{"paper":{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":57,"source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nO dwóch pierwiastkach umownie oznaczonych literami E i X wiadomo, że:\nelektrony atomu E w stanie podstawowym zajmują osiem orbitali, przy czym sześć z nich\njest całkowicie zapełnionych\nkonfigurację elektronową atomu X w jednym ze stanów wzbudzonych przedstawia\nponiższy zapis.\n↑↓\n↑↓\n↑↓ ↑↓ ↑↓\n↑\n↑\n↑\n↑\n↑\n↑\n↑\n1s\n2s\n2p\n3s\n3p\n3d","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-2)\nUzupełnij tabelę. Napisz symbole pierwiastków E i X, symbol bloku konfiguracyjnego,\ndo którego należy każdy z pierwiastków, oraz podaj sumaryczną liczbę elektronów\nw podpowłokach walencyjnych.\nSymbol\npierwiastka\nSymbol bloku\nkonfiguracyjnego\nSumaryczna liczba elektronów\nw podpowłokach walencyjnych\nPierwiastek E\nPierwiastek X","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-2)\nWymagania określone w podstawie programowej1\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony.\nZdający:\n2) stosuje zasady rozmieszczania elektronów\nna orbitalach w atomach pierwiastków\nwieloelektronowych;\n4) określa przynależność pierwiastków do\nbloków konfiguracyjnych: s, p i d układu\nokresowego […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli - podanie w odpowiedniej kolejności\nsymboli pierwiastków E i X oraz dla każdego z nich: symbolu bloku konfiguracyjnego\ni sumarycznej liczby elektronów w podpowłokach walencyjnych.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli - podanie symbolu pierwiastka,\nsymbolu bloku konfiguracyjnego i sumarycznej liczby elektronów w podpowłokach\nwalencyjnych\nALBO\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli - podanie symboli pierwiastków\ni symboli bloków konfiguracyjnych albo symboli pierwiastków i sumarycznej liczby\nelektronów w podpowłokach walencyjnych.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nSymbol\npierwiastka\nSymbol bloku\nkonfiguracyjnego\nSumaryczna liczba elektronów\nw podpowłokach walencyjnych\nPierwiastek E\nSi LUB krzem\np\n4\nPierwiastek X\nCl LUB chlor\np\n7\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania\nprzedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2012 r. poz. 977).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nPrzedstaw pełną konfigurację elektronową jonu X- w stanie podstawowym. Zastosuj\nzapis konfiguracji elektronowej z uwzględnieniem podpowłok.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony.\nZdający:\n2) stosuje zasady rozmieszczania elektronów\nna orbitalach w atomach pierwiastków\nwieloelektronowych;\n3) zapisuje konfiguracje elektronowe atomów\npierwiastków do Z=36 i jonów o podanym\nładunku, uwzględniając rozmieszczenie\nelektronów na podpowłokach (zapisy\nkonfiguracji: pełne […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie pełnej konfiguracji elektronowej jonu chlorkowego Cl- w stanie\npodstawowym.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1s22s22p63s23p6 ALBO 1s22s2p63s2p6\nUwaga: Za zastosowanie schematu klatkowego z oznaczeniami numerów powłok i symboli\npodpowłok przyznaje się 1 pkt.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nOceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest\nfałszywe.\n1. Wraz ze wzrostem promienia atomów pierwiastków w drugiej grupie\nosłabiają się ich właściwości metaliczne.\nP\nF\n2. Wraz ze wzrostem elektroujemności pierwiastków w trzecim okresie\nnasilają się ich właściwości niemetaliczne.\nP\nF\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony.\nZdający:\n5) wskazuje na związek pomiędzy budową\natomu a położeniem pierwiastka w układzie\nokresowym.\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n2) stosuje pojęcie elektroujemności do\nokreślania (na podstawie różnicy\nelektroujemności i liczby elektronów\nwalencyjnych atomów łączących się\npierwiastków) rodzaju wiązania: jonowe,\nkowalencyjne (atomowe), kowalencyjne\nspolaryzowane (atomowe spolaryzowane),\nkoordynacyjne.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna ocena dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. Wraz ze wzrostem promienia atomów pierwiastków w drugiej grupie\nosłabiają się ich właściwości metaliczne.\nF\n2. Wraz ze wzrostem elektroujemności pierwiastków w trzecim okresie\nnasilają się ich właściwości niemetaliczne.\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nMasa atomowa izotopu jest w przybliżeniu równa jego liczbie masowej A.\nBor występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch trwałych izotopów o liczbach\nmasowych równych 10 i 11, a średnia masa atomowa tego pierwiastka jest równa 10,806 u.\nOblicz, jaki udział w naturalnym borze stanowią atomy zawierające w jądrach po\n6 neutronów. Wynik podaj w procentach.\nObliczenia:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 4.-5.\nJod tworzy wiele połączeń z tlenem np. tlenek jodu(V), który jest białym ciałem stałym.\nW reakcji tego związku z wodą powstaje jednoprotonowy kwas. Opisany tlenek jest\nstosowany do wykrywania i oznaczania zawartości tlenku węgla(II) w powietrzu.\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola (w oparciu o liczbę\nAvogadra);\n3) oblicza masę atomową pierwiastka na\npodstawie jego składu izotopowego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku\nw procentach dla 11B.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\nx - zawartość procentowa izotopu zawierającego w jądrze 5 neutronów\ny - zawartość procentowa izotopu zawierającego w jądrze 6 neutronów\n10,806 u = x ∙ 10 u + y ∙ 11 u\n100 %\n1080,6 = x ∙ 10 + (100 - x) ∙ 11 ⟹ 1080,6 = x ∙ 10 + 1100 - 11 ∙ x\nx = 19,4 (%) y = 80,6 (%)","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie opisanej reakcji tlenku jodu(V) z wodą.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n8. Niemetale. Zdający:\n9) opisuje typowe właściwości chemiczne\ntlenków pierwiastków […], w tym\nzachowanie wobec wody […]; zapisuje\nodpowiednie równania reakcji;\n12) opisuje typowe właściwości chemiczne\nkwasów […]; ilustruje je równaniami reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nI2O5 + H2O → 2HIO3\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nPrzeprowadzono doświadczenie. W kolbie ustawionej pod wyciągiem umieszczono tlenek\njodu(V), a następnie wprowadzono do niej tlenek węgla(II) i szczelnie ją zamknięto. Zaszła\nreakcja utleniania-redukcji. W jej wyniku w kolbie zaobserwowano wydzielanie się oparów\nbarwy fioletoworóżowej.\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji tlenku jodu(V) z tlenkiem węgla(II).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n5) stosuje zasady bilansu elektronowego -\ndobiera współczynniki stechiometryczne\nw równaniach reakcji utleniania-redukcji\n(w formie cząsteczkowej i jonowej).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nI2O5 + 5CO → I2 + 5CO2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-2)\nW jednym z tlenków jodu masa tlenu stanowi 20,14 % masy tego tlenku. W jego wzorze\nrzeczywistym liczba atomów jodu jest dwa razy większa niż we wzorze empirycznym.\nNa podstawie obliczeń ustal i napisz wzór empiryczny oraz wzór rzeczywisty\nopisanego tlenku.\nObliczenia:\nECHP-R0_100\nWzór empiryczny:\nWzór rzeczywisty:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n4) ustala wzór empiryczny i rzeczywisty\nzwiązku chemicznego (nieorganicznego\n[…]) na podstawie jego składu wyrażonego\nw % masowych i masy molowej.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i ustalenie wzoru\nempirycznego oraz wzoru rzeczywistego tlenku.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia tylko wzoru empirycznego\nalbo tylko wzoru rzeczywistego tlenku\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do\nwyznaczenia stosunku molowego jodu do tlenu wyrażonego liczbami całkowitymi\ni brak ustalenia wzorów albo błędne ustalenie wzorów.