{"paper":{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":58,"source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nDwa pierwiastki należące do trzeciego okresu oznaczono umownie literami E i X. W atomie\n(w stanie podstawowym) każdego z tych pierwiastków tylko jeden elektron jest\nniesparowany. Pierwiastek E zwykle przyjmuje w związkach chemicznych jeden stopień\nutlenienia, wyższy niż +I, a pierwiastek X tworzy związki chemiczne, w których występuje\nna różnych stopniach utlenienia. Maksymalny stopień utlenienia pierwiastka E jest niższy\nniż maksymalny stopień utlenienia pierwiastka X.","answer":null,"answer_text":"7\n2","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-2)\nUzupełnij poniższą tabelę. Dla pierwiastków E i X napisz symbol chemiczny, numer\ngrupy w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należą\nte pierwiastki.\nPierwiastek\nSymbol\npierwiastka\nNumer grupy\nSymbol bloku\nE\nX","answer":"E","answer_text":"Zadanie 1.1. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie całej tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli (dla jednego pierwiastka wpisanie jego\nsymbolu, numeru grupy oraz symbolu bloku).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPierwiastek\nSymbol\npierwiastka\nNumer grupy\nSymbol bloku\nE\nAl\n13\np\nX\nCl\n17","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nZapisz pełną konfigurację elektronową atomu w stanie podstawowym pierwiastka E -\nuwzględnij rozmieszczenie elektronów na podpowłokach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie konfiguracji elektronowej atomu glinu uwzględniającej\nrozmieszczenie elektronów na podpowłokach.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1s22s22p63s23p1 ALBO 1s22s2p63s2p1","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.3","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nPodaj wartość najniższego i wartość najwyższego stopnia utlenienia, jaki może\nprzyjmować pierwiastek X w związkach chemicznych.\nNajniższy stopień utlenienia: Najwyższy stopień utlenienia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie najwyższego i najniższego stopnia utlenienia chloru\nw związkach chemicznych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNajniższy stopień utlenienia: -I ALBO -1 Najwyższy stopień utlenienia: (+)VII ALBO (+)7","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-2)\nUzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych\nw każdym nawiasie.\n1. Promień kationu jest (mniejszy / większy) niż promień atomu, z którego ten kation\npowstał. Promień anionu jest (mniejszy / większy) niż promień atomu, z którego ten\nanion powstał.\n2. Jeżeli jony mają taką samą konfigurację elektronową, to promienie anionów są\n(mniejsze / większe) niż promienie kationów. Anion tlenkowy ma (mniejszy / większy)\npromień niż anion fluorkowy.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch akapitów.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego akapitu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. Promień kationu jest (mniejszy / większy) niż promień atomu, z którego ten kation\npowstał. Promień anionu jest (mniejszy / większy) niż promień atomu, z którego ten\nanion powstał.\n2. Jeżeli jony mają taką samą konfigurację elektronową, to promienie anionów są\n(mniejsze / większe) niż promienie kationów. Anion tlenkowy ma (mniejszy / większy)\npromień niż anion fluorkowy.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1. Atomy wodoru mają zdolność tworzenia wiązań typu σ, a nie mogą tworzyć\nwiązań typu π.\nP\nF\n2. Kształt orbitali atomowych p powoduje, że nie mogą one uczestniczyć\nw powstawaniu wiązań σ, tylko tworzą wiązania π.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - P, 2. - F","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-2)\nTlenek azotu(IV) NO2 można zredukować katalitycznie za pomocą amoniaku. Przebieg tej\nreakcji opisano równaniem:\n6NO2 + 8NH3\nkatalizator, 𝑇\n→  7N2 + 12H2O\nNa podstawie: K. Schmidt-Szałowski, M. Szafran, E. Bobryk, J. Sentek, Technologia chemiczna.\nPrzemysł nieorganiczny, Warszawa 2013.\nW 5,0 m3 powietrza znajdowało się 18 g tlenku azotu(IV) NO2. Do tego powietrza\nwprowadzono 8,0 g amoniaku i przeprowadzono katalityczną redukcję zgodnie z powyższym\nrównaniem. Ta reakcja zaszła z wydajnością równą 80 %. Tlenek azotu(IV) był jedynym\nskładnikiem powietrza reagującym z amoniakiem.\nOblicz, ile dm3 azotu w przeliczeniu na warunki normalne powstało w wyniku opisanej\nredukcji NO2. Następnie uzupełnij zdanie - napisz nazwę lub wzór substancji, której\nw opisanym procesie użyto w nadmiarze.\nObliczenia:\nW opisanym procesie w nadmiarze użyto\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, podanie wyniku\nw dm3 oraz poprawne uzupełnienie zdania - wskazanie substancji, która została użyta\nw nadmiarze.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n- niepodanie wyniku w dm3 (podanie wyniku z błędną jednostką).\nLUB\n- niepoprawne wskazanie substancji, która została użyta w nadmiarze albo brak\nwskazania tej substancji.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń\nwyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją\nzastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nPrzykładowe rozwiązanie\n𝑀NO2 = 46 g⋅mol-1 i 𝑀NH3 = 17 g⋅mol-1\n𝑛NO2 =\n𝑚NO2\n𝑀NO2\n18 g\n46 g⋅mol-1 = 0,39 mol\n𝑛NH3 =\n𝑚NH3\n𝑀NH3\n8 g\n17 g⋅mol-1 = 0,47 mol\nZ równania reakcji:\n𝑛NO2\n𝑛NH3\n= 6\n8 = 3\n4\n⇒\n𝑛NO2 = 3\n4 𝑛NH3 i 𝑛NH3 = 0,47 mol\n⇒\n𝑛NO2 = 3\n4 ⋅ 0,47 mol = 0,35 mol\n⇒\nZastosowano niedomiar amoniaku, więc - przy wydajności 100 % - redukcji uległoby\n0,35 mol NO2. Z równania reakcji:\n𝑛NO2\n𝑛N2\n= 6\n7\n⇒\n𝑛N2 = 7\n6 𝑛NO2 = 7\n6 ⋅ 0,35 mol = 0,41 mol\nPrzy wydajności 80 %:\n0,41 mol N2 - 100%\n𝑥 - 80 %\n⇒ 𝑥= 0,328 mol N2\n𝑉N2 = 𝑛N2 ⋅𝑉mol = 0,328 mol ⋅ 22,4 dm3⋅mol-1 = 7,35 (dm3)\nW opisanym procesie w nadmiarze użyto NO2.