących na elektrodach\nw ogniwie (I.3.a.19).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne zapisanie w formie jonowej skróconej sumarycznego równania reakcji\nzachodzącej w czasie pracy ogniwa.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nMn + Ni2+ → Mn2+ + Ni\nUwaga! Użycie zapisu „⇄” zamiast „→” powoduje utratę punktu.\nwodny roztwór\nsiarczanu(IV) sodu\nwodny roztwór\nazotanu(V) sodu\nOdczynnik:\n- wodny roztwór chlorku magnezu\n- zakwaszony wodny roztwór manganianu(VII) potasu\n- wodny roztwór oranżu metylowego\nI\nII","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nPodczas elektrolizy wodnego roztworu chlorku chromu(III) CrCl3 (prowadzonej przy użyciu\nelektrod grafitowych) przez roztwór przepłynął ładunek elektryczny Q, co skutkowało\nwydzieleniem 156 gramów chromu.\nOblicz, ile gramów cynku wydzieli się podczas przepływu takiego samego ładunku Q przez\nroztwór chlorku cynku ZnCl2. Przyjmij, że opisane procesy zachodzą ze 100%\nwydajnością. Stała Faradaya ma wartość F = 96500\nmol\nC\n1\n⋅\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nWykonanie obliczeń chemicznych związanych\nz zastosowaniem praw elektrolizy (II.5.e.2).\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\nw gramach.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- podanie wyniku z błędną jednostką.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozwiązanie I\nPodczas elektrolizy CrCl3 jony\n3\nCr\nredukują się na katodzie, co można zilustrować\nrównaniem:\n3\nCr + + 3e-→ Cr\nPrzepłynięcie przez obwód ładunku 3 moli elektronów spowoduje zużycie 1 mola jonów\nchromu(III) z roztworu i wydzielenie 52 gramów chromu.\n3 · 96500 C ---- 52 g\nx ----- 156 g  x = 868500 C\nPodczas elektrolizy ZnCl2 jony\n2\nZn + redukują się na katodzie, co można zilustrować\nrównaniem:\n2\nZn + + 2e-→ Zn\nPrzepłynięcie przez obwód ładunku 2 moli elektronów spowoduje zużycie 1 mola jonów cynku\nz roztworu i wydzielenie 65,4 grama cynku.\n2 · 96500 C ----- 65,4 g\n868500 C ----- y  y = 294,3 (g) lub y = 294 (g)\nRozwiązanie II\nn = 3 mole Cr  Q = 9F\n65 g Zn - 2F\nx - 9F  x = 292,5 (g) lub x = 293 (g)\nRozwiązanie III\n⋅\n⋅\nM Q\nm= z F \n156 3 96500\n868500\n52\n⋅⋅\n⋅⋅\nm z F\nQ=\nM\nC\nMasa cynku wydzielonego podczas elektrolizy:\n65 868500\n(\n2 96500\n⋅\n⋅\n⋅\n⋅\n292,5 g)\nM Q\nm= z F\nlub m = 293 (g)","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nChloroetan (chlorek etylu) można otrzymać w reakcji addycji lub w reakcji substytucji.\nDo zapoczątkowania jednej z opisanych reakcji konieczna jest np. obecność światła. W obu\ntych przemianach substratem organicznym jest węglowodór - inny w każdej z przemian.\nO węglowodorach tych wiadomo, że należą do dwóch różnych szeregów homologicznych.\nNa podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1986.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1. (2 pkt)\nZapisz równania opisanych reakcji, z uwzględnieniem faktu, że jedna z nich zachodzi\nw obecności światła. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.\nReakcja addycji:\nReakcja substytucji:\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.1. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie równań reakcji dla poszczególnych grup\nwęglowodorów (I.3.a.21).\nZapisanie równania reakcji na podstawie słownego opisu\nprzemiany (I.3.a.4).\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie dwóch równań reakcji z uwzględnieniem warunków przebiegu\nreakcji substytucji.\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji addycji albo za poprawne napisanie równania\nreakcji substytucji z uwzględnieniem warunków przebiegu tej przemiany.\n0 p. - za błędne napisanie dwóch równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nReakcja addycji: CH2=CH2 + HCl ⎯⎯→ CH3-CH2-Cl\nReakcja substytucji: CH3-CH3 + Cl2\n⎯\n⎯→\n⎯\nświatło\nCH3-CH2-Cl + HCl","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (1 pkt)\nOkreśl, według jakiego mechanizmu (elektrofilowego, nukleofilowego, rodnikowego)\nprzebiegają opisane reakcje addycji i substytucji, w wyniku których można otrzymać\nchloroetan. Uzupełnij tabelę.