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\nWzór empiryczny:\nW 100,00 g tlenku znajduje się 20,14 g tlenu oraz 79,86 g jodu.\n𝑛O =\n20,14 g\n16,00 g ∙ mol-1 = 1,26 mol 𝑛I =\n79,86 g\n126,90 g ∙ mol-1 = 0,63 mol\nStosunek molowy jodu do tlenu jest równy 1 : 2.\nWzór empiryczny: IO2\nWzór rzeczywisty: I2O4\nSposób 2.\nIxOy MI = 126,90 g ∙ mol-1\n16,00𝑦\n126,90𝑥 + 16,00𝑦 = 0,2014\n16𝑦 = 25,5577𝑥 + 3,222𝑦\n12,7776𝑦 = 25,5577𝑥\n𝑥\n𝑦= 1\n2\nWzór empiryczny: IO2\nWzór rzeczywisty: I2O4","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nW odpowiednich warunkach fluorowce mogą ze sobą reagować i tworzyć tzw. związki\nmiędzyhalogenowe o wzorze ogólnym AX𝑦, w którym 𝑦 przyjmuje wartość 1, 3, 5 lub 7.\nW tym wzorze A oznacza pierwiastek o mniejszej elektroujemności, a X - pierwiastek\no większej elektroujemności.\nPrzykładem związku międzyhalogenowego jest trichlorek jodu o wzorze ICl3.\nNa podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-2)\nTrichlorek jodu został po raz pierwszy otrzymany w reakcji, której schemat przedstawiono\nponiżej.\nIO3\n- + I2 + H+ + Cl\n- → ICl3 + H2O\nNapisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych\nelektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie reakcji redukcji zachodzącej\npodczas tej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji. Uzupełnij współczynniki\nstechiometryczne w poniższym schemacie.\nRównanie reakcji redukcji:\nIO3\n- + I2 + H+ + Cl\n- → ICl3 + H2O","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: […] utlenianie, redukcja;\n5) stosuje zasady bilansu elektronowego -\ndobiera współczynniki stechiometryczne\nw równaniach reakcji utleniania-redukcji\n(w formie cząsteczkowej i jonowej).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji redukcji oraz poprawne\nuzupełnienie współczynników w schemacie.\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji redukcji oraz niepoprawne\nuzupełnienie współczynników w schemacie albo brak uzupełnienia schematu\nALBO\n1 pkt - niepoprawne napisanie albo brak równania reakcji redukcji oraz poprawne\nuzupełnienie współczynników w schemacie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRównanie reakcji redukcji: IO3\n- + 3Cl- + 6H+ + 2e- → ICl3 + 3H2O\n3IO3\n- + (1)I2 + 18H+ + 15Cl- → 5ICl3 + 9H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nNarysuj wzór elektronowy cząsteczki trichlorku jodu ICl3. Zaznacz kreskami pary\nelektronowe wiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIII. Wiązania chemiczne. Zdający:\n4) zapisuje wzory elektronowe typowych\ncząsteczek związków kowalencyjnych […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne narysowanie wzoru elektronowego cząsteczki.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór elektronowy:\nI\nCl\nCl\nCl\nUwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-2)\nW celu otrzymania kwasu bromowodorowego\nprzeprowadzono doświadczenie z użyciem\nzestawu, który zilustrowano rysunkiem obok.\nDo kolby stożkowej zawierającej 9,5 g\nczystego stałego bromku potasu\nwprowadzono kroplami pewną ilość\nstężonego kwasu siarkowego(VI). Zaszła\nreakcja opisana poniższym równaniem.\nKBr + H2SO4 → KHSO4 + HBr\nstężony H2SO4\nwoda destylowana\nKBr (s)\nW wyniku całkowitego pochłonięcia wydzielonego bromowodoru otrzymano w cylindrze 80 cm3\nkwasu bromowodorowego. Z tego roztworu pobrano próbkę 1,0 cm3, którą rozcieńczono wodą.\nDo jej zobojętnienia zużyto 6,9 cm3 roztworu wodorotlenku potasu o pH = 13.\nOblicz, jaka część użytego w doświadczeniu KBr uległa reakcji z H2SO4. Wynik podaj\nw procentach.\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\nwydajności reakcji i mola dotyczące: mas\nsubstratów i produktów […].\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n9) interpretuje wartości […] pH, pKw.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n2) wykonuje obliczenia […]\nz zastosowaniem pojęć stężenie […]\nmolowe.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną w zadaniu, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów obliczeniowych\nALBO\n- zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia poprawnych wartości\nliczby moli KBr lub HBr albo poprawnych wartości masy KBr lub HBr w 80 cm3\nroztworu.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\n[OH-] = 10-1 mol ∙ dm-3 = 0,1 mol ∙dm-3\n𝑛KOH = c ∙ V = 0,00069 mol\n𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)\n𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)\n𝑛HBr = 𝑛KBr\n𝑘\n= 0,0552 mol\n𝑚KBr\n𝑘\n= 119 g ∙ mol-1 ∙0,0552 mol = 6,57 g\n%KBr =\n𝑚KBr\n𝑘\n𝑚KBr\n𝑝\n6,57\n9,5 = 0,692 = 69,2 (%)\nSposób 2.\n𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)\n𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)\n𝑛HBr = 𝑛KBr\n𝑘\n= 0,0552 mol\n𝑛KBr\n𝑝\n9,5 g\n119 g ∙ mol-1 = 0,0798 mol\n%KBr =\n𝑛KBr\n𝑘\n𝑛KBr\n𝑝\n0,0552 mol\n0,0798 mol = 0,692 = 69,2 (%)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za\npoprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej\nmetody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nUczniowie wykonali dwuetapowe doświadczenie, którego celem było otrzymanie czystego\ntlenku miedzi(II). W pierwszym etapie strącili wodorotlenek miedzi(II), a w drugim etapie\nprzeprowadzili jego rozkład termiczny w łaźni wodnej. Następnie uzyskaną mieszaninę\nprzesączyli, żeby wyodrębnić stały produkt.\nNa poniższym schemacie przedstawiono pierwszy etap doświadczenia.\nRozstrzygnij, w której probówce (I czy II) otrzymano osad tylko tlenku metalu.\nOdpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n6. Kwasy i zasady (G). Zdający:\n3) planuje […] doświadczenia, w wyniku\nktórych można otrzymać wodorotlenek […].\n7. Sole (G). Zdający:\n5) […] projektuje i wykonuje doświadczenie\npozwalające otrzymać sole […].\n8. Niemetale. Zdający:\n8) zapisuje równania reakcji otrzymywania\ntlenków pierwiastków o liczbach atomowych\nod 1 do 30 ([…] rozkład […] wodorotlenków,\nnp. Cu(OH)2).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie rozstrzygnięcia oraz poprawne napisanie uzasadnienia\nzawierającego porównanie procesów zachodzących w probówkach I i II albo opis\nprzebiegu reakcji zachodzących w probówce II.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozstrzygnięcie: (W probówce) I\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W probówce II (w wyniku reakcji soli z wodorotlenkiem baru) powstanie mieszanina\nosadów dwóch substancji (Cu(OH)2 i BaSO4).\nALBO\n• W drugim doświadczeniu obok CuO otrzymuje się nierozpuszczalny w wodzie BaSO4.\nALBO\n• W probówce I powstał osad jednej substancji, a w probówce II - osad dwóch substancji.\nALBO\n• W probówce II powstał dodatkowo osad BaSO4.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwaga: Stwierdzenie, że „BaCl2 jest rozpuszczalny w wodzie, a BaSO4 jest trudno\nrozpuszczalny” - bez odwołania się do procesów zachodzących w probówkach -\njest niewystarczające.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nW probówkach oznaczonych numerami I-IV umieszczono oddzielnie, w przypadkowej\nkolejności, wodne roztwory soli różnych metali. Do probówek wprowadzono roztwór\nwodorotlenku sodu, w wyniku czego w każdej z nich pojawiła się zawiesina innego\nwodorotlenku:\nCr(OH)3\nCa(OH)2\nCu(OH)2\nAl(OH)3","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nZawiesiny otrzymane w probówkach I i II posłużyły do przeprowadzenia doświadczenia\nzgodnie ze schematem.\nProbówka I\nH2SO4 (aq)\nzawiesina barwy\nbiałej\nklarowny roztwór\nzawiesina\nHCl (aq)\nProbówka I\nBa(OH)2 (aq)\nCuCl2\n(aq)\nProbówka II\nBa(OH)2 (aq)\nCuSO4\n(aq)\nECHP-R0_100\nUzupełnij tabelę. Spośród wodorotlenków wymienionych w informacji wstępnej\nwybierz te, których zawiesiny znajdowały się na początku doświadczenia\nw probówkach I i II. Napisz wzory tych związków.