{"paper":{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":53,"source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-1)\nDwa pierwiastki oznaczone umownie literami A i X należą do jednego bloku konfiguracyjnego.\nPierwiastek A leży w drugim okresie układu okresowego pierwiastków, a pierwiastek X -\nw trzecim. Wiadomo, że w stanie podstawowym:\n• atomy obu tych pierwiastków mają po jednym niesparowanym elektronie\n• liczba elektronów walencyjnych atomu X jest większa niż liczba elektronów walencyjnych\natomu A.\nUzupełnij tabelę. Wpisz symbol pierwiastka A i symbol pierwiastka X oraz symbol bloku\nkonfiguracyjnego, do którego należą te pierwiastki.\nSymbol pierwiastka\nSymbol bloku konfiguracyjnego\nPierwiastek A\nPierwiastek X","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymagania określone w podstawie programowej1\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony.\nZdający:\n4) określa przynależność pierwiastków do\nbloków konfiguracyjnych: s, p i d układu\nokresowego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnych symboli (lub nazw) pierwiastków oraz poprawnego symbolu\nbloku konfiguracyjnego.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nSymbol pierwiastka\nSymbol bloku konfiguracyjnego\nPierwiastek A\nB LUB bor\np\nPierwiastek X\nCl LUB chlor","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nW wyniku wzbudzenia elektronowego atomu fosforu jeden z elektronów sparowanych powłoki\nwalencyjnej został przeniesiony na pustą podpowłokę o wyższej energii w tej samej powłoce\nelektronowej.\nNapisz pełną konfigurację elektronową atomu fosforu w opisanym stanie wzbudzonym.\nZastosuj zapis konfiguracji elektronowej z uwzględnieniem podpowłok.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony.\nZdający:\n2) stosuje zasady rozmieszczania\nelektronów na orbitalach w atomach\npierwiastków wieloelektronowych;\n3) zapisuje konfiguracje elektronowe\natomów pierwiastków do Z=36 […],\nuwzględniając rozmieszczenie elektronów\nna podpowłokach (zapisy konfiguracji: pełne\n[…]).\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego zapisu konfiguracji elektronowej atomu fosforu w stanie\nwzbudzonym.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n([15P] =) 1s22s22p63s13p33d1\nUwaga: Za zastosowanie schematu klatkowego z oznaczeniami numerów powłok i symboli\npodpowłok zdający otrzymuje 1 pkt.\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej\nwychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2012 r. poz.\n917, z późn. zm., tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 803, Dz.U. z 2016 r. poz. 895).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nUzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nWraz ze wzrostem wartości elektroujemności metali bloku s w grupie (maleje / rośnie)\nwartość ich energii jonizacji.\nW trzecim okresie długość promienia atomów pierwiastków (maleje / rośnie) wraz ze\nwzrostem ich liczby atomowej.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony.\nZdający:\n5) wskazuje na związek pomiędzy budową\natomu a położeniem pierwiastka w układzie\nokresowym.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWraz ze wzrostem wartości elektroujemności metali bloku s w grupie (maleje / rośnie)\nwartość ich energii jonizacji.\nW trzecim okresie długość promienia atomów pierwiastków (maleje / rośnie) wraz ze\nwzrostem ich liczby atomowej.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-1)\nPrzyjmuje się, że masa atomowa izotopu jest równa jego liczbie masowej. Masa atomowa talu\njest równa 204,38 u. Ten pierwiastek występuje w przyrodzie w postaci dwóch trwałych\nizotopów, których jądra atomowe mają parzystą liczbę neutronów. Różnica mas atomowych\nmiędzy tymi nuklidami jest równa 2 u.\nOblicz bezwzględną masę (w gramach) jednego atomu lżejszego izotopu talu.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola (w oparciu o liczbę\nAvogadra).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne obliczenie masy atomu wskazanego izotopu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\n𝑴= 𝟐𝟎𝟒, 𝟑𝟖 𝐮, więc w skład pierwiastka wchodzą atomy o liczbach masowych 203 i 205\n1 u = 1,66 ∙10-24 (g)\n1u\n203 u = 1,66 ∙10-24 (g)\n𝑥\n𝑥= 𝑚Tl = 3,37 ∙10-22 (g) lub 337 ∙10-24 (g)\nSposób 2.\n𝑴= 𝟐𝟎𝟒, 𝟑𝟖 𝐮, więc w skład pierwiastka wchodzą atomy o liczbach masowych 203 i 205\n203 g - 6,02 ∙1023 atomów\n𝑚 - 1 atom\n𝑚= 3,37 ∙10-22 (g) lub 337 ∙10-24 (g)","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-2)\nPoniżej przedstawiono wzór opisujący jedną ze struktur elektronowych cząsteczki N2O.\nN\nN\nO\nUzupełnij tabelę. Określ typ hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomu centralnego\nazotu (sp, sp2, sp3) i kształt cząsteczki (liniowa, kątowa) oraz wpisz, ile wiązań 𝝈 i 𝝅\nwystępuje w cząsteczce N2O o przedstawionej strukturze.\nTyp hybrydyzacji\nKształt cząsteczki\nLiczba\nwiązań 𝜎\nwiązań 𝜋\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n5) rozpoznaje typ hybrydyzacji (sp […])\nw prostych cząsteczkach związków\nnieorganicznych […];\n6) określa typ wiązania (𝜎 i 𝜋) w prostych\ncząsteczkach.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie czterech pól tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie trzech lub dwóch pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nTyp hybrydyzacji\nKształt cząsteczki\nLiczba\nwiązań 𝜎\nwiązań 𝜋\nsp\nliniowa\n2\n2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\nCiała stałe można podzielić na krystaliczne i na bezpostaciowe. Kryształy klasyfikuje się\nze względu na rodzaj oddziaływań między tworzącymi je drobinami.\nPoniżej wymieniono nazwy substancji tworzących kryształy w stałym stanie skupienia.\njod diament tlenek sodu magnez woda (lód)\nSpośród podanych substancji wybierz wszystkie tworzące kryształy jonowe, kryształy\nkowalencyjne lub kryształy molekularne. Wpisz ich nazwy w odpowiednie pola tabeli.\nKryształy\njonowe\nkowalencyjne\nmolekularne","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n2) stosuje pojęcie elektroujemności do\nokreślania […] rodzaju wiązania: jonowe,\nkowalencyjne (atomowe), kowalencyjne\nspolaryzowane (atomowe spolaryzowane)\n[…];\n7) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania (jonowe, kowalencyjne […]) na\nwłaściwości fizyczne substancji\nnieorganicznych […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nKryształy\njonowe\nkowalencyjne\nmolekularne\ntlenek sodu\ndiament\njod, woda\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nPrzeprowadzono doświadczenie, w którym na stały tlenek manganu(IV) podziałano gorącym\nkwasem solnym. Wydzielający się chlor wprowadzono do probówki, w której znajdował się\nwodny roztwór pewnej soli. Przebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie.\nDo tak powstałego roztworu po ściance probówki wprowadzono chloroform. To spowodowało\nutworzenie dwóch warstw: górnej - o zabarwieniu brunatnym - i dolnej, bezbarwnej.\nNastępnie zawartość probówki dokładnie wymieszano i pozostawiono do powtórnego\nrozdzielenia warstw. Po rozwarstwieniu cieczy warstwa górna była żółtopomarańczowa,\na dolna zabarwiła się na fioletoworóżowo.