{"paper":{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":56,"source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nPierwiastki A i X leżą w sąsiednich okresach. Wiadomo, że:\n• elektrony w atomie A w stanie podstawowym są rozmieszczone w pięciu podpowłokach\n• w atomie X w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań\nsą niesparowane i rozmieszczone na powłokach opisanych różnymi wartościami głównej\nliczby kwantowej 𝑛.\nCząsteczka tlenku pierwiastka A na najwyższym stopniu utlenienia składa się z czternastu\natomów, a jej wzór rzeczywisty nie jest wzorem elementarnym. Ten tlenek w reakcji z wodą -\nprzebiegającej bez zmiany stopni utlenienia - tworzy trójprotonowy kwas tlenowy. Liczba\natomów wchodzących w skład cząsteczki wodorku pierwiastka A jest równa liczbie atomów\nwchodzących w skład cząsteczki tlenku pierwiastka X na najwyższym stopniu utlenienia.","answer":null,"answer_text":"2.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-2)\nUzupełnij tabelę. Napisz symbole pierwiastków A i X oraz - dla każdego z nich -\nnajwyższy stopień utlenienia w związkach chemicznych i liczbę elektronów\nniesparowanych w atomie w stanie podstawowym.\nSymbol\npierwiastka\nNajwyższy stopień\nutlenienia w związkach\nchemicznych\nLiczba elektronów\nniesparowanych\nw atomie\nPierwiastek A\nPierwiastek X","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 20241\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony. Zdający:\n1) określa liczbę cząstek elementarnych\nw atomie […];\n2) stosuje zasady rozmieszczania elektronów\nna orbitalach w atomach pierwiastków\nwieloelektronowych;\n4) określa przynależność pierwiastków do\nbloków konfiguracyjnych: s, p i d układu\nokresowego […].\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n4) przewiduje typowe stopnie utlenienia\npierwiastków na podstawie konfiguracji\nelektronowej ich atomów.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli - podanie w odpowiedniej kolejności\nsymboli pierwiastków X i A oraz dla każdego z nich: najwyższego stopnia utlenienia\nw związkach chemicznych i liczby elektronów niesparowanych w atomie.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli - podanie symbolu pierwiastka,\nnajwyższego stopnia utlenienia w związkach chemicznych i liczby elektronów\nniesparowanych w atomie\nALBO\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli - podanie symboli pierwiastków\ni najwyższych stopni utlenienia w związkach chemicznych albo symboli pierwiastków\ni liczby elektronów niesparowanych w ich atomach.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nSymbol pierwiastka\nNajwyższy stopień\nutlenienia w związkach\nchemicznych\nLiczba elektronów\nniesparowanych\nw atomie\nPierwiastek A\nP LUB fosfor\nV ALBO 5\n3\nPierwiastek X\nCr LUB chrom\nVI ALBO 6\n6\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla\negzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U.2022 poz. 1698).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nUzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał graficzny (klatkowy) zapis\nkonfiguracji elektronowej kationu X3+ w stanie podstawowym. W zapisie uwzględnij\nnumery powłok i symbole podpowłok.\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n1s\n2s\n2p\n3s\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony. Zdający:\n2) stosuje zasady rozmieszczania elektronów\nna orbitalach w atomach pierwiastków\nwieloelektronowych;\n3) zapisuje konfiguracje elektronowe atomów\npierwiastków do Z=36 i jonów o podanym\nładunku, uwzględniając rozmieszczenie\nelektronów na podpowłokach (zapisy\nkonfiguracji: […] schematy klatkowe).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu konfiguracji elektronowej kationu chromu Cr3+\nw stanie podstawowym z uwzględnieniem numeru powłoki i symboli podpowłok.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑↓\n↑\n↑\n↑\n1s\n2s\n2p\n3s\n3p\n3d\nUwaga: Elektrony niesparowane muszą mieć zgodny spin.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.3","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.3","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.3. (0-3)\nUzupełnij tabelę i napisz równania reakcji:\n• w formie cząsteczkowej - tlenku pierwiastka A na najwyższym stopniu utlenienia\nz wodą (reakcja 1.)\n• w formie jonowej - tlenku pierwiastka X na najwyższym stopniu utlenienia\nz wodorotlenkiem potasu (reakcja 2.).\nUżyj symboli A i X.\nWzór sumaryczny\nwodorku pierwiastka A\nWzór sumaryczny\ntlenku pierwiastka A\nna najwyższym stopniu\nutlenienia\nWzór sumaryczny\ntlenku pierwiastka X\nna najwyższym stopniu\nutlenienia\nRównanie reakcji 1.:\nRównanie reakcji 2.:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.1.\n1.2.\n1.3.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n3\nUzyskana liczba pkt\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.3. (0-3)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n2) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków\nw […] cząsteczce związku nieorganicznego\n[…];\n4) przewiduje typowe stopnie utlenienia\npierwiastków na podstawie konfiguracji\nelektronowej ich atomów.\n8. Niemetale. Zdający:\n8) opisuje typowe właściwości chemiczne\ntlenków o liczbach atomowych od 1 do 20 oraz\n24 […], w tym zachowanie wobec wody […]\ni zasad […]; zapisuje odpowiednie równania\nreakcji.\nZasady oceniania\n3 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli i poprawne zapisanie we właściwej formie dwóch\nrównań reakcji.\n2 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli i poprawne zapisanie we właściwej formie jednego\nrównania reakcji\nALBO\n2 pkt - brak uzupełnienia tabeli lub błędne uzupełnienie tabeli i poprawne zapisanie dwóch\nrównań reakcji.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli i błędne zapisanie dwóch równań reakcji\nALBO\n2 pkt - błędne uzupełnienie tabeli i poprawne zapisanie jednego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nWzór sumaryczny\nwodorku pierwiastka A\nWzór sumaryczny\ntlenku pierwiastka A\nna najwyższym stopniu\nutlenienia\nWzór sumaryczny\ntlenku pierwiastka X\nna najwyższym stopniu utlenienia\nAH3 LUB H3A\nALBO\nPH3 LUB H3P\nA4O10 ALBO P4O10\nXO3 ALBO CrO3\nRównanie reakcji 1.: P4O10 + 6H2O → 4H3PO4\nALBO\nA4O10 + 6H2O → 4H3AO4\nRównanie reakcji 2.: CrO3 + 2OH\n- → CrO4\n2-- + H2O\nALBO\nXO3 + 2OH\n- → XO4\n2- + H2O\nALBO\nCrO3 + 2K+ + 2OH\n→ CrO4\n2- + 2K+ + H2O\nALBO\nXO3 + 2K+ + 2OH\n→ XO4\n2- + 2K+ + H2O\nUwaga: W tabeli wzór tlenku pierwiastka A musi być zapisany w postaci A4O10 lub P4O10.\nW równaniu reakcji tego tlenku z wodą dopuszcza się zapis wzoru tlenku\nw postaci A2O5 albo P2O5.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nCząstki materii w stanie gazowym przemieszczają się chaotycznie w różnych kierunkach.\nW uproszczeniu można przyjąć, że średnia prędkość tych cząstek zależy wyłącznie od ich\nmasy i od temperatury. W danej temperaturze iloczyn masy molowej gazu i kwadratu\nśredniej prędkości jego cząsteczek jest wielkością stałą.\nW tabeli podano średnie prędkości cząsteczek gazów w temperaturze 0 °C.\nNazwa gazu\nŚrednia prędkość, m ∙ s-1\nAzot\n493\nTlen\n461\nTlenek węgla(IV)\n393\nNa podstawie: D. Halliday, R. Resnick, Fizyka, Warszawa 2015.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-2)\nNapisz wartość średniej prędkości cząsteczek tlenku węgla(II) w temperaturze 0 °C\noraz rozstrzygnij, czy w tej temperaturze wartość średniej prędkości cząsteczek\nwodoru jest większa czy mniejsza od 493 m ∙ s-1. Odpowiedź uzasadnij.\nŚrednia prędkość cząsteczek tlenku węgla(II): m ∙ s-1.\nRozstrzygnięcie dotyczące średniej prędkości cząsteczek wodoru:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola […];\n2) odczytuje w układzie okresowym masy\natomowe pierwiastków i na ich podstawie\noblicza masę molową związków chemicznych\n(nieorganicznych i organicznych) o podanych\nwzorach (lub nazwach).