\nWzór wodorotlenku w probówce I\nWzór wodorotlenku w probówce II","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n7. Metale. Zdający:\n4) […] planuje […] doświadczenie, którego\nprzebieg pozwoli wykazać, że […]\nwodorotlenek glinu wykazuje charakter\namfoteryczny.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWzór wodorotlenku w probówce I\nWzór wodorotlenku w probówce II\nCa(OH)2\nAl(OH)3\nUwaga: Za zastosowanie do uzupełnienia tabeli poprawnych nazw wodorotlenków zdający\notrzymuje 1 pkt.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-2)\nProbówkę III umieszczono na pewien czas w łaźni wodnej. Po ogrzaniu w probówce był\nwidoczny czarny osad.\nDo zawiesiny wodorotlenku znajdującego się w probówce IV dodano roztwór wodorotlenku\nsodu i otrzymano klarowny roztwór barwy zielonej.\nNapisz równania reakcji:\n• w formie cząsteczkowej - termicznego rozkładu wodorotlenku znajdującego się\nw probówce III (reakcja 1.)\n• w formie jonowej skróconej - roztwarzania wodorotlenku znajdującego się\nw probówce IV (reakcja 2.).\nReakcja 1.:\nReakcja 2.:\nProbówka II\nzawiesina barwy\nbiałej\nH2SO4 (aq)\nklarowny roztwór\nklarowny roztwór\nHCl (aq)\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n11) projektuje […] doświadczenia\npozwalające otrzymać różnymi metodami\n[…] wodorotlenki […].\n7. Metale. Zdający:\n4) […] planuje […] doświadczenie, którego\nprzebieg pozwoli wykazać, że […]\nwodorotlenek glinu wykazuje charakter\namfoteryczny.\n8. Niemetale. Zdający:\n8) zapisuje równania reakcji otrzymywania\ntlenków pierwiastków o liczbach atomowych\nod 1 do 30 ([…] rozkład […] wodorotlenków,\nnp. Cu(OH)2).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nReakcja 1.: Cu(OH)2\n(𝑡𝑒𝑚𝑝𝑒𝑟𝑎𝑡𝑢𝑟𝑎)\n→ CuO + H2O\nReakcja 2.: Cr(OH)3 + OH\n- → [Cr(OH)4]\nUwaga: Dopuszcza się zapis równania reakcji 2. w postaci Cr(OH)3 + 3OH\n- → [Cr(OH)6] 3 -.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-3)\nW trzech probówkach I, II i III znajdowały się - w przypadkowej kolejności - stężone wodne\nroztwory następujących substancji: Ba(NO3)2, H2SO4, CH3COONa. W celu identyfikacji tych\nzwiązków zmieszano kolejno ze sobą poszczególne roztwory. Wyniki doświadczenia\nzestawiono w poniższej tabeli.\nProbówka I\nProbówka II\nProbówka III\nProbówka I\nX\nbezbarwny roztwór\nbiały osad\nProbówka II\nbezbarwny roztwór\nX\nbezbarwny roztwór\ni charakterystyczny\ndrażniący zapach\nProbówka III\nbiały osad\nbezbarwny roztwór\ni charakterystyczny\ndrażniący zapach\nX\nUzupełnij tabelę. Wpisz wzory substancji, których wodne roztwory znajdowały się\nw probówkach I, II i III. Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji\nzachodzących po zmieszaniu roztworów znajdujących się w probówkach I i III oraz\nw probówkach II i III.\nProbówka I:\nProbówka II:\nProbówka III:\nRównanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek I i III:\nRównanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek II i III:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n10) pisze równania reakcji: zobojętniania,\nwytrącania osadów […] w formie […] jonowej\n(pełnej i skróconej);\n11) projektuje […] doświadczenia\npozwalające otrzymać różnymi metodami\nkwasy […] i sole.\nZasady oceniania\n3 pkt - poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli i poprawne napisanie obu równań reakcji.\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli i poprawne napisanie jednego równania\nreakcji.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli i niepoprawny zapis równań reakcji albo brak\nzapisu równań reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nProbówka I:\nBa(NO3)2\nProbówka II:\nCH3COONa\nProbówka III:\nH2SO4\nRównanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek I i III:\nBa2+ + SO4\n2- → BaSO4\nRównanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek II i III:\nCH3COO- + H+ → CH3COOH ALBO CH3COO- + H3O+ → CH3COOH + H2O\nUwaga 1.: Zastosowanie do uzupełnienia tabeli prawidłowych nazw substancji uznaje się\nza poprawne.\nUwaga 2.: Jeżeli zdający dokona poprawnej identyfikacji zawartości probówki II, natomiast\nbłędnie zapisze, że w probówce I znajduje się wodny roztwór H2SO4,\na w probówce III wodny roztwór Ba(NO3)2, to za poprawny zapis równania:\nBa2+ + SO4\n2- → BaSO4 otrzymuje 1 punkt.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nStop znany powszechnie jako ZnAl składa się z glinu, cynku oraz niewielkiego dodatku\nmiedzi. Po wprowadzeniu próbki tego stopu do nadmiaru wodnego stężonego roztworu\nwodorotlenku sodu zachodzą reakcje, których równania przedstawiono poniżej.\n2Al + 6H2O + 2NaOH → 2Na[Al(OH)4] + 3H2\nZn + 2H2O + 2NaOH → Na2[Zn(OH)4] + H2\nNa podstawie: R.J.H. Wanhill, T. Hattenberg, Technical Report, Amsterdam 2005.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-2)\nPróbkę stopu ZnAl o masie 3,0 g, w którym masa miedzi stanowi 2,0 %, dodano do\nnadmiaru stężonego wodnego roztworu wodorotlenku sodu. W wyniku zachodzących reakcji\notrzymano 2,6 dm3 (w przeliczeniu na warunki normalne) wodoru.\nOblicz, jaki procent masy stopu ZnAl stanowi masa glinu. Przyjmij, że zachodzące\nreakcje przebiegły z wydajnością równą 𝟏𝟎𝟎 %.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\nwydajności reakcji i mola dotyczące: mas\nsubstratów i produktów (stechiometria\nwzorów i równań chemicznych), objętości\ngazów w warunkach normalnych.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku\nw procentach.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych\nLUB\n• niepodanie wyniku w procentach\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody i obliczenie poprawnej wartości masy lub poprawnej\nwartości liczby moli glinu w próbce.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\n3 g - 2 % ∙ 3 g = 2,94 g\nJednocześnie są spełnione dwie zależności:\nx ∙ 27 + y ∙ 65,4 = 2,94 g\n1,5x + y = 0,116\nx ∙ 27 + 65,4 ∙ (0,116 - 1,5x) = 2,94\nx ∙ 27 - 98,1x = 2,94 - 7,59 ⟹ 71,1x = 4,65 ⟹ x = 0,0654 mol Al\nmAl = 0,0654 mol ∙ 27 g ∙mol-1 = 1,766 g\n%Al = 1,766 g\n3 g\n∙ 100 % = 58,9 (%) ≈ 59 (%)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nPo reakcji stopu ZnAl z nadmiarem wodorotlenku sodu otrzymano mieszaninę\nniejednorodną.\nSpośród czynności, których nazwy podano poniżej, wybierz tę, którą należy wykonać\njako pierwszą w celu wyodrębnienia z mieszaniny poreakcyjnej tej substancji, która\nwystępuje w innej fazie niż produkty zachodzących reakcji. Podkreśl jej nazwę.\nodparowanie pod wyciągiem sączenie destylacja krystalizacja\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n1. Substancje i ich właściwości (G).\nZdający:\n8) opisuje proste metody rozdziału\nmieszanin i wskazuje te różnice między\nwłaściwościami fizycznymi składników\nmieszaniny, które umożliwiają ich\nrozdzielenie; sporządza mieszaniny\ni rozdziela je na składniki […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny wybór metody rozdziału mieszaniny.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nodparowanie pod wyciągiem sączenie destylacja krystalizacja","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-1)\nReakcja utleniania amoniaku prowadzi do powstania mieszaniny produktów. W tym procesie\nzachodzą reakcje, których równania przedstawiono poniżej.\n4NH3 (g) + 5O2 (g) ⇄ 4NO (g) + 6H2O (g) 𝐻° = - 904 kJ\n4NH3 (g) + 4O2 (g) ⇄ 2N2O (g) + 6H2O (g) 𝐻° = - 1105 kJ\n4NH3 (g) + 3O2 (g) ⇄ 2N2 (g) + 6H2O (g) 𝐻° = - 1269 kJ\nNa podstawie: J. Kępiński, Technologia chemiczna nieorganiczna, Warszawa 1984.\nOceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest\nfałszywe.\n1.\nW warunkach izotermicznych (T = const) wzrost ciśnienia wywołany\nsprężeniem mieszaniny gazów w stanie równowagi poskutkuje spadkiem\nwydajności przemiany amoniaku w opisanym procesie.\nP\nF\n2.