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nWażnym etapem produkcji kwasu siarkowego(VI) jest katalityczne utlenianie tlenku siarki(IV)\ndo tlenku siarki(VI) opisane równaniem:\n2SO2(g) + O2(g)  2SO3(g)\nW tabeli podane są wartości stałej równowagi tej reakcji w wybranych temperaturach.\nTemperatura, ºC\n450\n500\n600\n700\nStała równowagi\n0,35⋅105\n0,52⋅104\n0,22⋅103\n0,23⋅102\nNa podstawie: Z. Sarbak, Reakcje i procesy katalityczne, „LAB. Laboratoria. Aparatura. Badania”, nr 6,\nKatowice 2010.\nNa poniższym wykresie przedstawiono zmiany stężenia molowego reagentów w trakcie\nopisanej reakcji prowadzonej w dwóch różnych temperaturach 𝑇1 i 𝑇2. Zmiana temperatury\nz 𝑇1 do 𝑇2 nastąpiła po ustaleniu się stanu równowagi w momencie zaznaczonym\nprzerywaną linią i oznaczonym jako 𝑡𝐴.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy w momencie 𝒕A nastąpiło podwyższenie, czy - obniżenie\ntemperatury. Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu uwzględnij efekt energetyczny\nopisanej reakcji.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nStężenie molowe reagentów\nCzas\n𝑡A\nSO2 (g)\nSO3 (g)\nO2 (g)\nkatalizator, 𝑇\n𝑡0\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie uwzględniające określenie efektu\nenergetycznego opisanej reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: obniżenie\nUzasadnienie: Ponieważ reakcja utleniania SO2 do SO3 jest egzotermiczna, jej wydajność\njest tym większa, im niższa jest temperatura ALBO jest tym mniejsza, im wyższa jest\ntemperatura.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nNa poniższych wykresach przedstawiono zmiany stężenia reagenta do ustalenia stanu\nrównowagi. Na wykresie 1. powtórzono z poprzedniego wykresu (s. 4) krzywą ilustrującą\nzmianę stężenia molowego SO3 w temperaturze 𝑇1 - od momentu zapoczątkowania reakcji\ndo momentu zmiany temperatury na 𝑇2. Obok przedstawiono wykresy 2. i 3. Osie na\nwykresach 1.-3. są wyskalowane tak samo.\nWykres 1.\nWykres 2.\nWykres 3.\nWybierz wykres (2. albo 3.), który może odpowiadać reakcji utleniania SO2 do SO3\nw temperaturze 𝑻1 prowadzonej bez udziału katalizatora, i napisz jego numer. Wybór\nuzasadnij.\nNumer wykresu:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie wykresu i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNumer wykresu: 2.\nUzasadnienie: Bez katalizatora jest mniejsza szybkość reakcji, co oznacza, że później ustala\nsię równowaga, ale wartość równowagowa stężenia SO3 jest taka sama jak w reakcji\nz udziałem katalizatora.\nALBO\nObecność katalizatora wpływa na szybkość reakcji, ale nie ma wpływu na jej równowagę.\nALBO\nWykres 3. nie spełnia tych warunków, bo wartość stężenia równowagowego SO3 jest\nmniejsza, niż na wykresie 1. - dla reakcji z udziałem katalizatora.\nUwaga. W uzasadnieniu można odwołać się tylko do czasu, po którym ustala się\nrównowaga, albo tylko do stężenia równowagowego SO3.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1. Objętość jednego mola wody w warunkach normalnych jest równa 22,4 dm3.\nP\nF\n2. W jednakowych warunkach temperatury i ciśnienia gęstość NO2 jest\nmniejsza od gęstości N2O4.\nP\nF\nStężenie molowe SO3\n𝑡0 Czas 𝑡A\nStężenie molowe SO3\n𝑡0 Czas 𝑡A\nStężenie molowe SO3\n𝑡0 Czas 𝑡A\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - F, 2. - P","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nW roztworach wodnych między jonami a dipolami wody występują oddziaływania\nprzyciągające, które powodują, że jony ulegają hydratacji, czyli wiążą się\nz otaczającymi je cząsteczkami wody.\nCząsteczki wody związane z kationem metalu wykazują zdolność odszczepiania protonu,\nktóra jest tym większa, im mniejszy jest promień kationu metalu i im większy jest jego\nładunek. Hydratowany kation glinu ulega dysocjacji kwasowej zgodnie\nz poniższym równaniem:\n[Al(H2O)6]3+ + H2O ⇄ [Al(H2O)5(OH)]2+ + H3O+\nStała dysocjacji kwasowej [Al(H2O)6]3+ w temperaturze 298 K jest równa 1,4 ∙ 10-5.\nNa podstawie: J. McMurry, R.C. Fay, Chemistry, Upper Saddle River 2001.","answer":null,"answer_text":"⇒\n𝑛KOH ⋅𝑀KOH\n7","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nDla przemiany zilustrowanej powyższym równaniem napisz wzory kwasów\ni zasad Brønsteda, tworzących w tej reakcji sprzężone pary.\nKwas\nZasada\nsprzężona para 1.\nH3O+\nsprzężona para 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nKwas\nZasada\nsprzężona para 1.\nH3O+\nH2O\nsprzężona para 2.\n[Al(H2O)6]3+\n[Al(H2O)5(OH)]2+","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1.\nZdolność odszczepiania protonu w cząsteczkach wody rośnie po ich\npołączeniu z kationem Al3+ w jon [Al(H2O)6]3+.\nP\nF\n2.\nZ dwóch hydratowanych jonów: [Mg(H2O)6]2+ i [Al(H2O)6]3+, słabsze\nwłaściwości kwasowe Brønsteda wykazuje kation [Al(H2O)6]3+.\nP\nF\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - P, 2. - F","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-2)\nZmieszano stałe wodorotlenki NaOH i KOH w stosunku masowym 𝑚NaOH : 𝑚KOH = 10 : 7.\nPróbkę tej mieszaniny o masie 𝑚𝑥 rozpuszczono w wodzie i otrzymano roztwór, do którego\ndodano kilka kropli alkoholowego roztworu fenoloftaleiny. Następnie powoli wkraplano kwas\nsolny o stężeniu 0,05 mol · dm-3. Roztwór odbarwił się po dodaniu 7,5 cm3 kwasu.\nOblicz masę próbki wodorotlenków 𝒎𝒙 użytej w tym doświadczeniu. Wynik wyraź\nw miligramach w zaokrągleniu do jedności.\nObliczenia:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 9.-11.\nPoniższy schemat ilustruje przemiany 1.-5., którym ulegają związki chromu(III).\n1.\n2.\n3.\nCr3+ Cr2O3 [Cr(OH)4]\nCrO4\nCr(OH)3\nOH\nOH\nH2O2, OH\nOH\nH+\n4.\n5.\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\nw miligramach w zaokrągleniu do jedności.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n- niepodanie wyniku w miligramach (z błędną jednostką).