{"paper":{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":50,"source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nDwa pierwiastki oznaczone umownie literami A i X należą do jednego bloku\nkonfiguracyjnego. Pierwiastek A leży w drugim okresie układu okresowego pierwiastków,\na pierwiastek X - w trzecim. Wiadomo, że w stanie podstawowym:\n• atomy obu tych pierwiastków mają po jednym niesparowanym elektronie\n• liczba elektronów walencyjnych atomu X jest większa niż liczba elektronów walencyjnych\natomu A.","answer":null,"answer_text":"40\n56","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Wpisz symbol pierwiastka A i symbol pierwiastka X oraz symbol\nbloku konfiguracyjnego, do którego należą te pierwiastki.\nSymbol pierwiastka\nSymbol bloku konfiguracyjnego\nPierwiastek A\nPierwiastek X","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania określone w podstawie programowej1\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nII. Budowa atomu. Zdający:\n4) określa przynależność pierwiastków do\nbloków konfiguracyjnych: s, p i d układu\nokresowego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnych symboli (lub nazw) pierwiastków oraz poprawnego symbolu\nbloku konfiguracyjnego.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nSymbol pierwiastka\nSymbol bloku konfiguracyjnego\nPierwiastek A\nB LUB bor\np\nPierwiastek X\nCl LUB chlor","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Wpisz wartości liczb kwantowych: głównej i pobocznej, które opisują\nstan kwantowy niesparowanego elektronu atomu X w stanie podstawowym.\nLiczby kwantowe\ngłówna liczba kwantowa 𝑛\npoboczna liczba kwantowa 𝑙\nWartości liczb\nkwantowych","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n6) stosuje poprawną terminologię.\nII. Budowa atomu. Zdający:\n1) interpretuje wartości liczb kwantowych;\nopisuje stan elektronu w atomie za pomocą\nliczb kwantowych; stosuje pojęcia: powłoka,\npodpowłoka […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli wartościami liczb kwantowych opisującymi stan\nniesparowanego elektronu atomu chloru w stanie podstawowym.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy\nprogramowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia\n(Dz.U. z 2024 r. poz. 1019).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nLiczby kwantowe\ngłówna liczba kwantowa 𝑛\npoboczna liczba kwantowa 𝑙\nWartości liczb\nkwantowych\n3\n1","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nW wyniku wzbudzenia elektronowego atomu fosforu jeden z elektronów sparowanych\npowłoki walencyjnej został przeniesiony na pustą podpowłokę o wyższej energii w tej samej\npowłoce elektronowej.\nNapisz pełną konfigurację elektronową atomu fosforu w opisanym stanie\nwzbudzonym. Zastosuj zapis konfiguracji elektronowej z uwzględnieniem podpowłok.\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nII. Budowa atomu. Zdający:\n1) […] stosuje pojęcia: powłoka,\npodpowłoka […];\n2) stosuje zasady rozmieszczania\nelektronów na orbitalach (zakaz Pauliego\ni regułę Hunda) w atomach pierwiastków\nwieloelektronowych;\n3) pisze konfiguracje elektronowe atomów\npierwiastków do Z=38 […], uwzględniając\nprzynależność elektronów do podpowłok\n(zapisy konfiguracji: pełne […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego zapisu konfiguracji elektronowej atomu fosforu w stanie\nwzbudzonym.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n([15P] =) 1s22s22p63s13p33d1\nUwaga: Za zastosowanie schematu klatkowego z oznaczeniami numerów powłok i symboli\npodpowłok zdający otrzymuje 1 pkt.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-2)\nJądro atomowe izotopu pewnego pierwiastka zawiera 126 neutronów. Stosunek liczby\nmasowej tego izotopu do liczby atomowej wynosi 2,5. Opisany izotop występuje w jednym\nz naturalnych szeregów promieniotwórczych - powstaje w wyniku przemiany  -, a ulega\nprzemianie .\nNapisz równanie przemiany  -, której produktem jest opisany izotop, oraz równanie\nprzemiany , której ten izotop ulega. Uzupełnij wszystkie pola odpowiednimi\nsymbolami i wartościami liczbowymi.\nPrzemiana  -\n0\n𝑒-\n→\nPrzemiana \nHe\n→\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) […] wyjaśnia przebieg procesów\nchemicznych;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nII. Wewnętrzna budowa materii (SP).\nZdający:\n2) opisuje skład atomu (jądro: protony\ni neutrony, elektrony) […];\n3) ustala liczbę protonów, elektronów\ni neutronów w atomie na podstawie liczby\natomowej i masowej; stosuje zapis E\nZ\nA .\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: nuklid, izotop […];\n4) pisze równania naturalnych przemian\npromieniotwórczych (α, βŻ ) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch schematów wszystkimi wartościami liczbowymi\ni symbolami pierwiastków i cząstek.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego schematu wszystkimi wartościami liczbowymi\ni symbolami pierwiastków i cząstek.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPrzemiana -\n210\n210\n0\nBi\nPo\ne-\n→\n83\n84\n-1\nPrzemiana \n210\n206\n4\nPo\nPb\nHe\n→\n84\n82\n2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-2)\nPoniżej przedstawiono wzór opisujący jedną ze struktur elektronowych cząsteczki N2O.\nN\nN\nO\nUzupełnij tabelę. Określ typ hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomu centralnego\nazotu (sp, sp2, sp3) i kształt cząsteczki (liniowa, kątowa) oraz wpisz, ile wiązań\n𝝈 i 𝝅 występuje w cząsteczce N2O o przedstawionej strukturze.\nTyp hybrydyzacji\nKształt cząsteczki\nLiczba\nwiązań 𝜎\nwiązań 𝜋\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n2) pisze wzory elektronowe typowych\ncząsteczek związków kowalencyjnych […];\n4) rozpoznaje typ hybrydyzacji (sp, […]) […]\nw cząsteczkach związków nieorganicznych\n[…];\n5) określa typ wiązania (σ i π)\nw cząsteczkach związków nieorganicznych\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie czterech pól tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie trzech lub dwóch pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nTyp hybrydyzacji\nKształt cząsteczki\nLiczba\nwiązań 𝜎\nwiązań 𝜋\nsp\nliniowa\n2\n2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-2)\nCiała stałe można podzielić na krystaliczne i na bezpostaciowe. Kryształy klasyfikuje się\nze względu na rodzaj oddziaływań między tworzącymi je drobinami.\nPoniżej wymieniono nazwy substancji tworzących kryształy w stałym stanie skupienia.\njod diament tlenek sodu magnez woda (lód)\nSpośród podanych substancji wybierz wszystkie tworzące kryształy jonowe, kryształy\nkowalencyjne lub kryształy molekularne. Wpisz ich nazwy w odpowiednie pola tabeli.\nKryształy\njonowe\nkowalencyjne\nmolekularne\nInformacja do zadań 6.-8.\nW poniższej tabeli podano wartości entalpii (w temperaturze 298 K) trzech przemian:\n1. syntezy tlenku azotu(II)\n2. syntezy tlenku azotu(IV)\n3. syntezy amoniaku.\nPrzemiana\nRównanie przemiany\n∆𝐻o, kJ\n1.\nN2 (g) + O2 (g) ⇄ 2NO (g)\n+182,52\n2.\n2NO (g) + O2 (g) ⇄ 2NO2 (g)\n- 114,14\n3.\nN2 (g) + 3H2 (g) ⇄ 2NH3 (g)\n- 91,88\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych.\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n1) określa rodzaj wiązania: jonowe,\nkowalencyjne […]) […];\n7) porównuje właściwości fizyczne\nsubstancji tworzących kryształy jonowe\nkowalencyjne, molekularne […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nKryształy\njonowe\nkowalencyjne\nmolekularne\ntlenek sodu\ndiament\njod, woda","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\nW celu wyznaczenia równania kinetycznego przemiany 2. przeprowadzono w temperaturze 𝑇\ndoświadczenia I-III. Wartości stężeń początkowych obu substratów oraz odpowiadające im\nwartości szybkości początkowych zestawiono w tabeli.