\nReakcja addycji\nReakcja substytucji\nMechanizm reakcji","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nWyjaśnianie na prostych przykładach mechanizmów reakcji\n(I.3.a.23).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie mechanizmów dwóch przemian (addycji i substytucji).\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nReakcja addycji\nReakcja substytucji\nMechanizm reakcji\nelektrofilowy\nrodnikowy","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nCząsteczki jednego z izomerów konstytucyjnych o wzorze C4H9Cl są chiralne.\nNarysuj wzór półstrukturalny (grupowy) tego izomeru.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nWykazanie się znajomością i rozumieniem pojęć związanych\nz izomerią (I.1.i.2).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne narysowanie wzoru izomeru, którego cząsteczki są chiralne.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC\nH3\nCH2\nCH\nCH3\nCl","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nDo całkowitego spalenia 2,80 dm3 (odmierzonych w warunkach normalnych) mieszaniny\nzawierającej 60% objętościowych pewnego gazowego alkanu i 40% objętościowych metanu\npotrzeba 13,16 dm3 tlenu w przeliczeniu na warunki normalne. Reakcje całkowitego spalania\nmetanu oraz dowolnego alkanu przebiegają zgodnie z równaniami:\n4\n2\n2\n2\nCH + 2O\nCO + 2H O\n→\n(\n)\n2\n2\n2\n2\n2\n3\n1\nC H\nO\nCO\n1 H O\n2\n→\nn\nn\nn\nn\nn\nWykonaj niezbędne obliczenia i podaj wzór sumaryczny alkanu, stanowiącego 60%\nobjętości opisanej mieszaniny.\nObliczenia:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n21.\n22.1. 22.2.\n23.\n24.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nWykonanie obliczeń chemicznych z zastosowaniem pojęcia\nmola i objętości molowej gazów (II.5.b.2).\nWykonanie obliczeń stechiometrycznych na podstawie\nrównania reakcji (II.5.c).\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wzoru\nsumarycznego alkanu.\n1 p. - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wzoru sumarycznego\nlub\n- niepodanie wzoru sumarycznego alkanu.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\nObjętości alkanu i metanu w mieszaninie są równe:\n2\n2\n3\n3\nC H\n0,6 2,80dm\n1,68dm\n⋅\nn\nn\nV\n4\n3\n3\nCH\n0,4 2,80 dm\n1,12 dm\n⋅\nV\nObjętość tlenu potrzebnego do całkowitego spalania alkanu i metanu:\n2(\n)\n3\nO\n2\n2\n3\n1\n(C H\n)\n1,68 dm\n2\n\n\n⋅\n\n\n\n\ng\nn\nn\nn\nV\n2(\n)\n3\n3\nO\n4\n(CH )\n2 1,12 dm\n2,24 dm\n⋅\ng\nV\nWiedząc, że zużyto 13,16 dm3 tlenu, można obliczyć liczbę atomów węgla w cząsteczce alkanu:\n3\n1\n1,68\n2,24\n13,16\n4\n2\n\n⋅\n\n\n\n\n\nn\nn\nAlkan ma wzór sumaryczny C4H10.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nPoniżej przedstawiono ciąg przemian chemicznych:\nzwiązek I\n⎯\n⎯\n⎯\n⎯\n→\n⎯\nO\nH\n,\nKOH\n2\nzwiązek II\n2\n4\nstęż.H SO ,\n⎯⎯⎯⎯⎯→\nT\nzwiązek III\nO związkach organicznych I, II i III wiadomo, że:\n• związek I jest monobromopochodną alkanu\n• związek II jest alkoholem trzeciorzędowym\n• w cząsteczce związku III są cztery atomy węgla i osiem atomów wodoru.\nZidentyfikuj związki I, II i III i napisz ich wzory półstrukturalne (grupowe).\nWzór związku I\nWzór związku II\nWzór związku III\nInformacja do zadań 26.-27.\nPoniżej przedstawiono ciągi przemian, w wyniku których otrzymano anilinę oraz etanol.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie tekstu o tematyce chemicznej\ni schematów procesów chemicznych (II.2).\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstów\no tematyce chemicznej i schematów procesów chemicznych\n(II.3).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) trzech związków.