{"paper":{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":20,"source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nCzym kieruje się altruista, kiedy chce postępować etycznie?\na) dobrem publicznym\nb) troską o dobro innych\nc) własnymi przyjemnościami\nd) poszanowaniem obowiązku","answer":"b","answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się wiedzą i rozumieniem wybranych pojęć,\nproblemów i tez z zakresu etyki (I 1)\n1 p. - za poprawne podkreślenie postawy\nPoprawna odpowiedź\nb) troską o dobro innych","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nDo poniższych stanowisk przyporządkuj odpowiednie terminy.\ndeterminizm, idealizm, indukcjonizm, irracjonalizm, naturalizm, nominalizm,\nobiektywizm, pozytywizm, realizm pojęciowy\na) Idee są wiecznym wzorem wszystkich rzeczy\nb) Powszechniki istnieją realnie\nc) Prawdziwe poznanie musi być powszechnie obowiązujące i niezależne od podmiotu.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 2. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się wiedzą i rozumieniem wybranych pojęć,\nproblemów i tez z zakresu epistemologii i antropologii (I 1)\n2 p. - za poprawne przyporządkowanie wszystkich terminów\nPoprawna odpowiedź\na) idealizm b) realizm pojęciowy c) obiektywizm\n1 p. - za dwa poprawne przyporządkowania\n0 p. - za jedno przyporządkowanie lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nWyjaśnij znaczenie następujących terminów:\na) aksjomat\nb) dedukcja","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się wiedzą i rozumieniem wybranych pojęć,\nproblemów i tez z zakresu epistemologii (I 1)\n2 p. - za poprawne wyjaśnienie dwóch terminów\nPrzykładowe odpowiedzi\na) aksjomat - pewnik, twierdzenie niewymagające uzasadnienia, oczywiste; w naukach\ndedukcyjnych zdanie przyjmowane bez dowodu, podstawa uzasadniania innych zdań\nb) dedukcja - rozumowanie polegające na zastosowaniu ogólnej zasady do pojedynczego\nprzypadku (np. sylogizm) lub wnioskowanie, w którym między wnioskiem a przypadkami\nzachodzi związek wynikania logicznego\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie jednego terminu\n0 p. - za brak wyjaśnienia lub niepoprawne definicje","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nW jaki sposób wyjaśniłby Arystoteles poniższe twierdzenia? W odpowiedzi odwołaj się\ndo koncepcji czterech przyczyn.\na) Kształt domu służy ochronie przed warunkami atmosferycznymi.\nb) Kształt domu wynika z zastosowania tworzywa (cegły, kamienia lub drewna).\nPoziom podstawowy\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się wiedzą i rozumieniem wybranych pojęć,\nproblemów i tez z zakresu ontologii (I 1) z wykorzystaniem\npodstawowych koncepcji filozoficznych (I 2)\n2 p. - za poprawne wyjaśnienie obydwu twierdzeń\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n3\nPoprawne odpowiedzi\na) odwołując się do przyczyny celowej\nb) odwołując się do przyczyny materialnej\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie jednego twierdzenia\n0 p. - za niepoprawne lub niepełne wyjaśnienie twierdzeń","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nPodaj pojęcia przeciwstawne do poniższych:\na) subiektywizm -\nb) determinizm -\nc) materializm -\nd) absolutyzm -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się wiedzą i rozumieniem wybranych pojęć,\nproblemów i tez z zakresu ontologii, epistemologii,\nantropologii i etyki (I 1)\n2 p. - za podanie czterech przeciwstawnych pojęć\nPoprawne odpowiedzi\na) obiektywizm\nb) przypadkowość, indeterminizm (jedno z podanych)\nc) idealizm, immaterializm, spirytualizm (jedno z podanych)\nd) relatywizm, anarchizm, liberalizm, sceptycyzm (jedno z podanych)\n1 p. - za podanie trzech przeciwstawnych pojęć\n0 p. - za podanie dwóch przeciwstawnych pojęć","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nUzupełnij tabelę, wpisując w odpowiednie rubryki litery oznaczające własności bytu\ncharakterystyczne dla koncepcji Parmenidesa i koncepcji Heraklita.\na) Byt podlega ciągłym zmianom.\nb) Byt jest niezmienny i niepodzielny.\nc) Byt jest wieczny i stały.\nd) Byt jest jeden.\ne) Byt jest jednością przeciwieństw.\nParmenides\nHeraklit","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się rozumieniem podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\n2 p. - za poprawne wpisanie pięciu odpowiedzi\nPoprawna odpowiedź\nParmenides - b), c), d)\nHeraklit - a), e)\n1 p. - za poprawne wpisanie przynajmniej trzech odpowiedzi\n0 p. - za poprawne wpisanie mniej niż trzech koncepcji","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nW poniższym fragmencie uzupełnij luki, dobierając odpowiednie słowa spośród\npodanych poniżej:\nagregat, część, harmonia, monada, podzielność, stałość, zasada\nLeibniz w swej Monadologii mówi o substancji prostej, wchodzącej w skład rzeczy\nzłożonych, którą nazywa Jest ona substancją prostą, tzn.