\nHCl (aq)\nsól (aq)\nMnO2 (s)\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"7.1","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-2)\nOpisane doświadczenie przeprowadzono z udziałem pewnej soli, której wzoru nie podano\nna schemacie.\nSpośród wymienionych poniżej soli wybierz wzór tej, której wodny roztwór został użyty\nw tym doświadczeniu. Napisz jej nazwę systematyczną i uzupełnij zdanie. Zaznacz\njedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nNaF NaBr NaI\nNazwa systematyczna soli:\nPrzebieg doświadczenia wskazuje, że wolny chlor jest (silniejszym / słabszym) utleniaczem\nniż wolny (fluor / brom / jod).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: […] utleniacz, reduktor, utlenianie,\nredukcja;\n3) wskazuje […] proces utleniania i redukcji\n[…].\n8. Niemetale. Zdający:\n4) planuje i opisuje doświadczenie, którego\nprzebieg wykaże, że np. brom jest\npierwiastkiem bardziej aktywnym niż jod,\na mniej aktywnym niż chlor;\n12) opisuje typowe właściwości chemiczne\nkwasów, w tym zachowanie wobec […] soli\n[…]; ilustruje je równaniami reakcji.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawny wybór i napisanie nazwy soli oraz poprawne uzupełnienie zdania.\n1 pkt - poprawny wybór i napisanie nazwy soli oraz błędne uzupełnienie zdania albo brak\nuzupełnienia.\nALBO\n2 pkt - błędny wybór soli i napisanie jej nazwy albo brak nazwy soli oraz poprawne\nuzupełnienie zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa systematyczna soli: jodek sodu\nPrzebieg doświadczenia wskazuje, że wolny chlor jest (silniejszym / słabszym)\nutleniaczem niż wolny (fluor / brom / jod).","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"7.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-2)\nNapisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących podczas przebiegu\ndoświadczenia:\n• w kolbie\n• w probówce.\nRównanie reakcji zachodzącej w kolbie:\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: […] utleniacz, reduktor, utlenianie,\nredukcja;\n3) wskazuje […] proces utleniania i redukcji\n[…].\n8. Niemetale. Zdający:\n4) planuje i opisuje doświadczenie, którego\nprzebieg wykaże, że np. brom jest\npierwiastkiem bardziej aktywnym niż jod,\na mniej aktywnym niż chlor;\n12) opisuje typowe właściwości chemiczne\nkwasów, w tym zachowanie wobec […] soli\n[…]; ilustruje je równaniami reakcji.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie reakcji zachodzącej w kolbie: MnO2 + 4H+ + 2Cl- → Mn2+ + Cl2 + 2H2O\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce: Cl2 + 2I- → 2Cl- + I2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nAzotowodór HN3 jest silnie toksyczną bezbarwną cieczą o słabych właściwościach\nkwasowych. Stała dysocjacji tego kwasu jest równa 2,5 ∙10-5, a jego sole są nazywane\nazydkami. Poniżej przedstawiono jedną ze struktur elektronowych azotowodoru.\nH\nN\nN\n+ N\nAzotowodór powstaje w wyniku reakcji niektórych kwasów z azydkami, np. z azydkiem sodu\nNaN3. Jest również produktem reakcji kwasu azotowego(III) z hydrazyną H2N-NH2.\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nAzotowodór powstaje w reakcji azydku sodu z kwasem solnym, natomiast taka reakcja nie\nzachodzi z udziałem kwasu octowego (etanowego).\nWyjaśnij, dlaczego azotowodór powstaje w reakcji z kwasem solnym, a nie powstaje\nw reakcji z kwasem octowym. Odwołaj się do konsekwencji różnicy w mocy obu\nkwasów.\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n6. Kwasy i zasady (G). Zdający:\n3) planuje […] doświadczenia, w wyniku\nktórych można otrzymać […] kwas […].\n8. Niemetale. Zdający:\n12) opisuje typowe właściwości chemiczne\nkwasów, w tym zachowanie wobec metali,\ntlenków metali, wodorotlenków i soli\nkwasów o mniejszej mocy; planuje\ni przeprowadza odpowiednie doświadczenia\n(formułuje obserwacje i wnioski); ilustruje je\nrównaniami reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wyjaśnienia odwołującego się do mocy obu kwasów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe wyjaśnienia\n• Kwas solny jest kwasem mocnym (i będzie wypierał azotowodór z jego soli), natomiast\nkwas octowy jest kwasem słabszym od azotowodorowego i nie będzie go wypierał.\n• Kwas chlorowodorowy jest kwasem mocnym i wypiera kwasy słabe z ich soli, natomiast\nkwas octowy ma niższą stałą dysocjacji niż kwas azotowodorowy i nie będzie wypierał\nazotowodoru z jego soli.\n• Moc kwasów rośnie w szeregu: kwas octowy ˂ kwas azotowodorowy ˂ kwas solny,\na mocniejszy kwas wypiera słabszy z jego soli.\nUwaga: Stwierdzenie, że „kwas octowy jest słabszym kwasem niż kwas solny” jest\nniewystarczające.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nPo wprowadzeniu hydrazyny do wodnego roztworu kwasu azotowego(III) zachodzi reakcja,\nw której jako jedyne produkty powstają azotowodór i woda.\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji otrzymywania azotowodoru opisaną\nmetodą.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Reakcje chemiczne.(G) Zdający:\n2) […] zapisuje odpowiednie równania;\nwskazuje substraty i produkty; dobiera\nwspółczynniki w równaniach reakcji\nchemicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nN2H4 + HNO2 → HN3 + 2H2O ALBO H2N - NH2 + HNO2 → HN3 + 2H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8.3","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nRozstrzygnij, czy pomiędzy cząsteczkami azotowodoru (HN3) mogą tworzyć się\nwiązania wodorowe. Uzasadnij swoją odpowiedź. W uzasadnieniu odwołaj się do\nprzedstawionej struktury elektronowej azotowodoru.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n7) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania (jonowe, kowalencyjne, wodorowe,\nmetaliczne) na właściwości fizyczne\nsubstancji nieorganicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego rozstrzygnięcia oraz poprawnego uzasadnienia odnoszącego\nsię do struktury elektronowej azotowodoru.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Tak\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Cząsteczka azotowodoru ma atom wodoru połączony z elektroujemnym atomem azotu,\nna którym znajduje się wolna para elektronowa.\n• Azotowodór posiada zarówno atom wodoru połączony z atomem azotu, jak i wolne pary\nelektronowe na atomach azotu.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-1)\nTlenek azotu(II) można katalitycznie zredukować do azotu za pomocą amoniaku i przy udziale\ntlenu.\nNapisz równanie opisanej redukcji tlenku azotu(II), w której stosunek molowy tlenku\nazotu(II) do tlenu wynosi 𝒏𝐍𝐎 : 𝒏𝐎𝟐= 𝟒∶𝟏.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Reakcje chemiczne (G). Zdający:\n2) […] zapisuje odpowiednie równania;\nwskazuje substraty i produkty; dobiera\nwspółczynniki w równaniach reakcji\nchemicznych […].\n8. Niemetale. Zdający:\n9) opisuje typowe właściwości chemiczne\ntlenków pierwiastków o liczbach atomowych\nod 1 do 30 […]; zapisuje odpowiednie\nrównania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n4NO + 4NH3 + O2 → 4N2 + 6H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-2)\nW 250 g wodnego roztworu NaOH o stężeniu 2,0 % rozpuszczono 9,0 g stałej mieszaniny\nNaOH i KOH, w której stosunek molowy tych wodorotlenków wynosił 𝑛NaOH : 𝑛KOH = 3 ∶1.\nOblicz, jaki procent masy otrzymanego roztworu stanowi masa NaOH. Przyjmij, że\n𝑴𝐍𝐚𝐎𝐇= 𝟒𝟎 𝐠∙𝐦𝐨𝐥-𝟏, 𝑴𝐊𝐎𝐇= 𝟓𝟔 𝐠∙𝐦𝐨𝐥-𝟏. Wynik podaj w zaokrągleniu do jednego\nmiejsca po przecinku.