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nWzór związku I\nWzór związku II\nWzór związku III\nC\nH3\nC\nBr\nCH3\nCH3\nC\nH3\nC\nOH\nCH3\nCH3\nC\nH3\nC\nCH3\nCH2","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nNapisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone wzory związków\norganicznych, równanie reakcji katalitycznego uwodornienia nitrobenzenu oraz\nrównanie reakcji, w wyniku której ze związku A powstaje aldehyd.\nRównanie reakcji katalitycznego uwodornienia nitrobenzenu:\nRównanie reakcji, w wyniku której ze związku A powstaje aldehyd:\np, T, kat.\nzwiązek A\nbenzen\nnitrobenzen\ntrimeryzacja\nH2, kat.\nHNO3\nH2SO4\nanilina\nCH3CHO\nH2O\nCH3CH2OH\nH2, kat.\nH2SO4, HgSO4\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nKorzystanie z informacji.\nZapisanie równań reakcji dla poszczególnych grup\nwęglowodorów (I.3.a.21).\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie schematów procesów chemicznych (II.2).\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie dwóch równań reakcji.\n1 p. - za poprawne napisanie jednego równania reakcji.\n0 p. - za błędne napisanie dwóch równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne) albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRównanie reakcji katalitycznego uwodornienia nitrobenzenu:\nC6H5NO2 + 3H2\n⎯\n⎯→\n⎯\n.)\nkat\n(\nC6H5NH2 + 2H2O\nRównanie reakcji, w wyniku której ze związku A powstaje aldehyd:\nCH≡CH + H2O\n⎯\n⎯→\n⎯\n.)\nkat\n(\nCH3CHO","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"27","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nOceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest\nprawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nUczestniczący w reakcji nitrowania benzenu jon nitroniowy powstaje w wyniku\nprzemiany opisanej równaniem: HNO3 + 2H2SO4 ⇄\n2\nNO +\nO\nH3\n4\n2HSO-\nP\nF\n2. Nitrowanie benzenu jest reakcją substytucji przebiegającą według\nmechanizmu rodnikowego.\nP\nF\n3.\nJeden mol nitrobenzenu, redukujący się do jednego mola aniliny, przyjmuje tyle\nsamo elektronów co jeden mol CH3CHO, redukując się do jednego mola\nCH3CH2OH.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nKorzystanie z informacji.\nOpisanie właściwości kwasów (I.2.b.7).\nWyjaśnienie mechanizmów reakcji (I.3.a.23).\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstów\no tematyce chemicznej i schematów procesów chemicznych\n(II.3).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - P, 2. - F, 3. - F","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nPodstawnik już obecny w pierścieniu aromatycznym wywiera wpływ na miejsce wprowadzenia\ndo niego kolejnego podstawnika w reakcjach elektrofilowych. Grupy alkilowe, -Cl, -Br, -NH2,\n-OH kierują kolejny podstawnik w pozycje orto- i para- w stosunku do własnego położenia.\nObecność w pierścieniu aromatycznym grupy -NO2, -COOH czy -CHO powoduje, że kolejny\npodstawnik jest wprowadzany głównie w pozycję meta-.\nNa lekcji chemii uczniowie projektowali ciąg przemian chemicznych opisany poniższym\nschematem.\nbenzen → związek organiczny X → m-chloronitrobenzen\n(produkt główny)\nUczeń I zaproponował, aby najpierw przeprowadzić reakcję benzenu z chlorem (stosunek\nmolowy reagentów 1 : 1) w obecności FeCl3 jako katalizatora, a następnie na otrzymany\nprodukt podziałać mieszaniną nitrującą.\nUczeń II stwierdził, że należy najpierw przeprowadzić reakcję benzenu z mieszaniną nitrującą\ni otrzymać mononitropochodną, a dopiero później na otrzymany produkt podziałać chlorem\n(stosunek molowy reagentów 1 : 1) w obecności FeCl3 jako katalizatora.\nOceń projekty doświadczeń obu uczniów i wskaż ucznia (I albo II), który błędnie\nzaprojektował doświadczenie. Uzasadnij swoje stanowisko.\nBłędnie zaprojektował doświadczenie uczeń\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n25.\n26.\n27.\n28.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nTworzenie informacji.\nUzupełnianie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie tekstu o tematyce chemicznej oraz\nschematu procesu (II.2).\nUkładanie zwięzłej struktury wypowiedzi (III.3.6).