\nW warunkach izobarycznych (p = const) wzrost temperatury mieszaniny\ngazów w stanie równowagi poskutkuje spadkiem wydajności przemiany\namoniaku w opisanym procesie.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n5) przewiduje wpływ: stężenia substratów,\nobecności katalizatora, stopnia\nrozdrobnienia substratów i temperatury na\nszybkość reakcji; planuje i przeprowadza\nodpowiednie doświadczenia;\n7) stosuje regułę przekory do jakościowego\nokreślenia wpływu zmian temperatury,\nstężenia reagentów i ciśnienia na układ\npozostający w stanie równowagi\ndynamicznej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna ocena dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nW warunkach izotermicznych (T = const) wzrost ciśnienia wywołany\nsprężeniem mieszaniny gazów w stanie równowagi poskutkuje spadkiem\nwydajności przemiany amoniaku w opisanym procesie.\nP\n2.\nW warunkach izobarycznych (p = const) wzrost temperatury mieszaniny\ngazów w stanie równowagi poskutkuje spadkiem wydajności przemiany\namoniaku w opisanym procesie.\nP\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nReakcja rozkładu NO2 przebiega zgodnie z równaniem:\n2NO2 (g) ⇄ 2NO (g) + O2 (g)\nW zamkniętym reaktorze prowadzono reakcję do momentu ustalenia się stanu równowagi.\nZależność stałej równowagi 𝐾 opisanej reakcji rozkładu od temperatury przedstawiono na\nponiższym wykresie.\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.\n0\n10\n20\n30\n600\n700\n800\n900\n1000\n1100\n1200\nStała równowagi K\nTemperatura, K\nECHP-R0_100\nDo reaktora o stałej pojemności równej 1,0 dm3 wprowadzono tlenek azotu(II) oraz tlen.\nW temperaturze 900 K zainicjowano reakcję syntezy tlenku azotu(IV). Stwierdzono, że po\nosiągnięciu stanu równowagi stężenie tlenku azotu(II) w reaktorze było równe\n1,0 mol · dm-3, a stężenie tlenu wynosiło 2,0 mol · dm-3.\nOblicz wydajność reakcji utleniania tlenku azotu(II) prowadzonej w temperaturze\n900 K. Wynik podaj w procentach.\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\nwydajności reakcji i mola dotyczące: mas\nsubstratów i produktów (stechiometria\nwzorów i równań chemicznych), objętości\ngazów w warunkach normalnych.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n6) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stan równowagi dynamicznej i stała\nrównowagi; zapisuje wyrażenie na stałą\nrównowagi podanej reakcji.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku\nw procentach.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych\nLUB\n• niepodanie wyniku w procentach\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody i obliczenie poprawnej wartości równowagowego\nstężenia tlenku azotu(IV).\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\nK =\n[NO2]2\n[NO]2[O2]\n1\n4\nStężenie molowe, mol  dm-3\npoczątkowe\nzmiana\nrównowagowe\nNO (g)\n1 + 2x\n-2x\n1\nO2 (g)\n2 + x\n-x\n2\nNO2 (g)\n0\n+2x\n2x\n0,25 =\n4x2\n2 ⋅ 1 ⟹ x = 0,3536\n𝑐NO = 1 + 2x = 1 + 0,7072 = 1,7072 mol  dm-3\nStężenie równowagowe [NO2]:\n[NO2] = 2x = 0,7072 mol  dm-3\n𝑊 (%) =\n[NO2]\n𝑐NO\n∙ 100 % = 0,7072\n1,7072 ∙ 100 % = 41,4 (%) ≈ 41 (%)\nUwaga 1.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nUwaga 2.: Odczytanie wartości stałej równowagi 𝐾 różnej od 4, ale z przedziału (2, 6]\nskutkuje utratą 1 pkt. Każdy inny odczyt wartości stałej 𝐾 traktuje się jako błąd\nmetody.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nHydrazyna N2H4 rozpuszcza się w wodzie i w ciekłym amoniaku. W powstałych roztworach\nzachodzą procesy polegające na przeniesieniu protonu. W bezwodnej, ciekłej hydrazynie\nustala się równowaga opisana poniższym równaniem.\n2N2H4 ⇄ N2H5\n+ + N2H3\nNa podstawie: CRC Handbook of Chemistry and Physics 96th Edition, CRC Press 2015.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nOceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest\nfałszywe.\n1.\nStopień utlenienia azotu w hydrazynie jest wyższy niż stopień utlenienia\nazotu w amoniaku.\nP\nF\n2.\nJon N2H3\n- jest zasadą sprzężoną z cząsteczką N2H4.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n8) klasyfikuje substancje do […] zasad\nzgodnie z teorią Brønsteda-Lowry’ego.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n2) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków\n[…] w cząsteczce związku nieorganicznego\ni organicznego.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna ocena dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nStopień utlenienia azotu w hydrazynie jest wyższy niż stopień utlenienia\nazotu w amoniaku.\nP\n2.\nJon N2H3\n- jest zasadą sprzężoną z cząsteczką N2H4.\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nOdczyn wodnego roztworu hydrazyny jest słabo zasadowy.\nNa podstawie: CRC Handbook of Chemistry and Physics 96th Edition, CRC Press 2015.\nUzupełnij poniższy schemat tak, aby otrzymać równanie reakcji, jakiej ulega\ncząsteczka hydrazyny w roztworze wodnym.\nkwas 1\nzasada 2\nkwas 2\nzasada 1\n⇄","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n8) klasyfikuje substancje do […] zasad\nzgodnie z teorią Brønsteda-Lowry’ego.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nkwas 1\nzasada 2\nkwas 2\nzasada 1\nH2O\nN2H4\n⇄\nN2H5\nOH-\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-3)\nPróbkę chlorku amonu o masie 0,10 g rozpuszczono w wodzie i otrzymano 100 cm3\nroztworu. W powstałym roztworze kationy amonowe w pewnym stopniu ulegają przemianie\nzgodnie z poniższym równaniem.\nNH4\n+ + H2O ⇄ NH3 + H3O+\nNiewielką objętość przygotowanego roztworu umieszczono w probówce, do której dodano\nkilka kropel błękitu bromotymolowego. Błękit bromotymolowy przy wzroście pH zmienia\nbarwę z żółtej na niebieską w zakresie pH od 6,0 do 7,6.\nECHP-R0_100\nOblicz pH otrzymanego roztworu i napisz, jaka była barwa roztworu po dodaniu\nwskaźnika. Wynik podaj w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku.\nObliczenia:\nBarwa roztworu:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n1 . Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\nwydajności reakcji i mola dotyczące: mas\nsubstratów i produktów (stechiometria\nwzorów i równań chemicznych), objętości\ngazów w warunkach normalnych.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n8) uzasadnia […] przyczynę kwasowego\n[…] odczynu niektórych roztworów soli\n(hydroliza).\nZasady oceniania\n3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\npoprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości liczbowej wyniku w zaokrągleniu\ndo jednego miejsca po przecinku i napisanie poprawnej barwy roztworu.\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\npoprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości liczbowej wyniku w zaokrągleniu\ndo jednego miejsca po przecinku i błędne napisanie albo brak napisania barwy\nroztworu\nALBO\n- zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\nale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\ni napisanie poprawnej barwy roztworu\nALBO\n2 pk - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\npoprawne wykonanie obliczeń prowadzących do obliczenia wartości stężenia jonów\nH+ i napisanie poprawnej barwy roztworu.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\nale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\ni błędne napisanie albo brak napisania barwy roztworu\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\npoprawne wykonanie obliczeń prowadzących do obliczenia wartości stężenia jonów\nH+ i błędne napisanie barwy roztworu.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\nKNH3= 1,8 ∙10-5 KNH4\n1 ∙ 10-14\n1,8 ∙ 10-5 = 5,6 ∙10-10\n1 mol NH4Cl 53,5 g\n𝑛 mol 0,10 g\n𝑛 = 0,00187 mol NH4Cl\ncNH4\n+ = 0,00187\n0,10\n= 0,0187 ≈ 0,02 (mol ∙ dm-3)\nKNH4\n+ = [NH3] ∙ [H3O+]\n[NH4\n+]\n𝑥2\n0,02 - 𝑥\n𝑥 = [H3O+] = 3,22 · 10-6 (mol ∙ dm-3)\npH = 5,5\nBarwa roztworu: żółta\nSposób 2.