\nObliczenia:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 11.-12.\nW poniższej tabeli podano wartości entalpii (w temperaturze 298 K) trzech przemian:\n1. syntezy tlenku azotu(II)\n2. syntezy tlenku azotu(IV)\n3. syntezy amoniaku.\nPrzemiana\nRównanie przemiany\n∆𝐻o, kJ\n1.\nN2 (g) + O2 (g) ⇄ 2NO (g)\n+182,52\n2.\n2NO (g) + O2 (g) ⇄ 2NO2 (g)\n- 114,14\n3.\nN2 (g) + 3H2 (g) ⇄ 2NH3 (g)\n- 91,88\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola […];\n6) wykonuje obliczenia […].\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n2) wykonuje obliczenia związane\nz przygotowaniem, rozcieńczaniem\ni zatężaniem roztworów z zastosowaniem\npojęć stężenie procentowe […].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości\nliczbowej wyniku w procentach w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n● popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n● niepodanie wyniku liczbowego w procentach\nLUB\n● niepodanie wyniku z podaną w poleceniu dokładnością\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do\nwyznaczenia poprawnej wartości masy całkowitej NaOH w otrzymanym roztworze.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązanie\nSkład roztworu przed dodaniem mieszaniny wodorotlenków:\n𝑚rozt. = 250 g 𝑚NaOH = c% ∙ 𝑚rozt.\n100 %\n= 2 % ∙ 250 g\n100 %\n= 5 g\nObliczenie mas wodorotlenków: 𝑀NaOH = 40 g · mol-1 𝑀KOH = 56 g · mol-1 𝑛 =\n𝑚\nM\n{\n𝑚NaOH + 𝑚KOH = 9 g\n𝑛NaOH\n𝑛KOH =\n3\n1\n {𝑚NaOH + 𝑚KOH = 9 g\n𝑛NaOH = 3𝑛KOH\n {\n𝑚NaOH + 𝑚KOH = 9 g\n𝑚NaOH\n40\n= 3 𝑚KOH\n56\n𝑚NaOH = 6,1 g 𝑚KOH = 2,9 g\nSkład roztworu po dodaniu mieszaniny wodorotlenków:\n𝑚rozt. = 259 g 𝑚NaOH = 11,1 g\nZawartość procentowa NaOH w roztworze:\n%NaOH = 11,1\n259 ∙ 100 % = 4,3 (%)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-1)\nOceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest\nfałszywe.\n1.\nZwiększenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (𝑇= const) w układzie\nbędącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 1., będzie\nskutkowało wzrostem stężenia tlenku azotu(II).\nP\nF\n2.\nObniżenie temperatury w warunkach izobarycznych (𝑝= const) w układzie\nbędącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 2., będzie\nskutkowało zwiększeniem wartości stałej równowagi reakcji syntezy tlenku\nazotu(IV).\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n5) przewiduje wpływ: stężenia substratów\n[…] i temperatury na szybkość reakcji […];\n6) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stan równowagi dynamicznej i stała\nrównowagi […];\n7) stosuje regułę przekory do jakościowego\nokreślenia wpływu zmian temperatury […]\ni ciśnienia na układ pozostający w stanie\nrównowagi dynamicznej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna ocena dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nZwiększenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (𝑇= const) w układzie\nbędącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 1., będzie\nskutkowało wzrostem stężenia tlenku azotu(II).\nF\n2.\nObniżenie temperatury w warunkach izobarycznych (𝑝= const) w układzie\nbędącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 2., będzie\nskutkowało zwiększeniem wartości stałej równowagi reakcji syntezy tlenku\nazotu(IV).\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-2)\nRozstrzygnij, czy schłodzenie układu, w którym przebiega przemiana 3., będzie\nskutkowało zwiększeniem:\n• równowagowego stężenia amoniaku\n• szybkości reakcji syntezy amoniaku.\nZaznacz TAK albo NIE. Odpowiedzi uzasadnij.\nRozstrzygnięcie: zwiększenie równowagowego stężenia amoniaku TAK / NIE\nUzasadnienie:\nRozstrzygnięcie: zwiększenie szybkości reakcji syntezy amoniaku TAK / NIE\nUzasadnienie:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 13.-15.\nRoztwory zawierające porównywalne stężenia kwasu Brønsteda i zasady z nim sprzężonej są\nnazywane roztworami buforowymi. Wartość pH buforu nieznacznie się zmienia podczas\ndodawania niewielkich ilości mocnych kwasów lub mocnych zasad. Działanie buforu pH\npolega na tym, że po dodaniu niewielkich ilości mocnego kwasu składnik buforu będący\nzasadą Brønsteda reaguje z jonami H3O+, a po dodaniu mocnej zasady kwas Brønsteda\nreaguje z jonami OH\n-. Stężenie jonów H3O+ w roztworze buforowym zmienia się zgodnie\nz równaniem:\n[H3O+] = Ka ∙ ck\ncs\ngdzie: ck - stężenie kwasu Brønsteda w roztworze buforowym, cs - stężenie zasady\nBrønsteda w roztworze buforowym.\nBufor mrówczanowy jest wodnym roztworem zawierającym kwas mrówkowy (metanowy) i sól\ntego kwasu i mocnej zasady.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n1) definiuje […] szybkość reakcji (jako\nzmianę stężenia reagenta w czasie);\n5) przewiduje wpływ: stężenia substratów\n[…] na szybkość reakcji […];\n6) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stan równowagi dynamicznej i stała\nrównowagi […];\n7) stosuje regułę regułę przekory do\njakościowego określenia wpływu zmian\ntemperatury […] i ciśnienia na układ\npozostający w stanie równowagi\ndynamicznej.\nZasady oceniania\n2 pkt - napisanie dwóch poprawnych rozstrzygnięć i napisanie dwóch poprawnych\nuzasadnień.\n1 pkt - napisanie dwóch poprawnych rozstrzygnięć i błędnych uzasadnień albo brak\nuzasadnień\nALBO\n1 pkt - napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia dla jednej\nwielkości.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: zwiększenie równowagowego stężenia amoniaku TAK / NIE\nUzasadnienie: Synteza amoniaku jest procesem egzotermicznym, dlatego ochłodzenie\nukładu poskutkuje wzrostem stężenia amoniaku.\nRozstrzygnięcie: zwiększenie szybkości reakcji syntezy amoniaku TAK / NIE\nUzasadnienie: Szybkość reakcji rośnie wraz ze wzrostem temperatury, ponieważ cząsteczki\nszybciej się poruszają i częściej zderzają. To oznacza, że po ochłodzeniu\nukładu szybkość reakcji zmaleje.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nNapisz w formie jonowej skróconej równania reakcji, które zachodzą w buforze\nmrówczanowym po dodaniu niewielkiej ilości mocnego kwasu (równanie I) i mocnej\nzasady (równanie II).\nRównanie I:\nRównanie II:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n8) uzasadnia (ilustrując równaniami reakcji)\nprzyczynę kwasowego odczynu roztworów\nkwasów, zasadowego odczynu wodnych\nroztworów niektórych wodorotlenków\n(zasad) oraz odczynu niektórych roztworów\nsoli (hydroliza).\n10) pisze równania reakcji: zobojętniania,\nwytrącania osadów i hydrolizy soli w formie\ncząsteczkowej i jonowej (pełnej i skróconej).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie jednego z równań reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie I:\nHCOO- + H+ → HCOOH ALBO HCOO- + H3O+ → HCOOH + H2O\nRównanie II:\nHCOOH + OH- → HCOO- + H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-2)\nDo 100 cm3 roztworu HCOOH o stężeniu 0,10 mol · dm-3 dodano 0,10 g stałego NaOH.\nUzyskano w ten sposób bufor mrówczanowy.\nOblicz pH - w temperaturze 𝟐𝟎 °𝐂 - otrzymanego roztworu buforowego. Przyjmij, że\nkońcowa objętość powstałego roztworu była równa 𝟏𝟎𝟎 𝐜𝐦𝟑.\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n7) stosuje regułę przekory do jakościowego\nokreślenia wpływu zmian temperatury,\nstężenia reagentów i ciśnienia na układ\npozostający w stanie równowagi\ndynamicznej;\n9) interpretuje wartości stałej dysocjacji, pH,\np𝐾w.