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wraz z uzasadnieniem.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\nBłędnie zaprojektował doświadczenie uczeń I.\nUzasadnienie:\nGrupa nitrowa jest podstawnikiem II rodzaju i kieruje kolejny podstawnik w pozycję meta.\nGdyby kolejność przemian była odwrotna, chlor - jako podstawnik I rodzaju - skierowałby\nkolejny podstawnik w pozycję orto i para i powstałyby dwa produkty inne niż ten, który\nnależało otrzymać.\nlub\nW pierwszej kolejności trzeba wprowadzić podstawnik II rodzaju (grupę nitrową), który\nskieruje kolejny w położenie meta.\nlub\nChlor skieruje kolejny podstawnik w położenie orto i para, czyli nie otrzyma się izomeru meta.\nUwaga 1.: Jeśli w uzasadnieniu zdający zapisze odpowiednie równania reakcji, należy\nprzyznać 1 pkt.\nUwaga 2.: Za uzasadnienie, w którym zdający stwierdzi tylko, że nie można otrzymać izomeru\nmeta, należy przyznać 0 pkt.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"29","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.\nW poniższej tabeli podane są wartości stałej dysocjacji wybranych związków\nw temperaturze T.\nNazwa związku organicznego\nKa\nfenol (benzenol)\n10\n10\n3,1\n⋅\nkwas benzoesowy (kwas benzenokarboksylowy)\n5\n10\n5,6\n⋅\nkwas węglowy\n7\n10\n5,4\n⋅\nNa podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2001\noraz L. Pajdowski, Chemia ogólna, Warszawa 1982.\nW dwóch nieoznakowanych probówkach znajdują się oddzielnie wodne roztwory kwasu\nbenzoesowego i fenolu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/29.1","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"29.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.1. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego możliwe jest odróżnienie wodnego roztworu kwasu benzoesowego\nod wodnego roztworu fenolu przy użyciu stałego Na2CO3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.1. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nTworzenie informacji.\nOdczytanie i interpretacja informacji z tablic chemicznych\n(II.1.b.1).\nSformułowanie wniosku (III.3.6).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKwas benzoesowy jest kwasem mocniejszym od kwasu węglowego (i w reakcji z solą kwasu\nwęglowego powoduje wydzielenie pęcherzyków gazu (CO2) - ponieważ mocniejszy kwas\nwypiera słabszy kwas z roztworów jego soli). Fenol jest słabszym kwasem od kwasu\nwęglowego (i z wybranym odczynnikiem reagować nie będzie).\nlub\nKwas benzoesowy wypiera CO2, a fenol - nie.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-29.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/29.2","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"29.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.2. (1 pkt)\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji, która jest podstawą eksperymentu.\nInformacja do zadań 30.-32.\nKwas akrylowy jest związkiem o wzorze\nCH2=CHCOOH\nW warunkach laboratoryjnych jest on cieczą.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.2. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie równania reakcji ilustrującego zachowanie kwasów\nz solami innych kwasów (I.3.a.11).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji.\n0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n2C6H5COOH + Na2CO3 → 2C6H5COONa + H2O + CO2\nlub z zapisem CO2·H2O\nUwaga! Ponieważ zadanie dotyczy porównania mocy kwasów, w tym kwasu węglowego,\nwyjątkowo zdający nie traci punktu za użycie zapisu: H2CO3 zamiast CO2 + H2O.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-29.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"30","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenie z udziałem kwasu akrylowego zgodnie z poniższym\nschematem:\nCa (s)\nkwas akrylowy\nI\nkwas akrylowy\nBr2 (aq)\nII\nNaOH + alkoholowy\nroztwór fenoloftaleiny\nIII\nkwas akrylowy\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nOpisz możliwe do zaobserwowania objawy reakcji w każdej probówce, jeżeli w każdej\nz przemian kwas akrylowy był reagentem użytym w nadmiarze.