\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania ([…] kowalencyjne […]) na\nwłaściwości fizyczne substancji\nnieorganicznych […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie wartości średniej prędkości cząsteczek tlenku węgla(II),\npoprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.\n1 pkt - poprawne napisanie wartości średniej prędkości cząsteczek tlenku węgla(II), błędne\nrozstrzygnięcie i uzasadnienie\nALBO\n2 pkt - błędne napisanie wartości średniej prędkości cząsteczek tlenku węgla(II), poprawne\nrozstrzygnięcie i uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nŚrednia prędkość cząsteczek tlenku węgla(II): 493 m ∙ s-1.\nRozstrzygnięcie dotyczące średniej prędkości cząsteczek wodoru: większa\nPrzykładowe uzasadnienia:\nPonieważ cząsteczki lżejsze poruszają się szybciej niż cząsteczki cięższe.\nALBO\n𝑀H2 < 𝑀CO\nALBO\n𝑀H2 < 𝑀N2","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1. W danej temperaturze średnia prędkość cząsteczek gazu jest odwrotnie\nproporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z masy molowej.\nP\nF\n2. W danych warunkach ciśnienia i temperatury iloraz masy molowej i gęstości\nma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych.\nP\nF\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 3.-4.\nEnergia sieciowa związków jonowych to ilość energii potrzebna do rozłożenia jednego mola\nkrystalicznej substancji na jony leżące nieskończenie daleko od siebie. Jej wartość zależy od\nrozmiarów jonów i ich ładunków. Wraz ze wzrostem energii sieciowej rosną wartości\ntemperatury topnienia substancji krystalicznych.\nW tabeli przedstawiono wartości energii sieciowej halogenków wybranych litowców.\nSubstancja\nEnergia sieciowa, kJ ∙ mol-1\nSubstancja\nEnergia sieciowa, kJ ∙ mol-1\nLiF\n1033\nNaF\n915\nLiCl\n𝑥\nNaCl\n778\nLiBr\n798\nNaBr\n𝑦\nLiI\n740\nNaI\n692\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola […];\n2) odczytuje w układzie okresowym masy\natomowe pierwiastków i na ich podstawie\noblicza masę molową związków\nchemicznych (nieorganicznych\ni organicznych) o podanych wzorach (lub\nnazwach).\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania ([…] kowalencyjne […]) na\nwłaściwości fizyczne substancji\nnieorganicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nW danej temperaturze średnia prędkość cząsteczek gazu jest odwrotnie\nproporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z masy molowej.\nP\n2.\nW danych warunkach ciśnienia i temperatury iloraz masy molowej\ni gęstości ma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych.\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych\nw każdym nawiasie.\nEnergia sieciowa 𝑥 chlorku litu wynosi około (640 / 740 / 840) kJ ∙ mol-1, a energia\nsieciowa 𝑦 bromku sodu wynosi około (640 / 740 / 840) kJ ∙ mol-1.\nTemperatura topnienia chlorku sodu jest równa 801 °C, a temperatura topnienia jodku sodu\njest równa (662 / 882) °C.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania (jonowe […]) na właściwości\nfizyczne substancji nieorganicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nEnergia sieciowa 𝑥 chlorku litu wynosi około (640 / 740 / 840) kJ ∙ mol-1, a energia\nsieciowa 𝑦 bromku sodu wynosi około (640 / 740 / 840) kJ ∙ mol-1.\nTemperatura topnienia chlorku sodu jest równa 801 °C, a temperatura topnienia jodku sodu\njest równa (662 / 882) °C.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-1)\nW poniższej tabeli przedstawiono wartości energii sieciowej dwóch związków oraz promieni\ntworzących je jonów.\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.\nWyjaśnij, dlaczego - mimo zbliżonych rozmiarów jonów - energia sieciowa tlenku\nmagnezu różni się znacznie od energii sieciowej fluorku litu.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n2.1.\n2.2.\n3.\n4.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nWzór związku\nEnergia sieciowa,\nkJ ∙mol-1\nPromień kationu, pm\nPromień anionu, pm\nMgO\n3934\n76\n140\nLiF\n1033\n72\n133\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania (jonowe […]) na właściwości\nfizyczne substancji nieorganicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie zawierające odniesienie do ładunków jonów w MgO i LiF.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Im większe są wartości ładunków przyciągających się jonów, tym siła oddziaływania\nwiększa.\n• Jony dwudodatnie i dwuujemne (Mg2+ i O2-) przyciągają się silniej, niż jony jednododatnie\ni jednoujemne (Li+ i F-).\n• Im większe są wartości ładunków oddziałujących jonów, tym większa wartość energii\nsieciowej.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nLiczba koordynacyjna to liczba najbliższych atomów lub jonów otaczających dany atom lub\njon w sieci krystalicznej kryształu.\nTlenek germanu(IV) jest krystalicznym ciałem stałym. Istnieje w dwóch odmianach: alfa,\nα-GeO2, oraz beta, β-GeO2. Fragmenty struktur obu odmian przedstawiono poniżej\n(atomy Ge - szare, atomy O - czarne).\nStruktura α-GeO2\nStruktura β-GeO2\nUzupełnij zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym\nnawiasie.\nW odmianie α-GeO2 liczba koordynacyjna dla atomu germanu wynosi (dwa / cztery / sześć).\nW strukturze odmiany β-GeO2 dla orbitali walencyjnych atomu germanu zakłada się\nhybrydyzację (sp2 / sp3).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n1) przedstawia sposób, w jaki atomy\npierwiastków bloku s i p osiągają trwałe\nkonfiguracje elektronowe […];\n4) rozpoznaje typ hybrydyzacji\n(sp, sp2 , sp3 ) w prostych cząsteczkach\nzwiązków nieorganicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nStężenie molowe H2O2, mol ∙dm-3\nRozwiązanie\nW odmianie α-GeO2 liczba koordynacyjna dla atomu germanu wynosi (dwa / cztery / sześć).\nW strukturze odmiany β-GeO2 dla orbitali walencyjnych atomu germanu zakłada się\nhybrydyzację (sp2 / sp3).","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nNadtlenek wodoru jest to substancja nietrwała, którą należy przechowywać w zimnym\ni ciemnym miejscu, gdyż w innych warunkach ulega powolnemu rozkładowi. Postęp rozkładu\nnadtlenku wodoru można badać np. za pomocą techniki miareczkowania.\nW termostatowanym naczyniu umieszczono roztwór H2O2 o pewnym stężeniu, który\nutrzymywano w temperaturze 40 C. W równych odstępach czasowych z tego roztworu\npobierano próbki, które schładzano i miareczkowano za pomocą zakwaszonego roztworu\nmanganianu(VII) potasu o stężeniu 0,0020 mol ∙dm-3. Podczas miareczkowania zachodziła\nreakcja opisana równaniem:\n2KMnO4 + 5H2O2 + 3H2SO4 → 2MnSO4 + 5O2 + K2SO4 + 8H2O\nWyznaczenie objętości zużytego roztworu KMnO4 pozwoliło obliczyć stężenie molowe H2O2\nw próbce.\nObjętość każdej pobieranej próbki była równa 2,0 cm3. Uzyskane wyniki przedstawiono\nw tabeli.\nCzas, minuty\n0\n10\n20\n30\nObjętość KMnO4, cm3\n19,1\n14,2\n9,9\n6,2\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-2)\nUzupełnij poniższą tabelę, a następnie narysuj wykres przedstawiający zależność\nstężenia nadtlenku wodoru od czasu. Wartość stężenia zapisz w zaokrągleniu do\ntrzeciego miejsca po przecinku.\nCzas, minuty\n0\n10\n20\n30\nStężenie molowe H2O2, mol ∙ dm-3\n0,048\n0,036\nObliczenia pomocnicze:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n1) definiuje termin: szybkość reakcji (jako\nzmiana stężenia reagenta czasie).\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n1) wykonuje obliczenia związane […]\nz zastosowaniem pojęć: stężenie […]\nmolowe […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli i poprawne narysowanie wykresu.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli i błędne narysowanie wykresu albo brak wykresu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCzas, min.\n0\n10\n20\n30\nStężenie molowe H2O2, mol∙dm-3\n0,048\n0,036\n0,025\n0,013 ALBO 0,016\nUwaga 1.: Wpisane przez zdającego do tabeli wartości stężeń mogą być podane z tolerancją\n+/- 0,001.