{"paper":{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":56,"source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-2)\nWpisz do tabeli symbole chemiczne pierwiastków X i E, numer grupy i symbol bloku\nkonfiguracyjnego, do których należy każdy z pierwiastków.\nSymbol\npierwiastka\nNumer\ngrupy\nSymbol bloku\nkonfiguracyjnego\npierwiastek X\npierwiastek E","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli - podanie w odpowiedniej kolejności\nsymboli pierwiastków X i E oraz dla każdego z nich: numeru grupy i symbolu bloku\nkonfiguracyjnego.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli - podanie symbolu pierwiastka,\nnumeru grupy i symbolu bloku konfiguracyjnego dla pierwiastka X albo E.\nALBO\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli - podanie symboli pierwiastków\ni numerów grup albo symboli pierwiastków i symboli bloków konfiguracyjnych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nSymbol pierwiastka\nNumer grupy\nSymbol bloku\nkonfiguracyjnego\npierwiastek X\nSe LUB selen\n16 ALBO XVI ALBO\nszesnasta\np\npierwiastek E\nCr LUB chrom\n6 ALBO VI ALBO szósta\nd","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nPierwiastki X i E mogą przyjmować w związkach chemicznych różne stopnie utlenienia.","answer":null,"answer_text":"P","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nNapisz najwyższy i najniższy stopień utlenienia, jaki może przyjmować pierwiastek X\nw związkach chemicznych.\nNajwyższy stopień utlenienia:\nNajniższy stopień utlenienia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie najwyższego i najniższego stopnia utlenienia selenu\nw związkach chemicznych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNajwyższy stopień utlenienia: (+)VI\nNajniższy stopień utlenienia: -II","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nPrzeprowadzono doświadczenie, którego wynik przedstawiono w tabeli. Znakiem +\noznaczono te układy, w których zaobserwowano objawy reakcji.\nNaOH (aq)\nHCl (aq)\nH2O\nTlenek I\nTlenek II\nTlenek III\nNapisz wzory trzech różnych tlenków pierwiastka E, spełniających podane warunki.\nTlenek I: Tlenek II: Tlenek III:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzorów trzech tlenków chromu spełniających podane warunki.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nTlenek I: Cr2O3\nTlenek II: CrO3\nTlenek III: CrO","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nNa podstawie budowy atomów pierwiastków należących do grup 13.-17.\ni okresów 2.-6. układu okresowego uzupełnij poniższe zdanie. Wpisz symbol lub\nnazwę odpowiedniego pierwiastka, tak aby powstało zdanie prawdziwe.\nSpośród pierwiastków należących do grup 13.-17. i okresów 2.-6.\nnajmniejszy ładunek jądra ma atom\nnajmniejszy promień atomowy ma atom\nnajwiększą wartość pierwszej energii jonizacji ma atom","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór i napisanie nazw lub symboli pierwiastków spełniających podane\nwarunki.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązanie\nSpośród pierwiastków należących do grup 13.-17. i okresów 2.-6.\nnajmniejszy ładunek jądra ma atom boru ALBO B\nnajmniejszy promień atomowy ma atom fluoru ALBO F\nnajwiększą wartość pierwszej energii jonizacji ma atom fluoru ALBO F.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym\nnawiasie.\n1) Tlen i siarka tworzą wodorki typu H2E. Energia oddziaływań pomiędzy cząsteczkami\nwody jest (większa / mniejsza) niż energia odziaływań pomiędzy cząsteczkami\nsiarkowodoru.\n2) Woda w postaci lodu tworzy kryształ (molekularny / kowalencyjny).\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 5.-7.\nStapianie tlenku krzemu(IV) z wodorotlenkiem sodu pozwala otrzymać różne krzemiany,\nw zależności od stosunku molowego substratów tej reakcji. Wskutek hydrolizy wodnego\nroztworu tetraoksokrzemianu(IV) sodu, czyli Na4SiO4, tworzy się roztwór silnie alkaliczny.\nTaki roztwór obok cząsteczek kwasu tetraoksokrzemowego(IV) zawiera wszystkie rodzaje\nwodoroanionów tego kwasu.\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.","answer":"E","answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1) Tlen i siarka tworzą wodorki typu H2E. Energia oddziaływań pomiędzy cząsteczkami\nwody jest (większa / mniejsza) niż, energia odziaływań pomiędzy cząsteczkami\nsiarkowodoru.\n2) Woda w postaci lodu tworzy kryształ (molekularny / kowalencyjny).","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji otrzymywania tetraoksokrzemianu(IV)\nsodu opisaną metodą. Oblicz stosunek masowy substratów.\nRównanie reakcji:\nStosunek masowy:\nm (SiO2)\nm (NaOH) =","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji we właściwej formie i poprawne obliczenie\nstosunku masowego tlenku krzemu(IV) do wodorotlenku sodu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie reakcji:\n4NaOH + SiO2\n(T)\n→ Na4SiO4 + 2H2O\nStosunek masowy:\nm (SiO2)\nm (NaOH) = 60\n160 = 30\n80 = 15\n40 = 6\n16 = 3\n8 (= 0,375)","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nNapisz wzór sumaryczny tego wodoroanionu kwasu tetraoksokrzemowego(IV), który\nzbudowany jest z siedmiu atomów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru opisanego wodoroanionu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nH2SiO4\n2-","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nNarysuj elektronowy wzór kreskowy kwasu tetraoksokrzemowego(IV). Określ typ\nhybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu krzemu w cząsteczce tego\nkwasu.\nElektronowy wzór kreskowy:\nTyp hybrydyzacji:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 8.-10.\nReakcja syntezy pewnego związku XY jest opisana równaniem:\nX2(g) + Y2(g) ⇄ 2XY(g)\nStężeniowa stała równowagi tej przemiany w temperaturze T jest równa Kc = 4,0.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne narysowanie wzoru elektronowego (kreskowego, ewentualnie\nz poprawnym zaznaczeniem polaryzacji wiązań) z uwzględnieniem wolnych par\nelektronowych atomów tlenu oraz poprawne określenie typu hybrydyzacji atomu\nkrzemu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nElektronowy wzór kreskowy:\nSi\nO\nH\nO\nH\nO\nH\nO\nH\nlub\nSi\nO\nO\nO\nO\nH\nH\nH\nH\nlub\nSi\nO\nO\nO\nO\nH\nH\nH\nH\nTyp hybrydyzacji: sp3.\nUwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nSpośród poniższych wykresów wybierz ten, który może przedstawiać zmianę stężenia\nsubstratu X2 i produktu XY w czasie, przy założeniu, że substraty reakcji zmieszano\nw stosunku stechiometrycznym. Zaznacz literę A, B, C albo D.\nA.\nB.\nC.\nD.\nc, mol · dm-3\nt, s\nXY\nX2\nc, mol · dm-3\nt, s\nX2\nXY\nc, mol · dm-3\nt, s\nX2\nXY\nc, mol · dm-3\nt, s\nX2\nXY\nECHP-R0_100","answer":"B","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór wykresu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-2)\nAby przewidzieć, czy w układzie - mieszaninie reakcyjnej substratów i produktu - został już\nosiągnięty stan równowagi, można obliczyć tzw. iloraz reakcji Q. Wyrażenie na iloraz reakcji\njest takie samo jak wyrażenie na stałą równowagi, lecz stężenia w nim występujące dotyczą\ndowolnego stadium przemiany. Obliczoną wartość ilorazu reakcji Q porównuje się\nz wartością Kc. Jeżeli Q < Kc, to można założyć, że (w dążeniu do osiągnięcia stanu\nrównowagi) reakcja zachodzi w kierunku tworzenia produktów, jeżeli Q > Kc - w kierunku\ntworzenia substratów.\nNa podstawie: L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna, Warszawa 2006.\nW temperaturze T do reaktora o pojemności 1,0 dm3 wprowadzono po 1,5 mol substancji X2\ni Y2 oraz 3,5 mol substancji XY.\nOblicz iloraz reakcji Q w momencie zmieszania reagentów w temperaturze T.\nNastępnie uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród\npodanych w nawiasie.\nObliczenia:\nW momencie zmieszania reagentów w temperaturze 𝑇 szybkość reakcji syntezy produktu XY\njest (mniejsza niż / taka sama jak / większa niż) szybkość reakcji rozpadu produktu XY na\nsubstraty.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne obliczenie ilorazu reakcji i poprawne uzupełnienie zdania.\n1 pkt - poprawne obliczenie ilorazu reakcji i błędne uzupełnienie zdania.\nALBO\n1 pkt - błędne obliczenie ilorazu reakcji i poprawne uzupełnienie zdania\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nQ = 5,44\nW momencie zmieszania reagentów w temperaturze T szybkość reakcji syntezy produktu XY\njest (mniejsza niż / taka sama jak / większa niż) szybkość reakcji rozpadu produktu XY na\nsubstraty.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-2)\nW temperaturze 𝑇 do reaktora o pojemności 1,0 dm3 wprowadzono po 1,5 mol substancji X2\ni Y2 oraz 3,5 mol substancji XY. Stężeniowa stała równowagi w temperaturze T jest równa\nKc = 4,0.\nOblicz stężenie równowagowe substratów (X2 i Y2) opisanej przemiany\nw temperaturze 𝑻.\nObliczenia:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 11.-13.\nDo probówek oznaczonych numerami 1.-4. wprowadzono wodne roztwory czterech\nsubstancji chemicznych: wodorotlenku baru, manganianu(VII) potasu, fenolanu sodu\ni chlorku żelaza(III). Stężenie molowe każdego roztworu wynosiło 0,10 mol  dm\n_3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężeń równowagowych\nsubstratów, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z odpowiednią\njednostką.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężeń równowagowych\nsubstratów, ale\n• popełnienie błędów rachunkowych\nLUB\n• podanie wyniku z błędną jednostką albo bez jednostki,\nALBO\n1 pkt - poprawne obliczenie wartości zmiany stężenia reagentów.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązanie\n[X2] = [Y2] = 1,5 + x; [XY] = 3,5 -2x\nKC = (3,5 -2x)2\n(1,5 + x)2 ; x = 0,125\n[X2] = [Y2] = 1,5 + 0,125 = 1,625 mol ∙ dm-3\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-1)\nWpisz do schematu wzory odpowiednich drobin, tak aby powstało równanie procesu\ndecydującego o odczynie roztworu fenolanu sodu. Zastosuj definicję kwasu i zasady\nBrønsteda.\nkwas 1\nzasada 2\n⇄\nzasada 1\nkwas 2","answer":"C","answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu procesu decydującego o odczynie roztworu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nkwas 1\nzasada 2\n⇄\nzasada 1\nkwas 2\nH2O\nC6H5O\nOH\nC6H5OH","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-1)\nUporządkuj roztwory znajdujące się w probówkach według wzrastającego pH.\nUzupełnij poniższy schemat. Wpisz w wolne pola wzory substancji znajdujących się\nw roztworach.\nwzrost pH roztworu\nKMnO4\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne porównanie pH roztworów i napisanie wzorów trzech substancji\nw poprawnej kolejności.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nRoztwory z probówek 1.-4. posłużyły do przeprowadzenia doświadczenia. Do jednej\nz probówek wprowadzono tlenek węgla(IV), a do pozostałych dodano pojedynczo\nodczynniki: NaOH (aq), Na2SO3 (aq) oraz HCl (aq). Każdego z roztworów użyto jeden raz.\nPo wymieszaniu zawartości probówek w każdej z nich zaobserwowano zmętnienie lub\nwytrącenie osadu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nUstal, do której probówki został wprowadzony tlenek węgla(IV), a do których - wodne\nroztwory: NaOH oraz HCl. Uzupełnij podane niżej schematy.\nProbówka 1.\nProbówka 2.\nProbówka 3.\nProbówka 4.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór substancji i poprawne uzupełnienie schematów wzorami substancji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nwzrost pH roztworu\nFeCl3\nKMnO4\nC6H5ONa\nBa(OH)2\nRozwiązanie\nProbówka 1.\nProbówka 2.\nProbówka 3.\nProbówka 4.\nUwaga: Dopuszcza się wpisanie poprawnych nazw zamiast wzorów związków chemicznych.\nOkreślenie stanu skupienia wprowadzanych odczynników nie jest wymagane.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWpisz do tabeli wzory substancji, których powstanie w probówkach 1., 3. oraz 4.\nodpowiadało za opisany objaw reakcji.\nProbówka\n1.\n3.\n4.\nWzór substancji","answer":"C","answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór substancji, które spowodowały opisane objawy reakcji we\nwskazanych probówkach i poprawne napisanie wzorów trzech substancji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nProbówka\n1.\n3.\n4.\nWzór substancji\nBaCO3\nC6H5OH\nFe(OH)3 LUB FeO(OH)\nLUB Fe2O3 ∙ nH2O LUB Fe2O3(H2O)n","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13.3","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.3. (0-1)\nW probówce 2., po zmieszaniu reagentów, zachodzi proces utleniania-redukcji. Utleniacz\ni reduktor reagują ze sobą w stosunku molowym 2 : 3, a trzecim substratem reakcji jest\nwoda.