\nProbówka I:\nProbówka II:\nProbówka III:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nZapisanie obserwacji wynikających z prezentowanych\ndoświadczeń (II.4.b.2).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny opis zmian w każdej probówce.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nProbówka I: Wydzielenie się gazu. lub Roztworzenie ciała stałego.\nProbówka II: Odbarwienie zawartości probówki.\nProbówka III: Odbarwienie zawartości probówki. lub Zanik malinowego zabarwienia.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/31","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (1 pkt)\nDokończ, stosując wzory półstrukturalne (grupowe), poniższy zapis, tak aby przedstawiał\non równanie reakcji polimeryzacji kwasu akrylowego, lub zaznacz, że taka przemiana nie\nzachodzi.\nn CH2=CHCOOH →","answer":"C","answer_text":"Zadanie 31. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nUzupełnianie schematu reakcji przez dobieranie brakujących\nproduktów (I.3.a.2).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie schematu.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC\nH2\nCH\nCOOH\nn\nCH2 CH\nCOOH\nH\nH\nn","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/32","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"32","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (1 pkt)\nNapisz, czy wzór półstrukturalny CH2=CHCOOH odpowiada dwóm izomerom\ngeometrycznym cis-trans. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZnajomość i rozumienie pojęć związanych z izomerią (I.1.i.2).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wraz z uzasadnieniem.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nNie, ponieważ jeden z atomów węgla połączonych wiązaniem podwójnym połączony jest\nz takimi samymi podstawnikami (lub z dwoma atomami wodoru).","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/33","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"33","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (1 pkt)\nProduktami hydrolizy pewnego triglicerydu są glicerol oraz kwasy - palmitynowy\nC15H31COOH i stearynowy C17H35COOH - w stosunku molowym 1 : 2.\nPodaj liczbę wszystkich triglicerydów (bez uwzględniania stereoizomerów), które mogły\nbyć poddane opisanej reakcji hydrolizy. Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) tego\ntriglicerydu, który jest związkiem czynnym optycznie.\nLiczba triglicerydów:\nWzór triglicerydu:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n29.1. 29.2.\n30.\n31.\n32.\n33.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 34.-35.\nGlikozydy to grupa związków organicznych stanowiących połączenie cukrów z innymi\nsubstancjami. Cząsteczka glikozydu jest złożona z części cukrowej oraz części niecukrowej.\nWażną grupę glikozydów stanowią O-glikozydy, których cząsteczki powstają w wyniku reakcji\nkondensacji z udziałem grupy hydroksylowej cząsteczki cukru. Jednostki cukrowe występują\nzwykle w formie cyklicznej i łączą się z częścią niecukrową za pośrednictwem anomerycznego\natomu węgla. Jednym z glikozydów jest salicyna o wzorze:\nO\nH\nH\nH\nH\nOH\nOH\nH\nOH\nO\nCH2OH\nCH2OH\nSalicyna tworzy bezbarwne kryształy.\nNa podstawie: M. Krauze-Baranowska, E. Szumowicz, Wierzba - źródło surowców leczniczych o działaniu\nprzeciwzapalnym i przeciwbólowym, „Postępy Fitoterapii” 2/2004\noraz K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nKorzystanie z informacji.\nZnajomość i rozumienie pojęć związanych z izomerią (I.1.i.2).\nSelekcja i analiza informacji (II.3).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie liczby triglicerydów i narysowanie wzoru izomeru, który jest\nzwiązkiem optycznie czynnym.