\n0\n0,01\n0,02\n0,03\n0,04\n0,05\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\nStężenie molowe H2O2, mol ∙ dm-3\nCzas, minuty\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwaga 2.: Zapisy w polu na obliczenia nie podlegają ocenie.\nUwaga 3: Wykres musi zawierać 4 punkty połączone pojedynczą linią (krzywą albo\nodcinkami tworzącymi łamaną) przedstawiającą zależność funkcji malejącej\nw całym zakresie. Punkty na wykresie muszą być zgodne z wartościami zawartymi\nw tabeli.\nUwaga 4: Jeżeli zdający wypełni tabelę z większą dokładnością i adekwatnie do tych\nwartości wykona poprawnie wykres, otrzymuje za całe zadanie 1 pkt.\nUwaga 5: Jeżeli zdający wypełni tabelę błędnymi wartościami i adekwatnie do tych wartości\nwykona wykres, otrzymuje za całe zadanie 0 pkt.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym\nnawiasie.\nSzybkość reakcji rozkładu nadtlenku wodoru wraz z upływem czasu (rośnie / maleje /\nnie ulega zmianie).\nSzybkość reakcji rozkładu nadtlenku wodoru w temperaturze 40 C jest (większa niż /\nmniejsza niż / taka sama jak) w temperaturze 20 C.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n5.\n6.1.\n6.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\n0,00\n0,01\n0,02\n0,03\n0,04\n0,05\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\nStężenie molowe H2O2, mol ∙ dm-3\nCzas, minuty\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n1) definiuje termin: szybkość reakcji (jako\nzmiana stężenia reagenta czasie);\n5) przewiduje wpływ: stężenia substratów […]\ni temperatury na szybkość reakcji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nSzybkość reakcji rozkładu nadtlenku wodoru wraz z upływem czasu (rośnie / maleje /\nnie ulega zmianie).\nSzybkość reakcji rozkładu nadtlenku wodoru w temperaturze 40 C jest (większa niż /\nmniejsza niż / taka sama jak) w temperaturze 20 C.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-2)\nReakcja kwasu solnego z wodorotlenkiem baru przebiega zgodnie z równaniem:\nH3O+ + OH\n- → 2H2O\nOblicz, ile 𝐜𝐦𝟑 wodnego roztworu wodorotlenku baru o stężeniu molowym równym\n𝟎, 𝟎𝟐𝟎 𝐦𝐨𝐥∙𝐝𝐦-𝟑 należy dodać do 𝟐𝟓 𝐜𝐦𝟑 kwasu solnego o pH = 1,5, aby otrzymany\nroztwór miał pH równe 3,7. Przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą\nobjętości użytych roztworów.\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n1) wykonuje obliczenia związane\nz przygotowaniem, rozcieńczaniem […]\nroztworów z zastosowaniem pojęć: stężenie\n[…] molowe;\n4) przewiduje odczyn roztworu po reakcji\n[…] substancji zmieszanych w ilościach […]\nniestechiometrycznych;\n7) pisze równania reakcji: zobojętniania […].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie\nwartości liczbowej wyniku.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n• podanie wyniku z inną jednostką\nALBO\n1 pkt - wyznaczenie zależności pozwalającej obliczyć liczbę moli jonów wodorowych, które\nnie zostały zobojętnione, zawierającej odniesienie do stechiometrii reakcji i objętości\nroztworu Ba(OH)2.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\nBa(OH)2 + 2HCl → BaCl2 + 2H2O\nStężenie początkowe i liczba moli jonów H+:\n𝑐H+= 10-1,5 = 0,0316 mol\ndm3\n𝑛H+= 0,0316 mol\ndm3 ∙ 0,025 dm3 = 0,00079 mol\nLiczba moli wprowadzonych jonów wodorotlenkowych 𝑛OH-= 2 ∙ 0,02 ∙ V= 0,04 ∙ V\nStężenie końcowe jonów H+:\n𝑐H+ = 10-3,7 = 0,0002 mol\ndm3\n0,0002 =\n0,00079 - 0,04 ∙ V\n0,025 + V\n⇒ V = 0,0195 dm3 = 19,5 (cm3)\nSposób 2.\nBa(OH)2 + 2HCl → BaCl2 + 2H2O\n[H+] = 10-1,5 = 0,0316 mol · dm-3\n𝑛HCl = 𝑛H+ = 0,0316 mol · dm-3 · 0,025 dm3 = 7,9 · 10-4 mol\n𝑛OH- = 2 · 0,02 mol · dm-3 · 𝑉Ba(OH)2= 0,04 mol · dm-3 · 𝑉Ba(OH)2\n[H+] = 10-3,7= 0,0002 mol · dm-3\n𝐶H+ =\n𝑛\n𝑉\n0,0002 mol · dm-3=\n𝑛H+ - 𝑛OH-\n0,025 dm3 + 𝑉 Ba(OH)2\n8 · 10-4 mol - 0,04 mol · dm-3 · 𝑉Ba(OH)2\n0,025 + 𝑉Ba(OH)2\n⇒𝑉Ba(OH)2 = 0,01978dm3\n𝑉Ba(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟖 (𝐜𝐦𝟑)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nSposób 3.\nH3O+ + OH- → 2H2O\nH3O+\nOH-\n𝑛0\nmol\n7,9 · 10-4\n2 ∙0,02 · V\n∆𝑛\nmol\n-2 ∙0,02 · V\n-2 ∙0,02 · V\n𝑛k\nmol\n0,0002·(0,025 + V)\n7,9 · 10-4 - 2 ∙0,02 · V = 2 ∙10-4 · (0,025 + V)\nV = 0,0195 dm3\nVBa(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟓 (𝐜𝐦𝟑)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nProduktem reakcji stałego chlorku sodu ze stężonym kwasem siarkowym(VI) jest\nchlorowodór. Ten związek chemiczny rozpuszcza się m.in. w wodzie i w benzenie.\nW przeciwieństwie do wodnego roztworu chlorowodoru, roztwór chlorowodoru w benzenie\nnie przewodzi prądu elektrycznego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych\nw każdym nawiasie.\nCząsteczka chlorowodoru jest (niepolarna / polarna), ponieważ wiążąca para elektronowa\njest (silniej przyciągana przez atom chloru / silniej przyciągana przez atom wodoru /\nz jednakową siłą przyciągana przez oba atomy). Stężony kwas siarkowy(VI) wypiera\nchlorowodór z chlorków, ponieważ chlorowodór jest (lotny / nietrwały).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju wiązania\n([…] kowalencyjne […]) na właściwości\nfizyczne substancji nieorganicznych […].\n8. Niemetale. Zdający:\n11) opisuje typowe właściwości chemiczne\nkwasów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCząsteczka chlorowodoru jest (niepolarna / polarna), ponieważ wiążąca para elektronowa\njest (silniej przyciągana przez atom chloru / silniej przyciągana przez atom\nwodoru / z jednakową siłą przyciągana przez oba atomy). Stężony kwas siarkowy(VI)\nwypiera chlorowodór z chlorków, ponieważ chlorowodór jest (lotny / nietrwały).","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Wpisz we właściwe pola nazwy rozpuszczalników (woda, benzen), dla\nktórych podano wartości rozpuszczalności chlorowodoru w temperaturze 20 °C.\nRozpuszczalność,\ng HCl w 1 dm3 rozpuszczalnika\n13,7 g chlorowodoru\nw 1 dm3 rozpuszczalnika\n721 g chlorowodoru\nw 1 dm3 rozpuszczalnika\nNazwa rozpuszczalnika","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju wiązania\n([…] kowalencyjne […]) na właściwości\nfizyczne substancji nieorganicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozpuszczalność,\ng HCl w 1 dm3 rozpuszczalnika\n13,7 g chlorowodoru\nw 1 dm3 rozpuszczalnika\n721 g chlorowodoru\nw 1 dm3 rozpuszczalnika\nNazwa rozpuszczalnika\nbenzen\nwoda","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8.3","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego wodny roztwór chlorowodoru przewodzi prąd elektryczny,\na roztwór chlorowodoru w benzenie nie przewodzi prądu. Porównaj budowę\nrozpuszczalników i konsekwencje ich oddziaływań z substancją rozpuszczoną.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n7.\n8.1.\n8.2.\n8.3.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n6. Kwasy i zasady (G). Zdający:\n5) wyjaśnia, na czym polega dysocjacja\nelektrolityczna […] kwasów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie uwzględniające porównanie właściwości obu\nrozpuszczalników pod kątem ich oddziaływania z substancją rozpuszczoną.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nW wodzie - rozpuszczalniku polarnym - chlorowodór, którego cząsteczki są polarne ulega\ndysocjacji. Chlorowodór rozpuszczony w benzenie nie ulega dysocjacji (albo ulega dysocjacji\nw niewielkim stopniu), ponieważ cząsteczki benzenu są niepolarne.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-2)\nW 150 cm3 wodnego roztworu chlorku manganu(II) o stężeniu molowym 𝑐= 0,678 mol ∙ dm-3\ni gęstości 𝑑= 1,07 g ∙ cm-3 rozpuszczono 6,00 g hydratu tej soli o wzorze MnCl2 ∙ 4H2O.\nNa podstawie: Z. Dobkowska, K.M. Pazdro, Szkolny poradnik chemiczny, Warszawa 2020.\nOblicz, jaki procent masy otrzymanego roztworu stanowi masa chlorku manganu(II).\nZałóż, że objętość roztworu się nie zmieniła. Przyjmij wartości mas molowych:\nMMnCl2 = 126 g ∙ mol-1 oraz MMnCl2 ∙ 4H2O = 198 g ∙ mol-1.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n1) wykonuje obliczenia związane\nz przygotowaniem, rozcieńczaniem\ni zatężaniem roztworów z zastosowaniem\npojęć: stężenie procentowe i molowe.