{"paper":{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":55,"source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-2)\nWpisz do tabeli symbole chemiczne pierwiastków X i E, numer grupy i symbol bloku\nkonfiguracyjnego, do których należy każdy z pierwiastków.\nSymbol\npierwiastka\nNumer\ngrupy\nSymbol bloku\nkonfiguracyjnego\npierwiastek X\npierwiastek E","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Budowa atomu. Zdający:\n1) interpretuje wartości liczb kwantowych\n[…]; stosuje pojęcia: powłoka, podpowłoka,\nstan orbitalny […];\n2) stosuje zasady rozmieszczania\nelektronów na orbitalach (zakaz Pauliego\ni regułę Hunda) w atomach pierwiastków\nwieloelektronowych;\n4) określa przynależność pierwiastków do\nbloków konfiguracyjnych: s, p i d układu\nokresowego […]; wskazuje związek między\nbudową elektronową atomu a położeniem\npierwiastka w układzie okresowym […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli - podanie w odpowiedniej kolejności\nsymboli pierwiastków X i E oraz dla każdego z nich: numeru grupy i symbolu bloku\nkonfiguracyjnego.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli - podanie symbolu pierwiastka,\nnumeru grupy i symbolu bloku konfiguracyjnego dla pierwiastka X albo E.\nALBO\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli - podanie symboli pierwiastków\ni numerów grup albo symboli pierwiastków i symboli bloków konfiguracyjnych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nSymbol pierwiastka\nNumer grupy\nSymbol bloku\nkonfiguracyjnego\npierwiastek X\nSe LUB selen\n16 ALBO XVI ALBO\nszesnasta\np\npierwiastek E\nCr LUB chrom\n6 ALBO VI ALBO szósta\nd\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań\negzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym\n2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nPierwiastki X i E mogą przyjmować w związkach chemicznych różne stopnie utlenienia.","answer":null,"answer_text":"P","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nNapisz najwyższy i najniższy stopień utlenienia, jaki może przyjmować pierwiastek X\nw związkach chemicznych.\nNajwyższy stopień utlenienia:\nNajniższy stopień utlenienia:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną.\nII. Budowa atomu. Zdający:\n4) […] wskazuje związek między budową\nelektronową atomu a położeniem\npierwiastka w układzie okresowym i jego\nwłaściwościami […] chemicznymi.\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie najwyższego i najniższego stopnia utlenienia selenu\nw związkach chemicznych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNajwyższy stopień utlenienia: (+)VI\nNajniższy stopień utlenienia: -II","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nPrzeprowadzono doświadczenie, którego wynik przedstawiono w tabeli. Znakiem +\noznaczono te układy, w których zaobserwowano objawy reakcji.\nNaOH (aq)\nHCl (aq)\nH2O\nTlenek I\nTlenek II\nTlenek III\nNapisz wzory trzech różnych tlenków pierwiastka E, spełniających podane warunki.\nTlenek I: Tlenek II: Tlenek III:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną.\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n4) opisuje typowe właściwości chemiczne\ntlenków pierwiastków […] Cr, […] w tym\nzachowanie wobec wody, kwasów i zasad\n[…].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzorów trzech tlenków chromu spełniających podane warunki.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nTlenek I: Cr2O3\nTlenek II: CrO3\nTlenek III: CrO","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nPrzebieg reakcji jądrowych można przedstawić w postaci zapisu skróconego. Na pierwszym\nmiejscu podaje się symbol jądra bombardowanego, następnie w nawiasie - kolejno -\nsymbole cząstki bombardującej i lekkiej cząstki emitowanej, a na końcu - symbol jądra\nproduktu.\nPewien izotop kobaltu można otrzymać w przemianach jądrowych, których sumaryczny\nprzebieg przedstawiono na poniższym schemacie. Symbol e oznacza elektron.\nFe\n26\n58\n(2x, e)\nCo\n27\n𝑌\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010\noraz L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje, Warszawa 2016.\nNapisz równanie przemiany jądrowej, która przebiega według powyższego schematu.\nUzupełnij wszystkie pola odpowiednimi symbolami i wartościami liczbowymi.\n+ 2 +\n1","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n3) […] pisze równania […] sztucznych\nreakcji jądrowych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania przemiany jądrowej przedstawionej w postaci zapisu\nskróconego.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n+ 2 +\n26\n58\nFe\n-1\n0\ne\n0\n1\nn\n27\n60\nCo","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym\nnawiasie.\n1) Tlen i siarka tworzą wodorki typu H2E. Energia oddziaływań pomiędzy cząsteczkami\nwody jest (większa / mniejsza) niż energia odziaływań pomiędzy cząsteczkami\nsiarkowodoru.\n2) Woda w postaci lodu tworzy kryształ (molekularny / kowalencyjny).\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 5.-6.\nW roztworze alkoholowo-wodnym zawierającym bromometan oraz wodorotlenek sodu\nprzebiega reakcja opisana równaniem:\nCH3Br + OH\n- → CH3OH + Br\nZależność szybkości tej reakcji od stężeń reagentów przedstawia równanie kinetyczne:\nv = k  c CH3Br ∙ c OH-\nW temperaturze 55 C wartość k jest równa 2,14 · 10\n_2 dm3 mol\n_1 · s\n_1.\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji […];\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną.\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania […] na właściwości fizyczne\nsubstancji nieorganicznych […], wskazuje te\ncząsteczki […], które są polarne oraz te,\nktóre są niepolarne;\n7) porównuje właściwości fizyczne substancji\ntworzących kryształy […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1) Tlen i siarka tworzą wodorki typu H2E. Energia oddziaływań pomiędzy cząsteczkami\nwody jest (większa / mniejsza) niż energia odziaływań pomiędzy cząsteczkami\nsiarkowodoru.\n2) Woda w postaci lodu tworzy kryształ (molekularny / kowalencyjny).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nOpisaną reakcję otrzymywania metanolu prowadzono w jednakowej temperaturze w dwóch\nroztworach (I i II) o równej początkowej liczbie moli jonów OH\n- i bromometanu. Wskutek\nużycia większej ilości rozpuszczalnika objętość roztworu II była dwukrotnie większa.\nTrzej uczniowie - oznaczeni jako A, B i C - sformułowali wnioski dotyczące wpływu różnicy\nobjętości roztworów na początkową szybkość reakcji. Wnioski poszczególnych uczniów\nzapisano w tabeli.\nUczeń\nWniosek\nA\nPoczątkowa szybkość reakcji w roztworze I jest dwukrotnie większa od\npoczątkowej szybkości reakcji w roztworze II.\nB\nPoczątkowa szybkość reakcji w roztworze I jest czterokrotnie większa od\npoczątkowej szybkości reakcji w roztworze II.\nC\nPoczątkowa szybkość reakcji w roztworze I jest taka sama jak początkowa\nszybkość reakcji w roztworze II.\nRozstrzygnij, który uczeń (A, B czy C) sformułował poprawny wniosek. Odpowiedź\nuzasadnij.\nPoprawny wniosek sformułował uczeń\nUzasadnienie:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIV. Kinetyka i statyka chemiczna.\nEnergetyka reakcji chemicznych. Zdający:\n2) przewiduje wpływ: stężenia […]\nsubstratów […] na szybkość reakcji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie zawierające porównanie wartości\nstężeń substratów w roztworach I i II.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPoprawny wniosek sformułował uczeń: B\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W równaniu kinetycznym występuje iloczyn stężeń molowych jonów OH\n- i cząsteczek\nCH3Br, a każde z nich w roztworze I jest dwukrotnie większe niż w roztworze II.\n• Gdy oba stężenia (jonów OH\n- i cząsteczek CH3Br) są dwa razy większe, to ich iloczyn jest\ncztery razy większy.\n• v1 = k  c CH3Br ∙ c OH-\nv2 = k \n1\n2 c CH3Br ∙\n1\n2 c OH- =\n1\n4 v1 ⇒ v1 = 4 v2","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\nReakcję CH3Br z NaOH prowadzono w temperaturze 55 C. Po pewnym czasie stężenie\njonów OH\n- - wskutek przebiegu reakcji chemicznej - zmalało z 0,060 mol  dm\n_3 do wartości\n0,050 mol  dm\n_3, a szybkość reakcji wynosiła 1,07 · 10\n_5 mol  dm\n_3 s\n_1.\nOblicz początkowe stężenie molowe bromometanu.\nObliczenia:\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 7.-9.\nDo probówek oznaczonych numerami 1.-4. wprowadzono wodne roztwory czterech\nsubstancji chemicznych: wodorotlenku baru, manganianu(VII) potasu, fenolanu sodu\ni chlorku żelaza(III). Stężenie molowe każdego roztworu wynosiło 0,10 mol  dm\n_3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n6) wykonuje obliczenia […] dotyczące: liczby\nmoli po zmieszaniu substratów w stosunku\nstechiometrycznym i niestechiometrycznym.\nIV. Kinetyka i statyka chemiczna.\nEnergetyka reakcji chemicznych. Zdający:\n2) przewiduje wpływ: stężenia […]\nsubstratów […] na szybkość reakcji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia bromometanu,\npoprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości stężenia molowego\nbromometanu w mol  dm-3.