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź:\nLiczba triglicerydów: 2\nWzór triglicerydu:\nCH2\nCH\nCH2\nO\nO\nO\nC\nC\nC\nO\nO\nC15H31\nC17H35\nC17H35\nO","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/34","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"34","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (2 pkt)\nW środowisku kwasowym O-glikozydy ulegają hydrolizie. Jej produktami są cukier\ni związek, od którego pochodziła niecukrowa część glikozydu.\nNapisz wzór łańcuchowy (w projekcji Fischera) cukru powstającego w wyniku hydrolizy\nsalicyny. Uzupełnij poniższy schemat - wpisz w odpowiednie pola wzory grupy -OH lub\nsymbole atomów wodoru. Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) związku, od którego\npochodziła niecukrowa część glikozydu.\nWzór cukru\nWzór związku,\nod którego pochodziła część niecukrowa\nC\nCH2OH\nO\nH\nOH\nO\nH\nH\nH\nOH\nH\nOH\nH\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nWiadomości i rozumienie.\nAnaliza informacji w tekstach o tematyce chemicznej (II.1.a).\nRozpoznanie cukrów prostych (glukoza) zapisanych za\npomocą wzorów Fischera i Hawortha i napisanie ich wzorów\n(I.1.i.9).\nRozpoznanie w podanych wzorach wiązania glikozydowego\n(I.1.i.10).\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie obu wzorów półstrukturalnych (grupowych).\n1 p. - za poprawne napisanie jednego wzoru półstrukturalnego (grupowego).\n0 p. - za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nWzór cukru\nWzór związku,\nod którego pochodziła część niecukrowa\nC\nCH2OH\nO\nH\nOH\nO\nH\nH\nH\nOH\nH\nOH\nH\nOH\nCH2OH\nUwaga! Napisanie wzoru cukru z pominięciem atomów wodoru powoduje utratę punktu.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/35","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"35","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (1 pkt)\nW celu zbadania właściwości salicyny przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie, którego\nprzebieg zilustrowano na schemacie.\nW pierwszym etapie salicynę wprowadzono do probówek I-III, w których znajdowały się\nnastępujące odczynniki:\nZawartość probówki III ogrzano. W każdej probówce otrzymano roztwór.\nW drugim etapie mieszaninę poreakcyjną otrzymaną w probówce III ostudzono i rozdzielono\nna dwie probówki: IV i V, w których znajdowały się następujące odczynniki:\nZawartość probówki IV ogrzano.\nUzupełnij poniższą tabelę - opisz barwę zawartości każdej probówki po zakończeniu\ndanego etapu doświadczenia.\nNumer\nprobówki\nZawartość probówki\nprzed doświadczeniem\npo zakończeniu etapu doświadczenia\npierwszy etap\nI\nniebieska zawiesina\nroztwór\nII\nżółty roztwór\nroztwór\nIII\nbezbarwny roztwór\nbezbarwny roztwór\ndrugi etap\nIV\nniebieska zawiesina\nosad\nV\nżółty roztwór\nroztwór\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n34.\n35.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nII\nsalicyna\nFeCl3 (aq)\nIII\nsalicyna\nH2SO4 (aq)\nI\nsalicyna\nCuSO4 (aq)\n+ nadmiar NaOH (aq)\nV\nostudzona zawartość probówki III\nFeCl3 (aq)\nIV\nostudzona zawartość probówki III\nCuSO4 (aq)\n+ nadmiar NaOH (aq)\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 35. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nZapisanie obserwacji wynikających z prezentowanych\ndoświadczeń (II.4.b.2).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie tabeli.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nNumer\nprobówki\nZawartość probówki\nprzed doświadczeniem\npo zakończeniu etapu doświadczenia\npierwszy etap\nI\nniebieska zawiesina\nszafirowy lub niebieski lub granatowy roztwór\nII\nżółty roztwór\nżółty roztwór\nIII\nbezbarwny roztwór\nbezbarwny roztwór\ndrugi etap\nIV\nniebieska zawiesina\nceglasty osad\nV\nżółty roztwór\nfioletowy lub granatowy lub ciemnozielony\nlub zielonogranatowy roztwór\nUwaga! Ponieważ zdający może założyć, że roztwór chlorku żelaza(III) został zakwaszony\nw celu zatrzymania procesu hydrolizy, dopuszcza się odpowiedź, w której zdający określi barwę\nroztworu w probówce II jako fioletową lub granatową lub ciemnozieloną lub\nzielonogranatową. Barwa roztworu wskazana w probówce II musi być wtedy taka sama jak\nw probówce V.","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/36","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"36","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36.