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do\nwartości stężenia oraz podanie wyniku w procentach.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n• podanie wyniku nie w procentach\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia wartości masy MnCl2\nw otrzymanym roztworze.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\ncp1 = cm∙M ∙ 100 %\ndr\n= 0,678 ∙ 126 ∙ 100\n1070\n≈ 8,0 %\nmr1= dr∙Vr1 = 150 ∙ 1,07 = 160,5 g\nms1 =\ncp1∙ mr1\n100\n= 12,84 g\nmsh= 126 ∙ 6\n198 = 3,82 g\ncp2= ms1+msh\nmr1+ mh\n∙ 100 % = 12,84 + 3,82\n160,5 + 6\n∙ 100 % = 10 (%)\nSposób 2.\nVr1=150 cm3 = 0,150 dm3\ndr1 = 1,07 g ∙cm-3\n𝑚r1 = 𝑑r1 ∙𝑉r1 = 150 ∙1,07 = 160,5 g\nns1 = Cm∙ Vr1 = 0,678 ∙ 0,150 = 0,1017 mol\nms1= ns1∙ M = 0,1017 ∙ 126 = 12,81 g\nmsh=\n126 ∙ 6\n198 =3,82 g\ncp2 =\nms1 + ms2\nmr1 + mr2\n∙100 % =\n12,81 + 3,82\n160,5 + 6\n∙100 % = 𝟗, 𝟗𝟗 (%) ≈𝟏𝟎 (%)\nSposób 3.\n𝑐𝑝= 0,678 ∙126 ∙100\n1070\n= 8 %\n% MnCl2 w hydracie = 126\n198 ∙100 % = 63,64 %\n8 %\n63,64 - a\na\n63,64 %\na - 8\n𝑚r = 160,5 g\n63,64 -𝑎\n𝑎-8\n= 160,5\n6\n⇒ 𝒂= 𝟏𝟎 (%)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-2)\nJony FeO4\n2- mogą powstać podczas reakcji Fe(OH)3 z jonami ClO- w nasyconym roztworze\nNaOH, zilustrowanej poniższym schematem:\nFe(OH)3 + ClO- + OH- → FeO4\n2- + Cl- + H2O\nNa podstawie: L. Kolditz, Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.\nNapisz w formie jonowej skróconej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub\npobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równanie reakcji utleniania\nzachodzącej podczas opisanej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji. Uzupełnij\nwspółczynniki stechiometryczne w schemacie.\nECHP-R0_100\nRównanie reakcji utleniania:\nFe(OH)3 + ClO- + OH- → FeO4\n2- + Cl- + H2O","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n2) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków\nw jonie i cząsteczce związku\nnieorganicznego […];\n5) stosuje zasady bilansu\nelektronowo - dobiera współczynniki\nstechiometryczne w równaniach reakcji\nutleniania-redukcji (w formie cząsteczkowej\ni jonowej).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji utleniania oraz poprawne\nuzupełnienie schematu reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji utleniania oraz\nniepoprawne uzupełnienie lub brak uzupełnienia schematu reakcji\nALBO\n1 pkt - niepoprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania reakcji utleniania\nalbo brak równania oraz poprawne uzupełnienie schematu reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie procesu utleniania: Fe(OH)3 + 5OH- → FeO4\n2- + 4H2O + 3e-\nSumaryczne równanie: 2Fe(OH)3 + 3ClO- + 4OH- → 2FeO4\n2- + 3Cl- + 5H2O\nUwaga: Równanie reakcji utleniania, w którym zdający użył jonów Fe3+, uznaje się za błędne.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nDo zawiesiny zawierającej 0,5 mol wodorotlenku wapnia dodano wodny roztwór zawierający\n1 mol chlorku amonu. Zaobserwowano powstanie klarownego roztworu i gazu\no charakterystycznym zapachu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nUzupełnij schemat, tak aby przedstawiał w formie jonowej równanie reakcji\nzachodzącej podczas roztwarzania wodorotlenku wapnia w wodnym roztworze chlorku\namonu.\nCa(OH)2 + NH4\n+ →","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n8) projektuje i przeprowadza doświadczenia\npozwalające otrzymać różnymi metodami\n[…] sole.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu - poprawne napisanie we właściwej formie\nrównania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n(1)Ca(OH)2 + 2NH4\n+ → Ca2+ + 2NH3 + 2H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nSpośród poniżych metod rozdzielania mieszanin wybierz i zaznacz tę, którą można\nzastosować do wyodrębnienia z mieszaniny poreakcyjnej związku wapnia.\nsączenie odparowanie ekstrakcja","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n1. Substancje i ich właściwości (G). Zdający:\n7) opisuje proste metody rozdziału mieszanin\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór metody.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nsączenie odparowanie ekstrakcja","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.3","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.3. (0-1)\nSpośród poniżych związków chemicznych wybierz i zaznacz wszystkie te, których\nroztwory dodane do zawiesiny wodorotlenku wapnia spowodują powstanie\nklarownych roztworów.\nHCl KOH KCl NH4NO3\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n9.\n10.\n11.1. 11.2. 11.3.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n8) projektuje i przeprowadza doświadczenia\npozwalające otrzymać różnymi metodami […]\nsole.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór wszystkich związków spełniających warunek zadania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nHCl KOH KCl NH4NO3","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nStężeniowa stała równowagi reakcji zilustrowanej poniższym równaniem:\nCO2 (g) + H2 (g) ⇄ CO (g) + H2O (g) ∆𝐻> 0\nw temperaturze T wynosi 1,0.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1.\nZwiększenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (T = const)\nw opisanym układzie będącym w stanie równowagi będzie skutkowało\nwzrostem wydajności reakcji otrzymywania tlenku węgla(II) i pary wodnej.\nP\nF\n2.\nObniżenie temperatury w warunkach izobarycznych (p = const)\nw opisanym układzie będącym w stanie równowagi będzie skutkowało\nzmniejszeniem wartości stałej równowagi reakcji otrzymywania tlenku\nwęgla(II) i pary wodnej.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n6) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stan równowagi dynamicznej i stała\nrównowagi; zapisuje wyrażenie na stałą\nrównowagi podanej reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nZwiększenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (T = const) w opisanym\nukładzie będącym w stanie równowagi będzie skutkowało wzrostem\nwydajności reakcji otrzymywania tlenku węgla(II) i pary wodnej.\nF\n2.\nObniżenie temperatury w warunkach izobarycznych (p = const) w opisanym\nukładzie będącym w stanie równowagi będzie skutkowało zmniejszeniem\nwartości stałej równowagi reakcji otrzymywania tlenku węgla(II) i pary\nwodnej.\nP\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-2)\nW reaktorze o pojemności 1,0 dm3 zmieszano w temperaturze T tlenek węgla(IV) i wodór.\nSumaryczna liczba moli tych reagentów była równa 10.\nOblicz początkową liczbę moli tlenku węgla(IV) i początkową liczbę moli wodoru\nw mieszaninie, jeżeli wiadomo, że do momentu ustalenia się stanu równowagi\nw temperaturze T przereagowało 60 % wodoru.\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n6) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stan równowagi dynamicznej i stała\nrównowagi; zapisuje wyrażenie na stałą\nrównowagi podanej reakcji.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia początkowych liczb moli\nCO2 i H2, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w molach.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n• podanie wyniku z błędną jednostką\nALBO\n2 pkt - ustalenie zależności opisującej stężenia reagentów w stanie równowagi, napisanie\nwyrażenia opisującego stałą równowagi z jedną niewiadomą albo układu równań\ni niewykonanie obliczeń.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\nCO2\nH2\nCO\nH2O\npoczątek\n10-x\nx\n0\n0\nzmiana\n-0,6x\n-0,6x\n+0,6x\n+0,6x\nrównowaga\n10-1,6x\n0,4x\n0,6x\n0,6x\n1 =\n(0,6x)2\n(10 - 1,6x)(0,4x)\n0,36x2 = 4x - 0,64x2\nx2 - 4x = 0\nx(x - 4) = 0 ⇒ x = 4\nnH2 = 4 (mol); nCO2 = 10 - 4 = 6 (mol)\nSposób 2.\nCO2\nH2\nCO\nH2O\npoczątek\ny\nx\n0\n0\nzmiana\n-0,6x\n-0,6x\n+0,6x\n+0,6x\nrównowaga\ny - 0,6x\n0,4x\n0,6x\n0,6x\n1 =\n(0,6x)2\n(y - 0,6x)(0,4x)\n0,36x2 = 0,4xy - 0,24x2\n0,4xy = 0,6x2\n0,4y = 0,6x\ny = 3\n2 x\n𝑥+ 𝑦= 10 ⇒ x + 3\n2 𝑥 = 10 ⇒ 5\n2 𝑥 = 10\n𝐱= 𝟒 (mol) i 𝒚 = 𝟔 (mol)","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nW probówkach oznaczonych numerami 1., 2. i 3. umieszczono w przypadkowej kolejności\nwodne roztwory trzech soli: NaHCO3, ZnCl2 i CH3COONH4. Zbadano odczyn tych roztworów\nza pomocą uniwersalnych papierków wskaźnikowych. Wyniki tego badania przedstawiono\nw tabeli.