\nLUB\n- podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń\nwyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją\nzastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nPrzykładowe rozwiązania\n𝑀NaOH = 40 g⋅mol-1 i 𝑀KOH = 56 g⋅mol-1\n𝑚NaOH\n𝑚KOH\n= 10\n7\n⇒\n𝑛NaOH ⋅𝑀NaOH\n𝑛KOH ⋅𝑀KOH\n= 10\n7\n𝑚𝑥= 𝑚NaOH + 𝑚KOH\n𝑐HCl = 0,05 mol⋅dm-3 i 𝑉HCl = 7,5 cm3 = 7,5⋅10-3 dm3\n⇒\n𝑛HCl = 𝑐HCl ⋅𝑉HCl = 0,05 mol⋅dm-3 ⋅ 7,5⋅10-3 dm3 = 0,375⋅10-3 mol\n𝑛HCl = 𝑛H+ = 𝑛OH-= 0,375⋅10-3 mol\n𝑛OH- = 𝑛NaOH + 𝑛KOH\n⇒ 𝑛NaOH + 𝑛KOH = 0,375⋅10-3 mol\ni\n𝑛NaOH ⋅𝑀NaOH\n𝑛KOH ⋅𝑀KOH\n= 10\n7\n⇒ 𝑛NaOH = 2𝑛KOH\n𝑛NaOH = 0,25⋅10-3 mol\n⇒\n𝑛KOH = 0,125⋅10-3 mol\n⇒\n𝑚NaOH = 0,25⋅10-3 mol ⋅ 40 g⋅mol-1 = 10⋅10-3 g = 10 mg\n𝑚KOH = 0,125⋅10-3 mol ⋅ 56 g⋅mol-1 = 7⋅10-3 g = 7 mg\n⇒\n𝑚𝑥= 𝑚NaOH + 𝑚KOH = 10 mg + 7 mg = 17 (mg)","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-1)\nNapisz:\nw formie jonowej skróconej równanie reakcji tlenku chromu(III) z kwasem\nsiarkowym(VI) (przemiana 1.)\nwzór soli, której roztwór powstaje w reakcji tlenku chromu(III) z wodorotlenkiem\npotasu (przemiana 2.).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji i poprawne\nnapisanie wzoru soli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• równanie reakcji tlenku chromu(III) z kwasem siarkowym(VI) (przemiana 1.):\nCr2O3 + 6H + → 2Cr\n3 + 3H2O ALBO Cr2O3 + 6H3O + → 2Cr\n3 + 9H2O\n• wzór soli, która powstaje w reakcji tlenku chromu(III) z wodorotlenkiem potasu\n(przemiana 2.): K[Cr(OH)4] ALBO KCr(OH)4 ALBO K + [Cr(OH)4]","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nDo probówki z wodnym roztworem siarczanu(VI) chromu(III) dodawano wodny roztwór\nwodorotlenku potasu. Opisane doświadczenie zilustrowano na poniższym rysunku.\nNa podstawie zaobserwowanych efektów stwierdzono, że reakcja zachodzi w dwóch\netapach:\npo dodaniu niewielkiej ilości roztworu wodorotlenku potasu do probówki z roztworem\nsiarczanu(VI) chromu(III) (przemiana 4.)\nprzy dalszym dodawaniu roztworu wodorotlenku potasu (przemiana 5.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nNapisz, co zaobserwowano w pierwszym etapie tego doświadczenia\n(przemiana 4.). Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była\nprzyczyną zaobserwowanej zmiany.\nObserwacja:\nRównanie reakcji:\nCr2(SO4)3 (aq)\nKOH (aq)\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne opisanie pierwszego efektu doświadczenia i napisanie w formie jonowej\nskróconej równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nObserwacja: wytrąca się (zielony ALBO szarozielony galaretowaty) osad.\nRównanie reakcji: Cr3+ + 3OH-→ Cr(OH)3\nUwaga: Określenie barwy osadu nie jest wymagane, ale jeżeli jest podana, musi być\nokreślona poprawnie.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nNapisz, co zaobserwowano w drugim etapie tego doświadczenia (przemiana 5.).\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną\nzaobserwowanej zmiany.\nObserwacja:\nRównanie reakcji:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne opisanie drugiego efektu doświadczenia i napisanie w formie jonowej\nskróconej równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nObserwacja: osad zanika lub się rozpuszcza lub roztwarza (i powstaje zielony, klarowny\nroztwór).\nRównanie reakcji: Cr(OH)3 + OH- → [Cr(OH)4]- ALBO Cr(OH)3 + OH- → Cr(OH)4\nUwaga: Określenie barwy roztworu nie jest wymagane, ale jeżeli jest podana, musi być\nokreślona poprawnie.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nDo probówki z wodnym roztworem soli zawierającej jony [Cr(OH)4] - dodano - w środowisku\nzasadowym - wodny roztwór H2O2 (przemiana 3.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1 (0-1)\nOpisz zmianę świadczącą o zajściu reakcji w tej probówce. Uwzględnij barwę\nzawartości probówki po reakcji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne opisanie obserwacji uwzględniające barwę roztworu po reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRoztwór zmienia barwę (z zielonej) na żółtą.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną\nobserwowanej zmiany (przemiana 3.).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n2[Cr(OH)4]- + 3H2O2 + 2OH- → 2CrO4\n2- + 8H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-1)\nWodny roztwór kwasu siarkowego(VI) o stężeniu 0,01 mol ∙ dm-3 zmieszano z wodnym\nroztworem wodorotlenku potasu o takim samym stężeniu. Stosunek objętościowy roztworu\nkwasu i roztworu wodorotlenku 𝑉H2SO4(aq) : 𝑉KOH (aq) = 2 : 1.\nZaznacz właściwą, jedną wartość pH otrzymanego roztworu spośród podanych\nw nawiasie. Przyjmij, że w roztworze o stężeniu poniżej 0,01 mol ∙ dm-3 kwas\nsiarkowy(VI) jest całkowicie zdysocjowany.\nObliczenia:\npH roztworu: (1,3 / 2,0 / 2,7)\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór i zaznaczenie wartości pH.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\npH roztworu: (1,3 / 2,0 / 2,7)\nUwaga: Obliczenia nie podlegają ocenie.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nJon CH3COO\n- jest - zgodnie z teorią Brønsteda - zasadą, więc w roztworze wodnym ulega\ndysocjacji zasadowej zgodnie z równaniem:\nCH3COO\n- + H2O ⇄ CH3COOH + OH\nRównowagę tej reakcji opisuje stała dysocjacji zasadowej Kb wyrażona następującym\nrównaniem:\n𝐾b = [CH3COOH] ⋅ [OH-]\n[CH3COO-]\nIloczyn stałej dysocjacji kwasowej Ka kwasu CH3COOH i stałej dysocjacji zasadowej 𝐾b\nsprzężonej z nim zasady CH3COO- jest równy iloczynowi jonowemu wody: 𝐾a∙𝐾b = 𝐾w.\nW temperaturze 25 ºC iloczyn jonowy wody jest równy 𝐾w = 1,0 ⋅ 10-14.\nNa podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa,\nWarszawa 2001 oraz pr. zb. pod red. Z. Galusa, Ćwiczenia rachunkowe z chemii analitycznej, Warszawa 2006.\nZmieszano wodne roztwory KOH i CH3COOH o jednakowych stężeniach równych\n0,10 mol · dm-3 w stosunku objętościowym 1 : 1.\nOblicz wartość pH otrzymanego roztworu. Sprawdź, czy możesz zastosować\nuproszczony wzór wiążący stałą dysocjacji ze stężeniem jonów OH\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie\nwartości pH roztworu.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n- podanie wyniku z jednostką.