\nStężenie początkowe, mol ∙ dm-3\nSzybkość początkowa, mol ∙ dm-3 ∙ s-1\nNO\nO2\nI\n0,012\n0,020\n0,102\nII\n0,024\n0,020\n0,408\nIII\n0,024\n0,040\n0,816\nNa podstawie: L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna, Warszawa 2006.\na) Na podstawie danych z tabeli uzupełnij równanie kinetyczne opisanej przemiany.\nWpisz wartości wykładników w wyznaczone miejsca.\nRównanie kinetyczne: 𝑣 = 𝑘∙𝑐NO ∙ 𝑐O2\nMCHP-R0_100\nb) Spośród podanych odpowiedzi wybierz poprawną wartość stałej szybkości reakcji 𝒌\nw temperaturze 𝑻 oraz właściwą jednostkę. Zaznacz A, B albo C oraz 1, 2 albo 3.\nA. 3,5 ∙ 103\n1.\ndm6 ∙ mol-2 ∙ s-1\nB. 3,5 ∙ 104\n2.\ndm3 ∙ mol-1 ∙ s-1\nC. 3,5 ∙ 105\n3.\ndm-6 ∙ mol-2 ∙ s-1\nObliczenia pomocnicze:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nIV. Kinetyka i statyka chemiczna.\nEnergetyka reakcji chemicznych. Zdający:\n1) definiuje i oblicza szybkość́ reakcji […];\n2) przewiduje wpływ: stężenia […]\nsubstratów […] na szybkość́ reakcji […];\n3) […] na podstawie danych\ndoświadczalnych ilustrujących związek\nmiędzy stężeniem substratu a szybkością\nreakcji […] pisze równanie kinetyczne.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie równania kinetycznego oraz poprawne zaznaczenie wartości\nstałej szybkości reakcji i właściwej jednostki.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie równania kinetycznego oraz błędne zaznaczenie wartości\nstałej szybkości reakcji albo błędnej jednostki.\nALBO\n0 pkt - błędne uzupełnienie równania kinetycznego albo brak uzupełnienia oraz poprawne\nzaznaczenie wartości stałej szybkości reakcji i właściwej jednostki.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\na)\nRównanie kinetyczne: 𝒗 = 𝒌 ∙ cNO\n2 ∙ c𝐎𝟐 ALBO 𝒗 = 𝒌 ∙ cNO\n2 ∙ c𝐎𝟐\n𝟏\nb)\nA. 3,5 ∙ 103\n1. dm𝟔 ∙ mol-𝟐 ∙ s-𝟏\nB. 3,5 ∙ 104\n2. dm3 ∙ mol-1 ∙ s-1\nC. 3,5 ∙ 105\n3. dm-6 ∙ mol-2 ∙ s-1\nALBO\nB1","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nOceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest\nfałszywe.\n1.\nZwiększenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (𝑇= const) w układzie\nbędącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 1., będzie\nskutkowało wzrostem stężenia tlenku azotu(II).\nP\nF\n2.\nObniżenie temperatury w warunkach izobarycznych (𝑝= const) w układzie\nbędącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 2., będzie\nskutkowało zwiększeniem wartości stałej równowagi reakcji syntezy tlenku\nazotu(IV).\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIV. Kinetyka i statyka chemiczna.\nEnergetyka reakcji chemicznych. Zdający:\n2) przewiduje wpływ: stężenia (ciśnienia)\nsubstratów […] i temperatury na szybkość\nreakcji […];\n6) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stan równowagi dynamicznej i stała\nrównowagi […];\n8) […] stosuje regułę Le Chateliera-Brauna\n(regułę przekory) do jakościowego\nokreślenia wpływu zmian temperatury […]\ni ciśnienia na układ pozostający w stanie\nrównowagi dynamicznej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna ocena dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\n1.\nZwiększenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (𝑇= const) w układzie\nbędącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 1., będzie\nskutkowało wzrostem stężenia tlenku azotu(II).\nF\n2.\nObniżenie temperatury w warunkach izobarycznych (𝑝= const) w układzie\nbędącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 2., będzie\nskutkowało zwiększeniem wartości stałej równowagi reakcji syntezy tlenku\nazotu(IV).\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-2)\nRozstrzygnij, czy schłodzenie układu, w którym przebiega przemiana 3., będzie\nskutkowało zwiększeniem:\n• równowagowego stężenia amoniaku\n• szybkości reakcji syntezy amoniaku.\nZaznacz TAK albo NIE. Odpowiedzi uzasadnij.\nRozstrzygnięcie: zwiększenie równowagowego stężenia amoniaku TAK / NIE\nUzasadnienie:\nRozstrzygnięcie: zwiększenie szybkości reakcji syntezy amoniaku TAK / NIE\nUzasadnienie:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) […] formułuje […] wnioski […].\nIV. Kinetyka i statyka chemiczna.\nEnergetyka reakcji chemicznych. Zdający:\n1) definiuje […] szybkość reakcji (jako\nzmianę stężenia reagenta w czasie);\n2) przewiduje wpływ: stężenia (ciśnienia)\nsubstratów […] na szybkość reakcji […];\n6) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stan równowagi dynamicznej i stała\nrównowagi […];\n8) […] stosuje regułę Le Chateliera-Brauna\n(regułę przekory) do jakościowego\nokreślenia wpływu zmian […] stężenia\nreagentów […] na układ pozostający\nw stanie równowagi dynamicznej.\nZasady oceniania\n2 pkt - napisanie dwóch poprawnych rozstrzygnięć i napisanie dwóch poprawnych\nuzasadnień.\n1 pkt - napisanie dwóch poprawnych rozstrzygnięć i błędnych uzasadnień albo brak\nuzasadnień\nALBO\n1 pkt - napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia dla jednej\nwielkości.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: zwiększenie równowagowego stężenia amoniaku TAK / NIE\nUzasadnienie: Synteza amoniaku jest procesem egzotermicznym, dlatego ochłodzenie\nukładu poskutkuje wzrostem stężenia amoniaku.\nRozstrzygnięcie: zwiększenie szybkości reakcji syntezy amoniaku TAK / NIE\nUzasadnienie: Szybkość reakcji rośnie wraz ze wzrostem temperatury, ponieważ cząsteczki\nszybciej się poruszają i częściej zderzają. To oznacza, że po ochłodzeniu\nukładu szybkość reakcji zmaleje.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-1)\nTlenek azotu(II) można katalitycznie zredukować do azotu za pomocą amoniaku i przy\nudziale tlenu.\nNapisz równanie opisanej redukcji tlenku azotu(II), w której stosunek molowy tlenku\nazotu(II) do tlenu wynosi 𝒏𝐍𝐎 : 𝒏𝐎𝟐= 𝟒∶𝟏.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Reakcje chemiczne (SP). Zdający:\n2) zapisuje równania reakcji chemicznych\nw formie cząsteczkowej […]; dobiera\nwspółczynniki stechiometryczne, stosując\nprawo zachowania masy […]; wskazuje\nsubstraty i produkty.\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n4) opisuje typowe właściwości chemiczne\ntlenków pierwiastków o liczbach atomowych\nod 1 do 20 […]; pisze odpowiednie równania\nreakcji w formie cząsteczkowej i jonowej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n4NO + 4NH3 + O2 → 4N2 + 6H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nPrzeprowadzono doświadczenie, w którym na\nstały tlenek manganu(IV) podziałano gorącym\nkwasem solnym. Wydzielający się chlor\nwprowadzono do probówki, w której znajdował się\nwodny roztwór pewnej soli. Przebieg\ndoświadczenia zilustrowano na schemacie.\nDo tak powstałego roztworu po ściance probówki wprowadzono chloroform - wygląd\nzawartości probówki przedstawiono na zdjęciu 1. Następnie dokładnie wymieszano jej\nzawartość i pozostawiono do rozdzielenia warstw (zdjęcie 2.).\nZdjęcie 1.\nZdjęcie 2.\nHCl (aq)\nMnO2 (s)\nsól (aq)\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-2)\nOpisane doświadczenie przeprowadzono z udziałem pewnej soli, której wzoru nie podano\nna schemacie.\nSpośród wymienionych poniżej soli wybierz wzór tej, której wodny roztwór został\nużyty w tym doświadczeniu. Napisz jej nazwę systematyczną i uzupełnij zdanie.\nZaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nNaF NaBr NaI\nNazwa systematyczna soli:\nPrzebieg doświadczenia wskazuje, że wolny chlor jest (silniejszym / słabszym) utleniaczem\nniż wolny (fluor / brom / jod).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n2) projektuje […] doświadczenia chemiczne\n[…], formułuje […] wnioski oraz wyjaśnienia.\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] utleniacz, reduktor,\nutlenianie, redukcja;\n6) przewiduje kierunek przebiegu reakcji\nutleniania-redukcji na podstawie wartości\npotencjałów standardowych półogniw; pisze\nodpowiednie równania reakcji.\nX. Metale, niemetale i ich związki. Zdający:\n8) projektuje […] przebieg doświadczenia\npozwalającego otrzymać w laboratorium:\n[…] chlor (np. reakcja HCl z MnO2 […]);\npisze odpowiednie równania reakcji;\n10) analizuje i porównuje właściwości\nfizyczne i chemiczne fluorowców.