\nNumer probówki\nBarwa papierka wskaźnikowego\n1.\nczerwona\n2.\nżółta\n3.\nzielona","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Przyporządkuj numery probówek do wzorów badanych soli.\nWzór soli\nNumer probówki\nNaHCO3\nZnCl2\nCH3COONH4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n5) uzasadnia […] przyczynę kwasowego\nodczynu roztworów kwasów, zasadowego\nodczynu wodnych roztworów niektórych\nwodorotlenków (zasad) oraz odczynu\nniektórych roztworów soli (hydroliza).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie trzech lub dwóch numerów probówek do wzorów\nbadanych soli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór soli\nNumer probówki\nNaHCO3\n3\nZnCl2\n1\nCH3COONH4\n2\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1.\nW roztworze znajdującym się w probówce 1. reakcji z wodą uległy aniony,\na w roztworze, który umieszczono w probówce 3., reakcji z wodą uległy\nkationy.\nP\nF\n2. W roztworze, który umieszczono w probówce 2., reakcji z wodą uległy\nzarówno kationy, jak i aniony.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n12.1. 12.2. 13.1. 13.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 14.-16.\nPoniżej przedstawiono wzory półstrukturalne wybranych węglowodorów - związków X, Y i Q.\nC\nH3\nCH\nCH\nCH2\nCH3\nC\nH3\nC\nCH\nCH3\nCH3\nCH\nCH2\nC\nH3\nCH\nCH3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n5) uzasadnia […] przyczynę kwasowego\nodczynu roztworów kwasów, zasadowego\nodczynu wodnych roztworów niektórych\nwodorotlenków (zasad) oraz odczynu\nniektórych roztworów soli (hydroliza).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nW roztworze znajdującym się w probówce 1. reakcji z wodą uległy aniony,\na w roztworze, który umieszczono w probówce 3., reakcji z wodą uległy\nkationy.\nF\n2. W roztworze, który umieszczono w probówce 2., reakcji z wodą uległy\nzarówno kationy, jak i aniony.\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nW reakcji związku X z bromowodorem powstaje mieszanina związków A i B. Ogrzewanie\nzwiązku A w alkoholowym roztworze wodorotlenku potasu prowadzi do otrzymania\nzwiązku X jako jedynego produktu organicznego reakcji eliminacji.\nNapisz nazwę systematyczną związku A i narysuj wzór półstrukturalny (grupowy)\nzwiązku B.\nNazwa systematyczna związku A:\nWzór związku B:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n7) […] przewiduje produkty reakcji\nprzyłączenia cząsteczek niesymetrycznych\ndo niesymetrycznych alkenów na podstawie\nreguły Markownikowa […];\n10) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji […] eliminacji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnej nazwy związku A i narysowanie poprawnego wzoru związku B.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa systematyczna związku A:\n3-bromopentan\nWzór związku B:\nC\nH3\nCH\nCH2\nCH2\nCH3\nBr","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nRozstrzygnij, czy główny produkt addycji wody do związku Y w obecności katalizatora\nH3O+ jest taki sam jak główny produkt addycji wody do związku Q prowadzonej w tych\nsamych warunkach. Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu odnieś się\ndo konsekwencji różnicy w budowie cząsteczek.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nzwiązek X\nzwiązek Y\nzwiązek Q\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n7) opisuje właściwości chemiczne alkenów,\nna przykładzie następujących reakcji:\nprzyłączanie (addycja): […] H2O; przewiduje\nprodukty reakcji przyłączenia cząsteczek\nniesymetrycznych do niesymetrycznych\nalkenów na podstawie reguły\nMarkownikowa (produkty główne i uboczne)\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i napisanie poprawnego uzasadnienia odwołującego się do\nkonsekwencji różnicy w budowie cząsteczek.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• (Zgodnie z regułą Markownikowa) atom wodoru przyłącza się do atomu węgla przy\nwiązaniu podwójnym związanego z większą liczbą atomów wodoru czyli w przypadku\nzwiązku Y - do atomu nr 3, a w przypadku związku Q - do atomu nr 1.\n• Ponieważ (w addycji) atom wodoru przyłącza się do atomu węgla przy wiązaniu\npodwójnym związanego z większą liczbą atomów wodoru, to w reakcji związku Y\npowstanie alkohol III-rzędowy, a związku Q - II-rzędowy.\n• Zgodnie z regułą Markownikowa reakcje zajdą w ten sposób, że głównym produktem\naddycji wody do związku Y będzie 2-metylobutan-2-ol, a do związku Q -\n3-metylobutan-2-ol.\n• (Zgodnie z regułą Markownikowa) grupy -OH przyłączają się do atomu węgla przy\nwiązaniu podwójnym połączonego z mniejszą liczbą atomów wodoru, czyli\nw przypadku alkenu Y powstanie alkohol III-rzędowy, a w przypadku alkenu Q -\nalkohol II-rzędowy.\nUwaga: Jeżeli w uzasadnieniu zdający dokonuje wyłącznie zapisu dwóch równań reakcji\nalbo wyłącznie opisu produktów reakcji, to taką odpowiedź uznaje się za\nniewystarczającą.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nUtlenianie alkenów w zakwaszonym wodnym roztworze KMnO4 przebiega w podwyższonej\ntemperaturze zgodnie ze schematem:\nR1\nCH\nCH\nR2\nR1COOH + R2COOH\nR1\nC\nCH\nR3\nR2\nR1COR2 + R3COOH","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nJednym z produktów utleniania związku X, Y albo Q jest keton.\nNapisz nazwę systematyczną alkenu, którego jednym z produktów utleniania jest\nketon, i narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) tego ketonu.\nNazwa systematyczna alkenu:\nWzór ketonu:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n1) […] podaje nazwę węglowodoru ([…]\nalkenu […] - do 10 atomów węgla\nw cząsteczce) zapisanego wzorem […]\npółstrukturalnym.\n11. Związki karbonylowe - aldehydy\ni ketony. Zdający:\n2) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne\n[…] ketonów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnej nazwy alkenu i narysowanie poprawnego wzoru ketonu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa systematyczna alkenu:\nWzór ketonu:\n2-metylobut-2-en\nC\nH3\nC\nCH3\nO\nALBO\nH3C-CO-CH3","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nW reakcji utleniania węglowodoru X powstają dwa związki organiczne różniące się wartością\nstałej dysocjacji 𝐾a.\nWybierz związek, który ma wyższą wartość stałej dysocjacji 𝑲𝐚, i napisz wzór\npółstrukturalny (grupowy) organicznego produktu reakcji tego związku\nz wodorotlenkiem potasu.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n14.\n15.\n16.1. 16.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nECHP-R0_100\nCH2 CHCl\n4\nInformacja do zadań 17.-18.\nNa poniższym schemacie zilustrowano dwuetapowy proces otrzymywania PVC -\npoli(chlorku winylu) - z acetylenu (etynu).\nn\nC\nH\nCH\nHCl\nn\nC\nH2\nCHCl\nCH2\nCHCl\nnn\nEtyn stosowany w tej reakcji powstaje w wyniku działania wody na acetylenek wapnia,\nstanowiący główny składnik karbidu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n9) interpretuje wartości stałej dysocjacji […].\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n4) […] projektuje i przeprowadza\ndoświadczenia pozwalające otrzymać sole\nkwasów karboksylowych (w reakcjach\nkwasów z […] wodorotlenkami metali […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru organicznego produktu reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nCH3COOK ALBO CH3COO\n-K\n+ ALBO KCH3COO ALBO K\n+CH3COO\nALBO CH3COO\nCH2 CHCl\n4","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-1)\nPodczas spalania PVC powstają tlenek węgla(IV), para wodna i bezbarwny gaz o ostrym\nzapachu, którego cząsteczki są zbudowane z dwóch atomów. Stosunek molowy produktów\nspalania jest równy 𝑛CO2 ∶ 𝑛H2O ∶ 𝑛X = 2 : 1 : 1.