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia bromometanu,\nale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n• podanie wyniku liczbowego w innej jednostce niż mol  dm-3 lub bez jednostki,\nALBO\n1 pkt - obliczenie stężenia bromometanu odpowiadającego stężeniu jonów OH\n- równemu\n0,05 mol  dm-3.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\n𝑐0, mol  dm-3\nc, mol  dm-3\n𝑐𝑘, mol  dm-3\nCH3Br\nx\n-0,01\nx - 0,01\nOH\n0,06\n-0,01\n0,05\nv = k  cCH3Br ∙ cOH-\nv = 2,14 · 10-2 dm3  mol-1 ·s-1  (x - 0,01) mol  dm-3  0,05 mol  dm-3\nv = 1,07·10-5 mol  dm-3  s-1\nx = 0,020\nPoczątkowe stężenie bromometanu wynosiło 0,020 mol  dm-3\nSposób 2.\nv = k  cCH3Br ∙ cOH-\n𝑥=\nv\n𝑘  𝑐OH- 𝑥=\n1,07 · 10-5\n2,14 · 10-2  0,05 ⇒ x = 0,010\ncCH3Br = 𝑥 + 0,010 = 0,020\nPoczątkowe stężenie bromometanu wynosiło 0,020 mol  dm-3\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nWpisz do schematu wzory odpowiednich drobin, tak aby powstało równanie procesu\ndecydującego o odczynie roztworu fenolanu sodu. Zastosuj definicję kwasu i zasady\nBrønsteda.\nkwas 1\nzasada 2\n⇄\nzasada 1\nkwas 2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady zgodnie z teorią Brønsteda-\nLowry’ego; wskazuje sprzężone pary\nkwas - zasada.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu procesu decydującego o odczynie roztworu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nkwas 1\nzasada 2\n⇄\nzasada 1\nkwas 2\nH2O\nC6H5O\nOH\nC6H5OH","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nUporządkuj wymienione roztwory według wzrastającego pH. Uzupełnij poniższy\nschemat. Wpisz w wolne pola wzory substancji znajdujących się w roztworach.\nwzrost pH roztworu\nKMnO4\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n3) interpretuje wartości […] pH […];\n8) uzasadnia przyczynę kwasowego\nodczynu wodnych roztworów, […]\nzasadowego odczynu wodnych roztworów\nniektórych wodorotlenków (zasad) […] oraz\nodczynu niektórych wodnych roztworów soli\nzgodnie z teorią Brønsteda-Lowry’ego;\npisze odpowiednie równania reakcji.\nXIV. Hydroksylowe pochodne\nwęglowodorów - alkohole i fenole.\n8) […] formułuje wniosek dotyczący\nkwasowego charakteru fenolu […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne porównanie pH roztworów i napisanie wzorów trzech substancji\nw poprawnej kolejności.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nRoztwory z probówek 1.-4. posłużyły do przeprowadzenia doświadczenia. Do jednej\nz probówek wprowadzono tlenek węgla(IV), a do pozostałych dodano pojedynczo\nodczynniki: NaOH (aq), Na2SO3 (aq) oraz HCl (aq). Każdego z roztworów użyto jeden raz.\nPo wymieszaniu zawartości probówek w każdej z nich zaobserwowano zmętnienie lub\nwytrącenie osadu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nUstal, do której probówki został wprowadzony tlenek węgla(IV), a do których - wodne\nroztwory: NaOH oraz HCl. Uzupełnij poniższe schematy.\nProbówka 1.\nProbówka 2.\nProbówka 3.\nProbówka 4.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje i przeprowadza doświadczenia\nchemiczne […], formułuje obserwacje,\nwnioski oraz wyjaśnienia.\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n7) projektuje i przeprowadza doświadczenia\npozwalające otrzymać różnymi metodami:\nwodorotlenki, kwasy i sole; pisze\nodpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór substancji i poprawne uzupełnienie schematów wzorami substancji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nProbówka 1.\nProbówka 2.\nProbówka 3.\nProbówka 4.\nUwaga: Dopuszcza się wpisanie poprawnych nazw zamiast wzorów związków chemicznych.\nOkreślenie stanu skupienia wprowadzanych odczynników nie jest wymagane.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nWpisz do tabeli wzory substancji, których powstanie w probówkach 1., 3. oraz 4.\nodpowiadało za opisany objaw reakcji.\nProbówka\n1.\n3.\n4.\nWzór substancji","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje i przeprowadza doświadczenia\nchemiczne, rejestruje ich wyniki w różnej\nformie, formułuje obserwacje, wnioski oraz\nwyjaśnienia.\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n9) pisze równania reakcji: […] wytrącania\nosadów […] w formie jonowej […]\nskróconej.\nwzrost pH roztworu\nFeCl3\nKMnO4\nC6H5ONa\nBa(OH)2\nC6H5ONa (aq)\nHCl (aq)\nFeCl3 (aq)\nNaOH (aq)\nBa(OH)2 (aq)\nCO2 (g)\nKMnO4 (aq)\nNa2SO3 (aq)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór substancji, które spowodowały opisane objawy reakcji we\nwskazanych probówkach i poprawne napisanie wzorów trzech substancji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nProbówka\n1.\n3.\n4.\nWzór substancji\nBaCO3\nC6H5OH\nFe(OH)3 LUB FeO(OH)\nLUB Fe2O3 ∙ nH2O LUB Fe2O3(H2O)n","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.3","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.3. (0-1)\nW probówce 2., po zmieszaniu reagentów, zachodzi proces utleniania-redukcji. Utleniacz\ni reduktor reagują ze sobą w stosunku molowym 2 : 3, a trzecim substratem reakcji jest\nwoda.\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie tej reakcji.\nC6H5ONa (aq)\nFeCl3 (aq)\nBa(OH)2 (aq)\nKMnO4 (aq)\nNa2SO3 (aq)\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 10.-12.\nStapianie tlenku krzemu(IV) z wodorotlenkiem sodu pozwala otrzymać różne krzemiany,\nw zależności od stosunku molowego substratów tej reakcji. Wskutek hydrolizy wodnego\nroztworu tetraoksokrzemianu(IV) sodu, czyli Na4SiO4, tworzy się roztwór silnie alkaliczny.\nTaki roztwór obok cząsteczek kwasu tetraoksokrzemowego(IV) zawiera wszystkie rodzaje\nwodoroanionów tego kwasu.\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje i przeprowadza\ndoświadczenia chemiczne […], formułuje\nobserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia.\nX. Metale, niemetale i ich związki. Zdający:\n6) przewiduje produkty redukcji jonów\nmanganianowych(VII) w zależności od\nśrodowiska […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji zachodzącej\nw probówce 2.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n2MnO4\n- + 3SO3\n2- + H2O → 2MnO2 + 3SO4\n2- + 2OH-","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-1)\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji otrzymywania tetraoksokrzemianu(IV)\nsodu opisaną metodą. Oblicz stosunek masowy substratów.\nRównanie reakcji:\nStosunek masowy:\nm (SiO2)\nm (NaOH) =","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie\ni tworzenie informacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji\ni wyjaśnia przebieg procesów\nchemicznych.\nI. Atom, cząsteczki i stechiometria chemiczna.\nZdający:\n5) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu […]\nmasowym […].\nVII. Systematyka związków nieorganicznych.\nZdający:\n4) opisuje typowe właściwości chemiczne\ntlenków pierwiastków o liczbach atomowych od\n1 do 20 […] w tym zachowanie wobec […]\nzasad; pisze odpowiednie równania reakcji\nw formie cząsteczkowej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji we właściwej formie i poprawne obliczenie\nstosunku masowego tlenku krzemu(IV) do wodorotlenku sodu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie reakcji:\n4NaOH + SiO2\n(T )\n→ Na4SiO4 + 2H2O\nStosunek masowy:\nm (SiO2)\nm (NaOH) = 60\n160 = 30\n80 = 15\n40 = 6\n16 = 3\n8 (= 0,375)","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-1)\nNapisz wzór sumaryczny tego wodoroanionu kwasu tetraoksokrzemowego(IV), który\nzbudowany jest z siedmiu atomów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje\ndo rozwiązywania problemów chemicznych\n[…].\nI. Atom, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n4) ustala wzór […] rzeczywisty […] na\npodstawie jego składu […].\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n2) pisze wzory elektronowe typowych […]\njonów złożonych, z uwzględnieniem\nwiązań koordynacyjnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru opisanego wodoroanionu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nH2SiO4\n2-","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-1)\nNarysuj elektronowy wzór kreskowy kwasu tetraoksokrzemowego(IV). Określ typ\nhybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu krzemu w cząsteczce tego\nkwasu.\nElektronowy wzór kreskowy:\nTyp hybrydyzacji:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami […] a budową chemiczną.\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n1) określa rodzaj wiązania, […]\nkowalencyjne (atomowe) spolaryzowane,\n[…] na podstawie elektroujemności oraz\nliczby elektronów walencyjnych atomów\nłączących się pierwiastków;\n2) pisze wzory elektronowe […];\n4) rozpoznaje typ hybrydyzacji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne narysowanie wzoru elektronowego (kreskowego, ewentualnie\nz poprawnym zaznaczeniem polaryzacji wiązań) z uwzględnieniem wolnych par\nelektronowych atomów tlenu oraz poprawne określenie typu hybrydyzacji atomu\nkrzemu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nElektronowy wzór kreskowy:\nSi\nO\nH\nO\nH\nO\nH\nO\nH\nlub\nSi\nO\nO\nO\nO\nH\nH\nH\nH\nlub\nSi\nO\nO\nO\nO\nH\nH\nH\nH\nTyp hybrydyzacji: sp3\nUwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nW celu określenia zawartości tlenku kobaltu(II) w mieszaninie zawierającej tylko CoO i Co3O4\npróbkę tej mieszaniny o masie 100 g poddano prażeniu. Podczas tego procesu zaszły\nreakcje chemiczne:\n2CoO + C\nT→ 2Co + CO2\nCo3O4 + 2C\nT→ 3Co + 2CO2\nW wyniku zachodzących reakcji otrzymano 75,0 g metalicznego kobaltu.