\nZaprojektuj doświadczenie, którego przebieg pozwoli wykazać, że glicyna (kwas\naminoetanowy) jest związkiem amfoterycznym.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/36.1","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"36.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36.1. (1 pkt)\nZ poniżej zaproponowanych odczynników i wskaźników wybierz te, których użycie\npotwierdzi amfoteryczne właściwości glicyny. Uzupełnij schemat doświadczenia - wpisz\nnazwy odczynników i wskaźników wybranych z podanej poniżej listy.\n wodny roztwór chlorku sodu\n alkoholowy roztwór fenoloftaleiny\n wodny roztwór wodorowęglanu sodu\n wodny roztwór wodorotlenku potasu\n wodny roztwór chlorowodoru\n wodny roztwór oranżu metylowego\nSchemat doświadczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 36.1. (0-1)\nTworzenie informacji.\nZaprojektowanie typowych doświadczeń pozwalających\nna identyfikację różnych pochodnych węglowodorów\nna podstawie ich właściwości fizykochemicznych (III.2.9).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny wybór odczynników i wskaźników oraz uzupełnienie schematu.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nSchemat doświadczenia:\nlub\nSchemat doświadczenia:","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-36.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/36.2","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"36.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36.2. (1 pkt)\nOpisz zmiany potwierdzające amfoteryczne właściwości glicyny. Wypełnij poniższą\ntabelę.\nBarwa zawartości probówki\nprzed dodaniem roztworu glicyny\npo dodaniu roztworu glicyny\nProbówka I\nProbówka II","answer":null,"answer_text":"Zadanie 36.2. (0-1)\nTworzenie informacji.\nZaplanowanie eksperymentów i przewidywanie obserwacji -\nprojektowanie typowych doświadczeń pozwalających\nna identyfikację różnych pochodnych węglowodorów\nna podstawie ich właściwości fizykochemicznych (III.2.9).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny opis zmian potwierdzających amfoteryczne właściwości glicyny przy\npoprawnym wyborze odczynników i wskaźników w zadaniu 36.1.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną, lub za błędny wybór odczynników i wskaźników\nw zadaniu 36.1. albo brak odpowiedzi.\nUwaga! Opis zmian w probówkach I i II musi być zgodny z wyborem odczynników\ni wskaźników w zadaniu 36.1.\nwodny roztwór glicyny (nadmiar)\nwodny roztwór chlorowodoru\n+ wodny roztwór oranżu metylowego\nI\nwodny roztwór glicyny (nadmiar)\nII\nwodny roztwór wodorotlenku potasu\n+ alkoholowy roztwór fenoloftaleiny\nwodny roztwór glicyny (nadmiar)\nwodny roztwór wodorotlenku potasu\n+ alkoholowy roztwór fenoloftaleiny\nI\nwodny roztwór glicyny (nadmiar)\nII\nwodny roztwór chlorowodoru\n+ wodny roztwór oranżu metylowego\nPoprawna odpowiedź\nBarwa zawartości probówki\nprzed dodaniem roztworu glicyny\npo dodaniu roztworu glicyny\nProbówka I\nczerwona\nżółta lub żółtopomarańczowa\nlub pomarańczowa\nProbówka II\nmalinowa\nbezbarwna lub brak barwy\nlub\nBarwa zawartości probówki\nprzed dodaniem roztworu glicyny\npo dodaniu roztworu glicyny\nProbówka I\nmalinowa\nbezbarwna lub brak barwy\nProbówka II\nczerwona\nżółta lub żółtopomarańczowa\nlub pomarańczowa","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-36.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/36.3","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"36.3","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36.3. (2 pkt)\nStosując wzór jonu obojnaczego glicyny, napisz w formie jonowej skróconej równania\nreakcji zachodzących po wprowadzeniu wodnego roztworu tego aminokwasu\ndo probówek I i II.