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n8) uzasadnia (ilustrując równaniami reakcji)\nprzyczynę kwasowego odczynu roztworów\nkwasów, zasadowego odczynu wodnych\nroztworów niektórych wodorotlenków\n(zasad) oraz odczynu niektórych roztworów\nsoli (hydroliza).\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych\nALBO\n- zastosowanie poprawnej metody i obliczenie wartości stężenia jonów hydroniowych.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\nObliczenie ilości kwasu i zasady:\n𝑛HCOOH= 0,1 dm3 ∙ 0,1 mol\ndm3 = 0,01 mol\n𝑛NaOH=\n0,1 g\n40 g ∙ mol-1 = 0,0025 mol\nObliczenie liczby moli składników roztworu:\n𝑛HCOOH - 𝑛NaOH = 0,0075 mol 𝑛HCOO- = 0,0025 mol\nObliczanie stężeń składników roztworu:\ncHCOOH = 0,075 mol · dm-3 cHCOO- = 0,025 mol · dm-3\nObliczenie stężenia jonów hydroniowych:\n[H3O+] = Ka·ck\ncs\n= 1,8 ∙10-4 ∙ 0,075\n0,025\n= 5,4 ∙ 10-4\npH = -log([H3O+]) = 3,27\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-2)\nDo zlewki, w której znajdowało się 200 cm3 wody, dodano 200 cm3 roztworu buforu\nmrówczanowego o pH równym 3,75.\nNapisz, jakie było pH roztworu buforowego po zmieszaniu go z wodą. Odpowiedź\nuzasadnij. Uwzględnij zmianę stężeń składników buforu.\nUzasadnienie:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n7) stosuje regułę przekory do jakościowego\nokreślenia wpływu zmian temperatury,\nstężenia reagentów i ciśnienia na układ\npozostający w stanie równowagi\ndynamicznej;\n9) interpretuje wartości stałej dysocjacji, pH,\np𝐾w.\nZasady oceniania\n2 pkt - napisanie poprawnej wartości pH roztworu oraz napisanie poprawnego uzasadnienia\nuwzględniającego stężenia składników buforu.\n1 pkt - napisanie poprawnej wartości pH roztworu\nALBO\n1 pkt - napisanie poprawnego uzasadnienia uwzględniającego stężenia składników buforu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\n(pH roztworu buforowego było równe) 3,75\nPrzykładowe uzasadnienia\n• Zgodnie z podanym wzorem na stężenie jonów hydroniowych, rozcieńczenie roztworu nie\nwpływa na pH roztworu.\n• Na pH roztworu wpływa stosunek stężeń składników roztworu, a nie ich bezwzględna\nwartość.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nBadano reakcje pewnej próbki metalicznego chromu z kwasem solnym w różnych warunkach.\nPrzebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie:\nProbówka 1. Probówka 2.\nW probówce 1. użyto odtlenionego kwasu solnego, czyli takiego, w którym praktycznie nie ma\nrozpuszczonego tlenu. Dodatkowo na powierzchni roztworu umieszczono warstwę oleju.\nW takich warunkach chrom reaguje zgodnie z równaniem:\nCr + 2H+→ Cr2++ H2\nNa poniższym schemacie przedstawiono roztwory otrzymane w probówkach 1. i 2.\nProbówka 1. Probówka 2.\nwarstwa oleju\nodtleniony HCl (aq)\nHCl (aq)\nCr\nwarstwa oleju\nzielony roztwór\nniebieski roztwór\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"16.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-2)\nPo całkowitym roztworzeniu chromu w probówce 1. usunięto warstwę oleju i zaobserwowano,\nże roztwór stopniowo zmieniał barwę, aż uzyskał kolor taki sam jak kolor roztworu\nw probówce 2. Podczas stopniowej zmiany barwy nie obserwowano wydzielania gazu.\nUzupełnij równanie reakcji. Napisz:\n• wzór brakującego reagenta\n• odpowiednie współczynniki stechiometryczne.\nCr2+ + + H+ → Cr3+ + H2O","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n7. Sole (G). Zdający:\n4) pisze równania reakcji otrzymywania soli\n([…] kwas + metal […]).\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: […] utleniacz, reduktor, utlenianie,\nredukcja;\n3) wskazuje […] proces utleniania i redukcji\n[…];\n5) stosuje zasady bilansu elektronowego -\ndobiera współczynniki stechiometryczne\nw równaniach reakcji utleniania-redukcji\n(w formie […] jonowej).\n7. Metale. Zdający:\n2) pisze równania reakcji ilustrujące typowe\nwłaściwości chemiczne metali wobec: […]\nkwasów nieutleniających […] ([…] Cr) […].\n8. Niemetale. Zdający:\n12) opisuje typowe właściwości chemiczne\nkwasów, w tym zachowanie wobec metali,\ntlenków metali, wodorotlenków i soli kwasów\no mniejszej mocy; planuje i przeprowadza\nodpowiednie doświadczenia (formułuje\nobserwacje i wnioski); ilustruje je\nrównaniami reakcji.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz dobranie poprawnych\nwspółczynników stechiometrycznych.\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz błędne dobranie albo brak\nwspółczynników stechiometrycznych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n4Cr2+ + O2 + 4H+ → 4Cr3+ + 2H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nProcesy utleniania i redukcji zachodzące w probówce 2. można w uproszczeniu opisać\nrównaniami:\nrównanie procesu redukcji: 6H+ + O2 + 6e- → H2 + 2H2O\nrównanie procesu utleniania: Cr → Cr3+ + 3e-\nNapisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie reakcji zachodzącej\nw probówce 2.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n5) stosuje zasady bilansu elektronowego -\ndobiera współczynniki stechiometryczne\nw równaniach reakcji utleniania-redukcji\n(w formie cząsteczkowej i jonowej).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej sumarycznego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n2Cr + 6H++ O2 → 2Cr3++ H2 + 2H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-3)\nMosiądze to stopy miedzi i cynku, w których zawartość cynku stanowi do 40 % masy stopu.\nBrąz cynowy to stop miedzi i cyny, w którym masa cyny nie przekracza 20 %.\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.\nW celu identyfikacji pewnego stopu miedzi poddano analizie jego próbkę o masie 3,712 g,\nktórą roztworzono w kwasie azotowym(V). Otrzymany roztwór przeniesiono do kolby miarowej,\nuzupełniono wodą do 500 cm3 i wymieszano.\nZ tak otrzymanego roztworu pobrano pipetą 25,0 cm3, wprowadzono do kolby i dodano\nnadmiar wodnego roztworu jodku potasu. Zaszła reakcja chemiczna zilustrowana równaniem:\n2Cu2+ + 4l- → 2CuI + I2\nIlość wydzielonego jodu oznaczono metodą miareczkowania roztworem tiosiarczanu(VI) sodu\n(Na2S2O3). Przebiegła reakcja opisana równaniem:\nI2 + 2S2O3\n2- → 2l- + S4O6\n2-\nZużyto 17,80 cm3 wodnego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu o stężeniu 0,1175 mol ∙ dm-3.\nOblicz, jaki procent masy badanego stopu stanowi miedź. Rozstrzygnij, czy ten stop\njest brązem czy mosiądzem.\nObliczenia:\nRozstrzygnięcie:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola […];\n5) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym […];\n6) wykonuje obliczenia […].\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n2) wykonuje obliczenia […]\nz zastosowaniem pojęć stężenie procentowe\ni molowe.\nZasady oceniania\n3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń\ni podanie wyniku w procentach oraz napisanie poprawnego rozstrzygnięcia.\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń\ni podanie wyniku w procentach oraz błędne rozstrzygnięcie albo brak rozstrzygnięcia.\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń, ale\nniepodanie wyniku w procentach (z błędną jednostką) oraz napisanie poprawnego\nrozstrzygnięcia.