\nKNH3= 1,8 ∙10-5 KNH4\n1 ∙ 10-14\n1,8 ∙ 10-5 = 5,6 ∙10-10\n1 mol NH4Cl 53,5 g\n𝑛 mol 0,10 g\n𝑛 = 0,00187 mol NH4Cl\ncNH4\n+ = 0,00187\n0,10\n= 0,0187 (mol ∙ dm-3)\n𝐾NH4\n+ = [NH3] ∙ [H3O+]\ncNH4\n𝑥2\n0,0187\n𝑥 = [H3O+] = 3,24 · 10-6 (mol ∙ dm-3)\npH = 5,5\nBarwa roztworu: żółta\nUwaga 1.: W obliczeniach można zastosować uproszczony wzór prowadzący do obliczenia\nstężenia jonów H+.\nUwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nUwaga 3.: Jeżeli w efekcie błędów rachunkowych zdający otrzyma wynik pH z przedziału\n[6,0; 7,0) powinien napisać, że roztwór ma barwę zieloną. Za takie rozwiązanie\nprzyznaje się 2 pkt.\nUwaga 4.: Jeżeli w efekcie błędów rachunkowych zdający uzyska wynik pH ≥ 7, to za takie\nrozwiązanie otrzymuje 1 pkt.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nTylko jeden z dwóch metali, oznaczonych umownie symbolami X i E, ma ujemną wartość\npotencjału standardowego półogniwa. Przeprowadzono doświadczenie przedstawione na\nschemacie.\nProbówka I\nProbówka II\nProbówka III\nW dwóch probówkach zaobserwowano zmiany świadczące o przebiegu reakcji chemicznych.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-2)\nNapisz w formie jonowej skróconej równania reakcji, które zaszły w probówkach.\nZastosuj symbole X i E.\nE2+ (aq)\nmetal X\nHCl (aq)\nmetal E\nX2+ (aq)\nmetal E\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n7 . Metale. Zdający:\n2) pisze równania reakcji ilustrujące typowe\nwłaściwości chemiczne metali wobec […]\nkwasów nieutleniających […];\n5) przewiduje kierunek przebiegu reakcji\nmetali z […] roztworami soli, na podstawie\ndanych zawartych w szeregu napięciowym\nmetali;\n6) projektuje […] doświadczenie, którego\nwynik pozwoli porównać aktywność\nchemiczną metali […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nE + X2+→ E2+ + X\nE + 2H+→ E2+ + H2","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nUszereguj kationy obecne w trzech probówkach przed rozpoczęciem doświadczenia,\nw kolejności od najsilniejszego do najsłabszego utleniacza.\nnajsilniejszy utleniacz\nnajsłabszy utleniacz","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n7 . Metale. Zdający:\n5) przewiduje kierunek przebiegu reakcji\nmetali z […] roztworami soli, na podstawie\ndanych zawartych w szeregu napięciowym\nmetali.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uszeregowanie trzech kationów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nX2+ H+ E2+\nnajsilniejszy utleniacz\nnajsłabszy utleniacz","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16.3","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nPrzeprowadzono - analogiczne do opisanego w informacji wprowadzającej - doświadczenie\nz tą różnicą, że do probówki III wprowadzono metal X zamiast metalu E.\nRozstrzygnij, czy wprowadzenie do probówki z roztworem HCl metalu X zamiast\nmetalu E pozwoliło zaobserwować objawy reakcji w dwóch probówkach. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n7 . Metale. Zdający:\n5) przewiduje kierunek przebiegu reakcji\nmetali z […] roztworami soli, na podstawie\ndanych zawartych w szeregu napięciowym\nmetali;\n6) projektuje […] doświadczenie, którego\nwynik pozwoli porównać aktywność\nchemiczną metali […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie rozstrzygnięcia i poprawne napisanie uzasadnienia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozstrzygnięcie: nie\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• (W początkowym doświadczeniu zaobserwowano objawy reakcji w dwóch probówkach,\na to oznacza, że) dodatnią wartość potencjału standardowego półogniwa ma metal X -\nwięc metal ten nie będzie reagował z kwasem nieutleniającym, jakim jest kwas solny.\nALBO\n• W takim przypadku zajdzie tylko reakcja w probówce I, ponieważ metal X ma dodatnią\nwartość potencjału standardowego półogniwa.\nALBO\n• W probówce III nie zajdzie reakcja, ponieważ metal X jest mniej aktywny od wodoru.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nGaz LPG, stosowany do napędu samochodów, jest mieszaniną propanu i butanu.\nW zbiorniku z LPG panuje ciśnienie 𝑝, w którym ta mieszanina jest cieczą. W zależności\nod pory roku stosuje się dwa rodzaje LPG: zimowy i letni. Skład przykładowych ciekłych\nmieszanin LPG (w przeliczeniu na stosunek molowy) i odpowiadające im gęstości\nzestawiono w tabeli.\nRodzaj mieszaniny\nzimowy LPG\nletni LPG\n𝑛propanu ∶ 𝑛butanu\n70 : 30\n30 : 70\nGęstość, g ∙cm-3\n(T = 273 K)\n0,54\n0,56\nNa podstawie: https://www.e-petrol.pl\nStandardowe entalpie spalania propanu i butanu podano poniżej.\n∆𝐻propan (g)\no\n= - 2219 kJ · mol-1\n∆𝐻butan (g)\no\n= - 2878 kJ · mol-1","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-2)\nWykonano doświadczenie. Próbkę 1,0 dm3 letniego LPG przeprowadzono w stan gazowy\ni spalono.\nOblicz energię, która wydzieli się do otoczenia w wyniku całkowitego spalenia 1,0 𝐝𝐦𝟑\nletniego LPG. Wynik podaj w kilodżulach. Przyjmij, że wartości entalpii spalania\nwęglowodorów są takie same jak w warunkach standardowych. Załóż, że powyższe\nwartości nie ulegają zmianie wraz ze zmianą temperatury oraz że energia jest\nwymieniana z otoczeniem wyłącznie na sposób ciepła.\nObliczenia:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1 . Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola […];\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\nwydajności reakcji i mola dotyczące: mas\nsubstratów i produktów (stechiometria\nwzorów i równań chemicznych), objętości\ngazów w warunkach normalnych.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n4) interpretuje zapis ΔH < 0 i ΔH > 0 do\nokreślenia efektu energetycznego reakcji.\n9. Węglowodory. Zdający:\n7) opisuje właściwości chemiczne alkanów,\nna przykładzie następujących reakcji:\nspalanie […] (pisze odpowiednie równania\nreakcji).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nLUB\n• podanie wyniku z jednostką inną niż kJ\nALBO\n1 pkt - poprawne obliczenie liczby moli C3H8 i C4H10 w 1 dm3 letniego LPG.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\n𝑀propan = 44 g ∙ mol-1 𝑀butan = 58 g ∙ mol-1 𝑚 = 560 g\n𝑑= 𝑚\n𝑉\n{\n44 ⋅𝑛propan + 58 ∙𝑛butan = 560\n𝑛propan = 𝑛butan ⋅\n3\n7\n560 = 44 ∙3\n7\n∙𝑛butan + 58 ∙𝑛butan\n𝑛butan = 7,286 mol\n𝑛propan = 3,123 mol\n𝐸= 7,286 ∙2878 + 3,123 ∙2219 = 27 899,05 ≈𝟐𝟕 𝟗𝟎𝟎 (𝐤𝐉)\nSposób 2.\nZałożenie: Mieszanina zawiera 0,3 mol C3H8 i 0,7 mol C4H10.\nEnergia wydzielona ze spalenia takiej mieszaniny:\n𝐸= 0,3 mol ∙(2219 kJ ∙mol-1) + 0,7 mol ∙(2878 kJ ∙mol-1) = 2 680 kJ\nMasa tej mieszaniny:\n𝑚= 0,3 mol ∙44 g ∙mol-1 + 0,7 mol ∙58 g ∙mol-1 = 53,8 g\nObjętość tej mieszaniny:\n𝑉=\n53,8 g\n0,56 g ∙ cm-3 = 96,1 cm3\n96,1 cm3 2 680 kJ\n1000 cm3 𝑥\n𝑥= 27 887,62 ≈𝟐𝟕 𝟗𝟎𝟎 (𝐤𝐉)\nUwaga 1.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nUwaga 2.: Podanie wyniku końcowego ze znakiem minus skutkuje utratą 1 pkt.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nUzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nIlość energii wydzielana podczas całkowitego spalania 1,0 dm3 zimowego LPG\njest (mniejsza niż / taka sama jak / większa niż) ilość energii wydzielana podczas\ncałkowitego spalania tej samej objętości letniego LPG.\nIlość CO2 emitowanego do atmosfery podczas spalania 1,0 dm3 LPG jest większa\nw przypadku (letniego / zimowego) LPG.\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 18.-19.\nReakcja addycji halogenowodorów do niesymetrycznych alkenów zwykle przebiega zgodnie\nz regułą Markownikowa. Również przyłączenie cząsteczki wody do podwójnego wiązania,\nktóre zachodzi w środowisku kwasowym, prowadzi do powstania alkoholu o możliwie\nnajwyższej rzędowości. Odstępstwa od tej reguły obserwuje się w reakcjach addycji wody\nprzebiegających z udziałem wodorku boru (BH3) i nadtlenku wodoru (H2O2) w obecności jonów\nwodorotlenkowych (OH-). Takie postępowanie pozwala uzyskać alkohol, który jest produktem\nreakcji przebiegającej niezgodnie z regułą Markownikowa.