\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie tej reakcji.\nC6H5ONa (aq)\nFeCl3 (aq)\nBa(OH)2 (aq)\nKMnO4 (aq)\nNa2SO3 (aq)\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 14.-15.\nPoniżej podano wartości stałych dysocjacji (𝑇= 25 °C, 𝑝= 1000 hPa) trzech substancji,\nktóre wykazują kwasowy charakter chemiczny w roztworach wodnych:\nSubstancja (H2X)\n𝐾a1\n𝐾a2\nbenzeno-1,2-diol, C6H4(OH)2\n4,57 ∙10-10\n2,51 ∙10-13\nkwas butanodiowy, HOOC-(CH2)2-COOH\n6,16 ∙10-5\n2,29 ∙10-6\ntlenek siarki(IV), SO2 (aq, nas.), [H2SO3]\n1,41 ∙10-2\n6,31 ∙10-8\nPróbkę wodnego roztworu każdej z substancji (analitu) o objętości 10,0 cm3 i stężeniu\nmolowym 0,020 mol  dm\n_3, umieszczano w kolbie i miareczkowano roztworem titranta:\nNaOH (aq) o stężeniu molowym 0,020 mol  dm\n_3. Krzywe miareczkowania oznaczone\nliterami A, B i C przedstawiono na wykresie.\nPunkt równoważnikowy (PR) to punkt na krzywej miareczkowania odpowiadający takiej ilości\ntitranta, która jest równoważna stechiometrycznej ilości analitu. W pobliżu PR podczas\nmiareczkowania zachodzą zwykle wyraźnie zmiany wartości pH, zwane skokiem\nmiareczkowania.\nV NaOH, cm3\npH\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.3. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji zachodzącej\nw probówce 2.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n2MnO4\n- + 3SO3\n2- + H2O → 2MnO2 + 3SO4\n2- + 2OH-","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nOceń, prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1.\nKrzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego\nkwasu, a krzywa A - zmiany pH podczas miareczkowania kwasu\npośredniej mocy spośród wymienionych.\nP\nF\n2.\nW przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH\nw punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nKrzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego\nkwasu, a krzywa A - zmiany pH podczas miareczkowania kwasu\npośredniej mocy spośród wymienionych.\nF\n2.\nW przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH\nw punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7.\nP\nC6H5ONa (aq)\nHCl (aq)\nFeCl3 (aq)\nNaOH (aq)\nBa(OH)2 (aq)\nCO2 (g)\nKMnO4 (aq)\nNa2SO3 (aq)\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nW wodnych roztworach kwasów diprotonowych (H2X) oraz podczas miareczkowania ich\nroztworów za pomocą NaOH (aq) zachodzi wiele procesów, np.:\nProces\nRównanie\nI\nH2X + H2O ⇄ HX- + H3O+\nII\nHX- + H2O ⇄ X2- + H3O+\nIII\nHX- + H2O ⇄ H2X + OH-\nIV\nX2- + H2O ⇄ HX- + OH-\nNa podstawie krzywej miareczkowania oznaczonej literą C wskaż, który z procesów\nI-IV decyduje o pH roztworu obecnego w kolbie, w różnych momentach\nmiareczkowania. Uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz numer procesu lub numery\nprocesów.\nProces decydujący o pH układu:\nprzed wprowadzeniem NaOH\npo wprowadzeniu 10 cm3 roztworu NaOH\npo wprowadzeniu 20 cm3 roztworu NaOH\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nProces decydujący o pH układu:\nprzed wprowadzeniem NaOH\nI\npo wprowadzeniu 10 cm3 roztworu NaOH\nII\npo wprowadzeniu 20 cm3 roztworu NaOH\nIV\nUwaga: Dopuszcza się wpisanie w pierwszym wierszu tabeli numerów I i II.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-2)\nW celu określenia zawartości tlenku kobaltu(II) w mieszaninie zawierającej tylko CoO i Co3O4\npróbkę tej mieszaniny o masie 100 g poddano prażeniu. Podczas tego procesu zaszły\nreakcje chemiczne:\n2CoO + C\nT→ 2Co + CO2\nCo3O4 + 2C\nT→ 3Co + 2CO2\nW wyniku zachodzących reakcji otrzymano 75,0 g metalicznego kobaltu.\nOblicz w procentach masowych zawartość tlenku kobaltu(II) w wyjściowej\nmieszaninie. Przyjmij, że obie reakcje przebiegły z wydajnością równą 100 %.\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody rozwiązania prowadzącej do obliczenia zawartości\nCoO w mieszaninie, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\nw procentach masowych.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia zawartości CoO, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n• niepodanie wyniku w procentach.\nALBO\n- poprawne obliczenie tylko masy albo tylko liczby moli CoO w mieszaninie.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\nx1 + x2 = 100 g\ny1+ y2 = 75 g \nx1+ x2 = 100\ny1= 2 ∙ 59 ∙ x1\n2 ∙ 75\n= 0,787x1; y2= 3 ∙ 59 ∙ x2\n241\n= 0,734x2\n0,787x1 + 0,734x2 = 75 mCoO = 30,2 g; mCo3O4 = 69,8 g\n% CoO = 30,2 (%);\nSposób 2.\n75x + 241y = 100  100\n75 = x + 241\n75 y\n59x + 177y = 75  75\n59 = x + 177\n59 y\n100\n75 = 75\n59 - 177\n59 y + 241\n75 y  y = 0,291\n𝑚Co3O4 = 0,291 ∙ 241 g = 70,1 g 𝑚CoO = 29,9 g;\n% CoO = 29,9 (%)\nSposób 3.\n𝑀CoO\n= 75 g ∙ mol-1 𝑀Co3O4 = 241 g ∙ mol-1\n150 g CoO -- 118 g Co\nx g CoO -- y g CoO\n241 g Co3O4 -- 177 g Co\n(100 - x) g Co3O4 -- (75 - y) g Co\n{\n150 · 𝑦= 118 · 𝑥\n241 · (75 - 𝑦) = 177 · (100 - 𝑥)\nx = 29,8 g y = 23,44 g  % CoO = 𝟐𝟗, 𝟖 (%)\nSposób 4.\n75\n59 = 1,271 mol Co\n0 % CoO ⇒ 𝑛Co= 100\n241 ∙ 3 = 1,245 mol\n100 % CoO ⇒ 𝑛Co= 100\n75 = 1,333 mol\n% 𝑪𝒐𝑶 ≅ 30 %\nSposób 5.\n75\n59 = 1,271 mol Co\n{\n2𝑥+ 3𝑦= 1,271\n75 ⋅2𝑥+ 241𝑦= 100 ⇒ 𝑦 = 0,291\n𝑚𝐶𝑜3𝑂4 = 70, 13 𝑔 𝑚𝐶𝑜𝑂= 29,87 𝑔 ⇒ % CoO = 29,9 (%)\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100\n1,24\n1,25\n1,26\n1,27\n1,28\n1,29\n1,3\n1,31\n1,32\n1,33\n1,34\nzawartość procentowa tlenku kobaltu(II) w mieszaninie, %\nliczba moli Co, mol\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-2)\nW 150 g wody o temperaturze 80 °C rozpuszczono 160 g bezwodnego tiosiarczanu sodu\n(Na2S2O3). Otrzymany roztwór ochłodzono do temperatury 20 °C.\nOblicz, ile gramów Na2S2O3 ∙ 5H2O wykrystalizuje po ochłodzeniu roztworu.\nW temperaturze 𝟐𝟎 °𝐂 rozpuszczalność hydratu wynosi 𝟏𝟕𝟔 𝐠 w 𝟏𝟎𝟎 𝐠 wody.\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody rozwiązania prowadzącej do obliczenia masy\nhydratu, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w gramach.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy hydratu, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n• podanie wyniku z niewłaściwą jednostką lub bez jednostki.\nALBO\n1 pkt - obliczenie masy hydratu w roztworze w temperaturze 20 oC.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\nMNa2S2O3 = 158 g ∙ mol-1 MNa2S2O3∙5H2O = 248 g ∙ mol-1 .