\nOblicz w procentach masowych zawartość tlenku kobaltu(II) w wyjściowej\nmieszaninie. Przyjmij, że obie reakcje przebiegły z wydajnością równą 100 %.\nObliczenia:\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 14.-16.\nPoniżej przedstawiono informacje pozwalające porównać moc trzech substancji, które\nwykazują kwasowy charakter chemiczny w roztworach wodnych (𝑇 = 25 °C, 𝑝 = 1000 hPa):\nSubstancja (H2X)\np𝐾𝑎1\np𝐾𝑎2\nbenzeno-1,2-diol, C6H4(OH)2\n9,34\n12,6\nkwas butanodiowy, HOOC-(CH2)2-COOH\n4,21\n5,64\ntlenek siarki(IV), SO2 (aq, nas.), [H2SO3]\n1,85\n7,20\nPróbkę wodnego roztworu każdej z substancji (analitu) o objętości 10,0 cm3 i stężeniu\nmolowym 0,020 mol  dm\n_3, umieszczano w kolbie i miareczkowano roztworem titranta:\nNaOH (aq) o stężeniu molowym 0,020 mol  dm\n_3. Krzywe miareczkowania oznaczone\nliterami A, B i C przedstawiono na wykresie.\nPunkt równoważnikowy (PR) to punkt na krzywej miareczkowania odpowiadający takiej ilości\ntitranta, która jest równoważna stechiometrycznej ilości analitu. W pobliżu PR podczas\nmiareczkowania zachodzą wyraźne zmiany wartości pH, zwane skokiem miareczkowania.\nSchemat przedstawia zmiany barwy wskaźnika kwasowo-zasadowego - błękitu tymolowego\n- w roztworach o różnej wartości pH (zakresy zmiany barwy: 1,2- 2,8 oraz 8,0- 9,6):\nNa podstawie: W.M. Haynes, CRC Handbook of Chemistry and Physics, 97th edition, 2016.\npH\nV NaOH, cm3\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […];\n5) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym, masowym […];\n6) wykonuje obliczenia […] dotyczące: liczby\nmoli oraz mas substratów i produktów\n(stechiometria wzorów i równań\nchemicznych) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody rozwiązania prowadzącej do obliczenia zawartości\nCoO w mieszaninie, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\nw procentach.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia zawartości CoO, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych\nLUB\n• niepodanie wyniku w procentach (albo z błędną jednostką),\nALBO\n- poprawne obliczenie tylko masy albo tylko liczby moli CoO w mieszaninie.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\nx1 + x2 = 100 g\ny1+ y2 = 75 g \nx1+ x2 = 100\ny1= 2 ∙ 59 ∙ x1\n2 ∙ 75\n= 0,787x1; y2= 3 ∙ 59 ∙ x2\n241\n= 0,734x2\n0,787x1 + 0,734x2 = 75 𝑚CoO = 30,2 g; 𝑚Co3O4 = 69,8 g\n% CoO = 30,2 (%);\nSposób 2.\n75x + 241y = 100  100\n75 = x + 241\n75 y\n59x + 177y = 75  75\n59 = x + 177\n59 y\n100\n75 = 75\n59 - 177\n59 y + 241\n75 y  y = 0,291\n𝑚Co3O4 = 0,291 ∙ 241 g = 70,1 g 𝑚CoO = 29,9 g;\n% CoO = 29,9 (%)\nSposób 3.\n𝑀CoO\n= 75 g ∙ mol-1 𝑀Co3O4 = 241 g ∙ mol-1\n150 g CoO -- 118 g Co\nx g CoO -- y g CoO\n241 g Co3O4 -- 177 g Co\n(100 - x) g Co3O4 -- (75 - y) g Co\n{\n150 · 𝑦= 118 · 𝑥\n241 · (75 - 𝑦) = 177 · (100 - 𝑥)\nx = 29,8 g y = 23,44 g  % CoO = 𝟐𝟗, 𝟖 (%)\nSposób 4.\n75\n59 = 1,271 mol Co\n0 % CoO ⇒ 𝑛Co= 100\n241 ∙ 3 = 1,245 mol\n100 % CoO ⇒ 𝑛Co= 100\n75 = 1,333 mol\n% 𝐂𝐨𝐎 ≅ 30 %\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100\n1,24\n1,25\n1,26\n1,27\n1,28\n1,29\n1,3\n1,31\n1,32\n1,33\n1,34\nzawartość procentowa tlenku kobaltu(II) w mieszaninie, %\nliczba moli Co, mol\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nSposób 5.\n75\n59 = 1,271 mol Co\n{\n2𝑥+ 3𝑦= 1,271\n75 ⋅2𝑥+ 241𝑦= 100 ⇒ 𝑦 = 0,291\n𝑚𝐶𝑜3𝑂4 = 70, 13 𝑔 𝑚𝐶𝑜𝑂= 29,87 𝑔 ⇒ % CoO = 29,9 (%)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nOceń, prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1.\nKrzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego\nkwasu, a krzywa A - zmiany pH podczas miareczkowania kwasu\npośredniej mocy spośród wymienionych.\nP\nF\n2.\nW przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH\nw punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę […] do\nrozwiązywania problemów chemicznych\n[…].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje doświadczenia chemiczne,\nrejestruje ich wyniki w różnej formie,\nformułuje […] wnioski oraz wyjaśnienia.\nVI. Reakcje w roztworach wodnych. Zdający:\n3) interpretuje wartości […] pH […];\n6) przewiduje odczyn roztworu po reakcji\nsubstancji zmieszanych w ilościach\nstechiometrycznych […];\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady zgodnie z teorią Brønsteda-\nLowry’ego; wskazuje sprzężone pary\nkwas - zasada;\n8) uzasadnia przyczynę […] odczynu\nniektórych wodnych roztworów soli […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nKrzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego\nkwasu, a krzywa A - zmiany pH podczas miareczkowania kwasu\npośredniej mocy spośród wymienionych.\nF\n2.\nW przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH\nw punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7.\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nW wodnych roztworach kwasów diprotonowych (H2X) oraz podczas miareczkowania ich\nroztworów za pomocą NaOH (aq) zachodzi wiele procesów, np.:\nProces\nRównanie\nI\nH2X + H2O ⇄ HX- + H3O+\nII\nHX- + H2O ⇄ X2- + H3O+\nIII\nHX- + H2O ⇄ H2X + OH-\nIV\nX2- + H2O ⇄ HX- + OH-\nNa podstawie krzywej miareczkowania oznaczonej literą C wskaż, który z procesów\nI-IV decyduje o pH roztworu obecnego w kolbie, w różnych momentach\nmiareczkowania. Uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz numer procesu lub numery\nprocesów.\nProces decydujący o pH układu:\nprzed wprowadzeniem NaOH\nw chwili wprowadzenia 10 cm3 roztworu NaOH\nw chwili wprowadzenia 20 cm3 roztworu NaOH","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę […] do\nrozwiązywania problemów chemicznych\n[…].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych. Zdający:\n1) pisze równania reakcji dysocjacji związków\nnieorganicznych i organicznych\nz uwzględnieniem dysocjacji stopniowej;\n3) interpretuje wartości […] pH […];\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady zgodnie z teorią Brønsteda-\nLowry’ego; wskazuje sprzężone pary\nkwas - zasada;\n8) uzasadnia przyczynę […] odczynu\nniektórych wodnych roztworów soli […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór i poprawne uzupełnienie tabeli numerami wybranych procesów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nProces decydujący o pH układu:\nprzed wprowadzeniem NaOH\nI\npo wprowadzeniu 10 cm3 roztworu NaOH\nII\npo wprowadzeniu 20 cm3 roztworu NaOH\nIV\nUwaga: Dopuszcza się wpisanie w pierwszym wierszu tabeli numerów I i II.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-1)\nPrzeanalizuj krzywe miareczkowania i rozstrzygnij, czy można odróżnić wszystkie\nbadane roztwory przy użyciu błękitu tymolowego po wprowadzeniu 𝟒 i 𝟏𝟒 cm3 titranta.\nZaznacz słowo TAK albo NIE przy każdym stwierdzeniu.\nPo wprowadzeniu 4 cm3 titranta możliwe jest odróżnienie analitów.\nTAK\nNIE\nPo wprowadzeniu 14 cm3 titranta możliwe jest odróżnienie analitów.\nTAK\nNIE\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę […] do\nrozwiązywania problemów chemicznych\n[…].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n3) interpretuje wartości […] pH […];\n6) przewiduje odczyn roztworu po reakcji\nsubstancji zmieszanych w ilościach\nstechiometrycznych […];\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady zgodnie z teorią Brønsteda-\nLowry’ego; wskazuje sprzężone pary\nkwas - zasada.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór i zaznaczenie poprawnego rozstrzygnięcia dla każdego\nstwierdzenia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nPo wprowadzeniu 4 cm3 titranta możliwe jest odróżnienie analitów.\nTAK\nPo wprowadzeniu 14 cm3 titranta możliwe jest odróżnienie analitów.\nNIE","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-2)\nW 150 g wody o temperaturze 80 °C rozpuszczono 160 g bezwodnego tiosiarczanu sodu\n(Na2S2O3). Otrzymany roztwór ochłodzono do temperatury 20 °C.\nOblicz, ile gramów Na2S2O3 ∙ 5H2O wykrystalizuje po ochłodzeniu roztworu.\nW temperaturze 𝟐𝟎 °𝐂 rozpuszczalność hydratu wynosi 𝟏𝟕𝟔 𝐠 w 𝟏𝟎𝟎 𝐠 wody.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nV. Roztwory. Zdający:\n1) rozróżnia układy homogeniczne\ni heterogeniczne;\n2) wykonuje obliczenia związane\nz przygotowaniem, rozcieńczaniem\ni zatężaniem roztworów z zastosowaniem\npojęć: […] rozpuszczalność.\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n1) […] klasyfikuje dany związek chemiczny\ndo […] soli (w tym […] hydratów).\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody rozwiązania prowadzącej do obliczenia masy\nhydratu, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w gramach.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy hydratu, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych\nLUB\n• podanie wyniku z niewłaściwą jednostką lub bez jednostki,\nLUB\n• podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością,\nALBO\n1 pkt - obliczenie masy hydratu w roztworze w temperaturze 20 oC.