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\na szukaną zawartością miedzi w stopie, ale popełnienie błędów rachunkowych\nprowadzących do błędnego wyniku liczbowego oraz niepoprawne rozstrzygnięcie\n(wskazanie brązu cynowego) albo brak rozstrzygnięcia.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nLiczba moli tiosiarczanu: 𝑛1= 0,0178 dm3 ∙ 0,1175 mol ∙ dm-3 = 0,00209 mol\nLiczba moli wydzielonego jodu: 𝑛2= 0,5 ∙ 0,00209 mol = 0,001045 mol\nLiczba moli Cu w badanej próbce: 𝑛3 = 2 ∙ 0,001045 mol = 0,00209 mol\n25,0 cm3 - 0,00209 mol\n500 cm3 - 𝑥\n𝑥 = 0,0418 mol Cu w stopie\nMasa Cu w stopie: 𝑚 = 0,0418 mol ∙ 63,55 g ∙ mol-1 = 2,656 g\nZawartość procentowa miedzi w stopie: 𝑧 = 2,656 g : 3,712 g ∙ 100 % = 72 (%)\nRozstrzygnięcie: (Badany stop to) mosiądz.\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nSrebro jest zaliczane do metali szlachetnych. Nie reaguje z wodą czy z niezanieczyszczonym\npowietrzem, ale w obecności tlenu reaguje z siarkowodorem, a produktem reakcji jest czarny\nsiarczek srebra(I). Przebieg tego procesu można przedstawić równaniem:\n4Ag + 2H2S + O2 → 2Ag2S + 2H2O\nPowstały siarczek srebra(I) można usunąć mechanicznie lub chemicznie. Druga z tych metod\npolega na umieszczeniu srebrnego przedmiotu pokrytego nalotem siarczku na płytce\nwykonanej z glinu i zanurzonej w wodnym roztworze chlorku sodu.\nSrebrny przedmiot ulega oczyszczeniu w wyniku procesu, w którym zachodzą następujące\nreakcje:\nAl → Al3+ + 3e-\nAg2S + 2H2O + 2e- → 2Ag + H2S + 2OH","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nOceń, która z podanych metod usuwania siarczku srebra(I) z powierzchni srebrnego\nprzedmiotu pozwala ograniczyć straty srebra. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Chemia środków czystości. Zdający:\n4) wskazuje na charakter chemiczny\nskładników środków do […] czyszczenia\nmetali i biżuterii w aspekcie zastosowań\ntych produktów […].\n7. Metale. Zdający:\n1) opisuje podstawowe właściwości […]\nmetali […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie różnicy między mechanicznym a chemicznym\noczyszczaniem srebra.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Mechaniczne oczyszczanie skutkuje usunięciem osadu siarczku srebra(I)\na w konsekwencji także srebra, natomiast w procesie chemicznym metaliczne srebro\njest odtwarzane.\nALBO\n• Metoda chemiczna ogranicza straty srebra, ponieważ srebro jest odzyskiwane z Ag2S.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nNapisz w formie cząsteczkowej sumaryczne równanie reakcji zachodzącej podczas\nopisanego chemicznego oczyszczania srebra.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Reakcje chemiczne (G). Zdający:\n2) […] zapisuje odpowiednie równania […]\ndobiera współczynniki w równaniach reakcji\nchemicznych […].\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stopień utlenienia, utleniacz,\nreduktor, utlenianie, redukcja.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie cząsteczkowej sumarycznego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n3Ag2S + 6H2O + 2Al → 2Al(OH)3+ 6Ag + 3H2S","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-2)\nEtan i propan w odpowiednich warunkach spalają się w tlenie zgodnie z równaniami reakcji:\n2C2H6 + 7O2 → 4CO2 + 6H2O\nC3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O\nOblicz, w jakim stosunku molowym zmieszano etan i propan, jeśli do całkowitego\nspalenia 𝟖 𝐝𝐦𝟑 tej mieszaniny zużyto 𝟑𝟏 𝐝𝐦𝟑 tlenu. Objętości mieszaniny\nwęglowodorów i tlenu odnoszą się do identycznych warunków ciśnienia i temperatury.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola […];\n5) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym […];\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\n[…] mola dotyczące: mas substratów\ni produktów (stechiometria wzorów\ni równań chemicznych), objętości gazów\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\njako wielkości niemianowanej.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n● popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n● podanie wyniku z jednostką\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, wykonanie poprawnych obliczeń prowadzących do\nwyznaczenia poprawnych wartości objętości lub poprawnych wartości liczby moli\netanu i propanu w mieszaninie.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązanie\nDla reakcji przebiegających w fazie gazowej stosunek objętościowy jest równy stosunkowi\nmolowemu.\n𝑥 - objętość etanu w dm3, y - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia 𝑥 dm3 etanu;\n(8 - 𝑥) - objętość propanu w dm3,\n(31 - y) - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia (8 - 𝑥) dm3 propanu\nDla obu reakcji są więc spełnione jednocześnie zależności:\n{\n2y = 7𝑥\n31 - y = 40 - 5𝑥  𝑥 = 6 dm3 etanu, y = 21 dm3 tlenu\nObjętość gazów w mieszaninie:\n𝑉etanu = 6 dm3 𝑉propanu = 8 dm3 - 6 dm3 = 2 dm3\n𝑉etanu\n𝑉propanu\n= 𝑛etanu\n𝑛propanu\n= 6\n2 = 3\n1 = 𝟑∶𝟏\nUwaga: Zastosowanie warunków normalnych do wyznaczenia objętości etanu i propanu\nw mieszaninie gazów należy uznać za błąd metody.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nDehydratacja alkoholi prowadzona w podwyższonej temperaturze i w obecności stężonego\nkwasu siarkowego(VI) pozwala otrzymać alkeny. Ta reakcja przebiega w trzech etapach.\nW pierwszym etapie cząsteczka alkoholu ulega protonowaniu. Następnie zachodzą powolna\ndysocjacja protonowanej formy alkoholu z utworzeniem karbokationu (etap drugi) oraz szybkie\nodszczepienie protonu od sąsiedniego atomu węgla - o wyższej rzędowości - z utworzeniem\nalkenu (etap trzeci). Opisany proces przedstawiono na schemacie:\nalkohol\nprotonowany alkohol\nkarbokation\nalken\nECHP-R0_100\nWiązanie podwójne w cząsteczce alkenu - głównego produktu dehydratacji - często znajduje\nsię w innym miejscu, niż wynikałoby to z położenia grupy -OH w substracie. Dzieje się tak\ndlatego, że powstający karbokation ulega przegrupowaniu. Dochodzi wtedy do przeniesienia\natomu wodoru lub grupy alkilowej od sąsiedniego atomu węgla, czemu towarzyszy\nprzemieszczenie się ładunku dodatniego. Przegrupowanie zachodzi zawsze wtedy, gdy może\npowstać trwalszy karbokation, czyli taki, w którym ładunek dodatni znajduje się na atomie\nwęgla o możliwie najwyższej rzędowości.\nNa podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2012.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nPierwszy etap dehydratacji alkoholu w obecności stężonego kwasu siarkowego(VI) można\nopisać równaniem:\nROH + H2SO4 ⇄ R(OH2)+ + HSO4\nUzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nJon HSO4\n- jest (mocniejszą / słabszą) zasadą Brønsteda niż cząsteczka ROH. Cząsteczka\nH2SO4 jest (mocniejszym / słabszym) kwasem Brønsteda niż jon R(OH2)+.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n8) klasyfikuje substancje do kwasów lub\nzasad zgodnie z teorią Brønsteda-\n-Lowry’ego.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nJon HSO4\n- jest (mocniejszą / słabszą) zasadą Brønsteda niż cząsteczka ROH. Cząsteczka\nH2SO4 jest (mocniejszym / słabszym) kwasem Brønsteda niż jon R(OH2)+.