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń\nwyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją\nzastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nPrzykładowe rozwiązanie\nCH3COO- + H2O ⇄ CH3COOH + OH-\n𝑐CH3COO-= 𝑐CH3COOK =\n𝑛CH3COOK\n2𝑉\n𝑐CH3COOK\n0\n⋅𝑉\n2𝑉\n= 0,1 mol⋅dm-3 ⋅𝑉\n2𝑉\n= 0,05 mol⋅dm-3 =\n= 5⋅10-2 mol⋅dm-3\n𝐾b =\n[CH3COOH]⋅[OH-]\n[CH3COO-]\ni 𝐾a ⋅𝐾b = 𝐾w oraz\n𝑐CH3COOK\n𝐾b\n> 400\n[CH3COOH]⋅[OH-]\n[CH3COO-]\n= 𝐾w\n𝐾a\ni [CH3COOH] = [OH-] = 𝑥\n⇒\n𝑥2\n𝑐CH3COO-= 𝐾w\n𝐾a\n⇒\n𝑥= √𝐾w\n𝐾a\n⋅𝑐CH3COO- i 𝐾w = 10-14 i 𝐾a = 1,8⋅10-5\n𝑥= 0,53⋅10-5 mol⋅dm-3\n⇒ pOH = -log 0 ,53⋅10-5 = 5,276\n⇒\npH = 14 -pOH = 14 -5,276 = 8,724 ALBO 8,72 ALBO 8,7","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nW trzech ponumerowanych probówkach znajdowały się (w przypadkowej kolejności): kwas\nsolny oraz stężone roztwory kwasów HNO3 i H2SO4. Probówki umieszczono pod wyciągiem\ni do każdej z nich wrzucono kawałek drutu miedzianego. W probówce 1. zaczął się wydzielać\nbrunatny gaz i roztwór przybrał niebieskozieloną barwę. W pozostałych probówkach nie\nzaobserwowano objawów reakcji, więc wstawiono je do gorącej łaźni wodnej. Po ogrzaniu\nzawartość probówki 2. pozostała niezmieniona, a w probówce 3. zaczął się wydzielać\nbezbarwny gaz i pojawiło się niebieskawe zabarwienie roztworu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nPrzyporządkuj wzory kwasów do probówek - uzupełnij tabelę.\nProbówka 1.\nProbówka 2.\nProbówka 3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie wzorów kwasów - uzupełnienie tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nProbówka 1.\nProbówka 2.\nProbówka 3.\nHNO3\nHCl\nH2SO4\nUwaga: Napisanie nazw kwasów zamiast ich wzorów należy uznać za odpowiedź poprawną.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-2)\nNapisz w formie jonowej skróconej równania reakcji, które zaszły w probówkach 1. i 3.\nProbówka 1.:\nProbówka 3.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.2. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równań obu reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania jednej reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nProbówka 1.:\nCu + 2NO3\n- + 4H+ → Cu2+ + 2NO2 + 2H2O\nALBO\nCu + 2NO3\n- + 4H3O+ → Cu2+ + 2NO2 + 6H2O\nProbówka 3.:\nCu + SO4\n2- + 4H+ → Cu2+ + SO2 + 2H2O\nALBO\nCu + SO4\n2- + 4H3O+ → Cu2+ + SO2 + 6H2O\nALBO\nCu + H2SO4 + 2H+ → Cu2+ + SO2 + 2H2O\nALBO\nCu + H2SO4 + 2H3O+ → Cu2+ + SO2 + 4H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.3","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.3. (0-1)\nNapisz, jakie właściwości metalicznej miedzi potwierdził przebieg doświadczenia\nw probówce 2. Odwołaj się do szeregu elektrochemicznego metali.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.3. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne określenie właściwości miedzi metalicznej - odwołanie się do szeregu\nelektrochemicznego metali.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nMiedź nie wypiera wodoru z kwasów.\nALBO Miedź nie redukuje jonów H+.\nALBO Miedź jest metalem (pół)szlachetnym.\nALBO Miedź jest słabszym reduktorem niż wodór.\nALBO W szeregu elektrochemicznym metali miedź znajduje się za wodorem.\nALBO Standardowy potencjał redukcji układu Cu2+/Cu jest wyższy niż układu H+/H2.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.4","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.4","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.4. (0-1)\nUszereguj według wzrastających właściwości utleniających (w środowisku\nkwasowym) jony: H+, NO3\n-, SO4\n2-. Napisz wzory tych jonów w odpowiedniej kolejności.\nnajsłabszy utleniacz\nnajsilniejszy utleniacz\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.4. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uszeregowanie jonów według wzrastających właściwości utleniających.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nH+\nSO4\n2-\nNO3\nnajsłabszy utleniacz\nnajsilniejszy utleniacz","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nPrzeprowadzono doświadczenie, podczas którego:\n• do probówki z wodnym roztworem manganianu(VII) potasu znajdującym się\nw probówce I dodano wodny roztwór jednej substancji z zestawu: NaOH, K2SO3, NaCl\n• do probówki z wodnym roztworem manganianu(VII) potasu znajdującym się\nw probówce II dodano wodny roztwór jednej substancji z zestawu: MnSO4, K2SO4, HCl.\nMimo że dodane substancje były różne, w obu probówkach zaobserwowano identyczne\nobjawy zachodzących reakcji chemicznych.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.1","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-2)\nWybierz i zaznacz w podanych zestawach po jednym wzorze wybranych odczynników,\nktórych zastosowanie spowodowało identyczne objawy reakcji w probówkach I i II.\nOpisz zmiany świadczące o zajściu reakcji w probówkach I i II.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - uzupełnienie schematu doświadczenia - poprawny wybór i zaznaczenie wzorów\nodczynników i poprawny opis obserwacji dla obu probówek.\n1 pkt - uzupełnienie schematu doświadczenia - poprawny wybór i zaznaczenie wzorów\nodczynników i błędny opis obserwacji dla obu probówek.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n(W obu probówkach fioletowy roztwór odbarwia się i) wydziela się brunatny osad.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nNapisz w formie jonowej skróconej, z uwzględnieniem liczby oddawanych\nlub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania procesów\nutleniania i redukcji zachodzących podczas opisanego doświadczenia w probówce I.\nRównanie procesu utleniania:\nRównanie procesu redukcji:\nMnSO4 (aq) / K2SO4 (aq) / HCl (aq)\nI\nII\nKMnO4 (aq)\nNaOH (aq) / K2SO3 (aq) / NaCl (aq)\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu utlenienia\ni równania procesu redukcji w probówce I.