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawny wybór i napisanie poprawnej nazwy soli oraz poprawne uzupełnienie\nzdania.\n1 pkt - poprawny wybór i napisanie poprawnej nazwy soli oraz błędne uzupełnienie zdania\nalbo brak uzupełnienia\nALBO\n2 pkt - błędny wybór soli i napisanie jej nazwy albo brak nazwy soli oraz poprawne\nuzupełnienie zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa systematyczna soli: jodek sodu\nPrzebieg doświadczenia wskazuje, że wolny chlor jest (silniejszym / słabszym)\nutleniaczem niż wolny (fluor / brom / jod).","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nNapisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących podczas przebiegu\ndoświadczenia:\n• w kolbie\n• w probówce.\nRównanie reakcji zachodzącej w kolbie:\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] utleniacz, reduktor,\nutlenianie, redukcja;\n6) przewiduje kierunek przebiegu reakcji\nutleniania-redukcji na podstawie wartości\npotencjałów standardowych półogniw; pisze\nodpowiednie równania reakcji.\nX. Metale, niemetale i ich związki. Zdający:\n8) projektuje […] doświadczenia\npozwalające otrzymać w laboratorium: […]\nchlor (np. reakcja HCl z MnO2 […]); pisze\nodpowiednie równania reakcji;\n10) analizuje i porównuje właściwości\nfizyczne i chemiczne fluorowców.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie reakcji zachodzącej w kolbie: MnO2 + 4H+ + 2Cl- → Mn2+ + Cl2 + 2H2O\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce: Cl2 + 2I- → 2Cl- + I2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-2)\nW 250 g wodnego roztworu NaOH o stężeniu 2,0 % rozpuszczono 9,0 g stałej mieszaniny\nNaOH i KOH, w której stosunek molowy tych wodorotlenków wynosił 𝑛NaOH : 𝑛KOH = 3 ∶1.\nOblicz, jaki procent masy otrzymanego roztworu stanowi masa NaOH. Przyjmij, że\n𝑴𝐍𝐚𝐎𝐇= 𝟒𝟎 𝐠∙𝐦𝐨𝐥-𝟏, 𝑴𝐊𝐎𝐇= 𝟓𝟔 𝐠∙𝐦𝐨𝐥-𝟏. Wynik podaj w zaokrągleniu do jednego\nmiejsca po przecinku.\nObliczenia:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […].\nV. Roztwory. Zdający:\n2) wykonuje obliczenia związane\nz przygotowaniem, rozcieńczaniem\ni zatężaniem roztworów z zastosowaniem\npojęć: stężenie procentowe […].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości\nliczbowej wyniku w procentach w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n● popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n● niepodanie wyniku liczbowego w procentach\nLUB\n● niepodanie wyniku z podaną w poleceniu dokładnością\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do\nwyznaczenia poprawnej wartości masy całkowitej NaOH w otrzymanym roztworze.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\nSkład roztworu przed dodaniem mieszaniny wodorotlenków:\n𝑚rozt. = 250 g 𝑚NaOH = c% ∙ 𝑚rozt.\n100 %\n= 2 % ∙ 250 g\n100 %\n= 5 g\nObliczenie mas wodorotlenków: 𝑀NaOH = 40 g · mol-1 𝑀KOH = 56 g · mol-1 𝑛 =\n𝑚\nM\n{\n𝑚NaOH + 𝑚KOH = 9 g\n𝑛NaOH\n𝑛KOH =\n3\n1\n {𝑚NaOH + 𝑚KOH = 9 g\n𝑛NaOH = 3𝑛KOH\n {\n𝑚NaOH + 𝑚KOH = 9 g\n𝑚NaOH\n40\n= 3 𝑚KOH\n56\n𝑚NaOH = 6,1 g 𝑚KOH = 2,9 g\nSkład roztworu po dodaniu mieszaniny wodorotlenków:\n𝑚rozt. = 259 g 𝑚NaOH = 11,1 g\nZawartość procentowa NaOH w roztworze:\n%NaOH = 11,1\n259 ∙ 100 % = 4,3 (%)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-1)\nDo zlewki zawierającej 100 cm3 wody destylowanej o temperaturze 25 °C dodano chlorek\nsrebra(I). Po pewnym czasie w zlewce powstał nasycony roztwór chlorku srebra(I),\nczyli ustalił się stan równowagi między osadem a roztworem. Następnie w zlewce\nrozpuszczono pewną ilość chlorku potasu, która w tej objętości roztworu uległa całkowitemu\nrozpuszczeniu. Opisane doświadczenie przedstawiono na schemacie:\nRozstrzygnij, czy w wyniku dodania chlorku potasu do otrzymanej mieszaniny masa\nosadu w zlewce zwiększyła się, zmniejszyła się, czy też nie uległa zmianie. Odpowiedź\nuzasadnij. W uzasadnieniu odwołaj się do procesu równowagowego w roztworze.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nKCl (s)\nAgCl (aq)\nAgCl (s)\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 13.-15.\nBadano reakcje pewnej próbki metalicznego chromu z kwasem solnym w różnych\nwarunkach. Przebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie:\nProbówka 1. Probówka 2.\nW probówce 1. użyto odtlenionego kwasu solnego, czyli takiego, w którym praktycznie nie\nma rozpuszczonego tlenu. Dodatkowo na powierzchni roztworu umieszczono warstwę oleju.\nW takich warunkach chrom reaguje zgodnie z równaniem:\nCr + 2H+→ Cr2++ H2\nNa zdjęciach pokazano roztwory otrzymane w probówkach 1. i 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje […] doświadczenia chemiczne\n[…], formułuje […] wnioski oraz wyjaśnienia.\nIV. Kinetyka i statyka chemiczna.\nEnergetyka reakcji chemicznych. Zdający:\n6) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stan równowagi dynamicznej i stała\nrównowagi […];\n8) wymienia czynniki, które wpływają na\nstan równowagi reakcji […]; stosuje regułę\nLe Chateliera-Brauna (regułę przekory)\ndo jakościowego określenia wpływu zmian\n[…] stężenia reagentów […] na układ\npozostający w stanie równowagi\ndynamicznej.\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego rozstrzygnięcie oraz napisanie poprawnego uzasadnienia\nodnoszącego się do procesu równowagowego w roztworze.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: zwiększyła się\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Obecność jonów Cl- w roztworze zmniejsza rozpuszczalność chlorku srebra(I)\n(przesuwa równowagę procesu w stronę tworzenia AgCl), co zgodnie z regułą\nprzekory będzie skutkowało zwiększeniem masy osadu.\n• Między osadem a roztworem ustala się równowaga AgCl ⇆ Ag\n+ + Cl\n-. Wprowadzenie\nKCl do roztworu zwiększa (w wyniku dysocjacji) stężenie jonów Cl\n-, co zgodnie z regułą\nprzekory powoduje przesunięcie położenia stanu równowagi w kierunku tworzenia AgCl,\nwięc wytrąca się dodatkowa porcja osadu.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nPo całkowitym roztworzeniu chromu w probówce 1. usunięto warstwę oleju i zaobserwowano,\nże roztwór stopniowo zmieniał barwę, aż uzyskał kolor taki sam jak kolor roztworu\nw probówce 2. Podczas stopniowej zmiany barwy nie obserwowano wydzielania gazu.\nUzupełnij równanie reakcji. Napisz:\n• wzór brakującego reagenta\n• odpowiednie współczynniki stechiometryczne.\nCr2+ + + H+ → Cr3+ + H2O\nProbówka 1. Probówka 2.\nwarstwa oleju\nodtleniony HCl (aq)\nHCl (aq)\nCr\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje […] doświadczenia chemiczne\n[…], formułuje […] wyjaśnienia.\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n7) projektuje […] doświadczenia\npozwalające otrzymać różnymi metodami\n[ ] sole; pisze odpowiednie równania\nreakcji;\n11) przewiduje przebieg reakcji soli\nz mocnymi kwasami […].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] utleniacz […]\nutlenianie;\n2) wskazuje utleniacz […];\n5) stosuje zasady bilansu elektronowo-\n-jonowego - dobiera współczynniki\nstechiometryczne w schematach reakcji\nutleniania-redukcji (w formie […] jonowej).\nX. Metale, niemetale i ich związki. Zdający:\n5) pisze równania reakcji ilustrujące typowe\nwłaściwości metali wobec […] kwasów\nnieutleniających ([…] Cr) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz dobranie poprawnych\nwspółczynników stechiometrycznych.\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz błędne dobranie albo brak\nwspółczynników stechiometrycznych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n4Cr2+ + O2 + 4H+ → 4Cr3+ + 2H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nProcesy utleniania i redukcji zachodzące w probówce 2. można w uproszczeniu opisać\nrównaniami:\nrównanie procesu redukcji: 6H+ + O2 + 6e- → H2 + 2H2O\nrównanie procesu utleniania: Cr → Cr3+ + 3e-\nNapisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie reakcji zachodzącej\nw probówce 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n5) stosuje zasady bilansu elektronowo-\n-jonowego - dobiera współczynniki\nstechiometryczne w schematach reakcji\nutleniania-redukcji (w formie cząsteczkowej\ni jonowej).