\nmh1 = 160 ∙248\n158\n= 251,1 g\n𝑚H2O(2) = 𝑚H2O(1) + 𝑚𝑠(1) - 𝑚h1 = 150 + 160 - 251,1 = 58,9 g\n176 g h -100 g H2O\nmh2 -58,9 g H2O; mh2 = 103,7 g\n∆mh = mh1 -mh2 = 251,1 -103,7 = 𝟏𝟒𝟕, 𝟒 𝐠\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nRozpuszczalność soli X w wodzie wzrasta ze wzrostem temperatury, co pokazują dane\nzamieszczone w poniższej tabeli.\nTemperatura, °C\n0\n20\n40\n60\n80\n100\nRozpuszczalność, g w 100 g wody\n5\n12\n26\n47\n71\n96\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nNarysuj krzywą rozpuszczalności soli X w zakresie temperatury 𝟎 °𝐂- 𝟏𝟎𝟎 °𝐂 i odczytaj\nz niego wartość rozpuszczalności w temperaturze 𝟕𝟎 °𝐂. Rozpuszczalność soli X jest\nfunkcją rosnącą w całym podanym zakresie temperatury.\nRozpuszczalność soli X w temperaturze 70 °C: g w 100 g wody.\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100\nRozpuszczalność soli X, g w 100 g wody\nTemperatura, °C\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne narysowanie wykresu i odczytanie wartości rozpuszczalności soli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozpuszczalność soli X w temperaturze 70 °C: 59  1 g w 100 g wody\nUwaga: Wykres musi zawierać 6 punktów połączonych krzywą albo odcinkami (tworzy\nłamaną). Punkty na wykresie muszą być naniesione na przecięciu odpowiednich linii\nsiatki. Odczytana wartość rozpuszczalności musi być adekwatna do poprawnie\nnarysowanego wykresu.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-2)\nOblicz, ile gramów soli X wykrystalizowało, gdy z 𝟑𝟎𝟎 g roztworu nasyconego\nw temperaturze 𝟖𝟎 °𝐂 odparowała woda o masie 𝟐𝟓 g. Wynik podaj w zaokrągleniu do\njedności.\nObliczenia:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 19.-20.\nBezbarwny wodny roztwór dwóch soli może zawierać znaczące ilości następujących jonów:\nBr- S2- SO4\n2- NH4\n+ Mg2+\nW celu ustalenia składu badanego roztworu pobrano cztery jego próbki i wykonano\ndoświadczenia zilustrowane na poniższym schemacie:\nProbówka 1.\nProbówka 2.\nProbówka 3.\nProbówka 4.\nWszystkie wyniki doświadczenia przedstawiono w tabeli.\nProbówka\nWyniki doświadczenia\n1.\nWydziela się gaz o charakterystycznym zapachu.\n2.\nBrak zmian.\n3.\nWytrąca się biały osad.\n4.\nMieszanina w probówce zmieniła zabarwienie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy soli, poprawne\nwykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w gramach w zaokrągleniu do jedności.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy soli, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nLUB\n• podanie wyniku z niewłaściwą jednostką lub bez jednostki.\nALBO\n1 pkt - poprawne obliczenie masy soli w roztworze końcowym.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100\nRozpuszczalność soli X, g/100 g wody\nTemperatura, °C\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązanie\n100 g wody -- 71 g soli -- 171 g roztworu\nx g soli\n-- 300 g roztworu\nx = 125 g soli\npoczątkowa masa wody = 300 g - 125 g = 175 g\nkońcowa masa wody = 175 g - 25 g = 150 g\n100 g wody -- 71 g soli\n150 g wody\n-- y g soli\ny = 107 g  masa soli, która wykrystalizowała = 125 g - 107 g = 18 g\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-1)\nNapisz wzory sumaryczne dwóch soli, z których przygotowano badany roztwór.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawnie napisanie wzorów sumarycznych dwóch soli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNH4Br, (NH4)2SO4","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-2)\nNapisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących podczas\ndoświadczenia w probówkach 1. i 4.\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce 1.:\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce 4.:\nbadany roztwór\nBa(NO3)2 (aq)\nbadany roztwór\nCl2 (aq)\nbadany roztwór\nKOH (aq)\nbadany roztwór\nHCl (aq)\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce 1.: NH4\n+ + OH- → NH3 + H2O\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce 4.: Cl2 + 2Br- → 2Cl- + Br2","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-2)\nZmieszano 500 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o nieznanym stężeniu 𝑐\n(roztwór A) i 250 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,10 mol  dm\n_3\n(roztwór B). W temperaturze 25 C pH otrzymanego roztworu C wynosiło 12,7.\nOblicz stężenie molowe 𝒄 roztworu A wodorotlenku sodu. Przyjmij, że objętość\npowstałego roztworu jest sumą objętości użytych roztworów. Wynik podaj\nz odpowiednią jednostką.\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A,\npoprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z jednostką.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A, ale\n• popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n• podanie wyniku z błędną jednostką lub bez jednostki.\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A, ale\nniewykonanie obliczeń (brak wartości stężenia roztworu A).\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\npH = 12,7 pOH = 1,3  - log[OH-] = 1,3  - log(a ∙ b) = 1 + 0,3\n[OH-] = 0,50 ∙ 10-1= 0,050 mol ∙ dm-3\ncm = n\nV  n = cm ∙ V n1 = 0,50 dm3 ∙ cm\ncm= x\nn1 = 0,5 x (mol) n2 = 0,25 (mol)\nNaOH\nH2O\n→ Na++ OH-\n[OH-] = cNaOH\n0,050 = 0,5x + 0,025\n0,5 + 0,25\n0,05 ∙ 0,75 = 0,5x + 0,025 0,0375 = 0,5x + 0,025\n0,5x = 0,0125  x = 0,025\ncm= 0,025 mol ∙ dm-3 ALBO cm= 0,03 mol ∙ dm-3\nSposób 2.\npH = 12,7 pOH = 1,3  - log[OH-] = 1,3  - log(a ∙ b) = 1 + 0,3\n[OH-] = 0,50 ∙ 10-1= 0,050 mol ∙ dm-3 [OH-] = 𝑐𝐶= 0,050 mol ∙ dm-3\nA\nB\nC\n𝑐A ∙𝑉𝐴 + 𝑐𝐵∙𝑉𝐵 = 𝑐𝐶∙(𝑉𝐴+ 𝑉𝐵)  𝑐A = 𝑐𝐶∙(𝑉𝐴+ 𝑉𝐵) - 𝑐𝐵∙𝑉𝐵\n𝑉𝐴\ncA= 0,025 mol ∙ dm-3 ALBO cA= 0,03 mol ∙ dm-3\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nUczniowie przeprowadzili dwuetapowe doświadczenie, w którym w temperaturze pokojowej\notrzymali z metalicznego glinu wodorotlenek glinu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"22.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nWybierz i zaznacz na poniższym schemacie wzory odczynników, których użyto\npodczas doświadczenia przeprowadzonego przez uczniów.\nEtap I\nEtap II","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór i zaznaczenie wzorów odczynników na schemacie doświadczenia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nEtap I\nEtap II","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"22.