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nNapisz wzór strukturalny karbokationu, który powstaje w drugim etapie dehydratacji\npropan-2-olu. We wzorze zaznacz ładunek dodatni przy odpowiednim atomie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n2) rysuje wzory strukturalne […];\n11) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji substytucji […];\nzapisuje odpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru strukturalnego karbokationu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\n+ C\nC\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nH\nUwaga: Dopuszcza się zastosowanie wzoru półstrukturalnego do zapisu wzoru karbokationu.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/20.3","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"20.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.3. (0-1)\nPrzeprowadzono reakcję dehydratacji butan-1-olu.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) produktu głównego dehydratacji butan-1-olu\noraz jego nazwę systematyczną. Uwzględnij możliwość przegrupowania karbokationu.\nWzór produktu głównego\ndehydratacji butan-1-olu\nNazwa systematyczna\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n2) rysuje wzory strukturalne […]; podaje\nnazwę węglowodoru ([…] alkenu […] - do 10\natomów węgla w cząsteczce) zapisanego\nwzorem […] półstrukturalnym;\n4) […] wykazuje się rozumieniem pojęć: […]\nizomeria.\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) i napisanie poprawnej\nnazwy systematycznej produktu głównego reakcji eliminacji (z uwzględnieniem\nmożliwości przegrupowania karbokationu).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór produktu głównego\ndehydratacji butan-1-olu\nNazwa systematyczna\nCH3 - CH = CH - CH3\nbut-2-en","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-20.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.\nW celu otrzymania bromoalkanu o wzorze sumarycznym C5H11Br przeprowadzono reakcję\nalkoholu alifatycznego z halogenkiem fosforu(III). Reakcja przebiega zgodnie ze schematem,\nw którym R to grupa alkilowa, a X - atom halogenu:\nR-OH + PX3\n→ 3R-X + H3PO3\nW cząsteczkach otrzymanej bromopochodnej występują:\n• drugorzędowy asymetryczny atom węgla\n• trzeciorzędowy atom węgla.\nNa podstawie: K.H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/21.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"21.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nUzupełnij poniższy schemat tak, aby przedstawiał budowę obu enancjomerów opisanej\nbromopochodnej.\nC\nC","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n4) […] wykazuje się rozumieniem pojęć: […]\nizomeria;\n5) rysuje wzory […] półstrukturalne […]\nizomerów optycznych węglowodorów i ich\nprostych fluorowcopochodnych o podanym\nwzorze sumarycznym […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnych wzorów obu enancjomerów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nC\nC\nUwaga: Zdający otrzymuje 1 pkt tylko za takie uzupełnienie schematu, w którym wzory\nenancjomerów są lustrzanymi odbiciami.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-21.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/21.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"21.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nZwiązek Q to izomer opisanej powyżej bromopochodnej. W cząsteczce tego izomeru znajduje\nsię jeden czwartorzędowy atom węgla. Związek Q poddano reakcji hydrolizy zasadowej.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu reakcji hydrolizy\nzasadowej związku Q.\nlustro\nCH(CH3)2\nCH(CH3)2\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n11) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji substytucji […];\nzapisuje odpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) produktu reakcji\nhydrolizy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH3\nC CH2 OH\nCH3\nCH3","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-21.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-2)\nZastąpienie w cząsteczkach związków organicznych atomu tlenu atomem siarki powoduje\nznaczące zmiany we właściwościach fizycznych i chemicznych tych substancji. Poniżej\nprzedstawiono wzory dwóch takich związków:\n1. CH3CH2OH\n2. CH3CH2SH\nZwiązki 1. i 2. - mimo podobnej budowy ich cząsteczek - znacznie różnią się wartościami\ntemperatury wrzenia.\na) Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj wartości temperatury wrzenia (pod ciśnieniem\n𝟏𝟎𝟎𝟎 𝐡𝐏𝐚) 𝟑𝟓 °𝐂 i 𝟕𝟖 °𝐂 do związków 1. i 2.\nZwiązek\nTemperatura wrzenia, °C\n1.\n2.\nb) Wyjaśnij, dlaczego te związki (etanol i etanotiol) znacznie różnią się wartościami\ntemperatury wrzenia. Odnieś się do konsekwencji różnicy w budowie cząsteczek obu\nzwiązków.\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Wiązania chemiczne Zdający:\n7) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju\nwiązania (jonowe, kowalencyjne,\nwodorowe, metaliczne) na właściwości\nfizyczne substancji […] organicznych.\nCH3\nCH3\nBr\nH\nBr\nH\nlustro\nCH(CH3)2\nCH(CH3)2\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli - przyporządkowanie wartości temperatury wrzenia\noraz wyjaśnienie uwzględniające obecność oddziaływań międzycząsteczkowych.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli - przyporządkowanie wartości temperatury wrzenia,\nale niepełne lub błędne wyjaśnienie\nALBO\n1 pkt - brak uzupełnienia tabeli oraz poprawne wyjaśnienie uwzględniające obecność\noddziaływań międzycząsteczkowych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\na)\nZwiązek\nTemperatura wrzenia, °C\n1.\n78 (°C)\n2.\n35 (°C)\nb) Przykładowe wyjaśnienia:\n• W cząsteczce etanolu występuje silnie elektroujemny atom tlenu połączony z atomem\nwodoru, przez co cząsteczki etanolu mogą oddziaływać wiązaniami wodorowymi.\nW cząsteczce etanotiolu brak silnie elektroujemnego atomu, więc jego cząsteczki nie\nmogą oddziaływać wiązaniami wodorowymi.\n• Przyczyną różnicy w wartościach temperatury wrzenia są silniejsze oddziaływania między\ngrupami -OH niż grupami -SH z uwagi na większą wartość elektroujemność tlenu.\n• Między cząsteczkami alkoholu zachodzą silniejsze oddziaływania niż między\ncząsteczkami etanotiolu, ponieważ w cząsteczkach alkoholu istnieją grupy -OH zdolne do\ntworzenia wiązań wodorowych.\n• Wiązanie w grupie S-H jest znacznie mniej polarne niż wiązanie w grupie O-H, zatem\ncząsteczka etanotiolu nie jest polarna.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-1)\nTiol o wzorze (CH3)2CH-SH można otrzymać z alkilowej bromopochodnej i wodorosiarczku\nsodu.\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie opisanej reakcji. Zastosuj wzory\npółstrukturalne (grupowe) związków organicznych.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Reakcje chemiczne (G). Zdający:\n2) […] zapisuje odpowiednie równania;\nwskazuje substraty i produkty; dobiera\nwspółczynniki w równaniach reakcji\nchemicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w odpowiedniej formie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n(CH3)2CH-Br + HS\n- → (CH3)2CH-SH + Br\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.\nPoniżej przedstawiono schemat ciągu przemian chemicznych (reakcje 1.-3.), w wyniku\nktórych z etylobenzenu otrzymano keton (związek B).\nCl2, h𝜈\n→\nzwiązek A\nKOH, H2O\n→\nalkohol\nK2Cr2O7, H+\n→ związek B","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/24.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"24.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.1. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Określ typ (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm\n(elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji 1. i 2.\nReakcja 1.\nReakcja 2.\nTyp reakcji\nMechanizm reakcji","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n11) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji substytucji, addycji,\neliminacji; zapisuje odpowiednie równania\nreakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nReakcja 1.\nReakcja 2.\nTyp reakcji\nsubstytucja\nMechanizm reakcji\nrodnikowy\nnukleofilowy","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-24.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/24.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"24.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.2. (0-2)\nNapisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych\nelektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania\nzachodzących podczas reakcji 3. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków\norganicznych.\nRównanie procesu redukcji:\nRównanie procesu utleniania:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: […] utlenianie, redukcja.\n5) stosuje zasady bilansu elektronowo-\n-jonowego - dobiera współczynniki\nstechiometryczne w schematach reakcji\nutleniania-redukcji (w formie cząsteczkowej\ni jonowej).\n10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n5) opisuje działanie: […] K2Cr2O7/H2SO4\nna alkohole […] drugorzędowe.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań procesów - redukcji\ni utleniania.\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania procesu - redukcji albo\nutleniania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie procesu redukcji: Cr2O7\n2- + 6e- + 14H+ →2Cr3+ + 7H2O\nRównanie procesu utleniania:\n→ + 2e- + 2H+","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-24.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/24.3","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"24.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.3. (0-1)\nPodczas reakcji 3. następuje zmiana barwy mieszaniny reakcyjnej.\nUzupełnij tabelę. Wpisz barwę mieszaniny reakcyjnej przed rozpoczęciem reakcji 3.\ni barwę po jej zakończeniu.\nBarwa mieszaniny reakcyjnej\nprzed reakcją\npo reakcji\nCH2\nCH3\n1.\n3.\n2.\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 25.-26.\nDetergenty to związki, których cząsteczki są zbudowane z części hydrofilowej oraz z części\nhydrofobowej. Obecnie powszechnie stosowanymi detergentami są alkilobenzenosulfoniany.\nPrzykładem takiego detergentu jest alkilobenzenosulfonian sodu, który otrzymuje się w trzech\netapach - co zilustrowano na schemacie:\nRCH=CHRꞌ to alken o 10-14 atomach węgla w cząsteczce i o nierozgałęzionym łańcuchu,\na R i Rꞌ są grupami alkilowymi.\nNa podstawie: H. Hart i in., Chemia organiczna, Warszawa 2008.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n5) opisuje działanie: […] K2Cr2O7/H2SO4\nna alkohole […] drugorzędowe.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nBarwa mieszaniny reakcyjnej\nprzed reakcją\npo reakcji\npomarańczowa\nzielona","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-24.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (0-1)\nOceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest\nfałszywe.\n1.\nW zaznaczonym na fioletowo fragmencie cząsteczki produktu reakcji\nzachodzącej w etapie 1. występują wiązania 𝜎 i 𝜋.\nP\nF\n2. Przemiana zachodząca w etapie 2. jest reakcją substytucji.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n6) określa typ wiązania ( i ) w prostych\ncząsteczkach.\n9. Węglowodory. Zdający:\n11) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji substytucji, addycji,\neliminacji; zapisuje odpowiednie równania\nreakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna ocena dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. W zaznaczonym na fioletowo fragmencie cząsteczki produktu reakcji\nzachodzącej w etapie 1. występują wiązania 𝜎 i 𝜋.\nF\n2. Przemiana zachodząca w etapie 2. jest reakcją substytucji.\nP\nCH CH3\nOH\nC\nCH3\nO\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-1)\nZaznacz w podanym poniżej wzorze detergentu fragment hydrofobowy.\nCH3\nSO3Na\nRCHCH2R'\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Chemia środków czystości. Zdający:\n2) […] zaznacza fragmenty hydrofobowe\ni hydrofilowe we wzorach cząsteczek\nsubstancji powierzchniowo czynnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie fragmentu hydrofobowego detergentu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFragment hydrofobowy\nCH3\nSO3Na\nRCHCH2R'","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"27","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.\nAminokwasy, które w cząsteczkach zawierają pierwszorzędową grupę aminową, ulegają\nreakcji z kwasem azotowym(III). Tę przemianę ilustruje schemat:\nNa podstawie: L. Kłyszejko-Stefanowicz, Ćwiczenia rachunkowe z biochemii, Warszawa 2011.\nAminokwasy zawierające w cząsteczkach pierścień aromatyczny reagują z kwasem\nazotowym(V). Przebieg reakcji tyrozyny z kwasem azotowym(V) przedstawia równanie:\nNa podstawie: A. Polanowski, Laboratorium z biochemii, Wrocław 2011.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/27.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"27.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.1. (0-1)\nNapisz równanie reakcji waliny z kwasem azotowym(III). Zastosuj wzory półstrukturalne\n(grupowe) związków organicznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n10) opisuje budowę dwufunkcyjnych\npochodnych węglowodorów, na przykładzie\nkwasu mlekowego […].\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n11) opisuje właściwości kwasowo-\n-zasadowe aminokwasów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n+ HNO2\n+ N2 + H2O\nN\nH2\nCH\nC OH\nO\nCH\nC\nH3\nCH3\nO\nH\nCH\nC\nOH\nO\nCH\nC\nH3\nCH3","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-27.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/27.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"27.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.2. (0-1)\nPewien aminokwas poddano działaniu kwasu azotowego(III). Produktem organicznym tej\nprzemiany jest kwas 2-hydroksy-3-fenylopropanowy.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) aminokwasu, który poddano reakcji z kwasem\nazotowym(III).\n+ H2O\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n2) rysuje wzory […] półstrukturalne […].\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n10) opisuje budowę dwufunkcyjnych\npochodnych węglowodorów, na przykładzie\nkwasu mlekowego […].\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n11) opisuje właściwości kwasowo-\n-zasadowe aminokwasów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCOOH\nCH2\nCH\nN\nH2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-27.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/27.3","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"27.3","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.3. (0-2)\nPrzeprowadzono doświadczenie z udziałem trzech dipeptydów 1., 2. i 3. o wzorach:\n1.\n2.\n3.