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRównanie procesu utleniania:\nSO3\n2- + H2O → SO4\n2- + 2H++ 2e- ALBO SO3\n2- + 2OH- → SO4\n2- + H2O + 2e-\nRównanie procesu redukcji:\nMnO4\n- + 2H2O + 3e- → MnO2 + 4OH- ALBO MnO4\n- + 4H+ + 3e- → MnO2 + 2H2O\nI\nII\nKMnO4 (aq)\nNaOH (aq) / K2SO3 (aq) / NaCl (aq)\nMnSO4 (aq) / K2SO4 (aq) / HCl (aq)","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.3","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.3. (0-1)\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej podczas\ndoświadczenia w probówce II. Uwzględnij fakt, że woda jest jednym z substratów\nzachodzącej reakcji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.3. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej sumarycznego równania reakcji\nw probówce II.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n3Mn2+  + 2MnO4\n- + 2H2O → 5MnO2 + 4H+","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-1)\nStężony kwas siarkowy(VI) jest higroskopijny i często stosuje się go do osuszania różnych\nsubstancji.\nRozstrzygnij, czy można usunąć parę wodną z gazowego amoniaku, jeżeli przepuści\nsię go przez stężony H2SO4. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: nie\nUzasadnienie: Kwas siarkowy(VI) reaguje z amoniakiem.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-2)\nWodorotlenek wapnia jest mocną zasadą, która dysocjuje w roztworach wodnych zgodnie\nz równaniem:\nCa(OH)2 → Ca2+ + 2OH-\nNasycony w temperaturze 25 °C wodny roztwór wodorotlenku wapnia ma pH równe 12,6.\nNa podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2003.\nOblicz, ile miligramów wodorotlenku wapnia znajduje się w 100 gramach nasyconego\nw temperaturze 25 °C wodnego roztworu tego wodorotlenku. Przyjmij, że w opisanych\nwarunkach gęstość roztworu jest równa 1,00 g∙cm-3 oraz że masa molowa\nwodorotlenku wapnia jest równa 𝑴 = 74 g∙mol -1. Wynik zaokrąglij do jedności.\nObliczenia:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 18.-19.\nTiosiarczan(VI) sodu występuje w postaci hydratu o wzorze Na2S2O3 ∙ 𝑥H2O. Podczas\nogrzewania rozpuszcza się on w wodzie krystalizacyjnej i tworzy roztwór o stężeniu 63,71 %\nmasowych. Pod wpływem kwasu roztwór tiosiarczanu(VI) sodu przyjmuje mleczne\nzabarwienie wskutek pojawienia się koloidalnej siarki, a ponadto wydziela się tlenek\nsiarki(IV).\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku\nw miligramach z dokładnością do jedności.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n- niepodanie wyniku w miligramach.\nLUB\n- podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\npOH = 14 - 12,60 = 1,4\n[OH-] = 0,40 ∙ 10-1 mol ∙ dm-3\n𝑐Ca(OH)2 = 0,40 ∙ 10-1 mol ∙ dm-3\n2\n= 0,02 mol∙dm-3\n𝑉r = 1000 cm3\n𝑚r = 1000 cm3 ∙ 1 g ∙ cm-3 = 1000 g\n𝑛 = 0,02 mola\n𝑚Ca(OH)2 = 0,02 mola ∙ 74 g ∙ mol-1 = 1,48 g\n1000 g roztworu - 1,48 g Ca(OH)2\n100 g roztworu - 𝑥\n𝑥 = 0,148 g = 148 (mg)","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-1)\nOblicz, ile moli wody przypada na jeden mol Na2S2O3 w soli o wzorze Na2S2O3 ∙ 𝒙H2O.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących\ndo obliczenia liczby moli wody.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n𝑀Na2S2O3 = 158 g ∙ mol-1\n158 g - 63,71 %\n𝑥 - 100 % ⇒ 𝑥= 248 g\n248 g - 158 g = 90 g\n90 g\n18 g ∙ mol-1 = 5 (moli wody)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej\nmetody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-1)\nDo czterech probówek I, II, III i IV wlano kolejno 1 cm3, 2 cm3, 4 cm3, 8 cm3 wodnego\nroztworu tiosiarczanu(VI) sodu o stężeniu 0,008 mol ∙ dm-3 i dodano wody destylowanej\ndo objętości 12 cm3. Do każdej probówki wprowadzono po 5 cm3 kwasu solnego\no stężeniu 10 % masowych i zawartość każdej probówki wymieszano. Następnie mierzono\nczas, który upłynął od wymieszania roztworu do pojawienia się zmętnienia. Podczas\ndoświadczenia utrzymywano stałą temperaturę 𝑇.\nDane dotyczące doświadczenia przedstawiono w poniższej tabeli:\nNumer\nprobówki\nObjętość roztworu\nNa2S2O3 o stężeniu\n0,008 mol ∙ dm─3, cm3\nObjętość wody\ndestylowanej, cm3\nObjętość końcowa\nroztworu, cm3\nObjętość dodanego\nHCl (aq), cm3\nI\n1\n11\n12\n5\nII\n2\n10\nIII\n4\n8\nIV\n8\n4\nNapisz, w której probówce czas od zmieszania reagentów do pojawienia się\nzmętnienia był najdłuższy. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nNumer probówki:\nUzasadnienie:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie numeru probówki i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNumer probówki: I\nUzasadnienie: Najmniejsze stężenie substratu. ALBO Otrzymany roztwór Na2S2O3\nma najmniejsze stężenie.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nNiektóre czynniki utleniające powodują rozszczepienie wiązania podwójnego i rozpad\ncząsteczek alkenów na dwa fragmenty. Działanie gorącym, zakwaszonym wodnym\nroztworem manganianu(VII) potasu na alkeny może prowadzić do rozszczepienia\npodwójnych wiązań i do utlenienia powstałych fragmentów cząsteczek. Produkty takiego\nrozpadu alkenów zależą od tego, z iloma atomami wodoru były połączone atomy węgla\ntworzące podwójne wiązanie. Ilustruje to poniższy schemat:\nKMnO4 (aq), H+, T\n+ CO2\nC\nC\nH\nH\nR\nH\nR\nC\nO\nOH\nNa podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.\nPrzeprowadzono doświadczenie ilustrujące różnicę właściwości dwóch ciekłych\nwęglowodorów: benzenu i heks-1-enu. Oba związki umieszczono pod wyciągiem w dwóch\noddzielnych probówkach, następnie do każdej probówki dodano zakwaszony wodny roztwór\nKMnO4, zawartość probówek ogrzano i wymieszano. Zaobserwowano, że w obu probówkach\npowstały dwie ciekłe warstwy, ale tylko w probówce, w której znajdował się heks-1-en,\nnastąpiło odbarwienie warstwy wodnej.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy oba węglowodory wzięły udział w opisanej reakcji, i wyjaśnij,\ndlaczego te związki inaczej zachowały się wobec wodnego, zakwaszonego roztworu\nKMnO4 po ogrzaniu. Odnieś się do cech struktury cząsteczek obu węglowodorów.\nRozstrzygnięcie:\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie odnoszące się do cech budowy cząsteczek obu\nwęglowodorów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: nie\nWyjaśnienie, np.:\nW cząsteczce benzenu sześć elektronów tworzy chmurę zdelokalizowaną na całą\ncząsteczkę, co nadaje jej większą trwałość, niż gdyby istniały trzy zlokalizowane podwójne\nwiązania.