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\nMNa2S2O3 = 158 g ∙ mol-1 MNa2S2O3∙5H2O = 248 g ∙ mol-1 .\nmh1 = 160 ∙248\n158\n= 251,1 g\n𝑚H2O(2) = 𝑚H2O(1) + 𝑚𝑠(1) - 𝑚h1 = 150 + 160 - 251,1 = 58,9 g\n176 g h -100 g H2O\nmh2 -58,9 g H2O; ⇒ mh2 = 103,7 g\n∆mh = mh1 -mh2 = 251,1 -103,7 = 𝟏𝟒𝟕, 𝟒 𝐠\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nW trzech zlewkach umieszczono:\nw zlewce A czystą wodę\nw zlewce B roztwór węglanu sodu\nw zlewce C kwas solny\no równych objętościach. Do każdej zlewki wprowadzono jednakową porcję stałego węglanu\nwapnia. Zawartość zlewek wymieszano i odstawiono. Stwierdzono, że w żadnej zlewce\nwęglan wapnia nie uległ całkowitemu rozpuszczeniu. Temperatura wszystkich roztworów\npo zakończeniu doświadczenia wynosiła 25 C.\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nOblicz stężenie molowe jonów Ca2+ w roztworze otrzymanym w zlewce A po\nzakończeniu doświadczenia.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n3) interpretuje wartości […] Ks;\n4) wykonuje obliczenia z zastosowaniem\npojęć: […] iloczyn rozpuszczalności […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne obliczenie stężenia jonów Ca2+ i podanie wyniku z poprawną jednostką.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCaCO3 (s) ⇄ Ca2+ (aq) + CO3\n2- (aq)\nKs = [Ca2+]  [ CO3\n2-]  x = [Ca2+] = [CO3\n2-]\nx2 = 3,36  10-9  x = 5,797  10-5  [Ca2+] = 5,80  10-5 mol  dm-3","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-2)\nRozstrzygnij, w której ze zlewek (A, B czy C) po zakończeniu doświadczenia znajdował\nsię roztwór o największym stężeniu jonów Ca2+, a w której - roztwór o najmniejszym\nstężeniu jonów Ca2+. Zaznacz poprawną odpowiedź w każdym nawiasie i uzasadnij\nswoje stanowisko. W uzasadnieniu najmniejszego stężenia jonów Ca2+ odwołaj się do\nprocesu równowagowego zachodzącego w roztworze.\nNajwięcej jonów Ca2+ znajdowało się w roztworze otrzymanym w zlewce (A / B / C).\nUzasadnienie:\nNajmniej jonów Ca2+ znajdowało się w roztworze otrzymanym w zlewce (A / B / C).\nUzasadnienie:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIV. Kinetyka i statyka chemiczna.\nEnergetyka reakcji chemicznych. Zdający:\n8) wymienia czynniki, które wpływają na\nstan równowagi reakcji […]; stosuje regułę\nLe Chateliera-Brauna (regułę przekory) do\njakościowego określenia wpływu zmian […]\nna układ pozostający w stanie równowagi\ndynamicznej.\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n3) interpretuje wartości […] Ks.\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n12) przewiduje przebieg reakcji soli\nz mocnymi kwasami (wypieranie kwasów\nsłabszych, nietrwałych, lotnych) […].\nXI. Zastosowania wybranych związków\nnieorganicznych. Zdający:\n1) projektuje doświadczenie, którego celem\nbędzie odróżnienie skał wapiennych […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wskazanie zlewek: dla największego stężenia Ca2+ zlewki C a dla\nnajmniejszej ilości Ca2+ - B oraz napisanie poprawnych uzasadnień.\n1 pkt - poprawne wskazanie zlewki C oraz poprawne uzasadnienie.\nALBO\n1 pkt - poprawne wskazanie zlewki B oraz poprawne uzasadnienie odwołujące się do\nprocesu równowagowego zachodzącego w roztworze.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPo zakończeniu doświadczenia najwięcej jonów Ca2+ znajdowało się w roztworze\notrzymanym w zlewce (A / B / C).\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Trudno rozpuszczalny w wodzie węglan wapnia reaguje z jonami H+, a w wyniku tej reakcji\njony Ca2+ przechodzą do roztworu.\n• Trudno rozpuszczalny w wodzie węglan wapnia reaguje z HCl, tworząc chlorek wapnia -\nsól rozpuszczalną w wodzie.\n• W roztworze zachodzi reakcja:\nCaCO3 + 2H+ → Ca2++ CO2() + H2O ALBO CaCO3 + 2H3O+ → Ca2++ CO2() + 3H2O\nPo zakończeniu doświadczenia najmniej jonów Ca2+ znajdowało się w roztworze\notrzymanym w zlewce (A / B / C).\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Obecność jonów CO3\n2- w roztworze zmniejsza rozpuszczalność węglanu wapnia (przesuwa\nrównowagę procesu w stronę substratów).\n• W roztworze zachodzi reakcja: Ca2++ CO3\n2- → CaCO3, która powoduje przesuwanie\nrównowagi dysocjacji stałego węglanu wapnia w stronę substratów.\nUwaga: Elementy rozwiązania podane w nawiasach nie są wymagane.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-2)\nZmieszano 500 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o nieznanym stężeniu 𝑐\n(roztwór A) i 250 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,10 mol  dm\n_3\n(roztwór B). W temperaturze 25 C pH otrzymanego roztworu C wynosiło 12,7.\nOblicz stężenie molowe 𝒄 roztworu A wodorotlenku sodu. Przyjmij, że objętość\npowstałego roztworu jest sumą objętości użytych roztworów. Wynik podaj\nz odpowiednią jednostką.\nObliczenia:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […];\n6) wykonuje obliczenia […].\nVI. Roztwory. Zdający:\n2) wykonuje obliczenia […] z zastosowaniem\npojęć stężenie procentowe i molowe […].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A,\npoprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z jednostką.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A, ale\n• popełnienie błędów rachunkowych\nLUB\n• podanie wyniku z błędną jednostką lub bez jednostki,\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A, ale\nniewykonanie obliczeń (brak wartości stężenia roztworu A).\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\npH = 12,7 pOH = 1,3  - log[OH-] = 1,3  - log(a ∙ b) = 1 + 0,3\n[OH-] = 0,50 ∙ 10-1= 0,050 mol ∙ dm-3\ncm = n\nV  n = cm ∙ V n1 = 0,50 dm3 ∙ cm\ncm= x\nn1 = 0,5 x (mol) n2 = 0,25 (mol)\nNaOH\nH2O\n→ Na++ OH-\n[OH-] = cNaOH\n0,050 = 0,5x + 0,025\n0,5 + 0,25\n0,05 ∙ 0,75 = 0,5x + 0,025 0,0375 = 0,5x + 0,025\n0,5x = 0,0125  x = 0,025\ncm= 0,025 mol ∙ dm-3 ALBO cm= 0,03 mol ∙ dm-3\nSposób 2.\npH = 12,7 pOH = 1,3  - log[OH-] = 1,3  - log(a ∙ b) = 1 + 0,3\n[OH-] = 0,50 ∙ 10-1= 0,050 mol ∙ dm-3 [OH-] = 𝑐𝐶= 0,050 mol ∙ dm-3\nA\nB\nC\n𝑐A ∙𝑉𝐴 + 𝑐𝐵∙𝑉𝐵 = 𝑐𝐶(𝑉𝐴+ 𝑉𝐵)  𝑐A = 𝑐𝐶(𝑉𝐴+ 𝑉𝐵) - 𝑐𝐵∙𝑉𝐵\n𝑉𝐴\ncA= 0,025 mol ∙ dm-3 ALBO cA= 0,03 mol ∙ dm-3\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-1)\nW temperaturze 𝑇 sporządzono trzy bezbarwne wodne roztwory:\nI - octanu sodu (CH3COONa)\nII - kwasu octowego (CH3COOH)\nIII - wodorotlenku sodu (NaOH)\no jednakowych stężeniach molowych równych 0,01 mol  dm\n_3.\nDo identyfikacji tych roztworów wybrano dwa wskaźniki kwasowo-zasadowe: tymoloftaleinę\ni zieleń bromokrezolową. Wyniki doświadczenia przedstawiono na zdjęciach.\nUzupełnij tabelę. Wpisz wzory substancji, których wodne roztwory identyfikowano.\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje doświadczenia chemiczne […].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n4) wykonuje obliczenia z zastosowaniem\npojęć: […] pH;\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady […];\n8) uzasadnia przyczynę kwasowego\nodczynu wodnych roztworów kwasów,\nzasadowego odczynu wodnych roztworów\nniektórych wodorotlenków (zasad) […] oraz\nodczynu niektórych wodnych roztworów soli\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór i napisanie wzorów trzech substancji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRoztwór I\nRoztwór II\nRoztwór III\nWzór substancji\nNaOH\nCH3COOH\nCH3COONa","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.\nUczniowie przeprowadzili dwuetapowe doświadczenie, w którym w temperaturze pokojowej\notrzymali z metalicznego glinu wodorotlenek glinu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nWybierz i zaznacz na poniższym schemacie wzory odczynników, których użyto\npodczas doświadczenia przeprowadzonego przez uczniów.\nEtap I\nEtap II","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje doświadczenia chemiczne […].\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n7) projektuje i przeprowadza doświadczenia\npozwalające otrzymać różnymi metodami:\nwodorotlenki […] i sole […];\n8) projektuje doświadczenie, którego\nprzebieg pozwoli wykazać charakter\nchemiczny wodorotlenku (zasadowy,\namfoteryczny) […];\n9) opisuje typowe właściwości chemiczne\nkwasów, w tym zachowanie wobec metali\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór i zaznaczenie wzorów odczynników na schemacie doświadczenia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nEtap I\nEtap II","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.2. (0-2)\nZapisz w formie jonowej skróconej:\n• równanie reakcji zachodzącej w etapie I\n• równanie reakcji zachodzącej w etapie II\nopisanego doświadczenia, a następnie napisz, jakie zmiany zaobserwowano po\ndodaniu - w etapie II - nadmiaru wybranego odczynnika.\nRównania reakcji:\nEtap I:\nEtap II:\nZaobserwowane zmiany:\nwiórki glinowe\nroztwór po etapie I\nH2SO4 (aq) / NaOH (aq)\nHNO3 (stęż.) / HCl (aq, rozc.)\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje doświadczenia chemiczne […].\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n7) projektuje doświadczenia pozwalające\notrzymać różnymi metodami wodorotlenki\n[…];\n8) […] projektuje doświadczenie, którego\nprzebieg pozwoli wykazać charakter\nchemiczny wodorotlenku […]; pisze\nodpowiednie równania reakcji\npotwierdzające charakter chemiczny\nwodorotlenków […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równań reakcji i napisanie poprawnych\nobserwowanych zmian.