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-2)\nZapisz w formie jonowej skróconej:\n• równanie reakcji zachodzącej w etapie I\n• równanie reakcji zachodzącej w etapie II\nopisanego doświadczenia, a następnie napisz, jakie zmiany zaobserwowano po\ndodaniu - w etapie II - nadmiaru wybranego odczynnika.\nRównania reakcji:\nEtap I:\nEtap II:\nZaobserwowane zmiany:\nwiórki glinowe\nroztwór po etapie I\nH2SO4 (aq) / NaOH (aq)\nHNO3 (stęż.) / HCl (aq, rozc.)\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.2. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równań reakcji i napisanie poprawnych\nobserwowanych zmian.\n1 pkt - poprawne napisanie równań reakcji i niepoprawne napisanie obserwowanych zmian.\nLUB\n1 pkt - poprawne napisanie jednego z równań reakcji i poprawne napisanie obserwowanych\nzmian.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nEtap I: 2Al + 6H+ → 2Al3+ + 3H2 ALBO 2Al + 6H3O+ → 2Al3+ + 3H2 + 6H2O\nEtap II: Al3+ + 3OH- → Al(OH)3\nPrzykładowe zaobserwowane zmiany:\n• Osad wodorotlenku zaniknie (i powstanie klarowny roztwór).\n• Osad Al(OH)3 roztworzy się (w nadmiarze NaOH i powstanie klarowny roztwór).\n• Osad się rozpuści (w nadmiarze NaOH i powstanie klarowny roztwór).\n• Powstający (początkowo) osad zaniknie (i powstanie klarowny roztwór).\n• Powstaje biały osad, który roztwarza się / rozpuszcza się w nadmiarze (roztworu) NaOH.\nUwaga 1.: Elementy rozwiązania podane w nawiasach nie są wymagane.\nUwaga 2.: Odpowiedź, w której zdający pisze równanie strącania osadu, a następnie\nrównanie roztwarzania osadu, należy uznać za poprawną.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.\nPewien związek o wzorze sumarycznym C5H11Cl jest drugorzędową chloropochodną\nwęglowodoru łańcuchowego. Cząsteczki tego związku są chiralne i w każdej z nich\nwystępuje trzeciorzędowy atom węgla.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"23.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nUzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał budowę obu enancjomerów\nopisanej chloropochodnej.\nC\nCH3\nCH3\nC\nH3\nC\nCH3\nCH3\nC\nH3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie wzorów obu enancjomerów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nwiórki glinowe\nroztwór po etapie I\nH2SO4 (aq) / NaOH (aq)\nHNO3 (stęż.) / HCl (aq, rozc.)\nC\nCH3\nCH3\nCH3\nC\nH3\nC\nCH3\nCH3\nCH3\nC\nH3\nRozwiązanie\nCH3 CH3\nH Cl Cl H\nCH(CH3)2 CH(CH3)2\nUwaga: Jeśli zamiast zapisu -CH(CH3)2 zdający zapisze -C3H7 należy przyznać punkt.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/23.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"23.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nZwiązek opisany w informacji poddano w odpowiednich warunkach reakcji eliminacji\nchlorowodoru. W reakcji eliminacji halogenowodorów (HX) z halogenków alkilowych jako\norganiczny produkt główny powstaje alken, którego cząsteczka zawiera maksymalną liczbę\ngrup alkilowych przy atomach węgla połączonych podwójnym wiązaniem.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu głównego opisanej\nreakcji eliminacji.\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 24.-25.\nW reakcjach substytucji na świetle względna reaktywność atomów wodoru połączonych\nz atomami węgla o różnej rzędowości wskazuje, że najłatwiej ulega podstawieniu atom\nwodoru związany z atomem węgla o najwyższej rzędowości. Ilości poszczególnych\nproduktów zależą od liczby atomów wodoru o określonej rzędowości oraz od ich\nreaktywności i są zwykle podawane w przeliczeniu na jeden atom wodoru jako\ntzw. współczynnik reaktywności. Względna ilość produktu reakcji substytucji jest iloczynem\nliczby atomów wodoru o określonej rzędowości i ich współczynnika reaktywności.\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) produktu głównego reakcji\neliminacji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH3\nCH\nC\nCH3\nCH3","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-23.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-2)\nDla reakcji monochlorowania w temperaturze pokojowej współczynniki reaktywności atomów\nwodoru wynoszą odpowiednio:\nAtom wodoru związany z atomem węgla\ntrzeciorzędowym\ndrugorzędowym\npierwszorzędowym\nwspółczynnik\nreaktywności\n5,0\n3,8\n1,0\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.\nW wyniku reakcji monochlorowania na świetle jednego z alkanów o wzorze sumarycznym\nC4H10 otrzymano dwie izomeryczne monochloropochodne: 64 % izomeru A i 36 %\nizomeru B.\nNa podstawie obliczeń ustal, który alkan poddano reakcji monochlorowania\nna świetle, a następnie napisz jego nazwę systematyczną.\nObliczenia:\nNazwa systematyczna alkanu:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia organicznego substratu\nreakcji monochlorowania - sprawdzenie procentowej zawartości izomerów dla\nwęglowodorów o wzorze C4H10, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie wzoru\nwęglowodoru poddanego monochlorowaniu oraz napisanie jego nazwy\nsystematycznej.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia organicznego substratu\nreakcji monochlorowania, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku.\nLUB\n• brak nazwy węglowodoru.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\nIstnieją dwa węglowodory o wzorze C4H10:\n1. n-butan: CH3CH2CH2CH3\n2. 2-metylopropan: CH3CH(CH3)CH3\nW reakcji monochlorowania na świetle każdego z nich mogą powstać 2 izomeryczne\nmonochloropochodne, więc można wykonać obliczenia tylko dla jednego z izomerów C4H10\ni na tej podstawie potwierdzić lub odrzucić tezę o chlorowaniu danego izomeru. Można\nrównież wykonać obliczenia dla obu izomerów węglowodoru o wzorze C4H10 i wyciągnąć\nwniosek.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nSposób 1.\nMonochlorowanie n-butanu prowadzi do otrzymania:\nNazwa\nmonochloropochodnej\nWzględna ilość produktu\n(liczba atomów  współczynnik reaktywności)\n1-chlorobutan\n6  1,0 = 6,0\n2-chlorobutan\n4  3,8 = 15,2\nIlość monochloropochodnych w procentach:\n21,2 - 100 %\n6,0 - x\nx = 28,3 % 1-chlorobutanu oraz 71,7 % 2-chlorobutanu.\nŻadna z otrzymanych izomerycznych monochloropochodnych n-butanu nie spełnia warunku\nzadania - chlorowaniu został poddany 2-metylopropan.