\nALBO\nDelokalizacja elektronów stabilizuje cząsteczkę benzenu. W cząsteczce heks-1-enu wiązanie\npodwójne jest zlokalizowane miedzy parą atomów węgla.\nUwaga: Wyjaśnienie zawierające stwierdzenie, że heks-1-en jest węglowodorem\nnienasyconym, a benzen - węglowodorem aromatycznym, należy uznać za wystarczające.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu rozpadu cząsteczki\nheks-1-enu w opisanym doświadczeniu.\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 21.-22.\nW pewnych warunkach alkeny reagują z borowodorem o wzorze B2H6. Przebieg tej reakcji\nmożna opisać uproszczonym równaniem:\nB2H6 + 6RCH=CH2 → 2(RCH2CH2)3B\nPowstające w przemianie alkiloborany (RCH2CH2)3B łatwo reagują z nadtlenkiem wodoru,\na produktem tej reakcji, obok kwasu borowego o wzorze H3BO3, jest odpowiedni alkohol.\nTen dwuetapowy proces jest praktycznie jedynym sposobem otrzymania pierwszorzędowych\nalkoholi z alkenów zawierających wiązanie podwójne na końcu łańcucha.\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.\nJ. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) produktu organicznego.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCH3CH2CH2CH2COOH\nALBO\nCH3(CH2)3COOH","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-1)\nNapisz równanie reakcji trietyloboranu z nadtlenkiem wodoru - zastosuj wzory\npółstrukturalne (grupowe) związków organicznych.","answer":"B","answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji z zastosowaniem wzorów półstrukturalnych\n(grupowych) reagentów organicznych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n(CH3CH2)3B + 3H2O2 → 3CH3CH2OH + H3BO3","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nAlken 2-metylobut-1-en\nC\nH3\nCH2\nC\nCH2\nCH3\npoddano reakcji:\n1. z wodą w obecności kwasu siarkowego(VI)\n2. z borowodorem, której produkt następnie utleniono nadtlenkiem wodoru.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1. (0-2)\nUzupełnij poniższą tabelę. Napisz wzór półstrukturalny (grupowy):\ngłównego produktu w reakcji addycji wody do 2-metylobut-1-enu;\nalkoholu powstającego w reakcji utleniania produktu borowodorowania\n2-metylobut-1-enu.\nNapisz nazwy systematyczne tych produktów.\nWzór półstrukturalny\nNazwa systematyczna\ngłówny produkt addycji\nalkohol powstający\nw reakcji utleniania\nproduktu borowodorowania\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.1. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie wzoru półstrukturalnego i nazwy systematycznej dwóch alkoholi.\n1 pkt - poprawne podanie wzoru półstrukturalnego i nazwy systematycznej jednego\nalkoholu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór półstrukturalny\nNazwa systematyczna\ngłówny produkt addycji\nC\nH3\nCH2 C\nCH3\nCH3\nOH\n2-metylobutan-2-ol\nalkohol powstający\nw reakcji utleniania\nproduktu borowodorowania\nC\nH3\nCH2 CH CH2\nCH3\nOH\n2-metylobutan-1-ol","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy cząsteczka alkoholu powstającego w wyniku utlenienia produktu\nborowodorowania 2-metylobut-1-enu jest chiralna. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: tak\nUzasadnienie, np.:\nCząsteczka alkoholu ma centrum stereogeniczne (albo asymetryczny atom węgla).\nALBO\nMa w cząsteczce atom węgla związany z czterema różnymi podstawnikami.\nALBO\nNie ma elementów symetrii.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23","points":3,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-3)\nPewien związek organiczny jest pochodną alkanu. W cząsteczce tego związku są jednakowe\ngrupy funkcyjne. Ta substancja reaguje ze świeżo strąconym wodorotlenkiem miedzi(II).\nCząsteczka tego związku ma masę równą 1,53 ∙ 10-22 g.\nW wyniku całkowitego spalenia próbki tego związku o masie 1,38 g jako jedyne produkty\notrzymano 1,98 g CO2 i 1,08 g H2O.\nNa podstawie obliczeń ustal wzór półstrukturalny (grupowy) opisanego związku\norganicznego. Następnie uzupełnij poniższe zdanie - wybierz i zaznacz jedną\nodpowiedź spośród podanych w nawiasie.\nObliczenia:\nWzór półstrukturalny (grupowy):\nPo dodaniu do bezbarwnego wodnego roztworu opisanego związku zawiesiny świeżo\nstrąconego wodorotlenku miedzi(II) osad tego wodorotlenku roztwarza się i powstaje\n(szafirowy / fioletowy) roztwór.\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 24.-25.\nW obecności stężonego kwasu siarkowego(VI) alkohole ulegają przemianom, których\nprzebieg zależy od temperatury oraz od budowy alkoholu. Podczas ogrzewania mieszaniny\nalkoholu ze stężonym kwasem siarkowym(VI) w niższej temperaturze powstaje eter -\nzwiązek o ogólnym wzorze ROR. Alkohole pierwszorzędowe mogą w odpowiednich\nwarunkach reagować zgodnie z równaniem (R - grupa alkilowa):\n2ROH\nH2SO4\n→ ROR + H2O\nW wyższej temperaturze odwodnienie alkoholi prowadzi do powstania alkenów.\nNa podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1984.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-3)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wzoru\npółstrukturalnego (grupowego) opisanego związku.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n- niepodanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) opisanego związku.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nORAZ\n1 pkt - poprawne uzupełnienie zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nUwaga:\n1. Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń\nwyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją\nzastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.\n2. Ustalenie wzoru sumarycznego opisanego związku wskazuje na zastosowanie\npoprawnej metody rozwiązania. Jeżeli zdający ustalił błędny wzór sumaryczny wskutek\nwyłącznie błędów obliczeniowych, otrzymuje 1 punkt.