\nProbówka I:\nProbówka II:\nwodny roztwór glicyny (nadmiar)\nI\nwodny roztwór glicyny (nadmiar)\nII\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 36.3. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nZapisanie równań reakcji, jakim ulegają wielofunkcyjne\npochodne węglowodorów (I.3.a.25).\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie dwóch równań reakcji (uwzględniające występowanie glicyny\nw postaci jonu obojnaczego) przy poprawnym wyborze odczynników w zadaniu 36.1.\n1 p. - za poprawne napisanie jednego równania reakcji (uwzględniające występowanie glicyny\nw\npostaci\njonu\nobojnaczego)\nprzy\npoprawnym\nwyborze\nodczynników\nw zadaniu 36.1.\n0 p. - za błędne napisanie obu równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.\nUwaga! Jeśli zdający w zadaniu 36.1. poprawnie wybierze odczynniki, ale dokonana\nniepoprawnego przyporządkowania wskaźników, to za rozwiązanie zadania 36.1. i 36.2. nie\notrzymuje punktów, ale za poprawne napisanie dwóch równań reakcji należy przyznać punkty.\nRównania reakcji zachodzących w probówkach I i II muszą być zgodne z wyborem odczynników\nw zadaniu 36.1.\nPoprawna odpowiedź\nProbówka I:\nN\nH3\n2\nCH -\nCOO +\n⎯→\n⎯\nH\nN\nH3\n2\nCH -COOH\nlub\nN\nH3\n2\nCH -\nCOO +\n⎯→\n⎯\nO\nH3\nN\nH3\n2\nCH -COOH +\nO\nH 2\nProbówka II:\nN\nH3\n2\nCH -\nCOO +\n⎯→\n⎯\nOH\nN\nH 2\n2\nCH -\nCOO +\nO\nH 2\nlub\nProbówka I:\nN\nH3\n2\nCH -\nCOO +\n⎯→\n⎯\nOH\nN\nH 2\n2\nCH -\nCOO +\nO\nH 2\nProbówka II:\nN\nH3\n2\nCH -\nCOO +\n⎯→\n⎯\nH\nN\nH3\n2\nCH -COOH\nlub\nN\nH3\n2\nCH -\nCOO +\n⎯→\n⎯\nO\nH3\nN\nH3\n2\nCH -COOH +\nO\nH 2","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-36.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/37","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"37","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 37. (1 pkt)\nAldozy utleniają się tak samo łatwo, jak inne aldehydy, dlatego redukują np. odczynnik\nTollensa. Działanie na aldozę kwasem azotowym(V), który jest silnym utleniaczem, skutkuje\nutlenieniem nie tylko grupy -CHO, lecz także grupy -CH2OH. Produktami utlenienia aldoz\nkwasem azotowym(V) są kwasy dikarboksylowe.\nNa podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985.\nPrzeprowadzono reakcję chemiczną, w której na D-galaktozę podziałano kwasem\nazotowym(V).\nUzupełnij poniższy schemat - wpisz w zaznaczone pola wzory odpowiednich fragmentów\ncząsteczki związku organicznego. Oceń, czy cząsteczka powstałego związku organicznego\njest chiralna. Uzasadnij odpowiedź.\nC\nCH2\nO\nO\nH\nO\nH\nOH\nOH\nH\nH\nH\nH\nH\nOH\n3\nHNO ,\n⎯⎯⎯⎯→\nT\nC\nCH2\nO\nO\nH\nO\nH\nOH\nOH\nH\nH\nH\nH\nH\nOH\nOcena wraz z uzasadnieniem:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n36.1. 36.2. 36.3.\n37.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":"C","answer_text":"Zadanie 37. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nTworzenie informacji.`\nZnajomość i rozumienie pojęć związanych z izomerią\nkonfiguracyjną (izomeria optyczna) (I.1.i.2).\nSformułowanie wniosku (III.3.6).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie wzoru i ocenę wraz z uzasadnieniem odwołującym się do\nstruktury tej cząsteczki.\n0 p. - za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC\nC\nH2\nO\nO\nH\nO\nH\nOH\nOH\nH\nH\nH\nH\nH\nOH\n3\nHNO ,\n⎯⎯⎯⎯→\nT\nC\nC\nH2\nO\nO\nH\nO\nH\nOH\nOH\nH\nH\nH\nH\nH\nOH\nOcena wraz z uzasadnieniem: Cząsteczka nie jest chiralna - ma płaszczyznę symetrii.\nUwaga 1.: Za uzasadnienie zawierające stwierdzenie, że cząsteczka powstałego związku jest\nformą mezo, należy przyznać 1 pkt.\nUwaga 2.: Za uzasadnienie zawierające stwierdzenie, że występuje forma mezo (opisanego\nzwiązku), należy przyznać 0 pkt.\nUwaga 3.: Za uzasadnienie zawierające stwierdzenie, że cząsteczka powstałego związku ma oś\nsymetrii, należy przyznać 0 pkt.\nCOOH\nCOOH","solution":null,"image":"img/chemia-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-37.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}