\n1 pkt - poprawne napisanie równań reakcji i niepoprawne napisanie obserwowanych zmian.\nLUB\n1 pkt - poprawne napisanie jednego z równań reakcji i poprawne napisanie obserwowanych\nzmian.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nEtap I: 2Al + 6H+ → 2Al3+ + 3H2 ALBO 2Al + 6H3O+ → 2Al3+ + 3H2 + 6H2O\nEtap II: Al3+ + 3OH- → Al(OH)3\nPrzykładowe zaobserwowane zmiany:\n• Osad wodorotlenku zaniknie (i powstanie klarowny roztwór).\n• Osad Al(OH)3 roztworzy się (w nadmiarze NaOH i powstanie klarowny roztwór).\n• Osad się rozpuści (w nadmiarze NaOH i powstanie klarowny roztwór).\n• Powstający (początkowo) osad zaniknie (i powstanie klarowny roztwór).\n• Powstaje biały osad, który roztwarza się / rozpuszcza się w nadmiarze (roztworu) NaOH.\nwiórki glinowe\nroztwór po etapie I\nH2SO4 (aq) / NaOH (aq)\nHNO3 (stęż.) / HCl (aq, rozc.)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwaga 1.: Elementy rozwiązania podane w nawiasach nie są wymagane.\nUwaga 2.: Odpowiedź, w której zdający pisze równanie strącania osadu, a następnie\nrównanie roztwarzania osadu, należy uznać za poprawną.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nMetaliczny cynk roztwarza się w alkalicznych roztworach zawierających aniony\nazotanowe(V) zgodnie ze schematem:\nZn + NO3\n- + OH-+ H2O → Zn(OH)4\n2- + NH3","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nNapisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych\nelektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie procesu redukcji zachodzącego\npodczas tej reakcji. Uwzględnij środowisko reakcji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n2) wskazuje […] proces […] redukcji w podanej\nreakcji;\n4) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków\nw jonie […] związku nieorganicznego […];\n5) stosuje zasady bilansu elektronowo-\n-jonowego - dobiera współczynniki\nstechiometryczne w schematach reakcji\nutleniania-redukcji (w formie […] jonowej).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania procesu redukcji -\nz uwzględnieniem środowiska reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNO3\n- + 6H2O + 8e- → NH3 + 9OH-","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nDobierz i uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.\nZn + NO3\n- + OH-+ H2O → Zn(OH)4\n2- + NH3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nV. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n2) wskazuje […] proces […] redukcji w podanej\nreakcji;\n4) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków\nw jonie […] związku nieorganicznego […];\n5) stosuje zasady bilansu elektronowo-\n-jonowego - dobiera współczynniki\nstechiometryczne w schematach reakcji\nutleniania-redukcji (w formie […] jonowej).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne dobranie współczynników stechiometrycznych w schemacie reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n4 Zn + (1) NO3\n- + 7 OH-+ 6 H2O → 4 Zn(OH)4\n2- + (1) NH3\nUwaga: Elementy rozwiązania podane w nawiasach nie są wymagane.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-2)\nZbudowano ogniwo przedstawione na poniższym rysunku.\nSiła elektromotoryczna tego ogniwa w warunkach standardowych była równa 0,565 V.\nNapisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie reakcji, która zachodzi\nw pracującym ogniwie. Napisz schemat tego ogniwa.\nObliczenia:\nRównanie reakcji:\nSchemat ogniwa:\nanoda\nkatoda\nklucz elektrolityczny\nN\nA\ngalwanometr\nMen+\nBi3+\nMe\nBi\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 24.-25.\nW reakcjach substytucji na świetle względna reaktywność atomów wodoru połączonych\nz atomami węgla o różnej rzędowości wskazuje, że najłatwiej ulega podstawieniu atom\nwodoru związany z atomem węgla o najwyższej rzędowości. Ilości poszczególnych\nproduktów zależą od liczby atomów wodoru o określonej rzędowości oraz od ich\nreaktywności i są zwykle podawane w przeliczeniu na jeden atom wodoru jako\ntzw. współczynnik reaktywności. Względna ilość produktu reakcji substytucji jest iloczynem\nliczby atomów wodoru o określonej rzędowości i ich współczynnika reaktywności.\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIX. Elektrochemia. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: półogniwo, anoda,\nkatoda, ogniwo galwaniczne, klucz\nelektrolityczny, potencjał standardowy\npółogniwa, szereg elektrochemiczny, SEM;\n2) pisze równania reakcji zachodzących na\nelektrodach (na katodzie i anodzie) ogniwa\ngalwanicznego o danym schemacie […];\npisze schemat tego ogniwa.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie równania reakcji i schematu ogniwa.\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji i niepoprawne napisanie schematu ogniwa.\nALBO\n1 pkt - niepoprawne napisanie równania reakcji i poprawne napisanie schematu ogniwa.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie reakcji: 2Bi3+ + 3Ni → 2Bi + 3Ni2+\nSchemat ogniwa: (-) Ni I Ni2+ II Bi3+ I Bi (+)\nUwaga 1.: Elementy rozwiązania podane w nawiasach nie są wymagane.\nUwaga 2.: Zapisy w polu na obliczenia nie podlegają ocenie.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-2)\nDla reakcji monochlorowania w temperaturze pokojowej współczynniki reaktywności atomów\nwodoru wynoszą odpowiednio:\nAtom wodoru związany z atomem węgla\ntrzeciorzędowym\ndrugorzędowym\npierwszorzędowym\nwspółczynnik\nreaktywności\n5,0\n3,8\n1,0\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.\nW wyniku reakcji monochlorowania na świetle jednego z alkanów o wzorze sumarycznym\nC4H10 otrzymano dwie izomeryczne monochloropochodne: 64 % izomeru A i 36 %\nizomeru B.\nNa podstawie obliczeń ustal, który alkan poddano reakcji monochlorowania\nna świetle, a następnie napisz jego nazwę systematyczną.\nObliczenia:\nNazwa systematyczna alkanu:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n2) stosuje pojęcia: […] rzędowość\nw związkach organicznych, izomeria\nkonstytucyjna […].\nXIII. Węglowodory. Zdający:\n1) podaje nazwy systematyczne\nwęglowodorów (alkanu […] do 10 atomów\nwęgla w cząsteczce […]) […];\n2) ustala rzędowość atomów węgla\nw cząsteczce węglowodoru;\n3) opisuje właściwości chemiczne alkanów\nna przykładzie reakcji: […] substytucji\natomu […] wodoru przez atom […] chloru\nalbo bromu przy udziale światła […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia organicznego substratu\nreakcji monochlorowania - sprawdzenie procentowej zawartości izomerów dla\nwęglowodorów o wzorze C4H10, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie wzoru\nwęglowodoru poddanego monochlorowaniu oraz napisanie poprawnej nazwy\nsystematycznej.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia organicznego substratu\nreakcji monochlorowania, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku.\nLUB\n• brak nazwy węglowodoru.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\nIstnieją dwa węglowodory o wzorze C4H10:\n1. n-butan: CH3CH2CH2CH3\n2. 2-metylopropan: CH3CH(CH3)CH3\nW reakcji monochlorowania na świetle każdego z nich mogą powstać 2 izomeryczne\nmonochloropochodne, więc można wykonać obliczenia tylko dla jednego z izomerów C4H10\ni na tej podstawie potwierdzić lub odrzucić tezę o chlorowaniu danego izomeru. Można\nrównież wykonać obliczenia dla obu izomerów węglowodoru o wzorze C4H10 i wyciągnąć\nwniosek.\nSposób 1.\nMonochlorowanie n-butanu prowadzi do otrzymania:\nNazwa\nmonochloropochodnej\nWzględna ilość produktu\n(liczba atomów  współczynnik reaktywności)\n1-chlorobutan\n6  1,0 = 6,0\n2-chlorobutan\n4  3,8 = 15,2\nIlość monochloropochodnych w procentach:\n21,2 - 100 %\n6,0 - x\nx = 28,3 % 1-chlorobutanu oraz 71,7 % 2-chlorobutanu.\nŻadna z otrzymanych izomerycznych monochloropochodnych n-butanu nie spełnia warunku\nzadania - chlorowaniu został poddany 2-metylopropan.\nNazwa systematyczna alkanu: 2-metylopropan ALBO metylopropan\nSposób 2.\nMonochlorowanie 2-metylopropanu prowadzi do otrzymania:\nNazwa\nmonochloropochodnej\nWzględna ilość produktu\n(liczba atomów  współczynnik reaktywności)\n2-chloro-2-metylopropan\n1  5,0 = 5,0\n1-chloro-2-metylopropan\n9  1,0 = 9,0\nIlość monochloropochodnych w procentach:\n14,0 - 100 %\n5,0 - x\nx = 35,7 %  36 % 2-chloro-2-metylopropanu oraz 64 % 1-chloro-2-metylopropanu\n2-chloro-2-metylopropan spełnia warunek zadania - chlorowaniu został poddany\n2-metylopropan.\nNazwa systematyczna alkanu: 2-metylopropan ALBO metylopropan\nSposób 3.\n1. Monochlorowanie n-butanu prowadzi do otrzymania:\nNazwa\nmonochloropochodnej\nWzględna ilość produktu\n(liczba atomów  współczynnik reaktywności)\n1-chlorobutan\n6  1,0 = 6,0\n2-chlorobutan\n4  3,8 = 15,2\nIlość monochloropochodnych w procentach:\n21,2 - 100 %\n6,0 - x x = 28,3 % 1-chlorobutanu oraz 71,7 % 2-chlorobutanu.