\nPrzykładowe rozwiązanie\n𝑚= 1,38 g i 𝑚CO2 = 1,98 g i 𝑚H2O = 1,08 g\n𝑚cz. = 1,53⋅10-22 g\n⇒ 𝑀= 1,53⋅10-22 g ⋅ 6,02⋅1023 mol-1 = 92,1 g⋅mol-1\n𝑛= 𝑚\n𝑀=\n1,38 g\n92,1 g⋅mol-1 = 0,015 mol\n𝑛CO2 =\n𝑚CO2\n𝑀CO2\n1,98 g\n44 g⋅mol-1 = 0,045 mol = 𝑛C\n𝑛H2O =\n𝑚H2O\n𝑀H2O\n1,08 g\n18 g⋅mol-1 = 0,060 mol\n⇒\n𝑛H = 2𝑛H2O = 2⋅0,060 mol = 0,120 mol\n⇒\nW skład badanego związku - oprócz węgla i wodoru - może wchodzić tylko tlen,\nbo produktami jego całkowitego spalania były tylko tlenek węgla(IV) i woda.\n𝑛∶𝑛C ∶𝑛H = 0,015 : 0,045 : 0,120 = 1 : 3 : 8\n⇒\nC3H8O𝑧\n⇒\n𝑛O = 𝑚O\n𝑀O\n= 𝑚-𝑚C -𝑚H\n𝑀O\n= 𝑚-𝑛C ⋅𝑀C -𝑛H ⋅𝑀H\n𝑀O\n⇒\n𝑛O = 92,1 g -3 mol ⋅ 12 g⋅mol-1 -8 mol ⋅ 1 g⋅mol-1\n16 g⋅mol-1\n= 3 mol\n⇒\nC3H8O3\n⇒\nWzór półstrukturalny (grupowy): CH2(OH)-CH(OH)-CH2(OH)\nPo dodaniu do bezbarwnego wodnego roztworu opisanego związku zawiesiny świeżo\nstrąconego wodorotlenku miedzi(II) osad tego wodorotlenku roztwarza się i powstaje\n(szafirowy / fioletowy) roztwór.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-2)\nEtanol ulega przemianom zgodnie z poniższym schematem:\nzwiązek organiczny X\nC2H5OH\nzwiązek organiczny Y\nNa podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1984.\nOtrzymane organiczne produkty należą do różnych grup związków, przy czym jeden z nich\njest eterem. Związek X jest w temperaturze pokojowej gazem, a związek Y - cieczą.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) ciekłego produktu reakcji oraz równanie\nreakcji, w której wyniku otrzymano gazowy produkt. W równaniu reakcji zastosuj\nwzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.\nWzór półstrukturalny (grupowy) ciekłego produktu reakcji:\nRównanie reakcji, w której otrzymano gazowy produkt:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) ciekłego produktu reakcji\noraz poprawne napisanie równania reakcji, w której wyniku powstaje gaz.\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) ciekłego produktu reakcji\nalbo poprawne napisanie równania reakcji, w której wyniku powstaje gaz.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór półstrukturalny (grupowy) ciekłego produktu reakcji:\nCH3CH2OCH2CH3 ALBO C2H5OC2H5\nRównanie reakcji, w której otrzymano gazowy produkt:\nCH3CH2OH\nH2SO4\n→ CH2=CH2 + H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (0-1)\nAlkohole trzeciorzędowe ulegają dehydratacji do alkenów najłatwiej, a pierwszorzędowe -\nnajtrudniej.\nNa podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1984.\nPoniżej przedstawiono trzy przemiany (I, II i III), w których substratami są alkohole.\nI\nCH3CH2CH2OH → CH3CH=CH2 + H2O\nII\nCH3C(CH3)(OH)CH3 → CH2=C(CH3)2 + H2O\nIII\nCH3CH2CH2CH(OH)CH3 → CH3CH2CH=CHCH3 + H2O\nUszereguj przemiany I, II i III zgodnie z rosnącą łatwością ich zachodzenia. Napisz\nnumery tych przemian w odpowiedniej kolejności.\nprzemiana zachodząca najtrudniej przemiana zachodząca najłatwiej\nH2SO4\n180 ºC\n140 ºC\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uszeregowanie przemian.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nI III II\nprzemiana zachodząca najtrudniej przemiana zachodząca najłatwiej","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-1)\nDo mieszaniny kwasu octowego i etanolu dodano stężony kwas siarkowy(VI) i całość\nogrzano. Zaszła reakcja opisana poniższym równaniem.\nCH3COOH + C2H5OH CH3COOC2H5 + H2O\nNa wykresie została przedstawiona zależność liczby moli etanolu i octanu etylu\nw mieszaninie reakcyjnej w funkcji czasu.\nUzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych\nw każdym nawiasie.\nW chwili 𝑡1 w układzie (nie ustalił / ustalił) się stan równowagi chemicznej. W chwili 𝑡2\nw mieszaninie reakcyjnej (zachodzą reakcje estryfikacji i hydrolizy estru / nie zachodzi\nżadna reakcja). Aby w chwili 𝑡3 zaczęła w mieszaninie rosnąć liczba moli etanolu, należy do\nmieszaniny dodać (kwas octowy / wodę).\noctan etylu\netanol\nliczba moli\n𝑡1\n𝑡2\n𝑡3\nczas\nH2SO4\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie wszystkich zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nW chwili t1 w układzie (nie ustalił / ustalił) się stan równowagi chemicznej. W chwili t2\nw mieszaninie reakcyjnej (zachodzą reakcje estryfikacji i hydrolizy estru / nie zachodzi\nżadna reakcja). Aby w chwili t3 zaczęła w mieszaninie rosnąć liczba moli etanolu, należy do\nmieszaniny dodać (kwas octowy / wodę).","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (0-2)\nW temperaturze 25 °C przygotowano 200 cm3 wodnego roztworu kwasu octowego\no stężeniu 0,10 mol · dm-3.\nOblicz, do jakiej objętości należy rozcieńczyć przygotowany roztwór, aby stopień\ndysocjacji kwasu był równy 4 %.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\nz jednostką (objętości) i odpowiednią dokładnością.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n- podanie wyniku z niewłaściwą jednostką.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\n𝐾= 𝛼2 ∙𝑐02 ⇒ 𝑐02 = 𝐾\n𝛼2\n𝑐02 = 1,8 ∙ 10-5\n(0,04)2\n= 1,125∙10-2 mol∙dm-3\n𝑐01 ∙𝑉1 = 𝑐02 ∙𝑉2\n𝑉2 = 0,2 dm3 ∙ 0,1 mol ∙ dm-3\n1,125 ∙ 10-2 mol ∙ dm-3 = 1,8 dm3\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej\nmetody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"28","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (0-1)\nEstry ulegają rozkładowi nie tylko pod wpływem wody w procesie hydrolizy, ale również pod\ndziałaniem amoniaku. Ta reakcja - nazywana amonolizą - przebiega zgodnie z równaniem:\nR\n1\nC\nO\nR\n2\nO\n+ NH3\nR\n1\nC\nNH2\nO\nOH\nR\n2\nSymbole R\n1 i R\n2 oznaczają grupy węglowodorowe.\nUzupełnij poniższe zdanie. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych\nw każdym nawiasie.\nW opisanym procesie amonolizy estru amoniak pełni funkcję czynnika\n(elektrofilowego / nukleofilowego), który atakuje cząsteczkę estru w miejscu, gdzie\nwystępuje cząstkowy ładunek (dodatni / ujemny) spowodowany różnicą elektroujemności\nwęgla i tlenu.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nW opisanym procesie amonolizy estru amoniak pełni funkcję czynnika\n(elektrofilowego / nukleofilowego), który atakuje cząsteczkę estru w miejscu, gdzie\nwystępuje cząstkowy ładunek (dodatni / ujemny) spowodowany różnicą elektroujemności\nwęgla i tlenu.