\nNazwa systematyczna alkanu: 2-metylopropan ALBO metylopropan\nSposób 2.\nMonochlorowanie 2-metylopropanu prowadzi do otrzymania:\nNazwa\nmonochloropochodnej\nWzględna ilość produktu\n(liczba atomów  współczynnik reaktywności)\n2-chloro-2-metylopropan\n1  5,0 = 5,0\n1-chloro-2-metylopropan\n9  1,0 = 9,0\nIlość monochloropochodnych w procentach:\n14,0 - 100 %\n5,0 - x\nx = 35,7 %  36 % 2-chloro-2-metylopropanu oraz 64 % 1-chloro-2-metylopropanu\n2-chloro-2-metylopropan spełnia warunek zadania - chlorowaniu został poddany\n2-metylopropan.\nNazwa systematyczna alkanu: 2-metylopropan ALBO metylopropan\nSposób 3.\n1. Monochlorowanie n-butanu prowadzi do otrzymania:\nNazwa\nmonochloropochodnej\nWzględna ilość produktu\n(liczba atomów  współczynnik reaktywności)\n1-chlorobutan\n6  1,0 = 6,0\n2-chlorobutan\n4  3,8 = 15,2\nIlość monochloropochodnych w procentach:\n21,2 - 100 %\n6,0 - x x = 28,3 % 1-chlorobutanu oraz 71,7 % 2-chlorobutanu.\n2. Monochlorowanie 2-metylopropanu prowadzi do otrzymania:\nNazwa\nmonochloropochodnej\nWzględna ilość produktu\n(liczba atomów  współczynnik reaktywności)\n2-chloro-2-metylopropan\n1  5,0 = 5,0\n1-chloro-2-metylopropan\n9  1,0 = 9,0\nIlość monochloropochodnych w procentach:\n14,0 - 100 %\n5,0 - x x = 35,7 %  36 % 2-chloro-2-metylopropanu oraz 64 % 1-chloro-2-\nmetylopropanu\nNazwa systematyczna węglowodoru: 2-metylopropan ALBO metylopropan\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.\nPodobny szereg reaktywności 3 > 2 > 1 dla monobromowania alkanów wyraża się\nstosunkiem znacznie większych liczb. Dla reakcji monobromowania w temperaturze 127 C\nwspółczynniki reaktywności atomów wodoru wynoszą odpowiednio:\nAtom wodoru związany z atomem węgla\ntrzeciorzędowym\ndrugorzędowym\npierwszorzędowym\nwspółczynnik\nreaktywności\n1600\n82\n1,0\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/25.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"25.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.1. (0-1)\nNapisz:\nliczbę różnych monobromopochodnych będących izomerami konstytucyjnymi,\nktóre można otrzymać w reakcji monobromowania 2-metylopentanu na świetle\nnazwę systematyczną tej monobromopochodnej, która powstaje z największą\nwydajnością.\nLiczba monobromopochodnych:\nNazwa systematyczna:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie liczby monobromochodnych i nazwy systematycznej związku\npowstającego z największą wydajnością.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nLiczba monobromopochodnych: 5\nNazwa systematyczna: 2-bromo-2-metylopentan","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-25.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/25.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"25.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego główny produkt reakcji monobromowania 2,3-dimetylobutanu\nw temperaturze 𝟏𝟐𝟕 𝐂 jest praktycznie jedynym produktem tej reakcji.\nECHP-R0_100\nZadnie 26. (0-1)\nW wyniku działania na węglowodór o wzorze sumarycznym C8H10 stężonym kwasem\nazotowym(V) w obecności kwasu siarkowego(VI) można otrzymać trzy produkty\nmononitrowania, przy czym jeden powstaje z małą wydajnością. Ten węglowodór reaguje\nrównież z bromem w obecności światła i w reakcji monobromowania jeden związek powstaje\nw przewadze.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) albo uproszczony organicznego produktu,\nktóry powstaje w przewadze podczas reakcji opisanego węglowodoru z bromem na\nświetle.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• W przypadku reakcji monobromowania współczynnik reaktywności dla atomu wodoru\nzwiązanego z trzeciorzędowym atomem węgla jest na tyle wysoki, że bez prowadzenia\nobliczeń można stwierdzić, że powstanie najwięcej tego izomeru, w którym podstawiony\nzostanie atom wodoru związany z tym atomem węgla.\n• Dla reakcji monobromowania współczynnik reaktywności dla atomu wodoru związanego\nz trzeciorzędowym atomem węgla jest bardzo wysoki.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-25.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"27","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.\nNa schemacie przedstawiono dwie reakcje, oznaczone numerami 1. i 2. Organicznym\nproduktem obu przemian jest związek A, a organicznymi substratami - związki D i E\no wzorach sumarycznych podanych na schemacie. O związku D dodatkowo wiadomo,\nże występuje w postaci izomerów cis-trans.\nOH\nC\nH3\nCH CH2 CH3\nC4H8 C4H9Cl\nzwiązek D związek A związek E\n1. 2.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/27.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"27.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.1. (0-2)\nNapisz w formie cząsteczkowej równania reakcji 1. i 2. Zastosuj wzory półstrukturalne\n(grupowe) związków organicznych.\nRównanie reakcji 1.:\nRównanie reakcji 2.:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.1. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie dwóch równań reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie jednego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nReakcja 1:\nC\nH3\nCH CH CH3\nC\nH3\nCH2 CH CH3\nOH\n+ H2O\n(H+)\nReakcja 2:\nC\nH3\nCH2 CH CH3\nOH\n+ NaOH + NaCl\n(H2O)\nC\nH3\nCH2 CH CH3\nCl\nUwaga: Dopuszcza się użycie KOH jako substratu w reakcji 2.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-27.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/27.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"27.2","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.2. (0-2)\nUzupełnij zdania, tak aby poprawnie opisywały przebieg reakcji 1. i 2. Wybierz\ni zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nReakcja 1. jest reakcją (substytucji / addycji / eliminacji), która zachodzi zgodnie\nz mechanizmem (elektrofilowym / rodnikowym / nukleofilowym). Katalizują ją jony\n(H+ / OH\n-).\nReakcja 2. jest reakcją (substytucji / addycji / eliminacji), która zachodzi zgodnie\nz mechanizmem (elektrofilowym / rodnikowym / nukleofilowym).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.2. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech zdań.