\n2. Monochlorowanie 2-metylopropanu prowadzi do otrzymania:\nNazwa\nmonochloropochodnej\nWzględna ilość produktu\n(liczba atomów  współczynnik reaktywności)\n2-chloro-2-metylopropan\n1  5,0 = 5,0\n1-chloro-2-metylopropan\n9  1,0 = 9,0\nIlość monochloropochodnych w procentach:\n14,0 - 100 %\n5,0 - x x = 35,7 %  36 % 2-chloro-2-metylopropanu oraz 64 % 1-chloro-2-metylopropanu\nNazwa systematyczna węglowodoru: 2-metylopropan ALBO metylopropan\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.:","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"25","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.\nPodobny szereg reaktywności 3 > 2 > 1 dla monobromowania alkanów wyraża się\nstosunkiem znacznie większych liczb. Dla reakcji monobromowania w temperaturze 127 C\nwspółczynniki reaktywności atomów wodoru wynoszą odpowiednio:\nAtom wodoru związany z atomem węgla\ntrzeciorzędowym\ndrugorzędowym\npierwszorzędowym\nwspółczynnik\nreaktywności\n1600\n82\n1,0\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/25.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"25.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.1. (0-1)\nNapisz:\nliczbę różnych monobromopochodnych będących izomerami konstytucyjnymi,\nktóre można otrzymać w reakcji monobromowania 2-metylopentanu na świetle\nnazwę systematyczną tej monobromopochodnej, która powstaje z największą\nwydajnością.\nLiczba monobromopochodnych:\nNazwa systematyczna:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […];\n2) ocenia wiarygodność uzyskanych\ndanych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n2) stosuje pojęcia: […] rzędowość\nw związkach organicznych, izomeria\nkonstytucyjna […].\nXIII. Węglowodory. Zdający:\n1) […] podaje nazwy systematyczne\nfluorowcopochodnych węglowodorów […];\n2) ustala rzędowość atomów węgla\nw cząsteczce węglowodoru;\n3) opisuje właściwości chemiczne alkanów na\nprzykładzie reakcji: […] substytucji atomu […]\nwodoru przez atom […] bromu przy udziale\nświatła […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie liczby monobromochodnych i nazwy systematycznej związku\npowstającego z największą wydajnością.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nLiczba monobromopochodnych: 5\nNazwa systematyczna: 2-bromo-2-metylopentan","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-25.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/25.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"25.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego główny produkt reakcji monobromowania 2,3-dimetylobutanu\nw temperaturze 𝟏𝟐𝟕 𝐂 jest praktycznie jedynym produktem tej reakcji.\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n2) stosuje pojęcia: […] rzędowość\nw związkach organicznych, izomeria\nkonstytucyjna […].\nXIII. Węglowodory. Zdający:\n1) […] podaje nazwy systematyczne\nfluorowcopochodnych węglowodorów […];\n2) ustala rzędowość atomów węgla\nw cząsteczce węglowodoru;\n3) opisuje właściwości chemiczne alkanów na\nprzykładzie reakcji: […] substytucji atomu […]\nwodoru przez atom […] bromu przy udziale\nświatła […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• W przypadku reakcji monobromowania współczynnik reaktywności dla atomu wodoru\nzwiązanego z trzeciorzędowym atomem węgla jest na tyle wysoki, że bez prowadzenia\nobliczeń można stwierdzić, że powstanie najwięcej tego izomeru, w którym podstawiony\nzostanie atom wodoru związany z tym atomem węgla.\n• Dla reakcji monobromowania współczynnik reaktywności dla atomu wodoru związanego\nz trzeciorzędowym atomem węgla jest bardzo wysoki.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-25.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"26","points":4,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-4)\nPróbkę pewnego związku organicznego A o masie 4,4 g spalono w tlenie i otrzymano\nwyłącznie 8,8 g tlenku węgla(IV) oraz 3,6 g wody. Stwierdzono, że:\nłańcuch węglowy cząsteczki tego związku jest nierozgałęziony\nten związek w roztworze wodnym dysocjuje z odszczepieniem jonu wodorowego\ncałkowite spalenie 0,05 mol tego związku wymaga użycia 0,25 mol tlenu.\nUstalono także, że związki umownie oznaczone literami X i Y są\nizomerami związku organicznego A. Związek X jest kwasem\nkarboksylowym. Cząsteczki związku Y o nierozgałęzionym łańcuchu\nwęglowym nie są chiralne, a wynik reakcji tego związku z odczynnikiem\nTrommera przedstawiono na zdjęciu. Związek Y może brać udział\nw reakcjach estryfikacji.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) opisanego związku organicznego A oraz wzory\npółstrukturalne (grupowe) związków X i Y.\nObliczenia:\nWzór związku organicznego A:\nMCHP-R0_100\nWzór związku X\nWzór związku Y","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-4)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna.\nZdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […];\n2) […] oblicza masę molową związków\nchemicznych ([…] organicznych) o podanych\nwzorach lub nazwach;\n4) ustala wzór empiryczny i rzeczywisty\nzwiązku chemicznego ([…] organicznego) na\npodstawie jego składu (wyrażonego np.\nw procentach masowych) i masy molowej;\n6) wykonuje obliczenia […] dotyczące: liczby\nmoli oraz mas substratów i produktów […].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia […]\nutlenianie, redukcja.\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n1) na podstawie […] opisu budowy lub\nwłaściwości fizykochemicznych klasyfikuje\ndany związek chemiczny do: […] związków\njednofunkcyjnych ([…] aldehydów […] kwasów\nkarboksylowych […]) […];\n2) stosuje pojęcia: […] izomeria konstytucyjna\n(szkieletowa, położenia, grup funkcyjnych),\nstereoizomeria ([…] izomeria optyczna) […];\n3) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne\n(grupowe) izomerów konstytucyjnych\no podanym wzorze sumarycznym […].\nXIV. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n3) opisuje właściwości chemiczne alkoholi na\nprzykładzie […] zachowania wobec […]\nkwasów karboksylowych.\nXV. Związki karbonylowe - aldehydy i ketony.\nZdający:\n3) […] na podstawie wyników doświadczenia\nklasyfikuje substancję do aldehydów lub\nketonów […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n4 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu\na szukanym wzorem elementarnym, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie wzoru\nempirycznego związku A, podanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego)\nzwiązku A oraz podanie dwóch poprawnych wzorów półstrukturalnych (grupowych)\nopisanych związków X i Y.\n3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu\na szukanym wzorem elementarnym, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie wzoru\nempirycznego związku A, podanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego)\nzwiązku A oraz podanie jednego poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego)\nopisanych związków X lub Y.\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu\na szukanym wzorem elementarnym, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie wzoru\nempirycznego związku A oraz podanie poprawnego wzoru półstrukturalnego\n(grupowego) związku A.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu\na szukanym wzorem elementarnym, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie wzoru\nempirycznego związku A.\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukanym wzorem elementarnym, ale popełnienie błędów\nrachunkowych lub błędów nieuwagi, które w konsekwencji mogą doprowadzić do\npodania niepoprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowy) związku A\n0 pkt - rozwiązanie błędne albo brak rozwiązania.\nUwaga: Niepodanie przez zdającego wzoru empirycznego związku A przy wykonywaniu\nobliczeń i poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego związku A nie skutkuje\nutratą punktu.\nUwaga: Zastosowanie niepoprawnej metody rozwiązania zadania rachunkowego albo brak\nrozwiązania zadania rachunkowego powoduje utratę 4 punktów.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1\n44 g CO2 ---- 12 g C\n8,8 g CO2 ---- x  x = 2,4 g C\n18 g H2O ---- 2 g H\n3,6 g H2O ---- y  y = 0,4 g H\n4,4 g - (2,4 g + 0,4 g) = 1, 6 g  masa tlenu\nStosunek liczb moli:\nO\nH\nC\n:\n:\nn\nn\nn\n1\n:\n4\n:\n2\n1,0\n:\n4,0\n:\n2,0\n16\n6,1\n:\n1\n4,0\n:\n12\n4,2\nWzór empiryczny: C2H4O\nWzór półstrukturalny (grupowy) związku A: CH3CH2CH2COOH\nWzór związku X: CH3CH(CH3)COOH\nWzór związku Y: CH2(OH)CH2CH2CHO\nSposób 2.\n𝐶𝑥𝐻𝑦𝑂𝑧 + 4𝑥 + 𝑦 - 2𝑧\n4\n𝑂2 → 𝑥𝐶𝑂2 + 𝑦\n2 𝐻2𝑂\n𝑛𝐶𝑂2 = 8,8 𝑔\n44 𝑔\n𝑚𝑜𝑙\n= 0,2 𝑚𝑜𝑙 𝑛𝐻2𝑂= 3,6 𝑔\n18 𝑔\n𝑚𝑜𝑙\n= 0,2 𝑚𝑜𝑙\n𝑦\n2 = 0,2 ⇒ 𝑦= 0,1 𝑚𝑜𝑙\n4𝑥 + 𝑦 - 2𝑧\n4\n= 0,25 ⇒ 𝑧= 0,1 𝑚𝑜𝑙\nStosunek liczb moli:\nO\nH\nC\n:\n:\nn\nn\nn\n0,2 : 0,4 : 0,1 = 2 : 4 : 1\nWzór empiryczny: C2H4O\nWzór półstrukturalny (grupowy) związku A: CH3CH2CH2COOH\nWzór związku X: CH3CH(CH3)COOH\nWzór związku Y: CH2(OH)CH2CH2CHO","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.\nWzory szkieletowe związków organicznych odzwierciedlają kształt łańcucha węglowego.\nW tych wzorach pomija się symbole atomów węgla i połączonych z nimi atomów wodoru,\na szkielet węglowy rysuje się jako linię łamaną i zaznacza - występujące w cząsteczce -\nwiązania wielokrotne. Zapisuje się symbole podstawników innych niż wodór oraz wzory grup\nfunkcyjnych. Niekiedy, w celu jednoznacznej interpretacji wzoru, uwzględnia się w nich atom\nwęgla.