\nNa podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2018.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\nwydajności reakcji i mola dotyczące: mas\nsubstratów i produktów (stechiometria\nwzorów i równań chemicznych), objętości\ngazów w warunkach normalnych.\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n4) interpretuje zapis ΔH < 0 i ΔH > 0 do\nokreślenia efektu energetycznego reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nIlość energii wydzielana podczas całkowitego spalania 1,0 dm3 zimowego LPG\njest (mniejsza niż / taka sama jak / większa niż) ilość energii wydzielana podczas\ncałkowitego spalania tej samej objętości letniego LPG.\nIlość CO2 emitowanego do atmosfery podczas spalania 1,0 dm3 LPG jest większa\nw przypadku (letniego / zimowego) LPG.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-2)\nUzupełnij poniższe schematy. Napisz w każdym z nich:\n• wzór półstrukturalny (grupowy) alkenu - organicznego substratu przemiany\n• niezbędne warunki prowadzenia procesu.\nCH2\nC\nCH2\nOH\nCH3\nCH3\nCH2\nCH3\nCH2\nCH\nCH2\nCH3\nOH\nCH3\nH2O\nH2O\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n3) ustala rzędowość atomów węgla\nw cząsteczce węglowodoru;\n8) opisuje właściwości chemiczne alkenów,\nna przykładzie następujących reakcji:\nprzyłączanie (addycja): […] HBr, H2O;\nprzewiduje produkty reakcji przyłączenia\ncząsteczek niesymetrycznych do\nniesymetrycznych alkenów na podstawie\nreguły Markownikowa (produkty główne\ni uboczne) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch schematów.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego schematu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-1)\nKamfen jest składnikiem wielu olejków eterycznych.\nUzupełnij wzory produktów przemian opisanych poniższymi schematami:\n• addycji HBr przebiegającej zgodnie z regułą Markownikowa\n• addycji H2O przebiegającej niezgodnie z regułą Markownikowa.\nkamfen\nkamfen\nHBr\nCH3\nCH3\nCH\nH2C\nH2C\nCH\nC\nC\nCH2\nCH2\nCH3\nCH3\nCH\nH2C\nH2C\nCH\nC\nC\nCH2\nCH2\nH2O\nCH3\nCH3\nCH\nH2C\nH2C\nCH\nC\nC\nCH2\nCH2\nCH3\nCH3\nCH\nH2C\nH2C\nCH\nC\nC\nCH2\nCH2\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 20.-22.\nPoniżej przedstawiono wzór 1,4-dimetylobenzenu, czyli p-ksylenu.\nC\nH3\nCH3\nTen związek reaguje z bromem zarówno pod wpływem światła, jak i w obecności żelaza.\nNa podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2018.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n3) ustala rzędowość atomów węgla\nw cząsteczce węglowodoru;\n8) opisuje właściwości chemiczne alkenów,\nna przykładzie następujących reakcji:\nprzyłączanie (addycja): […] HBr, H2O;\nprzewiduje produkty reakcji przyłączenia\ncząsteczek niesymetrycznych do\nniesymetrycznych alkenów na podstawie\nreguły Markownikowa (produkty główne\ni uboczne) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wzorów produktów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nkamfen\nkamfen","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Napisz nazwę typu reakcji p-ksylenu z bromem pod wpływem światła\ni w obecności żelaza (addycja, eliminacja albo substytucja) oraz nazwę mechanizmu\n(elektrofilowy, nukleofilowy albo rodnikowy), według którego przebiega każda z tych\nreakcji.\nReakcja p-ksylenu z bromem\npod wpływem światła\nw obecności Fe\nTyp reakcji\nMechanizm reakcji","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n11) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji substytucji, addycji,\neliminacji; zapisuje odpowiednie równania\nreakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nHBr\nCH3\nCH3\nCH\nH2C\nH2C\nCH\nC\nC\nCH2\nCH2\nCH3\nCH3\nCH\nH2C\nH2C\nCH\nC\nC\nCH2\nCH2\nH\nBr\nOH\nH\nH2O\nCH3\nCH3\nCH\nH2C\nH2C\nCH\nC\nC\nCH2\nCH2\nCH3\nCH3\nCH\nH2C\nH2C\nCH\nC\nC\nCH2\nCH2\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nReakcja p-ksylenu z bromem\npod wpływem światła\nw obecności Fe\nTyp reakcji\nsubstytucja\nMechanizm reakcji\nrodnikowy\nelektrofilowy","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-1)\nNapisz równanie reakcji monobromowania p-ksylenu pod wpływem światła. Zastosuj\nwzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n7) opisuje właściwości chemiczne alkanów\nna przykładzie następujących reakcji: […]\npodstawienie (substytucja) atomu (lub\natomów) wodoru przez atom (lub atomy)\nchloru albo bromu przy udziale światła\n(pisze odpowiednie równania reakcji);\n11) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji substytucji, addycji,\neliminacji; zapisuje odpowiednie równania\nreakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCH3\nCH3\n+ Br2\n(światło)\nCH3\nCH2Br\n+ HBr","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-1)\nW wyniku katalitycznego utlenienia p-ksylenu otrzymuje się kwas tereftalowy, czyli kwas\nbenzeno-1,4-dikarboksylowy.\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony opisanego kwasu.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n1) wskazuje grupę karboksylową i resztę\nkwasową we wzorach kwasów\nkarboksylowych (alifatycznych\ni aromatycznych); rysuje wzory strukturalne\ni półstrukturalne […] kwasów\nkarboksylowych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego kwasu tereftalowego.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCOOH\nCOOH","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.\nPróba Lucasa pozwala na identyfikację alkoholi różniących się rzędowością. Polega na\nreakcji alkoholu ze stężonym kwasem solnym w obecności ZnCl2. Przebieg reakcji, która\nzachodzi podczas tej próby, można opisać poniższym równaniem.\nROH + HCl → RCl + H2O\nDodatnim wynikiem opisanej próby jest zmętnienie lub rozwarstwienie się cieczy. Alkohole\npierwszorzędowe nie ulegają tej reakcji, drugorzędowe reagują po podgrzaniu, natomiast\ntrzeciorzędowe reagują natychmiast.\nR.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2018.\nW probówce przeprowadzono próbę Lucasa z alkoholem A o wzorze sumarycznym C5H12O.\nO tym związku wiadomo, że jego cząsteczki nie są chiralne. Początkowo nie\nzaobserwowano objawów reakcji, natomiast po ogrzaniu pojawiło się zmętnienie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nNapisz wzór półstrukturalny (grupowy) oraz nazwę systematyczną alkoholu A.\nNazwa systematyczna:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n2) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne\nizomerów alkoholi mono-\ni polihydroksylowych o podanym wzorze\nsumarycznym (izomerów szkieletowych,\npołożenia podstawnika); podaje ich nazwy\nsystematyczne.\nZasady oceniania\n1 pkt - napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego i nazwy systematycznej alkoholu A.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH3\nCH2\nCH CH2 CH3\nOH\nNazwa systematyczna: pentan-3-ol\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nIzomerem związku A jest alkohol A1, którego cząsteczki są chiralne i mają nierozgałęziony\nłańcuch węglowy.\nNapisz równanie reakcji estryfikacji alkoholu A1 kwasem mrówkowym (metanowym).\nZastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n2) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne\nizomerów alkoholi mono-\ni polihydroksylowych o podanym wzorze\nsumarycznym (izomerów szkieletowych,\npołożenia podstawnika); podaje ich nazwy\nsystematyczne.\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n5) zapisuje równania reakcji z udziałem\nkwasów karboksylowych (których\nproduktami są sole i estry) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji estryfikacji alkoholu A1 kwasem mrówkowym.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH3\nCH2\nCH2 CH CH3\nOH\nC\nH\nO\nOH\nO\nH2\nCH3\nCH2\nCH2\nCH3\nCH\nO\nO\nC\nH","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.