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej sumarycznego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n2Cr + 6H++ O2 → 2Cr3++ H2 + 2H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nDo probówki zawierającej wodny roztwór chlorku chromu(III) dodano w nadmiarze wodny\nroztwór wodorotlenku sodu i otrzymano klarowny roztwór. Następnie do tego roztworu\nwprowadzono wodny roztwór nadtlenku wodoru.\nNa którym zdjęciu przedstawiono wygląd zawartości probówki po zakończeniu\nopisanego doświadczenia? Zaznacz literę A, B, C albo D.\nA.\nB.\nC.\nD.\nMCHP-R0_100","answer":"C","answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje […] doświadczenia chemiczne\n[…], formułuje obserwacje, wnioski […].\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n7) projektuje […] doświadczenia\npozwalające otrzymać różnymi metodami:\n[…] sole […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wybór poprawnego zdjęcia przedstawiającego wygląd zawartości probówki.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC","solution":"Żółte zabarwienie roztworu w probówce C wskazuje na obecność jonów chromianowych(VI).","image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"odrabiamy","answer_text_source":"ocr","solution_source":"odrabiamy","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-3)\nMosiądze to stopy miedzi i cynku, w których zawartość cynku stanowi do 40 % masy stopu.\nBrąz cynowy to stop miedzi i cyny, w którym masa cyny nie przekracza 20 %.\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.\nW celu identyfikacji pewnego stopu miedzi poddano analizie jego próbkę o masie 3,712 g,\nktórą roztworzono w kwasie azotowym(V). Otrzymany roztwór przeniesiono do kolby\nmiarowej, uzupełniono wodą do 500 cm3 i wymieszano.\nZ tak otrzymanego roztworu pobrano pipetą 25,0 cm3, wprowadzono do kolby i dodano\nnadmiar wodnego roztworu jodku potasu. Zaszła reakcja chemiczna zilustrowana równaniem:\n2Cu2+ + 4l- → 2CuI + I2\nIlość wydzielonego jodu oznaczono metodą miareczkowania roztworem tiosiarczanu(VI)\nsodu (Na2S2O3). Przebiegła reakcja opisana równaniem:\nI2 + 2S2O3\n2- →2l- + S4O6\n2-\nZużyto 17,80 cm3 wodnego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu o stężeniu 0,1175 mol ∙ dm-3.\nOblicz, jaki procent masy badanego stopu stanowi miedź. Rozstrzygnij, czy ten stop\njest brązem czy mosiądzem.\nObliczenia:\nRozstrzygnięcie:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje […] doświadczenia chemiczne\n[…], formułuje […] wnioski […].\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […];\n6) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym […];\n7) wykonuje obliczenia […].\n5. Roztwory i reakcje. Zdający:\n2) wykonuje obliczenia […]\nz zastosowaniem pojęć: stężenie\nprocentowe lub molowe […].\nZasady oceniania\n3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń\ni podanie wyniku w procentach oraz napisanie poprawnego rozstrzygnięcia.\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń\ni podanie wyniku w procentach oraz błędne rozstrzygnięcie albo brak rozstrzygnięcia.\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń, ale\nniepodanie wyniku w procentach (z błędną jednostką) oraz napisanie poprawnego\nrozstrzygnięcia.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\na szukaną zawartością miedzi w stopie, ale popełnienie błędów rachunkowych\nprowadzących do błędnego wyniku liczbowego oraz niepoprawne rozstrzygnięcie\n(wskazanie brązu cynowego) albo brak rozstrzygnięcia\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do\nwyznaczenia poprawnej wartości masy lub poprawnej wartości liczby moli miedzi\nw 500 cm3 roztworu.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\nLiczba moli tiosiarczanu: 𝑛1= 0,0178 dm3 ∙ 0,1175 mol ∙ dm-3 = 0,00209 mol\nLiczba moli wydzielonego jodu: 𝑛2= 0,5 ∙ 0,00209 mol = 0,001045 mol\nLiczba moli Cu w badanej próbce: 𝑛3 = 2 ∙ 0,001045 mol = 0,00209 mol\n25,0 cm3 - 0,00209 mol\n500 cm3 - 𝑥 to 𝑥 = 0,0418 mol Cu w stopie\nMasa Cu w stopie: 𝑚 = 0,0418 mol ∙ 63,55 g ∙ mol-1 = 2,656 g\nZawartość procentowa miedzi w stopie: 𝑧 = 2,656 g : 3,712 g ∙ 100 % = 72 (%)\nRozstrzygnięcie: (Badany stop to) mosiądz.\nUwaga 1.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nW akumulatorze kadmowo-niklowym elektrodą dodatnią jest tlenek wodorotlenek niklu(III)\no wzorze NiO(OH), elektrodą ujemną jest metaliczny kadm, a elektrolitem - roztwór KOH.\nProduktami rozładowania tego akumulatora są wodorotlenki niklu(II) i kadmu(II). W tabeli\nprzedstawiono potencjały standardowe wybranych reakcji redukcji z udziałem kadmu i niklu\noraz ich związków.\nRównanie reakcji redukcji\nPotencjał standardowy 𝐸°, V\nCd2+ + 2e- ⇄ Cd\n‒ 0,40\nCd(OH)2 + 2e- ⇄ Cd + 2OH\n‒\n‒ 0,81\nNi2+ + 2e- ⇄ Ni\n‒ 0,26\nNiO(OH) + H2O + e- ⇄ Ni(OH)2 + OH\n‒\n+0,52\nNi(OH)2 + 2e- ⇄ Ni + 2OH\n‒\n- 0,72\nNa podstawie: Handbook of Chemistry and Physics 97th, CRC Press 2017.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji zachodzącej podczas pracy -\nrozładowywania - akumulatora kadmowo-niklowego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n6) przewiduje kierunek przebiegu reakcji\nutleniania-redukcji na podstawie wartości\npotencjałów standardowych półogniw; pisze\nodpowiednie równania reakcji.\nIX. Elektrochemia. Ogniwa. Zdający:\n3) pisze równania reakcji zachodzące na\nelektrodach (na katodzie i anodzie) ogniwa\ngalwanicznego o danym schemacie;\nprojektuje ogniwo, w którym zachodzi dana\nreakcja chemiczna; pisze schemat tego\nogniwa.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji w formie cząsteczkowej.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n2NiO(OH) + Cd + 2H2O → 2Ni(OH)2 + Cd(OH)2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWybierz z tabeli odpowiednie wartości potencjałów standardowych i oblicz siłę\nelektromotoryczną SEM tego akumulatora.\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nIX. Elektrochemia. Ogniwa. Zdający:\n3) pisze równania reakcji zachodzące na\nelektrodach (na katodzie i anodzie) ogniwa\ngalwanicznego o danym schemacie;\nprojektuje ogniwo, w którym zachodzi dana\nreakcja chemiczna; pisze schemat tego\nogniwa;\n4) oblicza SEM ogniwa galwanicznego na\npodstawie standardowych potencjałów\npółogniw, z których jest ono zbudowane.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne obliczenie SEM ogniwa i podanie wyniku z jednostką.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n(𝑆𝐸𝑀= 0,52 V - (‒ 0,81 V) =) 𝟏, 𝟑𝟑 𝐕\nUwaga: Zapis obliczeń nie podlega ocenie.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-2)\nEtan i propan w odpowiednich warunkach spalają się w tlenie zgodnie z równaniami reakcji:\n2C2H6 + 7O2 → 4CO2 + 6H2O\nC3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O\nOblicz, w jakim stosunku molowym zmieszano etan i propan, jeśli do całkowitego\nspalenia 𝟖 𝐝𝐦𝟑 tej mieszaniny zużyto 𝟑𝟏 𝐝𝐦𝟑 tlenu. Objętości mieszaniny\nwęglowodorów i tlenu odnoszą się do identycznych warunków ciśnienia i temperatury.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […];\n6) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym […], objętościowym (dla gazów);\n7) wykonuje obliczenia […] dotyczące:\nliczby moli […] substratów i produktów\n(stechiometria wzorów i równań\nchemicznych), objętości gazów […] po\nzmieszaniu substratów w stosunku\nstechiometrycznym\ni niestechiometrycznym.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\njako wielkości niemianowanej.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n● popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n● podanie wyniku z jednostką\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, wykonanie poprawnych obliczeń prowadzących do\nwyznaczenia poprawnych wartości objętości lub poprawnych wartości liczby moli\netanu i propanu w mieszaninie.