\nPoniżej przedstawiono wzór witaminy A (retinolu):\na\nOH\nCH3\nCH3\nC\nH3\nCH2\nCH3\nCH3\nNa podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Wrocław 2016.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.1. (0-2)\nUzupełnij tabelę. Wpisz formalny stopień utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3)\norbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą a w cząsteczce witaminy A\n(retinolu) oraz liczbę wszystkich wiązań 𝝅 w tej cząsteczce.\nStopień utlenienia\natomu węgla\noznaczonego literą a\nTyp hybrydyzacji orbitali\nwalencyjnych atomu węgla\noznaczonego literą a\nLiczba wiązań 𝜋\nw cząsteczce witaminy A\n(retinolu)\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […];\n3) konstruuje […] tabele […] na podstawie\ndostępnych informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n4) rozpoznaje typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3)\norbitali walencyjnych atomu centralnego\nw cząsteczkach związków […] organicznych;\n5) określa typ wiązania (σ i π)\nw cząsteczkach związków […] organicznych.\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia […];\n4) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków\nw […] cząsteczce związku […] organicznego.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie stopnia utlenienia i typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla\noraz poprawne napisanie liczby wiązań 𝜋 w cząsteczce retinolu.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch komórek w tabeli:\n• napisanie stopnia utlenienia i typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla\nALBO\n• napisanie stopnia utlenienia i poprawne napisanie liczby wiązań 𝜋 w cząsteczce\nretinolu\nALBO\n• napisanie typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla i poprawne napisanie liczby\nwiązań 𝜋 w cząsteczce retinolu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nStopień utlenienia\natomu węgla\noznaczonego literą a\nTyp hybrydyzacji orbitali\nwalencyjnych atomu węgla\noznaczonego literą a\nLiczba wiązań 𝜋 w cząsteczce\nwitaminy A (retinolu)\n-I\nsp3\n5","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.2. (0-1)\nWitamina A (retinol) to substancja niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu.\nJej źródłem są m.in. estry - związki takie jak palmitynian czy octan retinylu. Z tych estrów\npowstaje retinol, który ulega kolejnym przemianom. Na schemacie przedstawiono wybrane\netapy metabolizmu witaminy A w komórkach.\nestry retinylu\nretinol\nO\nCH3\nCH3\nC\nH3\nCH3\nCH3\nC\nO\nR\nOH\nCH3\nCH3\nC\nH3\nCH2\nCH3\nCH3\nCH3\nCH3\nC\nH3\nCOOH\nCH3\nCH3\nCH3\nCH3\nC\nH3\nCHO\nCH3\nCH3\nkwas retinowy\nretinal\nNa podstawie: M. Zasada, A. Adamczyk, Witamina A. Budowa i mechanizm działania, „Kosmetologia Estetyczna”\n2018, nr 5, vol. 7.\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo\nF - jeśli jest fałszywe.\n1.\nPodczas etapu I, w którym powstaje retinol, zachodzi hydroliza estrów.\nP\nF\n2.\nW etapie III 1 mol retinalu oddaje 2 mol elektronów.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] utleniacz, reduktor\n[…].\nXVII. Estry i tłuszcze. Zdający:\n1) opisuje strukturę cząsteczek estrów\ni wiązania estrowego;\n3) […] porównuje przebieg hydrolizy estrów\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nPodczas etapu I, w którym powstaje retinol, zachodzi hydroliza estrów.\nP\n2.\nW etapie III 1 mol retinalu oddaje 2 mol elektronów.\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27.3","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.3. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz i zaznacz odpowiedź A albo B oraz uzasadnienie 1., 2. albo 3.\nRetinol i retinal\nA.\nsą\nwzględem siebie izomerami,\nponieważ ich cząsteczki\n1.\nnie różnią się wzorami\nsumarycznymi.\n2.\nnie różnią się liczbą atomów węgla.\nB.\nnie są\n3.\nróżnią się wzorami sumarycznymi.\netap I\netap II\netap III\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n2) stosuje pojęcia: […] izomeria\nkonstytucyjna (szkieletowa, położenia, grup\nfunkcyjnych), stereoizomeria […];\nrozpoznaje i klasyfikuje izomery.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dokończenia zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB3","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"28","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.\nEstry można otrzymać w reakcji alifatycznych chlorowcopochodnych z solami kwasów\nkarboksylowych. Poniżej przedstawiono mechanizm reakcji - zachodzącej w obecności\njodków - między pierwszorzędowym halogenkiem alkilowym a anionem karboksylanowym:\nNa podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2005.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/28.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"28.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.1. (0-1)\nNapisz sumaryczne równanie reakcji anionu octanowego z 1-chlorobutanem. Zastosuj\nwzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXVII. Estry i tłuszcze. Zdający:\n1) opisuje strukturę cząsteczek estrów\ni wiązania estrowego.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH3\nCH2\nCH2\nCH2\nCl +\nC\nH3\nCOO\nC\nH3\nC\nO\nO\nCH2\nCH2\nCH2 CH3 + Cl","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-28.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/28.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"28.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych\nw każdym nawiasie.\nOpisane przemiany, w których udział biorą alifatyczne chlorowcopochodne i sole kwasów\nkarboksylowych, są reakcjami (addycji / substytucji). Anion jodkowy pełni funkcję\nkatalizatora i jego obecność skutkuje (obniżeniem / podwyższeniem) energii aktywacji oraz\nwzrostem (szybkości / wydajności) reakcji w porównaniu do reakcji prowadzonej bez jego\nudziału.\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 29.-31.\nPrzeciwutleniacze i konserwanty to ważne dodatki do żywności. Przeciwutleniacze zawierają\nw swoich cząsteczkach takie elementy budowy, które mogą ulegać utlenianiu, dzięki czemu\nzapobiegają utlenianiu innych substancji. Z kolei działanie konserwantów polega na\ndezaktywacji enzymów oraz na zahamowaniu rozwoju drobnoustrojów. Jako konserwantów\nmożna używać kwasu sorbowego oraz jego soli, sorbinianów: sodu, potasu, wapnia. Wzór\nkwasu sorbowego podano poniżej:\nC\nH\nCH\nC\nH3\nC\nH\nCOOH\nCH\nW tabeli zebrano wybrane właściwości fizykochemiczne kwasu sorbowego i sorbinianiu\npotasu.\nWłaściwość\nKwas sorbowy\nSorbinian potasu\nbarwa i stan skupienia\nbiałe ciało stałe\nbiałe ciało stałe\ntemperatura topnienia, °C\n134,5\n270 (rozkład)\ntemperatura wrzenia, °C\n228 (rozkład)\nrozpuszczalność w wodzie, g/100 g; 25°C\nok. 0,17\nok. 58,5\nWartość 𝐾a dla kwasu sorbowego wynosi 1,7 ∙10\n_5.\nNa podstawie: Z.E. Sikorski (red.), Chemia żywności, Warszawa 2007\noraz W. Grajek (red.), Przeciwutleniacze w żywności, Warszawa 2007.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIV. Kinetyka i statyka chemiczna.\nEnergetyka reakcji chemicznych. Zdający:\n1) definiuje […] szybkość reakcji (jako\nzmianę stężenia reagenta w czasie);\n2) przewiduje wpływ: […] obecności\nkatalizatora […] na szybkość reakcji […];\n4) stosuje pojęcia: […] energia aktywacji\ndo opisu efektów energetycznych\nprzemian […];\n5) porównuje wartość energii aktywacji\nprzebiegającej z udziałem i bez udziału\nkatalizatora.\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n7) klasyfikuje reakcje związków\norganicznych ze względu na typ procesu\n(addycja, eliminacja, substytucja […]) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nOpisane przemiany, w których udział biorą alifatyczne chlorowcopochodne i sole kwasów\nkarboksylowych, są reakcjami (addycji / substytucji). Anion jodkowy pełni funkcję\nkatalizatora i jego obecność skutkuje (obniżeniem / podwyższeniem) energii aktywacji oraz\nwzrostem (szybkości / wydajności) reakcji w porównaniu do reakcji prowadzonej bez jego\nudziału.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-28.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (0-1)\nRozstrzygnij, czy kwas sorbowy może pełnić funkcję przeciwutleniacza.\nW uzasadnieniu odwołaj się do elementów budowy cząsteczki kwasu.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) Stosuje pojęcia […] utleniacz, reduktor\n[…].\nXIII. Węglowodory. Zdający:\n4) opisuje właściwości chemiczne alkenów\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: TAK, (kwas sorbowy może pełnić rolę przeciwutleniacza).\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W cząsteczce kwasu sorbowego znajdują się wiązania podwójne między atomami węgla.\n• Kwas sorbowy należy do związków nienasyconych (lub nienasyconych kwasów\nkarboksylowych).","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (0-2)\nKwas sorbowy jest najczęściej stosowany do konserwacji margaryn i innych tłuszczów,\nrzadziej - do konserwacji win, cydrów i napojów, które konserwuje się sorbinianami.\nWskaż cechy budowy i właściwości fizykochemiczne kwasu sorbowego oraz jego soli,\nktóre powodują, że te substancje służą jako konserwanty odpowiednich produktów\nżywnościowych. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym\nnawiasie.\n1) Do konserwacji margaryn i innych tłuszczów wybierany jest częściej kwas sorbowy,\nponieważ jego cząsteczki zawierają fragmenty (polarne / niepolarne).\n2) Do konserwacji win, cydrów i napojów używa się sorbinianów zamiast kwasu sorbowego,\nponieważ ze względu na budowę jonową te sole wykazują (większą / mniejszą) od kwasu\nsorbowego rozpuszczalność w wodzie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania […]; wskazuje te cząsteczki […],\nktóre są polarne […].\nXIII. Węglowodory. Zdający:\n4) opisuje właściwości chemiczne alkenów\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniającą powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\n1) Do konserwacji margaryn i innych tłuszczów wybierany jest częściej kwas sorbowy,\nponieważ jego cząsteczki zawierają fragmenty (polarne / niepolarne).\n2) Do konserwacji win, cydrów i napojów używa się sorbinianów zamiast kwasu sorbowego,\nponieważ ze względu na budowę jonową te sole wykazują (większą / mniejszą) od\nkwasu sorbowego rozpuszczalność w wodzie.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/31","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (0-1)\nWybierz i zaznacz nazwę odczynnika, który wprowadzony w postaci roztworu pozwoli\nodróżnić wodny roztwór kwasu sorbowego i wodny roztwór sorbinianu potasu\no jednakowych stężeniach. Odpowiedź uzasadnij.\nbrom fenoloftaleina\nUzasadnienie:\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 32.-33.\nKwas pantotenowy wchodzi w skład witaminy B5. Jego wzór chemiczny przedstawiono\nponiżej:\nCH2OH\nC\nCH3\nCH\nC\nO\nNH\nCH2\nCH2\nCOOH\nC\nH3\nOH\nKwas pantotenowy może ulegać hydrolizie zasadowej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady […];\n8) uzasadnia przyczynę […] odczynu\nniektórych wodnych roztworów soli […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór odczynnika i poprawne uzasadnienie wyboru.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nbrom fenoloftaleina\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W roztworze sorbinianu fenoloftaleina zabarwi się na różowo (malinowo) - jego odczyn\njest zasadowy, (a w roztworze kwasu nie będzie zmiany barwy powstałej mieszaniny bo\nroztwór ma odczyn kwasowy).\n• Wodny roztwór sorbinianu potasu ma odczyn zasadowy, a kwasu sorbowego - nie (tylko\nw roztworze sorbinianu fenoloftaleina się zabarwi).\n• Brom odbarwi się w obu roztworach, ponieważ kwas sorbowy i sorbinian potasu są\nzwiązkami nienasyconymi.\nUwaga: Uzasadnienie powinno odnosić się do różnicy we właściwościach albo do\npodobieństwa w budowie cząsteczek.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/32","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"32","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (0-1)\nUzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał w formie jonowej skróconej\nrównanie hydrolizy zasadowej kwasu pantotenowego. Zastosuj wzory półstrukturalne\n(grupowe) lub uproszczone związków organicznych.\n+ 2OH\n+ + H2O\nCH2OH\nC\nCH3\nCH\nC\nO\nNH\nCH2\nCH2\nCOOH\nC\nH3\nOH","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nXVIII) Związki organiczne zawierające\nazot. Zdający:\n14) opisuje przebieg hydrolizy […], rysuje\nwzory […] aminokwasów powstających\nw wyniku hydrolizy […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji - poprawne uzupełnienie schematu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n+ 2OH\n+ + H2O\nCH2OH\nC\nCH3\nCH\nC\nO\nNH\nCH2\nCH2\nCOOH\nC\nH3\nOH\nCH2OH\nC\nCH3\nCH\nC\nO\nO-\nC\nH3\nOH\nN\nH2\nCH2 CH2\nC\nO-\nO","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/33","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"33","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (0-1)\nRozstrzygnij, czy cząsteczka kwasu pantotenowego jest chiralna. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje\ndo rozwiązywania problemów chemicznych\n[…].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n5) wyjaśnia zjawisko izomerii optycznej;\nwskazuje centrum stereogeniczne\n(asymetryczny atom węgla) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Tak, (cząsteczka kwasu pantotenowego jest chiralna).\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Cząsteczka w swojej strukturze ma jeden asymetryczny atom węgla (związany z czterema\nróżnymi podstawnikami).\n• Cząsteczka ma centrum stereogeniczne.\n• W cząsteczce brak elementów symetrii.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/34","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"34","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34.\nNomex to polimer stosowany do produkcji materiałów o wysokiej odporności mechanicznej\ni termicznej. Fragment jego łańcucha przedstawiono poniżej:\nNH\nNH\nC\nC\nNH\nNH\nC\nO\nO\nO\nC\nO","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/34.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"34.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34.1. (0-1)\nMonomery, z których można otrzymać nomex, różnią się charakterem kwasowo-zasadowym.\nUzupełnij tabelę. Narysuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone dwóch\nmonomerów, z których można otrzymać ten polimer.\nWzór monomeru o charakterze\nzasadowym\nWzór monomeru o charakterze\nkwasowym","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną.\nXIII. Węglowodory. Zdający:\n7) ustala wzór monomeru, z którego został\notrzymany polimer o podanej strukturze […].\nXVIII. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n1) opisuje budowę amin […];\n8) pisze równania reakcji hydrolizy amidów\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne narysowanie dwóch wzorów - monomeru o charakterze zasadowym oraz\nmonomeru o charakterze kwasowym.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór monomeru\no charakterze zasadowym\nWzór monomeru\no charakterze kwasowym\nN\nH2\nNH2\nHOOC\nCOOH","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-34.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/34.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"34.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34.2. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w każdym\nnawiasie.\nNomex otrzymuje się w wyniku polimeryzacji (łańcuchowej / kondensacyjnej). W tej\nprzemianie (wydziela się / nie wydziela się) produkt uboczny.\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną.\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n7) klasyfikuje reakcje związków\norganicznych ze względu na typ procesu\n([…] kondensacja) […]; pisze odpowiednie\nrównania reakcji.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNomex otrzymuje się w wyniku polimeryzacji (łańcuchowej / kondensacyjnej).\nW przemianie tej (wydziela się / nie wydziela się) produkt uboczny.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-34.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/35","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"35","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35. (0-1)\nPoniższe wzory ilustrują budowę dwóch monosacharydów:\nO\nH\nH\nH\nO\nH\nH\nOH\nH\nOH\nOH\nOH\nCH2OH\nCH2OH\nO\nO\nH\nH\nO\nH\nH\nH\nOH\nPrzeprowadzono dwuetapowe doświadczenie. W pierwszym etapie do probówek\nzawierających oddzielnie wodne roztwory monosacharydów dodano wodny roztwór\nsiarczanu(VI) miedzi(II), a następnie - nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu.\nZawartości probówek dokładnie wymieszano. W drugim etapie doświadczenia zawartości\nobu probówek ogrzano.\nNa fotografiach pokazano wygląd zawartości dwóch probówek (A-B).\nA\nB\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo\nF - jeśli jest fałszywe.\n1.\nCząsteczki obu monosacharydów mają w swojej strukturze więcej niż\njedną grupę wodorotlenową i w reakcji z Cu(OH)2 tworzą klarowne\nroztwory przedstawione na fotografii B.\nP\nF\n2.\nOpisane monosacharydy w roztworze o odczynie zasadowym odznaczają\nsię właściwościami redukującymi, więc po drugim etapie doświadczenia\nw obu probówkach powstają mieszaniny, których wygląd przedstawiono\nna fotografii A.\nP\nF\nMCHP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Zadanie 35. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje […] doświadczenia chemiczne\n[…] formułuje […] wyjaśnienia.\nXIX. Cukry. Zdający:\n2) […] wykazuje, że cukry proste należą do\npolihydroksyaldehydów lub\npolihydroksyketonów […];\n3) projektuje […] doświadczenie, którego\nwynik potwierdzi właściwości redukujące\nnp. glukozy; projektuje […] doświadczenie,\nktórego wynik potwierdzi obecność grup\nhydroksylowych w cząsteczce\nmonosacharydu […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nCząsteczki obu monosacharydów mają w swojej strukturze więcej niż\njedną grupę wodorotlenową i w reakcji z Cu(OH)2 tworzą klarowne\nroztwory przedstawione na fotografii B.\nP\n2.\nOpisane monosacharydy w roztworze o odczynie zasadowym odznaczają\nsię właściwościami redukującymi, więc po drugim etapie doświadczenia\nw obu probówkach powstają mieszaniny, których wygląd przedstawiono\nna fotografii A.\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}