\nBorowodorek sodu o wzorze NaBH4 jest odczynnikiem stosowanym w chemii organicznej.\nTen związek selektywnie i z dużą wydajnością redukuje grupy karbonylowe w aldehydach\ni w ketonach do grup hydroksylowych, natomiast nie redukuje grup karboksylowych ani\nestrowych. Schemat redukcji grupy karbonylowej przedstawiono poniżej.\nR\nC\nR1\nO\nR\nCH\nR1\nOH\nNaBH4\nNa podstawie: L.G. Wade, Organic chemistry, Pearson Ed. 2006.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.1. (0-1)\nUzupełnij schemat reakcji otrzymywania 2,2-dimetylopropan-1-olu opisaną metodą.\nZastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.\nNaBH4\n→","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n9. Węglowodory. Zdający:\n2) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne\nwęglowodorów […].\n10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n2) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne\nizomerów alkoholi monohydroksylowych\n[…].\n11. Związki karbonylowe - aldehydy\ni ketony. Zdający:\n1) wskazuje na różnice w strukturze\naldehydów i ketonów (obecność grupy\naldehydowej i ketonowej).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu (napisanie wzorów półstrukturalnych aldehydu\ni alkoholu).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH3\nC\nC\nO\nCH3\nCH3\nH\nNaBH4\n→\nC\nH3\nC\nCH2\nOH\nCH3\nCH3","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.2. (0-1)\nPrzeprowadzono dwie reakcje: propan-2-onu oraz butan-2-onu z borowodorkiem sodu.\nW jednej z tych reakcji otrzymano mieszaninę enancjomerów.\nRozstrzygnij, w której reakcji - z propan-2-onem czy z butan-2-onem - otrzymano\nmieszaninę enancjomerów. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n5) rysuje wzory […] półstrukturalne […]\nizomerów optycznych […]; wyjaśnia\nzjawisko izomerii […].\n10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n1) […] wskazuje wzory alkoholi pierwszo-,\ndrugo- i trzeciorzędowych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie rozstrzygnięcia i poprawne napisanie uzasadnienia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozstrzygnięcie: z butan-2-onem\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• (Tylko) W reakcji z butan-2-onem otrzymano alkohol, który ma asymetryczny atom\nwęgla (centrum stereogeniczne).\nALBO\n• (Tylko) W reakcji z tym ketonem otrzymano alkohol, w którym atom węgla\no hybrydyzacji sp3 ma cztery różne podstawniki.\nALBO\n• W reakcji z propan-2-onem otrzymany alkohol nie będzie miał asymetrycznego atomu\nwęgla (centrum stereogenicznego).\nUwaga 1.: Odpowiedź zdającego odnosząca się wyłącznie do budowy cząsteczki ketonu jest\nniewystarczająca.\nUwaga 2.: Odpowiedź, w której zdający wskaże, że produkt reakcji butan-2-onu jest\nzwiązkiem czynnym optycznie albo że cząsteczki tego produktu są chiralne, jest\nniewystarczająca.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24.3","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24.3","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.3. (0-2)\nWzory szkieletowe związków organicznych odzwierciedlają kształt cząsteczek. W tych\nwzorach pomija się symbole atomów węgla i połączonych z nimi atomów wodoru, a szkielet\nwęglowy rysuje się jako linię łamaną oraz zaznacza - występujące w cząsteczce - wiązania\nwielokrotne. Zapisuje się symbole podstawników innych niż wodór oraz wzory grup\nfunkcyjnych.\nBorowodorek sodu stosuje się w przemyśle farmaceutycznym do syntezy feksofenadyny -\nleku przeciwhistaminowego.\nNa schemacie przedstawiono za pomocą wzorów szkieletowych końcowy etap syntezy tego\nzwiązku.\nNaBH4\nN\nO\nH\nCOOH\nOH\nN\nO\nH\nCOOH\nO\nfeksofenadyna\nNa podstawie: C.T. Goralski, B. Singaram, Organic Process Research & Development, 10 (2006) 947.\nUzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nW reakcji otrzymywania feksofenadyny redukcja jednego mola substratu wymaga udziału\n(dwóch / trzech) moli elektronów.\nOrbitalom walencyjnym atomu węgla ulegającego redukcji przypisuje się w cząsteczce\nsubstratu hybrydyzację (sp / sp2 / sp3), a w cząsteczce produktu - hybrydyzację\n(sp / sp2 / sp3).\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.3. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n2) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków\nw […] cząsteczce związku […]\norganicznego;\n5) stosuje zasady bilansu elektronowego\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego zdania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nW reakcji otrzymywania feksofenadyny redukcja jednego mola substratu wymaga udziału\n(dwóch / trzech) moli elektronów.\nOrbitalom walencyjnym atomu węgla ulegającego redukcji przypisuje się w cząsteczce\nsubstratu hybrydyzację (sp / sp2 / sp3), a w cząsteczce produktu - hybrydyzację\n(sp / sp2 / sp3).","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (0-1)\nPoniżej podano wzory trzech estrów.\nCH3 C O\nO\nC\nCH3\nCH3\nCH3\nCH3 C\nO\nO\nCH\nCH2\nCH3\nCH3\nCH3 C\nO\nO\nCH2\nCH2\nCH2\nCH3\nA.\nB.\nC.\nUszereguj podane estry zgodnie ze wzrostem ich temperatur wrzenia. Użyj oznaczeń\nliterowych (A-C).\nnajniższa temperatura wrzenia\nnajwyższa temperatura wrzenia","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n6) określa tendencje zmian właściwości\nfizycznych (stanu skupienia, temperatury\ntopnienia itp.) […].\n13. Estry i tłuszcze. Zdający:\n1) opisuje strukturę cząsteczek estrów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uszeregowanie trzech estrów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA.\nC.\nB.\nnajniższa temperatura wrzenia\nnajwyższa temperatura wrzenia","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/26","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"26","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26.\nPoli(kwas mlekowy), oznaczany symbolem PLA, jest biodegradowalnym termoplastycznym\npoliestrem wytwarzanym z surowców naturalnych, takich jak skrobia. Wyodrębnioną z roślin\nskrobię poddaje się hydrolizie, której ostatecznym produktem jest D-glukoza.\nTen monosacharyd jest następnie substratem fermentacji prowadzącej do kwasu mlekowego\n(kwasu 2-hydroksypropanowego).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/26.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"26.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26.1. (0-1)\nUzupełnij schemat tak, aby powstało równanie hydrolizy skrobi. Zastosuj wzór\nsumaryczny glukozy.\n(C6H10O5)n + ⟶","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n16. Cukry. Zdający:\n11) zapisuje uproszczone równanie\nhydrolizy polisacharydów (skrobi […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie schematu reakcji hydrolizy skrobi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n(C6H10O5)𝑛 + 𝒏H2O ⟶ 𝒏C6H12O6\nUwaga: Jeżeli zdający zapisze produkt reakcji hydrolizy skrobi wzorem (C6H10O5)𝑛 to nie\notrzymuje punktu.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-26.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/26.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"26.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26.2. (0-1)\nNapisz równanie fermentacji mlekowej glukozy. Zastosuj wzór sumaryczny glukozy\ni wzór półstrukturalny (grupowy) kwasu mlekowego.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n3. Chemia wspomaga nasze zdrowie.\nChemia w kuchni. Zdający:\n4) opisuje procesy fermentacyjne\nzachodzące podczas […] otrzymywania\nkwaśnego mleka, jogurtów, serów; zapisuje\nrównania reakcji fermentacji […].\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n3) zapisuje równania reakcji otrzymywania\nkwasów karboksylowych […];\n10) opisuje budowę […] kwasu mlekowego\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania fermentacji mlekowej glukozy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC6H12O6\n(bakterie mlekowe)\n→ 2CH3-CH-COOH\nI\nOH\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-26.