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\nDla reakcji przebiegających w fazie gazowej stosunek objętościowy jest równy stosunkowi\nmolowemu.\n𝑥 - objętość etanu w dm3, y - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia 𝑥 dm3 etanu;\n(8 - 𝑥) - objętość propanu w dm3,\n(31 - y) - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia (8 - 𝑥) dm3 propanu\nDla obu reakcji są więc spełnione jednocześnie zależności:\n{\n2y = 7𝑥\n31 - y = 40 - 5𝑥  𝑥 = 6 dm3 etanu, y = 21 dm3 tlenu\nObjętość gazów w mieszaninie:\n𝑉etanu = 6 dm3 𝑉propanu = 8 dm3 - 6 dm3 = 2 dm3\n𝑉etanu\n𝑉propanu\n= 𝑛etanu\n𝑛propanu\n= 6\n2 = 3\n1 = 𝟑∶𝟏\nUwaga: Zastosowanie warunków normalnych do wyznaczenia objętości etanu i propanu\nw mieszaninie gazów należy uznać za błąd metody.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nDehydratacja alkoholi prowadzona w podwyższonej temperaturze i w obecności stężonego\nkwasu siarkowego(VI) pozwala otrzymać alkeny. Ta reakcja przebiega w trzech etapach.\nW pierwszym etapie cząsteczka alkoholu ulega protonowaniu. Następnie zachodzą powolna\ndysocjacja protonowanej formy alkoholu z utworzeniem karbokationu (etap drugi) oraz\nszybkie odszczepienie protonu od sąsiedniego atomu węgla - o wyższej rzędowości -\nz utworzeniem alkenu (etap trzeci). Opisany proces przedstawiono na schemacie:\nalkohol\nprotonowany alkohol\nkarbokation\nalken\nMCHP-R0_100\nWiązanie podwójne w cząsteczce alkenu - głównego produktu dehydratacji - często\nznajduje się w innym miejscu, niż wynikałoby to z położenia grupy -OH w substracie. Dzieje\nsię tak dlatego, że powstający karbokation ulega przegrupowaniu. Dochodzi wtedy do\nprzeniesienia atomu wodoru lub grupy alkilowej od sąsiedniego atomu węgla, czemu\ntowarzyszy przemieszczenie się ładunku dodatniego. Przegrupowanie zachodzi zawsze\nwtedy, gdy może powstać trwalszy karbokation, czyli taki, w którym ładunek dodatni znajduje\nsię na atomie węgla o możliwie najwyższej rzędowości.\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2012.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nPierwszy etap dehydratacji alkoholu w obecności stężonego kwasu siarkowego(VI) można\nopisać równaniem:\nROH + H2SO4 ⇄ R(OH2)+ + HSO4\nUzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nJon HSO4\n- jest (mocniejszą / słabszą) zasadą Brønsteda niż cząsteczka ROH. Cząsteczka\nH2SO4 jest (mocniejszym / słabszym) kwasem Brønsteda niż jon R(OH2)+.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady zgodnie z teorią Brønsteda-\n-Lowry’ego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nJon HSO4\n- jest (mocniejszą / słabszą) zasadą Brønsteda niż cząsteczka ROH. Cząsteczka\nH2SO4 jest (mocniejszym / słabszym) kwasem Brønsteda niż jon R(OH2)+.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nNapisz wzór strukturalny karbokationu, który powstaje w drugim etapie dehydratacji\npropan-2-olu. We wzorze zaznacz ładunek dodatni przy odpowiednim atomie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n3) rysuje wzory strukturalne […];\n7) klasyfikuje reakcje związków\norganicznych ze względu na typ procesu\n([…] eliminacja […]) i mechanizm reakcji\n[…]; wyjaśnia mechanizmy reakcji; pisze\nodpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru strukturalnego karbokationu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\n+ C\nC\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nUwaga: Dopuszcza się zastosowanie wzoru półstrukturalnego do zapisu wzoru karbokationu.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.3","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.3. (0-1)\nPrzeprowadzono reakcję dehydratacji butan-1-olu.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) produktu głównego dehydratacji butan-1-olu\noraz jego nazwę systematyczną. Uwzględnij możliwość przegrupowania karbokationu.\nWzór produktu głównego\ndehydratacji butan-1-olu\nNazwa systematyczna\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n1) […] na podstawie wzorów […]\npółstrukturalnych (grupowych) podaje nazwy\nsystematyczne związków zawierających\nw szkielecie do 8 atomów węgla […];\n2) stosuje pojęcia: […] izomeria\nkonstytucyjna […], stereoizomeria (izomeria\ngeometryczna […]) […];\n3) rysuje wzory […] półstrukturalne\n(grupowe) izomerów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) i napisanie poprawnej\nnazwy systematycznej produktu głównego reakcji eliminacji (z uwzględnieniem\nmożliwości przegrupowania karbokationu).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór produktu głównego\ndehydratacji butan-1-olu\nNazwa systematyczna\nCH3 - CH = CH - CH3\nbut-2-en","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nW celu otrzymania bromoalkanu o wzorze sumarycznym C5H11Br przeprowadzono reakcję\nalkoholu alifatycznego z halogenkiem fosforu(III). Reakcja przebiega zgodnie ze schematem,\nw którym R to grupa alkilowa, a X - atom halogenu:\nR-OH + PX3\n→ 3R-X + H3PO3\nW cząsteczkach otrzymanej bromopochodnej występują:\n• drugorzędowy asymetryczny atom węgla\n• trzeciorzędowy atom węgla.\nNa podstawie: K.H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nUzupełnij poniższy schemat tak, aby przedstawiał budowę obu enancjomerów\nopisanej bromopochodnej.\nC\nC","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n2) stosuje pojęcia: […] stereoizomeria ([…]\nizomeria optyczna); rozpoznaje i klasyfikuje\nizomery;\n5) […] rysuje wzory […] izomerów\noptycznych: enancjomerów […].\nXIII. Węglowodory. Zdający:\n1) ustala rzędowość atomów węgla\nw cząsteczce węglowodoru.\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnych wzorów obu enancjomerów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nC\nC\nUwaga: Zdający otrzymuje 1 pkt tylko za takie uzupełnienie schematu, w którym wzory\nenancjomerów są lustrzanymi odbiciami.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nZwiązek Q to izomer opisanej powyżej bromopochodnej. W cząsteczce tego izomeru\nznajduje się jeden czwartorzędowy atom węgla. Związek Q poddano reakcji hydrolizy\nzasadowej.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu reakcji hydrolizy\nzasadowej związku Q.\nlustro\nCH(CH3)2\nCH(CH3)2\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n7) […] wyjaśnia mechanizmy reakcji; pisze\nodpowiednie równania reakcji.\nXIV. Hydroksylowe pochodne\nwęglowodorów - alkohole i fenole. Zdający:\n9) wyszukuje, porządkuje i prezentuje\ninformacje o metodach otrzymywania […]\nalkoholi […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) produktu reakcji\nhydrolizy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH3\nC CH2 OH\nCH3\nCH3\nCH3\nCH3\nBr\nH\nBr\nH\nlustro\nCH(CH3)2\nCH(CH3)2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-2)\nZastąpienie w cząsteczkach związków organicznych atomu tlenu atomem siarki powoduje\nznaczące zmiany we właściwościach fizycznych i chemicznych tych substancji. Poniżej\nprzedstawiono wzory dwóch takich związków:\n1. CH3CH2OH\n2. CH3CH2SH\nZwiązki 1. i 2. - mimo podobnej budowy ich cząsteczek - znacznie różnią się wartościami\ntemperatury wrzenia.\na) Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj wartości temperatury wrzenia (pod ciśnieniem\n𝟏𝟎𝟎𝟎 𝐡𝐏𝐚) 𝟑𝟓 °𝐂 i 𝟕𝟖 °𝐂 do związków 1. i 2.\nZwiązek\nTemperatura wrzenia, °C\n1.\n2.\nb) Wyjaśnij, dlaczego te związki (etanol i etanotiol) znacznie różnią się wartościami\ntemperatury wrzenia. Odnieś się do konsekwencji różnicy w budowie cząsteczek obu\nzwiązków.\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną.\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania (jonowe, kowalencyjne,\nmetaliczne), oddziaływań\nmiędzycząsteczkowych (siły van der\nWaalsa, wiązania wodorowe) oraz kształtu\ndrobin na właściwości fizyczne substancji\n[…] organicznych; wskazuje te cząsteczki\ni fragmenty cząsteczek, które są polarne,\noraz te, które są niepolarne.