\nUzupełnij poniższy schemat, tak aby otrzymać równanie reakcji spalania, w której\nuczestniczy fragment PVC zbudowany z czterech merów.\n+ O2 →\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n6) opisuje właściwości chemiczne alkanów,\nna przykładzie następujących reakcji:\nspalanie […] (pisze odpowiednie równania\nreakcji).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu - napisanie poprawnego równania reakcji spalania\nPVC.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-2)\nReakcja acetylenku wapnia CaC2 z wodą przebiega według równania:\nCaC2 + 2H2O → C2H2 + Ca(OH)2\nOblicz, ile gramów karbidu, zawierającego 82 % CaC2, potrzeba do otrzymania\n100 g PVC. Całkowita wydajność procesu jest równa 78 %.\nObliczenia:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.\n18.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n5) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym, masowym i objętościowym (dla\ngazów);\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\nwydajności reakcji i mola dotyczące: mas\nsubstratów i produktów […].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy karbidu, poprawne\nwykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z jednostką.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy karbidu, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych\nLUB\n• podanie wyniku z błędną jednostką\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia wartości:\nmasy albo liczby moli acetylenku wapnia (CaC2) z uwzględnieniem wydajności\nreakcji\nmasy karbidu bez uwzględnienia wydajności, a z uwzględnieniem zawartości\nzanieczyszczeń\noraz poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\n+ 10O2 → 8CO2 + 4H2O + 4HCl\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\n𝑀CaC2 = 64 g ∙ mol-1 𝑀CH2=CHCl = 62,5 g ∙ mol-1 𝑚PVC = 𝑚CH2=CHCl = 100 g\n64\n62,5 =\n𝑥\n100 g\n=> x = 102,4 g\nW = 78 %\n=> 𝑚CaC2 =\n102,4 g\n0,78 = 131,3 g 𝑚karbidu =\n131,3 g\n0,82 = 160 (g)\nSposób 2.\n𝑀CaC2 = 64 g ∙ mol-1 𝑀𝐶𝐻2=𝐶𝐻𝐶𝑙 = 62,5 g ∙ mol-1\n𝑊1 - procent masy acetylenku wapnia w masie karbidu 𝑊1 = 82 %\n𝑊2 - wydajność reakcji 𝑊2 = 78 %\n𝑛PVC = 𝑛CH2=CHCl = 𝑛CaC2 =\n𝟏𝟎𝟎\n𝟔𝟐,𝟓 = 1,6 (mol)\n𝑚CaC2 = 1,6 ∙ 64 = 102,4 g\n𝑊c = 𝑊1 ∙𝑊2 = 0,82 ∙0,78 = 0,6396\n𝑚karbidu = 102,4\n0,6396 = 𝟏𝟔𝟎, 𝟏 (𝐠)\nSposób 3.\nnPVC =\n100\n62,5 = 1,6 (mol)\n𝑛CaC2 =\n1,6 𝑚𝑜𝑙\n0,78 = 2,05 (mol)\n𝑚CaC2 = 2,05 ∙ 64 = 131,2 (g)\n𝑚karbidu =\n131,2 𝑔\n0,82 = 160 (g)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nCykloalkany ulegają analogicznym reakcjom jak alkany.\nBenzen, cykloheksan i styren to węglowodory, które w temperaturze pokojowej są\nbezbarwnymi cieczami. Ich wzory przedstawiono poniżej:\nC\nH\nCH2\nbenzen\ncykloheksan\nstyren (fenyloeten)\nW trzech naczyniach znajdowały się oddzielnie i w przypadkowej kolejności: benzen,\ncykloheksan i styren. W celu identyfikacji tych substancji wykonano dwuetapowe\ndoświadczenie. W pierwszym etapie do trzech probówek zawierających wodny roztwór\nmanganianu(VII) potasu w środowisku obojętnym wprowadzono po jednej z badanych\nsubstancji. Następnie każdą probówkę zamknięto korkiem i wstrząśnięto. Po pewnym czasie\nw jednej z probówek pojawił się brunatny osad, a w dwóch pozostałych mieszaniny uległy\npodziałowi na dwie warstwy: górną - bezbarwną i dolną o barwie fioletoworóżowej.\nW pierwszym etapie zidentyfikowano jeden z trzech węglowodorów. W drugim etapie\ndoświadczenia do próbek niezidentyfikowanych węglowodorów wprowadzono stężony kwas\nazotowy(V) z dodatkiem stężonego kwasu siarkowego(VI) - i ogrzano zawartości probówek.\nW obu probówkach nastąpiło rozwarstwienie cieczy. W jednej z probówek obie warstwy były\nbezbarwne, w drugiej warstwa górna zabarwiła się na żółtobrązowy kolor.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nNapisz wzór sumaryczny związku manganu, który powstał w wyniku reakcji\nzachodzącej w pierwszym etapie doświadczenia, oraz wzór półstrukturalny (grupowy)\nlub uproszczony organicznego produktu tej przemiany.\nWzór związku manganu\nWzór produktu organicznego","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n9. Węglowodory. Zdający:\n12) […] tłumaczy dlaczego benzen,\nw przeciwieństwie do alkenów, nie odbarwia\n[…] roztworu manganianu(VII) potasu;\n14) projektuje doświadczenia dowodzące\nróżnic we właściwościach węglowodorów\nnasyconych […] i aromatycznych;\nprzewiduje obserwacje, formułuje wnioski\ni ilustruje je równaniami reakcji.\nXIV. Estry i tłuszcze. Zdający:\n6) zapisuje ciągi przemian (i odpowiednie\nrównania reakcji) wiążące ze sobą\nwłaściwości poznanych węglowodorów i ich\npochodnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie dwóch wzorów produktów reakcji zachodzącej w etapie I\ndoświadczenia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór związku manganu\nWzór produktu organicznego\nMnO2 ALBO MnO(OH)2\nC\nH\nCH2\nOH\nOH\nALBO\nC\nOH\nO","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nNapisz równanie reakcji, która umożliwiła odróżnienie związków w drugim etapie\ndoświadczenia.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n9. Węglowodory. Zdający:\n13) opisuje właściwości węglowodorów\naromatycznych, na przykładzie reakcji\nbenzenu [… ]: […] nitrowanie; pisze\nodpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\n(stęż. H2SO4)\nNO2 + H2O\n+ HNO3\nALBO\nC6H6 + HNO3\n(H2SO4)\n→ C6H5NO2 + H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nPrzemiany katalizowane przez jeden z produktów są nazywane reakcjami\nautokatalitycznymi.\nReakcja jodowania acetonu, prowadzona w roztworze wodnym w obecności jonów\nhydroniowych, przebiega w dwóch etapach:\nO\nC\nC\nH3\nCH3\n+ H3O+\n+ H2O\nwolno\nOH\nC\nC\nH3\nCH2\n+ H3O+\nEtap 1.:\nEtap 2.:\nOH\nC\nC\nH3\nCH2\n+ I2 szybko\nOH\nC\nC\nH3\nCH2I\n+ I\nO\nC\nC\nH3\nCH2I\n+ H3O+\nOH\nC\nC\nH3\nCH2I\n+ H2O\nOH\nC\nC\nH3\nCH3\nW etapie 1. zachodzą powolne przemiany prowadzące do powstania enolu. Etap 2. to\nszybka reakcja enolu z jodem, której produkt przekształca się w jodoaceton.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nNapisz, który etap: 1. czy 2., opisanego mechanizmu jodowania acetonu, decyduje\no szybkości powstawania produktu. Wpisz właściwy numer poniżej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n9. Węglowodory. Zdający:\n10) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie etapu decydującego o szybkości reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n(Etap) 1.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nNapisz w formie jonowej sumaryczne równanie reakcji jodowania acetonu. Zastosuj\nwzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n9. Węglowodory. Zdający:\n10) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji […]; zapisuje\nodpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCH3-CO-CH3 + H2O + I2\n(H3O+)\n→ CH3-CO-CH2I + H3O+ + I\nALBO\nCH3-CO-CH3 + I2\n(H3O+)\n→ CH3-CO-CH2I + H+ + I","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.3","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.3. (0-1)\nNapisz wzór drobiny, która pełni funkcję katalizatora w reakcji jodowania acetonu.\nRozstrzygnij, czy reakcja jodowania acetonu jest zaliczana do reakcji\nautokatalitycznych.\nKatalizator:\nRozstrzygnięcie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n19.1. 19.2. 20.1. 20.2. 20.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 21.-23.\nChlorki kwasowe otrzymuje się przez podstawienie grupy -OH kwasu karboksylowego\natomem chloru. Zazwyczaj stosuje się w tym celu chlorek tionylu o wzorze SOCl2, ponieważ\nprodukty nieorganiczne - tlenek siarki(IV) oraz chlorowodór - są gazami i można je łatwo\noddzielić od produktu organicznego.\nChlorki kwasowe to bardzo reaktywne pochodne kwasów karboksylowych. Ich reakcje\nz alkoholami przebiegają szybko i praktycznie nieodwracalnie. Ten proces można\nzilustrować równaniem:\nR1COCl + R2-OH → R1COOR2 + HCl\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2011.