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nReakcja 1 jest reakcją (substytucji / addycji / eliminacji) biegnącą zgodnie z mechanizmem\n(elektrofilowym / rodnikowym / nukleofilowym). Katalizują ją jony (H+ / OH\n-).\nReakcja 2 jest reakcją (substytucji / addycji / eliminacji) biegnącą zgodnie z mechanizmem\n(elektrofilowym / rodnikowym / nukleofilowym).","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-27.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"28","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.\nPrzemiany, w których ta sama substancja pełni funkcję utleniacza i reduktora, noszą nazwę\nreakcji dysproporcjonowania. Przykładem takiej reakcji jest przemiana charakterystyczna dla\nniektórych aldehydów, np. metanalu. Pod wpływem wodnego roztworu wodorotlenku sodu\nmetanal przekształca się w alkohol i w sól kwasu karboksylowego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/28.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"28.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.1. (0-1)\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie opisanej reakcji dysproporcjonowania\nmetanalu. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n2HCHO + OH- → CH3OH + HCOO-","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-28.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/28.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"28.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Wpisz formalne stopnie utlenienia atomów węgla w substracie\ni produktach reakcji dysproporcjonowania metanalu.\nFormalny stopień utlenienia atomu węgla\nw substracie\nw produktach\nw alkoholu\nw soli\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie stopni utlenienia wskazanych atomów węgla.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFormalny stopień utlenienia węgla\nw substracie\nw produktach\nw alkoholu\nw soli\n0\n- II\nII","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-28.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/28.3","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"28.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.3. (0-1)\nRozstrzygnij, czy tlenek węgla(IV) może ulegać dysproporcjonowaniu. Uzasadnij\nodpowiedź.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nInformacja do zadań 29.-31.\nPrzeciwutleniacze i konserwanty to ważne dodatki do żywności. Przeciwutleniacze zawierają\nw swoich cząsteczkach takie elementy budowy, które mogą ulegać utlenianiu, dzięki czemu\nzapobiegają utlenianiu innych substancji. Z kolei działanie konserwantów polega na\ndezaktywacji enzymów oraz na zahamowaniu rozwoju drobnoustrojów. Jako konserwantów\nmożna używać kwasu sorbowego oraz jego soli, sorbinianów: sodu, potasu, wapnia. Wzór\nkwasu sorbowego podano poniżej:\nC\nH\nCH\nC\nH3\nC\nH\nCOOH\nCH\nW poniższej tabeli zebrano kilka ważniejszych właściwości fizykochemicznych dla kwasu\nsorbowego i sorbinaniu potasu.\nWłaściwość\nKwas sorbowy\nSorbinian potasu\nbarwa i stan skupienia\nbiałe ciało stałe\nbiałe ciało stałe\ntemperatura topnienia, °C\n134,5\n270 (rozkład)\ntemperatura wrzenia, °C\n228 (rozkład)\nrozpuszczalność w wodzie, g/100 g; 25°C\nok. 0,17\nok. 58,5\nWartość 𝐾a dla kwasu sorbowego wynosi 1,7 ∙10-5.\nNa podstawie: Z. E. Sikorski (red.), Chemia żywności, Warszawa 2007\noraz W. Grajek (red.), Przeciwutleniacze w żywności, Warszawa 2007.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.3. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie (może).\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Ponieważ atom węgla przyjmuje w tym związku swój maksymalny stopień utlenienia\n(tlenek węgla(IV) nie może ulegać dysproporcjonowaniu).\n• W przypadku atomu węgla nie jest możliwe podwyższenie stopnia utlenienia.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-28.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (0-1)\nRozstrzygnij, czy kwas sorbowy może pełnić funkcję przeciwutleniacza.\nW uzasadnieniu odwołaj się do elementów budowy cząsteczki kwasu.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: TAK, (kwas sorbowy może pełnić rolę przeciwutleniacza).\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W cząsteczce kwasu sorbowego znajdują się wiązania podwójne między atomami węgla.\n• Kwas sorbowy należy do związków nienasyconych (lub nienasyconych kwasów\nkarboksylowych).","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (0-2)\nKwas sorbowy jest najczęściej stosowany do konserwacji margaryn i innych tłuszczów,\nrzadziej - do konserwacji win, cydrów i napojów, które konserwuje się sorbinianami.\nWskaż cechy budowy i właściwości fizykochemiczne kwasu sorbowego oraz jego soli,\nktóre powodują, że te substancje służą jako konserwanty odpowiednich produktów\nżywnościowych. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym\nnawiasie.\n1) Do konserwacji margaryn i innych tłuszczów wybierany jest częściej kwas sorbowy,\nponieważ jego cząsteczki zawierają fragmenty (polarne / niepolarne).\n2) Do konserwacji win, cydrów i napojów używa się sorbinianów zamiast kwasu sorbowego,\nponieważ ze względu na budowę jonową te sole wykazują (większą / mniejszą) od kwasu\nsorbowego rozpuszczalność w wodzie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-1)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniającą powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\n1) Do konserwacji margaryn i innych tłuszczów wybierany jest częściej kwas sorbowy,\nponieważ jego cząsteczki zawierają fragmenty (polarne / niepolarne).\n2) Do konserwacji win, cydrów i napojów używa się sorbinianów zamiast kwasu sorbowego,\nponieważ ze względu na budowę jonową te sole wykazują (większą / mniejszą) od\nkwasu sorbowego rozpuszczalność w wodzie.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/31","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"31","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (0-1)\nWybierz i zaznacz nazwę odczynnika, który wprowadzony w postaci roztworu pozwoli\nodróżnić wodny roztwór kwasu sorbowego i wodny roztwór sorbinianu potasu\no jednakowych stężeniach. Odpowiedź uzasadnij.\nbrom fenoloftaleina\nUzasadnienie:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór odczynnika i poprawne uzasadnienie wyboru.