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli - przyporządkowanie wartości temperatury wrzenia\noraz wyjaśnienie uwzględniające obecność oddziaływań międzycząsteczkowych.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli - przyporządkowanie wartości temperatury wrzenia,\nale niepełne lub błędne wyjaśnienie\nALBO\n1 pkt - brak uzupełnienia tabeli oraz poprawne wyjaśnienie uwzględniające obecność\noddziaływań międzycząsteczkowych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\na)\nZwiązek\nTemperatura wrzenia, °C\n1.\n78 (°C)\n2.\n35 (°C)\nb) Przykładowe wyjaśnienia:\n• W cząsteczce etanolu występuje silnie elektroujemny atom tlenu połączony z atomem\nwodoru, przez co cząsteczki etanolu mogą oddziaływać wiązaniami wodorowymi.\nW cząsteczce etanotiolu brak silnie elektroujemnego atomu, więc jego cząsteczki nie\nmogą oddziaływać wiązaniami wodorowymi.\n• Przyczyną różnicy w wartościach temperatury wrzenia są silniejsze oddziaływania między\ngrupami -OH niż grupami -SH z uwagi na większą wartość elektroujemności atomu tlenu.\n• Między cząsteczkami alkoholu zachodzą silniejsze oddziaływania niż między\ncząsteczkami etanotiolu, ponieważ w cząsteczkach alkoholu istnieją grupy -OH zdolne do\ntworzenia wiązań wodorowych.\n• Wiązanie między atomem siarki a atomem wodoru w grupie -SH jest znacznie mniej\npolarne niż wiązanie między atomem tlenu a atomem wodoru w grupie -OH, zatem\ncząsteczka etanotiolu nie jest polarna.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-1)\nTiol o wzorze (CH3)2CH-SH można otrzymać z alkilowej bromopochodnej i wodorosiarczku\nsodu.\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie opisanej reakcji. Zastosuj wzory\npółstrukturalne (grupowe) związków organicznych.\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\n6) stosuje poprawną terminologię.\nIII. Reakcje chemiczne (SP). Zdający:\n2) zapisuje równania reakcji chemicznych\nw formie cząsteczkowej i jonowej; dobiera\nwspółczynniki stechiometryczne, stosując\nprawo zachowania masy i prawo\nzachowania ładunku […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w odpowiedniej formie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n(CH3)2CH-Br + HS\n- → (CH3)2CH-SH + Br","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.\nPoniżej przedstawiono schemat ciągu przemian chemicznych (reakcje 1.-3.), w wyniku\nktórych z etylobenzenu otrzymano keton (związek B).\nCl2, h𝜈\n→\nzwiązek A\nKOH, H2O\n→\nalkohol\nK2Cr2O7, H+\n→ związek B","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Określ typ (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm\n(elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji 1. i 2.\nReakcja 1.\nReakcja 2.\nTyp reakcji\nMechanizm reakcji","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n7) klasyfikuje reakcje związków\norganicznych ze względu na typ procesu\n([…] substytucja […]) i mechanizm reakcji\n([…] rodnikowy); wyjaśnia mechanizmy\nreakcji; pisze odpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nReakcja 1.\nReakcja 2.\nTyp reakcji\nsubstytucja\nMechanizm reakcji\nrodnikowy\nnukleofilowy","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.2. (0-2)\nNapisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych\nelektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania\nzachodzących podczas reakcji 3. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków\norganicznych.\nRównanie procesu redukcji:\nRównanie procesu utleniania:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nVIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] utlenianie, redukcja;\n5) stosuje zasady bilansu elektronowo-\n-jonowego - dobiera współczynniki\nstechiometryczne w schematach reakcji\nutleniania-redukcji (w formie cząsteczkowej\ni jonowej).\nXIV. Hydroksylowe pochodne\nwęglowodorów - alkohole i fenole. Zdający:\n4) opisuje zachowanie alkoholi […]\ndrugorzędowych […] wobec utleniaczy ([…]\nK2Cr2O7/H2SO4); […] pisze odpowiednie\nrównania reakcji.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji - redukcji i utleniania.\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji - redukcji albo\nutleniania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie procesu redukcji:\nCr2O7\n2- + 6e- + 14H+→ 2Cr3+ + 7H2O\nRównanie procesu utleniania:\n→ + 2e- + 2H+","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23.3","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.3. (0-1)\nPodczas reakcji 3. następuje zmiana barwy mieszaniny reakcyjnej.\nUzupełnij tabelę. Wpisz barwę mieszaniny reakcyjnej przed rozpoczęciem reakcji 3.\ni barwę po jej zakończeniu.\nBarwa mieszaniny reakcyjnej\nprzed reakcją\npo reakcji\nCH2\nCH3\n1.\n2.\n3.\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 24.-25.\nDetergenty to związki, których cząsteczki są zbudowane z części hydrofilowej oraz z części\nhydrofobowej. Obecnie powszechnie stosowanymi detergentami są alkilobenzenosulfoniany.\nPrzykładem takiego detergentu jest alkilobenzenosulfonian sodu, który otrzymuje się w trzech\netapach - co zilustrowano na schemacie:\nRCH\nCHR' +\nkatalizator\nCH3\nRCHCH2R'\nH2SO4\nCH3\nSO3H\nRCHCH2R'\nNaOH\nCH3\nSO3Na\nRCHCH2R'\nRCH=CHRꞌ to alken o 10-14 atomach węgla w cząsteczce i o nierozgałęzionym łańcuchu,\na R i Rꞌ są grupami alkilowymi.\nNa podstawie: H. Hart i in., Chemia organiczna, Warszawa 2008.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje […] doświadczenia chemiczne\n[…], formułuje obserwacje, wnioski […].\nXIV. Hydroksylowe pochodne\nwęglowodorów - alkohole i fenole. Zdający:\n4) opisuje zachowanie: alkoholi pierwszo-,\ndrugo- i trzeciorzędowych wobec utleniaczy\n([…] K2Cr2O7/H2SO4); projektuje\ni przeprowadza doświadczenie […].\nCH CH3\nOH\nC\nCH3\nO\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nBarwa mieszaniny reakcyjnej\nprzed reakcją\npo reakcji\npomarańczowa\nzielona","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-1)\nOceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest\nfałszywe.\n1.\nW zaznaczonym na fioletowo fragmencie cząsteczki produktu reakcji\nzachodzącej w etapie 1. występują wiązania 𝜎 i 𝜋.\nP\nF\n2. Przemiana zachodząca w etapie 2. jest reakcją substytucji.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n5) określa typ wiązania ( i )\nw cząsteczkach związków […] organicznych.\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n7) klasyfikuje reakcje związków\norganicznych ze względu na typ procesu\n(addycja, eliminacja, substytucja […])\ni mechanizm reakcji (elektrofilowy,\nnukleofilowy, rodnikowy); wyjaśnia\nmechanizmy reakcji; pisze odpowiednie\nrównania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna ocena dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. W zaznaczonym na fioletowo fragmencie cząsteczki produktu reakcji\nzachodzącej w etapie 1. występują wiązania 𝜎 i 𝜋.\nF\n2. Przemiana zachodząca w etapie 2. jest reakcją substytucji.\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (0-1)\nZaznacz w podanym poniżej wzorze detergentu fragment hydrofobowy.\nϴ\netap 1.\netap 3.\netap 2.\nϴ\nCH3\nSO3Na\nRCHCH2R'\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXVII. Estry i tłuszcze. Zdający:\n7) zaznacza fragmenty hydrofobowe\ni hydrofilowe we wzorach cząsteczek\nsubstancji powierzchniowo czynnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie fragmentu hydrofobowego detergentu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFragment hydrofobowy\nCH3\nSO3Na\nRCHCH2R'","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"26","points":4,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-4)\nKwas szczawiowy jest najprostszym kwasem dikarboksylowym.\nNa rysunku obok przedstawiono model cząsteczki tego kwasu. Kwas\nszczawiowy jest substancją stałą, dobrze rozpuszczalną w wodzie.