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"27","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.\nOktopamina jest hormonem występującym w organizmach bezkręgowców. Jej wzór\nprzedstawiono poniżej.\nO\nH\nCH\nCH2\nOH\nNH2","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/27.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"27.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.1. (0-1)\nOceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest\nfałszywe.\n1.\nGrupy -OH w cząsteczce oktopaminy różnią się zdolnością odłączania\nprotonu.\nP\nF\n2.\nOktopamina może być utleniona do ketonu.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n10. Hydroksylowe pochodne\nwęglowodorów - alkohole i fenole.\nZdający:\n7) opisuje reakcję benzenolu z: sodem\ni z wodorotlenkiem sodu […]; zapisuje\nodpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna ocena dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nGrupy -OH w cząsteczce oktopaminy różnią się zdolnością odłączania\nprotonu.\nP\n2.\nOktopamina może być utleniona do ketonu.\nP","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-27.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/27.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"27.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.2. (0-1)\nWe wzorze cząsteczki oktopaminy literami A-C zaznaczono wybrane fragmenty jej struktury.\nO\nH\nCH\nCH2\nOH\nNH2\nA\nC\nB\nW temperaturze 25 ᵒC przeprowadzono doświadczenie. Do dwóch probówek zawierających\noktopaminę wprowadzono: do jednej rozcieńczony kwas solny, a do drugiej wodny roztwór\nchlorku żelaza(III).\nUzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.\nRozcieńczony kwas solny uległ reakcji z fragmentem struktury oktopaminy oznaczonym literą\n(A / B / C).\nFragment struktury oktopaminy oznaczony literą A (uległ / nie uległ) reakcji z chlorkiem\nżelaza(III).\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n7) opisuje reakcję benzenolu z: sodem\ni z wodorotlenkiem sodu […]; zapisuje\nodpowiednie równania reakcji.\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n3) wyjaśnia przyczynę zasadowych\nwłaściwości […] amin; zapisuje odpowiednie\nrównania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozcieńczony kwas solny uległ reakcji z fragmentem struktury oktopaminy oznaczonym literą\n(A / B / C).\nFragment struktury oktopaminy oznaczony literą A (uległ / nie uległ) reakcji z chlorkiem\nżelaza(III).","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-27.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/27.3","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"27.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27.3. (0-1)\nPróbkę oktopaminy wprowadzono do zakwaszonego roztworu azotanu(III) potasu. W wyniku\nreakcji wydzielił się bezbarwny, niepalny gaz o masie molowej równej 28 g ∙mol-1.\nOtrzymany w warunkach doświadczenia organiczny produkt X opisanej reakcji -\nwprowadzony do probówki zawierającej świeżo strącony osad wodorotlenku miedzi(II)\ni nadmiar zasady - spowodował roztworzenie osadu i powstanie klarownego roztworu barwy\nciemnoniebieskiej (szafirowej).\nUzupełnij schemat tak, aby powstało w formie jonowej skróconej równanie reakcji,\nw której otrzymano organiczny produkt X. Napisz wzory brakujących produktów.\nO\nH\nCH\nCH2\nOH\nNH3\nprodukt organiczny X\ngaz\n+ H3O+","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający:\n1) wykazuje się znajomością i rozumieniem\npojęć: stopień utlenienia, utleniacz,\nreduktor, utlenianie, redukcja;\n2) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków\n[…] w cząsteczce związku […]\norganicznego.\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n3) wyjaśnia przyczynę zasadowych\nwłaściwości […] amin; zapisuje\nodpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru produktu organicznego oraz wzoru gazu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nO\nH\nCH\nCH2\nOH\nNH3\nO\nH\nCH\nCH2\nOH\nOH\n+ N2 + H3O+\ngaz\nprodukt organiczny X\nśrodowisko kwasowe\n+ HNO2\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-27.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/28","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"28","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.\nW jednej z metod syntezy 𝛼-aminokwasów pierwszym etapem jest reakcja kwasu\nkarboksylowego z bromem. W obecności fosforu i w odpowiednich warunkach jeden\nz atomów wodoru przy atomie węgla 𝛼 w cząsteczce kwasu jest zastępowany przez\natom bromu. W drugim etapie, pod działaniem stężonego wodnego roztworu amoniaku,\nnastępuje wymiana atomu bromu na grupę aminową. W efekcie powstaje sól amonowa\nodpowiedniego aminokwasu.\nPrzeprowadzono ciąg przemian, w wyniku których z kwasu propanowego (propionowego)\npowstał związek B.\nkwas propanowy\nzwiązek A\nzwiązek B\nBr2, P\nreakcja 1.\nnadmiar NH3 (aq)\nreakcja 2.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/28.1","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"28.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.1. (0-1)\nNapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji 1. Zastosuj wzory półstrukturalne\n(grupowe) związków organicznych.\nśrodowisko kwasowe\n+ HNO2\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n11) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji substytucji […]; zapisuje\nodpowiednie równania reakcji.\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n10) zapisuje wzór […] α-aminokwasów\nw postaci RCH(NH2)COOH.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nH3\nCH2 COOH +\nBr\nH\nBr2\nC\nH3\nCH COOH\nBr\n(P)","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-28.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/28.2","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"28.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nZwiązek A reaguje z amoniakiem w stosunku molowym 𝑛A ∶𝑛NH3 = 1 ∶3 (reakcja 2.).\nNapisz w formie jonowej równanie reakcji 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n11) wyjaśnia na prostych przykładach\nmechanizmy reakcji substytucji […]; zapisuje\nodpowiednie równania reakcji.\n14. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n10) zapisuje wzór […] α-aminokwasów\nw postaci RCH(NH2)COOH.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nBr NH2\nI I\nH3C-CH-COOH + 3NH3 → H3C-CH-COO\n- + 2NH4 + Br\nALBO\nBr NH2\nI I\nH3C-CH-COO\n- + H\n+ + 3NH3 → H3C-CH-COO\n- + 2NH4 + Br","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-28.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":31,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"},{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (0-1)\nPoniżej przedstawiono wzory czterech monosacharydów oznaczonych numerami 1-4.\n1\n2\n3\n4\nO\nH\nH\nH\nH\nO\nH\nH\nOH\nOH\nOH\nH\nO\nH\nH\nH\nH\nO\nH\nOH\nH\nOH\nOH\nCH2OH\nO\nOH\nH\nH\nH\nO\nH\nOH\nH\nOH\nH\nCH2OH\nO\nH\nH\nH\nOH\nH\nOH\nH\nOH\nOH\nH\nUzupełnij tabelę. Napisz w drugiej kolumnie tabeli numery wszystkich\nmonosacharydów spełniających warunki określone w pierwszej kolumnie.\nWarunek\nNumery\nmonosacharydów\nJest pentozą.\nPrzedstawia budowę cząsteczki glukozy.\nECHP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n16. Cukry. Zdający:\n1) dokonuje podziału cukrów na proste\ni złożone, klasyfikuje cukry proste ze\nwzględu na grupę funkcyjną i wielkość\ncząsteczki;\n3) […] rysuje wzory taflowe (Hawortha)\nglukozy i fruktozy.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch pól tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWarunek\nNumery\nmonosacharydów\nJest pentozą.\n1, 4\nPrzedstawia budowę cząsteczki glukozy.\n2, 3","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":31,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura"}]}