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"29","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.\nFosfiny to fosforowe analogi amin zawierające w swoich cząsteczkach trójwartościowy atom\nfosforu. Fosforowym analogiem aniliny (fenyloaminy) jest fenylofosfina. Wzory uproszczone\nobu związków oraz wartości ich temperatury wrzenia zestawiono w poniższej tabeli:\nWzór\nTemperatura wrzenia, ºC\nfenyloamina\nNH2\n184\nfenylofosfina\nPH2\n160\nNa podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Adamantan 1997.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/29.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"29.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.1. (0-1)\nRozstrzygnij, który związek - fenyloamina czy fenylofosfina - jest substancją mniej\nlotną. Wyjaśnij, dlaczego fenyloamina i fenylofosfina różnią się wartościami\ntemperatury wrzenia. Odnieś się do budowy cząsteczek obu związków.\nRozstrzygnięcie:\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne wyjaśnienie odnoszące się do budowy\ncząsteczek obu związków.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: fenyloamina\nWyjaśnienie, np.:\nMała polarność (albo brak polarności) wiązania P-H w cząsteczkach fenylofosfina\nw przeciwieństwie do fenyloaminy - wiązania N-H cechują się dużo większą polarnością\nALBO\nFenylofosfina nie tworzy silnych wiązań wodorowych, a fenyloamina tworzy silne wiązania\nwodorowe.","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-29.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/29.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"29.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.2. (0-1)\nFosfiny są łatwopalne. Produktem całkowitego spalenia fosfiny jest między innymi tlenek\nfosforu(V) (P4O10).\nNapisz równanie reakcji całkowitego spalania fenylofosfiny. Zastosuj wzory\nsumaryczne związków organicznych.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 29.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n4C6H7P + 36O2 → P4O10 + 24CO2 + 14H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-29.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/29.3","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"29.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.3. (0-1)\nFosfiny alifatyczne są bardzo nietrwałe. Trwałość fosfin jest tym większa, im więcej\npodstawników arylowych znajduje się przy atomie fosforu. Poniżej podano nazwy trzech\nfosfin.\nI difenylofosfina II metylofosfina III trifenylofosfina\nUszereguj wymienione fosfiny zgodnie z ich rosnącą trwałością. Napisz\nw odpowiedniej kolejności numery, którymi je oznaczono.\nnajmniejsza trwałość największa trwałość\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.3. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uszeregowanie związków.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nII, I, III ALBO metylofosfina, difenylofosfina, trifenylofosfina","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-29.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"30","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30.\nZwiązek organiczny o podanym poniżej wzorze jest lekiem przeciwarytmicznym.\nC\nNH\nCH2\nCH2\nN\nCH2\nCH3\nC\nH2\nCH3\nO\nN\nH2\nNa podstawie: M. Zając, E. Pawelczyk, A. Jelińska, Chemia leków, Poznań 2006.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/30.1","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"30.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30.1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych zdań dotyczących związku organicznego\no podanym w informacji wzorze. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli\njest fałszywe.\n1. W cząsteczce tego związku można wyróżnić wiązanie estrowe.\nP\nF\n2. W cząsteczce tego związku nie występuje asymetryczny atom węgla.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - F; 2. - P","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-30.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/30.2","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"30.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30.2. (0-1)\nAminy można traktować jako pochodne amoniaku. W zależności od tego, jaka liczba atomów\nwodoru w cząsteczce NH3 została zastąpiona podstawnikami, wyróżniamy aminy\nI-, II- i III-rzędowe.\nUzupełnij poniższą tabelę - wpisz liczbę: pierwszorzędowych grup aminowych,\natomów węgla o hybrydyzacji sp2 i grup etylowych występujących\nw cząsteczce związku o wzorze podanym w informacji.\nLiczba\npierwszorzędowych grup\naminowych\natomów węgla\no hybrydyzacji sp2\ngrup\netylowych\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie wszystkich kolumn tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nLiczba\npierwszorzędowych grup\naminowych\natomów węgla\no hybrydyzacji sp2\ngrup\netylowych\n1\n7\n2","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-30.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/31","paper_id":"chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (0-1)\nOksytocyna jest hormonem peptydowym o cyklicznej budowie. Cząsteczka oksytocyny\nskłada się z dziewięciu jednostek aminokwasów. Dwie jednostki cysteiny są połączone\nwiązaniem disulfidowym. Poniżej przedstawiono schemat budowy cząsteczki oksytocyny.\nW cząsteczce oksytocyny występują wolne grupy karboksylowe i grupy aminowe, czyli takie,\nktóre nie uczestniczą w tworzeniu wiązania peptydowego. Jednostka glicyny ma wolną grupę\naminową.\nUzupełnij tabelę - wpisz liczbę wolnych grup karboksylowych oraz wolnych grup\naminowych w cząsteczce oksytocyny.\nLiczba wolnych grup -COOH\nLiczba wolnych grup -NH2\nTyr\nLeu\nGly\nLeu\nPro\nS\nCys\nS\nCys\nGlu\nAsp\nECHP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne określenie liczby wolnych grup karboksylowych i aminowych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nLiczba wolnych grup -COOH\nLiczba wolnych grup -NH2\n3\n1","solution":null,"image":"img/chemia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}