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nbrom fenoloftaleina\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W roztworze sorbinianu fenoloftaleina zabarwi się na różowo (malinowo) - jego odczyn\njest zasadowy, (a w roztworze kwasu nie będzie zmiany barwy powstałej mieszaniny bo\nroztwór ma odczyn kwasowy).\n• Wodny roztwór sorbinianu potasu ma odczyn zasadowy, a kwasu sorbowego - nie (tylko\nw roztworze sorbinianu fenoloftaleina się zabarwi).\n• Brom odbarwi się w obu roztworach, ponieważ kwas sorbowy i sorbinian potasu są\nzwiązkami nienasyconymi.\nUwaga: Uzasadnienie powinno odnosić się do różnicy we właściwościach albo do\npodobieństwa w budowie cząsteczek.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/32","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"32","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32.\nEstry można otrzymać w reakcji alifatycznych chlorowcopochodnych z solami kwasów\nkarboksylowych. Poniżej przedstawiono ogólny mechanizm takiej reakcji - zachodzącej\nw obecności jodków - między pierwszorzędowym halogenkiem alkilowym a anionem\nkarboksylanowym:\nNa podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2005.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/32.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"32.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32.1. (0-1)\nNapisz sumaryczne równanie reakcji anionu octanowego z 1-chlorobutanem. Zastosuj\nwzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH3\nCH2\nCH2\nCH2\nCl +\nC\nH3\nCOO\nC\nH3\nC\nO\nO\nCH2\nCH2\nCH2 CH3 + Cl","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-32.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/32.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"32.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32.2. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym\nnawiasie.\nOpisane przemiany, w których udział biorą alifatyczne chlorowcopochodne i sole kwasów\nkarboksylowych, są reakcjami (addycji / substytucji). Anion jodkowy pełni funkcję\nkatalizatora i jego obecność skutkuje (obniżeniem / podwyższeniem) energii aktywacji oraz\nwzrostem (szybkości / wydajności) reakcji w porównaniu do reakcji prowadzonej bez jego\nudziału.\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 33.-34.\nKwas pantotenowy wchodzi w skład witaminy B5. Jego wzór chemiczny przedstawiono\nponiżej:\nCH2OH\nC\nCH3\nCH\nC\nO\nNH\nCH2\nCH2\nCOOH\nC\nH3\nOH\nKwas pantotenowy może ulegać hydrolizie zasadowej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPrzemiany, w których udział biorą alifatyczne chlorowcopochodne i sole kwasów\nkarboksylowych są reakcjami (addycji / substytucji). Anion jodkowy pełni funkcję\nkatalizatora i jego obecność skutkuje (obniżeniem / podwyższeniem) energii aktywacji oraz\nwzrostem (szybkości / wydajności) reakcji w porównaniu do reakcji prowadzonej bez jego\nudziału.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-32.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/33","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"33","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (0-1)\nUzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał w formie jonowej skróconej\nrównanie hydrolizy zasadowej kwasu pantotenowego. Zastosuj wzory półstrukturalne\n(grupowe) lub uproszczone związków organicznych.\n+ 2OH\n+ + H2O\nCH2OH\nC\nCH3\nCH\nC\nO\nNH\nCH2\nCH2\nCOOH\nC\nH3\nOH","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji - poprawne uzupełnienie schematu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n+ 2OH-\n+ + H2O\nCH2OH\nC\nCH3\nCH\nC\nO\nNH\nCH2\nCH2\nCOOH\nC\nH3\nOH\nCH2OH\nC\nCH3\nCH\nC\nO\nO-\nC\nH3\nOH\nN\nH2\nCH2 CH2 C\nO-\nO","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/34","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"34","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (0-1)\nRozstrzygnij, czy cząsteczka kwasu pantotenowego jest chiralna. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Tak, (cząsteczka kwasu pantotenowego jest chiralna).\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Cząsteczka w swojej strukturze ma jeden asymetryczny atom węgla (związany\nz czterema różnymi podstawnikami).\n• Cząsteczka ma centrum stereogeniczne.\n• W cząsteczce brak elementów symetrii.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/35","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"35","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35.\nNomex to polimer stosowany do produkcji materiałów o wysokiej odporności mechanicznej\ni termicznej. Fragment jego łańcucha przedstawiono poniżej:\nNH\nNH\nC\nC\nNH\nNH\nC\nO\nO\nO\nC\nO","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/35.1","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"35.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35.1. (0-1)\nMonomery, z których można otrzymać nomex, różnią się charakterem kwasowo-zasadowym.\nUzupełnij tabelę. Narysuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone dwóch\nmonomerów, z których można otrzymać ten polimer.\nWzór monomeru o charakterze\nzasadowym\nWzór monomeru o charakterze\nkwasowym","answer":null,"answer_text":"Zadanie 35.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne narysowanie dwóch wzorów - monomeru o charakterze zasadowym oraz\nmonomeru o charakterze kwasowym.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór monomeru\no charakterze zasadowym\nWzór monomeru\no charakterze kwasowym\nN\nH2\nNH2\nHOOC\nCOOH","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-35.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/35.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"35.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 35.2. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w każdym\nnawiasie.\nNomex otrzymuje się w wyniku polimeryzacji (łańcuchowej / kondensacyjnej). W tej\nprzemianie (wydziela się / nie wydziela się) produkt uboczny.\nECHP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Zadanie 35.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNomex otrzymuje się w wyniku polimeryzacji (łańcuchowej / kondensacyjnej).\nW przemianie tej (wydziela się / nie wydziela się) produkt uboczny.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-35.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}