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n5) przewiduje wpływ: […] obecności\nkatalizatora […] na szybkość reakcji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru katalizatora oraz napisanie poprawnego wyjaśnienia\nodnoszącego się do pełnienia roli katalizatora przez produkt reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nKatalizator: H3O+ ALBO H+\nRozstrzygnięcie:\nReakcję jodowania acetonu zaliczamy do reakcji autokatalitycznych (ponieważ\njeden z produktów reakcji (jony H3O+) jest jej katalizatorem).\nALBO\nTak (jest to reakcja autokatalityczna).","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-1)\nNapisz równanie reakcji otrzymywania chlorku benzoilu opisaną metodą. Zastosuj\nwzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony odpowiedniego kwasu\nkarboksylowego.\ntemp.\n→\nC\nO\nCl\nchlorek benzoilu","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n1) wskazuje grupę karboksylową […] we\nwzorach kwasów karboksylowych ([…]\naromatycznych]) […];\n4) zapisuje równania reakcji z udziałem\nkwasów karboksylowych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu - napisanie poprawnego równania reakcji\notrzymywania chlorku benzoilu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nO\nCl\ntemp.\n+ SO2 + HCl\nC\nO\nOH\n+ SOCl2\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego reakcja powstawania estru z chlorku kwasowego i alkoholu\nzachodzi z większą wydajnością niż reakcja otrzymywania identycznego estru z kwasu\nkarboksylowego i alkoholu w obecności H2SO4. W odpowiedzi porównaj przebieg obu\nreakcji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n6) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stan równowagi dynamicznej i stała\nrównowagi […].\n13. Estry i tłuszcze. Zdający:\n1) opisuje strukturę cząsteczek estrów\ni wiązania estrowego.\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wyjaśnienia odwołującego się do porównania przebiegu obu\nreakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nReakcja z chlorkiem kwasowym jest (praktycznie) nieodwracalna, a reakcja\nz kwasem karboksylowym jest odwracalna.\nW reakcji z chlorkiem kwasowym jeden z produktów (HCl lub chlorowodór) opuszcza\nśrodowisko reakcji, a w reakcji z kwasem karboksylowym woda nie opuszcza\nśrodowiska reakcji.\nW reakcji pomiędzy chlorkiem kwasowym i alkoholem obok estru powstaje\nchlorowodór, który - w przeciwieństwie do wody - może opuszczać układ, więc\nreakcja jest (praktycznie) nieodwracalna.\nW reakcji pomiędzy kwasem karboksylowym i alkoholem powstaje woda, która -\nw przeciwieństwie do chlorowodoru - nie opuszcza środowiska reakcji i ustala się\nstan równowagi.\nGdy produkt reakcji opuszcza środowisko, to reakcja jest jednokierunkowa - tak jest\nw przypadku użycia chlorku kwasowego. Jeśli produkt nie opuszcza środowiska, to\nreakcja staje się odwracalna - jak w przypadku użycia kwasu.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.\nWiele estrów znajduje zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym. Przykładem takiego estru\njest cynamonian benzylu, którego wzór przedstawiono poniżej.\nCH\nCH\nC\nO\nO\nCH2\nNa podstawie: K. Kacprzak, K. Gawrońska, Chemia kosmetyczna. Ćwiczenia laboratoryjne, Poznań 2008.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nNapisz wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone:\nchlorku kwasu karboksylowego\nalkoholu,\nktóre biorą udział w reakcji otrzymywania cynamonianiu benzylu.\nWzór chlorku kwasu karboksylowego\nWzór alkoholu","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n13. Estry i tłuszcze. Zdający:\n1) opisuje strukturę cząsteczek estrów\ni wiązania estrowego;\n6) zapisuje ciągi przemian […] wiążące ze\nsobą właściwości poznanych węglowodorów\ni ich pochodnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne narysowanie wzorów półstrukturalnych kwasu karboksylowego i alkoholu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór chlorku kwasu karboksylowego\nWzór alkoholu\nCH\nCH\nC\nO\nCl\nOH\nCH2","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.2","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nPoniżej przedstawiono wzory półstrukturalne sześciu związków organicznych oznaczonych\nliterami A-F.\nCH\nCH\nC\nO\nOH\nCH\nCH\nCH2\nOH\nCH\nCH\nC\nO\nONa\nC\nO\nOH\nCH2\nONa\nCH2\nA B C\nD E F\nOH\nCH2\nUzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych\nw każdym nawiasie.\nCynamonian benzylu powstaje zarówno w reakcji chlorku kwasowego z alkoholem,\njak również w reakcji związku (A / C) ze związkiem (D / F). W środowisku zasady sodowej\ncynamonian benzylu ulega hydrolizie, w której jednym z produktów jest związek (A / B / E).\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n21.\n22.\n23.1. 23.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 24.-25.\nNa poniższym schemacie przedstawiono ciąg przemian związków organicznych A, B i C:\nC\nO\nO\nCH\nCH3\nC\nH3\nCH3\nCH3COOH, H+\nH2O, OH\nA B C\nHBr\nreakcja 1. reakcja 2. reakcja 3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1\n0 . Hydroksylowe pochodne węglowodorów -\nalkohole i fenole. Zdający:\n1) zalicza substancje do alkoholi […].\n13. Estry i tłuszcze. Zdający:\n3) wyjaśnia przebieg reakcji […] z wodą\nw środowisku o odczynie kwasowym,\ni z roztworem wodorotlenku sodu […];\n6) zapisuje ciągi przemian […] wiążące ze\nsobą właściwości poznanych węglowodorów\ni ich pochodnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCynamonian benzylu powstaje zarówno w reakcji chlorku kwasowego z alkoholem,\njak również w reakcji związku (A / C) ze związkiem (D / F). W środowisku zasady sodowej\ncynamonian benzylu ulega hydrolizie, w której jednym z produktów jest związek (A / B / E).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-2)\nNapisz wzory półstrukturalne (grupowe) związków oznaczonych na schemacie literami\nA, B i C.\nZwiązek A\nZwiązek B\nZwiązek C","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n7) opisuje właściwości chemiczne alkenów,\nna przykładzie następujących reakcji:\nprzyłączanie (addycja): […] HBr […];\nprzewiduje produkty reakcji przyłączenia\ncząsteczek niesymetrycznych do\nniesymetrycznych alkenów na podstawie\nreguły Markownikowa (produkty główne\ni uboczne) […].\n13. Estry i tłuszcze. Zdający:\n1) opisuje strukturę cząsteczek estrów\ni wiązania estrowego;\n6) zapisuje ciągi przemian (i odpowiednie\nrównania reakcji) wiążące ze sobą\nwłaściwości poznanych węglowodorów i ich\npochodnych.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne narysowanie wzorów podstrukturalnych (grupowych) trzech związków.\n1 pkt - poprawne narysowanie wzorów podstrukturalnych (grupowych) dwóch związków.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZwiązek A\nZwiązek B\nZwiązek C\nC\nH2\nCH\nCH3\nC\nH3\nCH\nCH3\nBr\nC\nH3\nCH\nCH3\nOH","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (0-2)\nOkreśl typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm (elektrofilowy,\nnukleofilowy, rodnikowy) reakcji oznaczonych na schemacie numerami 1. i 2.\nTyp reakcji\nMechanizm reakcji\nReakcja 1.\nReakcja 2.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n10) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji substytucji, addycji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli\nALBO\n4 pkt - poprawne uzupełnienie jednej kolumny tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nTyp reakcji\nMechanizm reakcji\nReakcja 1.\naddycja\nelektrofilowy\nReakcja 2.\nsubstytucja\nnukleofilowy","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-2)\nŚwieżo strącony wodorotlenek miedzi(II) stosuje się do wykrywania określonych grup\nfunkcyjnych i wiązań. W wyniku reakcji związków organicznych z tym odczynnikiem powstają\nrozpuszczalne lub nierozpuszczalne w wodzie substancje o charakterystycznych barwach.