\nTe dipeptydy umieszczono oddzielnie - w przypadkowej kolejności - w probówkach\noznaczonych numerami I, II i III. Przeprowadzono doświadczenie, w którym każdy dipeptyd\npoddano dwóm reakcjom: z kwasem HNO2 oraz z kwasem HNO3. Wyniki doświadczenia\nprzedstawiono w poniższej tabeli.\nWzór kwasu użytego\ndo identyfikacji\nZmiany zaobserwowane w probówkach\nI\nII\nIII\nHNO2\npojawiły się\npęcherzyki\nbezbarwnego gazu\npojawiły się\npęcherzyki\nbezbarwnego gazu\nnie zaobserwowano\nzmian\nHNO3\nnie zaobserwowano\nzmian\nzawartość probówki\nzabarwiła się na\nżółto\nzawartość probówki\nzabarwiła się na żółto\nNa podstawie wyników doświadczenia zidentyfikuj zawartość probówek. Uzupełnij\nzdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Następnie\nnapisz nazwę reakcji, której przebieg spowodował powstanie związków o żółtej barwie.\nW probówce I znajdował się (dipeptyd 1. / dipeptyd 2. / dipeptyd 3.).\nW probówce II znajdował się (dipeptyd 1. / dipeptyd 2. / dipeptyd 3.).\nNazwa reakcji:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.3. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n7) opisuje reakcję benzenolu z: […] kwasem\nazotowym(V) […].\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n10) opisuje budowę dwufunkcyjnych\npochodnych węglowodorów, na przykładzie\nkwasu mlekowego […].\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n11) opisuje właściwości kwasowo-\n-zasadowe aminokwasów […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań oraz napisanie poprawnej nazwy reakcji.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie zdań oraz napisanie błędnej nazwy reakcji albo jej brak\nALBO\n- niepoprawne uzupełnienie zdania lub zdań albo brak odpowiedzi oraz napisanie\npoprawnej nazwy reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nW probówce I znajdował się (dipeptyd 1. / dipeptyd 2. / dipeptyd 3.).\nW probówce II znajdował się (dipeptyd 1. / dipeptyd 2. / dipeptyd 3.).\nNazwa reakcji: ksantoproteinowa ALBO nitrowanie ALBO substytucja grupy nitrowej","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-27.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"28","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.\nForma, w jakiej aminokwasy występują w roztworach wodnych, zależy od pH roztworu.\nW środowisku o niskim pH lizyna występuje w formie dwudodatniego kationu, w którym są\nobecne trzy grupy o charakterze kwasowym. Stałe dysocjacji kwasowej tych grup są różne -\nich wartości umieszczono na schemacie:\nWraz ze wzrostem pH grupy o charakterze kwasowym kolejno tracą protony i w środowisku\nsilnie zasadowym lizyna występuje w formie anionu.\nW podanym wzorze kationu wyróżniono dwa atomy węgla - oznaczono je literami 𝑥 i 𝑦.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/28.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"28.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.1. (0-2)\nDo roztworu zawierającego kationy lizyny o wzorze podanym w informacji wstępnej stopniowo\nwprowadzano wodny roztwór wodorotlenku sodu.\nUzupełnij poniższy schemat. Wpisz w odpowiednie miejsca wzory grup w powstających\n- wraz ze wzrostem pH - jonach lizyny oznaczonych literami A i B.\n𝐾𝑎= 7,1  10-3\n𝐾𝑎= 6,9  10-10\n𝐾𝑎= 2,1  10-11\n𝑥\n𝑦\nNH3\nC\nH2\n(CH2)3 CH\nCOOH\nNH3\nwzrost pH\nwzrost pH\nwzrost pH\nanion lizyny w środowisku\nsilnie zasadowym\nC\nH2\n(CH2)3\nCH\nCH3\nNH2\nNH2\nC\nH2\n(CH2)3\nCH\nCH3\nNH2\nNH2\nC\nH2\n(CH3)3\nCOOH\nCH\nNH3\nNH3\nC\nH2\n(CH3)3\nCOO\nCH\nNH2\nNH2\nB\nA\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n8) klasyfikuje substancje do kwasów lub\nzasad zgodnie z teorią Brønsteda-\n-Lowry’ego;\n9) interpretuje wartości stałej dysocjacji, pH\n[…].\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n12) projektuje i wykonuje doświadczenie,\nktórego wynik potwierdzi amfoteryczny\ncharakter aminokwasów […].\nZasady oceniania\n2 pkt - napisanie poprawnych wzorów dwóch jonów (uzupełnienie schematu).\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru jednego jonu (uzupełnienie schematu w części A albo\nw części B).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH2\n(CH3)3\nCOO\nCH\nNH2\nNH2\nwzrost pH\nwzrost pH\nwzrost pH\nanion lizyny w środowisku\nsilnie zasadowym\nC\nH2\n(CH2)3\nCH\nCH3\nNH2\nNH2\nC\nH2\n(CH2)3\nCH\nCH3\nNH2\nNH2\nC\nH2\n(CH3)3\nCOOH\nCH\nNH3\nNH3\nCOO-\nCOO-\nNH3+\nNH3+\nNH2\nNH3+\nA\nB","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-28.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/28.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"28.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nUzupełnij zdanie. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nW anionie lizyny, który występuje w środowisku silnie zasadowym, grupą o najsilniejszym\ncharakterze zasadowym jest grupa o wzorze (-COO- / -NH2), związana z atomem węgla\noznaczonym literą (𝑥 / 𝑦).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n8) klasyfikuje substancje jako kwasy lub\nzasady zgodnie z teorią Brønsteda-\n-Lowry’ego;\n9) interpretuje wartości […] pH […];\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n12) projektuje i wykonuje doświadczenie,\nktórego wynik potwierdzi amfoteryczny\ncharakter aminokwasów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nW anionie lizyny, który występuje w środowisku silnie zasadowym, grupą o najsilniejszym\ncharakterze zasadowym jest grupa o wzorze (-COO- / -NH2), związana z atomem węgla\noznaczonym literą (𝒙 / 𝑦).","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-28.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"29","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.\nErytrytol jest naturalnym związkiem organicznym stosowanym jako substancja słodząca\n(E968). Wzór erytrytolu w projekcji Fischera podano poniżej.\nCH2OH\nCH2OH\nH\nOH\nH\nOH\nUtlenienie grupy -OH przy pierwszym atomie węgla w cząsteczce erytrytolu prowadzi do\npowstania cząsteczki monosacharydu o nazwie D-erytroza.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/29.1","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"29.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy cząsteczka erytrytolu jest chiralna. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n4) […] wykazuje się rozumieniem pojęć: […]\nizomeria;\n5) rysuje wzory […] półstrukturalne […]\nizomerów optycznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Cząsteczka ma płaszczyznę symetrii.\n• Jest to forma mezo więc jest optycznie nieczynna.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-29.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/29.2","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"29.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.2. (0-1)\nNapisz wzór - w projekcji Fischera - formy łańcuchowej D-erytrozy, czyli produktu\nutlenienia grupy -OH przy pierwszym atomie węgla w cząsteczce erytrytolu.\nECHP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n5) opisuje działanie: […] K2Cr2O7/H2SO4\nna alkohole pierwszo-, drugorzędowe.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie w projekcji Fischera poprawnej formy łańcuchowej D-erytrozy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCHO\nCH2OH\nH\nOH\nH\nOH","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-29.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}