\nW wodnym roztworze dysocjuje dwustopniowo.\nRozpuszczoną w niewielkiej ilości wody odważkę bezwodnego kwasu\nszczawiowego o masie 𝑚 umieszczono w kolbie miarowej, którą\ndopełniono wodą destylowaną do objętości 100,0 cm3.\nPobrano pipetą 20,0 cm3 otrzymanego roztworu, przeniesiono go do kolby stożkowej, w której\nznajdowała się elektroda pehametru, i miareczkowano roztworem NaOH o stężeniu\n0,10 mol ∙ dm-3. Eksperyment prowadzono w temperaturze 25 °C. Uzyskane wyniki\nprzedstawiono w formie wykresu zależności mierzonego pH od objętości dodawanego\nroztworu NaOH.\nNa podstawie analizy wykresu oblicz stężenie kwasu szczawiowego w kolbie stożkowej\noraz masę 𝒎 odważki bezwodnego kwasu szczawiowego użytego w opisanym\ndoświadczeniu. Następnie wyjaśnij, dlaczego po dodaniu 40,0 𝐜𝐦𝟑 NaOH (aq)\npH powstałej mieszaniny jest wyższe od 𝟕. W wyjaśnieniu uwzględnij odpowiednie\nobliczenia. W obliczeniach zastosuj uproszczone wyrażenie wiążące stałą dysocjacji ze\nstężeniem jonów H+.\nObliczenia:\n0\n2\n4\n6\n8\n10\n12\n14\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\npH\nVNaOH (aq), cm3\nMCHP-R0_100\nWyjaśnienie wraz z obliczeniami:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-4)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje i przeprowadza doświadczenia\nchemiczne […], formułuje obserwacje […]\noraz wyjaśnienia.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […];\n6) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym […];\n7) wykonuje obliczenia […] dotyczące:\nliczby moli […] substratów i produktów\n(stechiometria wzorów i równań\nchemicznych) […].\nV. Roztwory. Zdający:\n2) wykonuje obliczenia związane\nz przygotowaniem, rozcieńczaniem\ni zatężaniem roztworów z zastosowaniem\npojęć: stężenie […] molowe […].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n3) interpretuje wartości […] pH, 𝐾a, 𝐾b […];\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady zgodnie z teorią Brřnsteda-\n-Lowryꞌego; wskazuje sprzężone pary kwas\n- zasada;\n8) uzasadnia przyczynę […] zasadowego\nodczynu […] niektórych wodnych roztworów\nsoli zgodnie z teorią Brřnsteda-Lowryꞌego;\npisze odpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n4 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu\na szukanym pH roztworu, poprawne obliczenie stężenia kwasu szczawiowego w kolbie\nstożkowej, poprawne ustalenie wartości liczby moli 𝑛C2O42- i 𝑛NaOH; poprawne\nobliczenie wartości 𝑐C2O42- po dodaniu 40 cmł roztworu NaOH; poprawne obliczanie\nmasy 𝑚 naważki kwasu; napisanie poprawnego wyjaśnienia, zapisanie wyrażenia\nKb =\n𝐾w\n𝐾a2, poprawne obliczenie wartości 𝐾b oraz poprawne obliczenie pH roztworu po\nstechiometrycznym zmieszaniu kwasu i zasady.\n3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu\na szukanym pH roztworu, poprawne obliczenie stężenia kwasu szczawiowego w kolbie\nstożkowej, poprawne ustalenie wartości liczby moli 𝑛C2O42- i 𝑛NaOH; poprawne\nobliczenie wartości 𝑐C2O42- po dodaniu 40 cmł roztworu NaOH; poprawne obliczanie\nmasy 𝑚 naważki kwasu, napisanie poprawnego wyjaśnienia oraz zapisanie wyrażenia\n𝐾b =\n𝐾w\n𝐾a2 i poprawne obliczenie wartości 𝐾b.\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukanym pH roztworu, poprawne obliczenie stężenia kwasu\nszczawiowego w kolbie stożkowej, poprawne ustalenie wartości liczby moli 𝑛C2O42-\ni 𝑛NaOH; poprawne obliczenie wartości 𝑐C2O42- po dodaniu 40 cmł roztworu NaOH\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukanym pH roztworu, poprawne obliczanie masy 𝑚 naważki kwasu,\npoprawne ustalenie wartości liczby moli 𝑛C2O42- i 𝑛NaOH oraz poprawne obliczenie\nwartości 𝑐C2O42- po dodaniu 40 cmł roztworu NaOH.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukanym pH roztworu, poprawne ustalenie wartości liczby moli 𝑛C2O42-\ni 𝑛NaOH oraz poprawne obliczenie wartości 𝑐C2O42- po dodaniu 40 cmł roztworu NaOH\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukanym pH roztworu, poprawne obliczenie stężenia kwasu\nszczawiowego w kolbie stożkowej oraz poprawne obliczanie masy 𝑚 naważki kwasu.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\nH2C2O4 + 2OH‒ → C2O4\n2- + 2H2O\nVNaOH = 40 cmł = 0,040 dmł ⟹ 𝑛NaOH= 0,04 ⋅ 0,1 = 0,004 mol\n𝑛szczawianów = 𝑛b =\n1\n2 𝑛OHŻ =\n1\n2 ⋅ 0,04 ⋅ 0,1 = 0,002 mol\nStężenie kwasu w miareczkowanym roztworze:\n𝑐kwasu =\n𝑛kwasu\nVkwasu =\n0,002 mol\n0,02 dmł = 0,1 mol ∙dm-3\nLiczba moli kwasu w przygotowanym roztworze:\n𝑛kwasu = 0,1 mol ∙dm-3 ∙ 0,1 dmł = 0,01 mol\n𝑛szczawianów = 0,002 mol = 𝑛kwasu\n𝑚kwasu= 𝑛kwasu ∙𝑀kwasu ⟹ 𝑚kwasu = 0,01 mol ∙ 90 g ∙mol-1 = 𝟎, 𝟗 𝐠\nPrzykładowe wyjaśnienia:\n• W powstałej mieszaninie zachodzi hydroliza anionowa.\n• W tej mieszanie zachodzi hydroliza powstałej soli.\nObliczenie pH roztworu w punkcie równoważnikowym:\nC2O42‒ + H2O → HC2O4\n- + OH‒\nWybór do dalszych obliczeń odpowiedniej stałej - (drugiego) etapu dysocjacji kwasu\nszczawiowego:\nKb =\n𝐾w\n𝐾a2 =\n10-14\n1,55 ∙ 10-4 = 6,5 ∙10-11\n[OH‒] = √𝐾b · 𝑐b = √6,5 · 10‒11 · 3,3 · 10‒2 = 1,46 ⋅ 10\n‒6 mol ⋅ dm-3\npOH = -log [OH-] = -log(1,46 ⋅ 10‒6) = 5,84\npH = 14 - pOH = 14 - 5,84 = 8,16 ⟹ pH = 8,2\nUwaga: Popełnienie błędu rachunkowego w trakcie rozwiązywania zadania skutkuje utratą\n1 pkt.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.\nAminokwasy, które w cząsteczkach zawierają pierwszorzędową grupę aminową, ulegają\nreakcji z kwasem azotowym(III). Tę przemianę ilustruje schemat:\nNa podstawie: L. Kłyszejko-Stefanowicz, Ćwiczenia rachunkowe z biochemii, Warszawa 2011.\nAminokwasy zawierające w cząsteczkach pierścień aromatyczny reagują z kwasem\nazotowym(V). Przebieg reakcji tyrozyny z kwasem azotowym(V) przedstawia równanie:\nNa podstawie: A. Polanowski, Laboratorium z biochemii, Wrocław 2011.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.1. (0-1)\nNapisz równanie reakcji waliny z kwasem azotowym(III). Zastosuj wzory\npółstrukturalne (grupowe) związków organicznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje i przeprowadza doświadczenia\nchemiczne […], formułuje wnioski […].\nXVI. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n8) wyszukuje […] i prezentuje informacje\no budowie […] hydroksykwasów […].\nXVIII. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n7) opisuje właściwości kwasowo-zasadowe\naminokwasów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\n+ HNO2\n+ N2 + H2O\nN\nH2\nCH\nC OH\nO\nCH\nC\nH3\nCH3\nO\nH\nCH\nC\nOH\nO\nCH\nC\nH3\nCH3","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.2. (0-1)\nPewien aminokwas poddano działaniu kwasu azotowego(III). Produktem organicznym tej\nprzemiany jest kwas 2-hydroksy-3-fenylopropanowy.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) aminokwasu, który poddano reakcji z kwasem\nazotowym(III).\n+ H2O\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje i przeprowadza doświadczenia\nchemiczne […], formułuje wnioski […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n1) […] na podstawie nazw systematycznych\nrysuje […] wzory […] półstrukturalne\n(grupowe).\nXVI. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n8) wyszukuje […] i prezentuje informacje\n[…] o budowie […] hydroksykwasów […].\nXVIII. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n7) opisuje właściwości kwasowo-zasadowe\naminokwasów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCOOH\nCH2\nCH\nN\nH2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27.3","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27.3","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.3. (0-2)\nPrzeprowadzono doświadczenie z udziałem trzech dipeptydów 1., 2. i 3. o wzorach:\n1.\n2.\n3.\nTe dipeptydy umieszczono oddzielnie - w przypadkowej kolejności - w probówkach\noznaczonych numerami I, II i III. Przeprowadzono doświadczenie, w którym każdy dipeptyd\npoddano dwóm reakcjom: z kwasem HNO2 oraz z kwasem HNO3. Wyniki doświadczenia\nprzedstawiono w poniższej tabeli.