\nUzupełnij schemat przemian, których reagentem jest wodorotlenek miedzi(II). Napisz\nwzory wszystkich odczynników niezbędnych do przeprowadzenia przemian\nzilustrowanych na schemacie. Odczynniki wybierz z poniższej listy:\n• CH3COOH (aq)\n• CH3CH2OH (aq)\n• C2H5CHO (aq)\n• CH3COCH3 (c)\n• H2NCONHCONH2 (aq)\n• CH2(OH)CH2(OH) (aq)\n, T\nNastępnie opisz możliwe do zaobserwowania zmiany zawartości probówek, w których\nzachodzą przemiany oznaczone na powyższym schemacie numerami 1. i 2. Uwzględnij\nrodzaj (roztwór, osad) oraz barwę mieszaniny po zajściu reakcji.\nPrzemiana 1.:\nPrzemiana 2.:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n24.\n25.\n26.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n2\nUzyskana liczba pkt\nzwiązek kompleksowy\no fioletoworóżowej barwie\nCu2O\nCu2+\n1.\n2.\n3.\nzalkalizowana\nzawiesina\nCu(OH)2\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n11. Związki karbonylowe - aldehydy i ketony.\nZdający:\n3) planuje i przeprowadza doświadczenie,\nktórego celem jest odróżnienie aldehydu od\nketonu […] (z odczynnikiem […] Trommera).\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n4) zapisuje równania reakcji z udziałem\nkwasów karboksylowych (których produktami\nsą sole […]); projektuje i przeprowadza\ndoświadczenia pozwalające otrzymywać sole\nkwasów karboksylowych (w reakcjach\nkwasów z […] wodorotlenkami metali […]).\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n7) wykazuje […], że produktem kondensacji\nmocznika jest związek zawierający\nw cząsteczce wiązanie peptydowe;\n13) planuje i wykonuje doświadczenie,\nktórego wynik dowiedzie obecności wiązania\npeptydowego w analizowanym związku\n(reakcja biuretowa).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie wszystkich pól schematu i poprawny opis możliwych do\nzaobserwowania zmian w przemianach 1. i 2.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie wszystkich pól schematu i niepoprawny opis możliwych do\nzaobserwowania zmian w przemianach 1. i 2. albo brak opisu zmian\nALBO\n2 pkt - błędne uzupełnienie schematu albo brak uzupełnienia schematu i poprawny opis\nmożliwych do zaobserwowania zmian w przemianach 1. i 2.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązanie\nObserwacje:\nPrzemiana 1.: Powstał niebieski (klarowny) roztwór.\nPrzemiana 2.: Powstał ceglasty osad","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (0-2)\nAminy o wzorze ogólnym RNH2 reagują z kwasem azotowym(III) zgodnie z równaniem:\nRNH2 + HNO2 → ROH + N2 + H2O\nPewna nasycona amina ma masę cząsteczkową równą 117 u.\nPróbkę tej aminy o masie 7,85 g poddano reakcji z kwasem azotowym(III). Po reakcji\nstwierdzono, że cała próbka przereagowała z kwasem, a wydzielony w reakcji azot zajął\nobjętość 4,51 dm3 (w przeliczeniu na warunki normalne).\nNa podstawie obliczeń ustal liczbę grup aminowych w cząsteczce tej aminy i napisz jej\nwzór sumaryczny.\nObliczenia:\nLiczba grup aminowych w cząsteczce:\nWzór sumaryczny aminy:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 28.-29.\nPrzeprowadzono reakcje zgodnie ze schematem:\nCH3\nNH2\nCH3\nNH3\nCH3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n4) ustala wzór […] rzeczywisty związku\nchemicznego ([…] organicznego) […];\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\n[…] mola dotyczące: mas substratów\ni produktów (stechiometria wzorów i równań\nchemicznych), objętości gazów\nw warunkach normalnych.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie\npoprawnego wzoru aminy.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, wykonanie obliczeń, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n• podanie błędnego wzoru aminy lub brak wzoru aminy.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nZwiązek kompleksowy\no fioletoworóżowej barwie\nCu2O\nCu2+\nCH3COOH(aq)\nLUB kwas octowy\nCH3CH2CHO(aq)\nLUB propanal\nH2NCONHCONH2(aq)\nLUB dimocznik\nLUB biuret\n1.\n2.\n3.\nZalkalizowana\nzawiesina\nCu(OH)2\nOH-\nH2O\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\n117 g aminy - x ∙ 22,4 dm3 azotu\n7,85 g aminy - 4,51 dm3 azotu\nx = 3\n117 g - 3 ∙ 16g = 69 g\n12n + 2n - 1 = 69 ⇒ n = 5\nLiczba grup aminowych w cząsteczce: 3 ALBO C5H9(NH2)3\nWzór sumaryczny aminy: C5H9(NH2)3 ALBO C5H15N3\nSposób 2.\nCnH2n+2-a(NH2)a + a HNO2 → CnH2n+2-a(OH)a + a N2 + a H2O\n7,85 g ---------------------------- 4,51 dm3\n117 g ---------------------------- a · 22,4 dm3\na= 3\n117= 12 · n + 1 · (2 · n + 2 - a) + (14 + 2 · 1) · a= 14 · n + 15 · a + 2\n115= 14 · n + 15 · 3= 14 · n + 45\n70= 14 · n ⇒ n= 5\nC5H9(NH2)3, czyli: C5H15N3","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (0-1)\nWpisz do schematu wzory odpowiednich drobin, tak aby powstało równanie reakcji 3.\nw formie jonowej skróconej. Zastosuj definicję kwasu i zasady Brønsteda.\n→\nH2O\nkwas 1\nzasada 2\nzasada 1\nkwas 2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n8) klasyfikuje substancje do kwasów lub\nzasad zgodnie z teorią Brönsteda-Lowry’ego.\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n4) zapisuje równania reakcji otrzymywania\n[…] amin aromatycznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu - napisanie we właściwej formie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n→\nkwas 1\nzasada 2\nzasada 1\nkwas 2\nNH3\nCH3\nNH2\nCH3\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"29","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (0-1)\nOrganiczny związek otrzymany w reakcji 3. zmieszano z bromem (w stosunku molowym 1 : 1)\ni poddano reakcji w obecności światła.\nNarysuj wzór półstrukturalny lub uproszczony organicznego produktu opisanej reakcji\ni uzupełnij zdanie. Wybierz i zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych\nw nawiasie.\nWzór produktu reakcji:\nOpisana przemiana (jest / nie jest) reakcją utlenienia-redukcji.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n27.\n28.\n29.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nZn / H+\nreakcja 1.\nreakcja 2.\nreakcja 3.\nzwiązek A\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n2) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków\nw […] cząsteczce związku […] organicznego.\n9. Węglowodory. Zdający:\n13) opisuje właściwości węglowodorów\naromatycznych, na przykładzie\nreakcji […] toluenu: […] reakcje z […] Br2 […]\nw obecności światła [ ]; pisze odpowiednie\nrównania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne narysowanie wzoru produktu reakcji i poprawne uzupełnienie zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór produktu:\nNH2\nCH2Br\nALBO\nNH3\nCH2Br\nBr\nOpisana przemiana (jest / nie jest) reakcją utlenienia-redukcji.\nUwaga: Dopuszczalne jest użycie wzorów produktów reakcji substytucji elektrofilowej bromu.","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (0-2)\nPrzeprowadzono doświadczenie zilustrowane na poniższym rysunku:\nProbówka I\nProbówka II\nProbówka III\nUzupełnij poniższe schematy, tak aby powstały wzory półstrukturalne (grupowe)\nfenyloalaniny w postaci, w której ten aminokwas będzie występował w dominującej\nformie w roztworze w każdej probówce.\nProbówka I\nProbówka II\nProbówka III\nCH\nCH2\nCH\nCH2\nCH\nCH2\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n30.\nMaks. liczba pkt\n2\nUzyskana liczba pkt\nfenyloalanina\nHCl\nHCl\nfenyloalanina\nKOH\nfenyloalanina\nECHP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie polega ocenie)\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n9) interpretuje wartości […] pH […].\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n10) opisuje właściwości kwasowo-zasadowe\naminokwasów oraz mechanizm powstawania\njonów obojnaczych.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie schematów - narysowanie wzorów półstrukturalnych trzech\njonów fenyloalaniny.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematów - narysowanie wzorów półstrukturalnych dwóch\njonów fenyloalaniny.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nprobówka I\nprobówka II\nprobówka III\nN\nH2\nCH3\nC\nH\nCH2\nCOOH\nH3N+\nN\nH2\nCH3\nC\nH\nCH2\nCOO\nH3N+\nN\nH2\nCH3\nC\nH\nCH2\nCOO\nH2N","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}