\nWzór kwasu\nużytego do\nidentyfikacji\nZmiany zaobserwowane w probówkach\nI\nII\nIII\nHNO2\npojawiły się\npęcherzyki\nbezbarwnego gazu\npojawiły się\npęcherzyki\nbezbarwnego gazu\nnie zaobserwowano\nzmian\nHNO3\nnie zaobserwowano\nzmian\nzawartość probówki\nzabarwiła się na\nżółto\nzawartość probówki\nzabarwiła się na\nżółto\nNa podstawie wyników doświadczenia zidentyfikuj zawartość probówek. Uzupełnij\nzdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Następnie\nnapisz nazwę reakcji, której przebieg spowodował powstanie związków o żółtej barwie.\nW probówce I znajdował się (dipeptyd 1. / dipeptyd 2. / dipeptyd 3.).\nW probówce II znajdował się (dipeptyd 1. / dipeptyd 2. / dipeptyd 3.).\nNazwa reakcji:\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.3. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje i przeprowadza doświadczenia\nchemiczne […], formułuje wnioski […].\nXIV. Hydroksylowe pochodne\nwęglowodorów - alkohole i fenole. Zdający:\n6) opisuje właściwości chemiczne fenoli na\npodstawie reakcji z: […] kwasem\nazotowym(V) […].\nXVI. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n8) wyszukuje […] i prezentuje informacje\no budowie […] hydroksykwasów […].\nXVIII. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n7) opisuje właściwości kwasowo-zasadowe\naminokwasów […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań oraz napisanie poprawnej nazwy reakcji.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań oraz napisanie błędnej nazwy reakcji albo jej\nbrak\nALBO\n- niepoprawne albo brak uzupełnienia zdania lub zdań oraz poprawne podanie nazwy\nreakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nW probówce I znajdował się (dipeptyd 1. / dipeptyd 2. / dipeptyd 3.).\nW probówce II znajdował się (dipeptyd 1. / dipeptyd 2. / dipeptyd 3.).\nNazwa reakcji: ksantoproteinowa ALBO nitrowanie ALBO substytucja grupy nitrowej\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"28","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.\nForma, w jakiej aminokwasy występują w roztworach wodnych, zależy od pH roztworu.\nW środowisku o niskim pH lizyna występuje w formie dwudodatniego kationu, w którym są\nobecne trzy grupy o charakterze kwasowym. Stałe dysocjacji kwasowej tych grup są różne -\nich wartości umieszczono na schemacie:\nWraz ze wzrostem pH grupy o charakterze kwasowym kolejno tracą protony i w środowisku\nsilnie zasadowym lizyna występuje w formie anionu.\nW podanym wzorze kationu wyróżniono dwa atomy węgla - oznaczono je literami 𝑥 i 𝑦.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/28.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"28.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.1. (0-2)\nDo roztworu zawierającego kationy lizyny o wzorze podanym w informacji wstępnej\nstopniowo wprowadzano wodny roztwór wodorotlenku sodu.\nUzupełnij poniższy schemat. Wpisz w odpowiednie miejsca wzory grup\nw powstających - wraz ze wzrostem pH - jonach lizyny oznaczonych literami A i B.\n𝐾𝑎= 7,1  10-3\n𝐾𝑎= 6,9  10-10\n𝐾𝑎= 2,1  10-11\n𝑥\n𝑦\nNH3\nC\nH2\n(CH2)3 CH\nCOOH\nNH3\nwzrost pH\nwzrost pH\nwzrost pH\nanion lizyny w środowisku\nsilnie zasadowym\nC\nH2\n(CH2)3\nCH\nCH3\nNH2\nNH2\nC\nH2\n(CH2)3\nCH\nCH3\nNH2\nNH2\nC\nH2\n(CH3)3\nCOOH\nCH\nNH3\nNH3\nC\nH2\n(CH3)3\nCOO\nCH\nNH2\nNH2\nA\nB\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje i przeprowadza doświadczenia\nchemiczne […], formułuje […] wnioski […].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n3) interpretuje wartości […] pH, 𝐾a, 𝐾b […];\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady zgodnie z teorią Brønsteda-\n-Lowry’ego; wskazuje sprzężone pary kwas\n- zasada.\nXVIII. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n7) opisuje właściwości kwasowo-zasadowe\naminokwasów oraz mechanizm\npowstawania jonów obojnaczych.\nZasady oceniania\n2 pkt - napisanie poprawnych wzorów dwóch jonów (uzupełnienie schematu).\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru jednego jonu (uzupełnienie schematu w części A albo\nw części B).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH2\n(CH3)3\nCOO\nCH\nNH2\nNH2\nwzrost pH\nwzrost pH\nwzrost pH\nanion lizyny w środowisku\nsilnie zasadowym\nC\nH2\n(CH2)3\nCH\nCH3\nNH2\nNH2\nC\nH2\n(CH2)3\nCH\nCH3\nNH2\nNH2\nC\nH2\n(CH3)3\nCOOH\nCH\nNH3\nNH3\nCOO-\nCOO-\nNH3+\nNH3+\nNH2\nNH3+\nA\nB","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-28.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/28.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"28.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nUzupełnij zdanie. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nW anionie lizyny, który występuje w środowisku silnie zasadowym, grupą o najsilniejszym\ncharakterze zasadowym jest grupa o wzorze (-COO- / -NH2), związana z atomem węgla\noznaczonym literą (𝑥 / 𝑦).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje i przeprowadza doświadczenia\nchemiczne […], formułuje wnioski […].\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n3) interpretuje wartości […] pH, 𝐾a, 𝐾b […];\n7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady zgodnie z teorią Brønsteda-\n-Lowry’ego; wskazuje sprzężone pary kwas\n- zasada.\nXVIII. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n12) projektuje i przeprowadza\ndoświadczenie, którego wynik potwierdzi\namfoteryczny charakter aminokwasów;\nopisuje właściwości kwasowo-zasadowe\naminokwasów oraz mechanizm\npowstawania jonów obojnaczych.\nXVIII. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n7) opisuje właściwości kwasowo-zasadowe\naminokwasów oraz mechanizm\npowstawania jonów obojnaczych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nW anionie lizyny, który występuje w środowisku silnie zasadowym, grupą o najsilniejszym\ncharakterze zasadowym jest grupa o wzorze (-COO- / -NH2), związana z atomem węgla\noznaczonym literą (𝒙 / 𝑦).","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-28.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"29","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.\nErytrytol jest naturalnym związkiem organicznym stosowanym jako substancja słodząca\n(E968). Wzór erytrytolu w projekcji Fischera podano poniżej.\nCH2OH\nCH2OH\nH\nOH\nH\nOH\nUtlenienie grupy -OH przy pierwszym atomie węgla w cząsteczce erytrytolu prowadzi do\npowstania cząsteczki monosacharydu o nazwie D-erytroza.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/29.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"29.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy cząsteczka erytrytolu jest chiralna. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n5) wyjaśnia zjawisko izomerii optycznej;\nwskazuje centrum stereogeniczne\n(asymetryczny atom węgla); […] ocenia, czy\ncząsteczka o podanym wzorze\nstereochemicznym jest chiralna.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Cząsteczka ma płaszczyznę symetrii.\n• Jest to forma mezo więc jest optycznie nieczynna.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-29.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/29.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"29.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.2. (0-1)\nNapisz wzór - w projekcji Fischera - formy łańcuchowej D-erytrozy, czyli produktu\nutlenienia grupy -OH przy pierwszym atomie węgla w cząsteczce erytrytolu.\nMCHP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXIV. Hydroksylowe pochodne\nwęglowodorów - alkohole i fenole. Zdający:\n4) opisuje zachowanie: alkoholi pierwszo-,\ndrugorzędowych […] wobec utleniaczy […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie w projekcji Fischera poprawnej formy łańcuchowej D-erytrozy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCHO\nCH2OH\nH\nOH\nH\nOH","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-29.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}