\npozbawioną Tam, gdzie nie ma części, twierdzi Leibniz, nie jest\nmożliwa rozciągłość ani kształt, ani","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się rozumieniem podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\n2 p. - za trzy poprawne uzupełnienia\nPoprawne odpowiedzi\nmonadą, części, podzielność\n1 p. - za dwa poprawne uzupełnienia\n0 p. - za jedno lub brak uzupełnienia\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n4","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nPodaj nazwy poniższych stanowisk filozoficznych.\na) Wszelka wiedza pochodzi jedynie z doświadczenia\nb) Prawda zależy od punktu widzenia\nPoziom podstawowy\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się wiedzą i rozumieniem wybranych pojęć,\nproblemów i tez z zakresu epistemologii (I 1)\n1 p. - za poprawne podanie dwóch nazw stanowisk filozoficznych\nPoprawne odpowiedzi\na) empiryzm\nb) relatywizm, subiektywizm (jedna z podanych)\n0 p. - za podanie jednego stanowiska filozoficznego","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":3,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (3 pkt)\nWyjaśnij krótko, na czym polegał „przewrót kopernikański” dokonany przez\nImmanuela Kanta.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-3)\nKorzystanie z informacji\nWykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego\nanalizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności do\nrekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez i argumentacji\n(II 1)\n3 p. - za poprawne, wyczerpujące wyjaśnienie\nPrzykładowa odpowiedź\nWcześniejsza\nfilozofia\nzakładała\nprzeciwieństwo\nzachodzące\npomiędzy\npodmiotem\na przedmiotem. Kant przeniósł punkt ciężkości dociekań filozoficznych na badanie warunków\npoznania rzeczy. Idealizm krytyczny różni się od zwykłego tym właśnie, że zwraca się ku\nanalizie mechanizmów poznawczych. Poprzednicy Kanta uważali, że doświadczenie\numożliwia pojęcia - on to odwrócił, stwierdzając, iż to pojęcia umożliwiają doświadczenie.\n1 p. - poprawne rozumienie ale niepełne wyjaśnienie\n0 p. - za niepoprawne rozumienie","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":3,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (3 pkt)\nPrzeczytaj podany fragment tekstu Jean-Paul Sartre’a. Czy jego autor zgodziłby się\nz podanymi niżej stwierdzeniami? Wpisz we wskazane miejsce „tak” lub „nie”.\n„Człowieka w pojęciu egzystencjalisty nie można zdefiniować, dlatego że jest on\npierwotnie niczym. Będzie on czymś dopiero później i to będzie takim, jakim się sam uczyni.\nA więc nie ma natury ludzkiej, ponieważ nie ma Boga, który by ją w swym umyśle począł.\nCzłowiek jest poza tym nie tylko taki, jakim siebie pojmuje, lecz również takim, jakim chce\nbyć, jakim się pojął po zaistnieniu i jakim zapragnął być po tym skoku w istnienie. Człowiek\njest tylko tym, czym siebie uczyni.”\nAutor uważa, że:\na) Natura ludzka jest czymś trwałym i pierwotnym\nb) Esencja poprzedza egzystencję\nc) Wolność człowieka wiąże się z istnieniem Boga\nd) Człowiek sam siebie stwarza\nCZĘŚĆ II (30 punktów)\nNa podstawie tekstu odpowiedz na pytania.\nTadeusz Kotarbiński, Zagadnienia etyki niezależnej\nMowa będzie o etyce niezależnej. Od czego niezależnej? Od religii. Albowiem dominuje\nu nas etyka religijnie ugruntowana. Uzasadnia ona własne hasła naczelne odwołując się do\nBoga, do życia przyszłego, do pośmiertnego wymiaru nagród i kar za czyny dobre i złe. [ ]\nNatomiast etyka właściwa (a ona ma być przedmiotem obecnego roztrząsania) interesuje się\ntym, jak trzeba żyć, by być porządnym człowiekiem, by żyć zacnie, a nie żyć w stanie\nhańby. [ ]\nObrawszy jako temat zagadnienia etyki właściwej, traktującej o walorach moralnych\npostępowania, wypada przede wszystkim zastanowić się bliżej nad treścią głównych pojęć,\nktórymi ona operuje, wypowiadając swoje zachęty i przestrogi. Co właściwie podoba nam się\nPoziom podstawowy\n5\netycznie w postawie i działaniach ludzi odważnych, dobrych, prawych i sublimowanych? Czy\nnie za to szanujemy takich, że można liczyć na nich jako na opiekunów? Że taki stanie twardo\nna placu w obliczu niebezpieczeństwa, broniąc tych, którzy są zdani na jego obronę, że\ntakiemu nie zbraknie chęci, by pomóc innemu wydobyć się z klęski, że taki, skoro\nzapowiedział, że zrobi, co potrzeba, to dotrzyma zapowiedzi i zrobi, że taki nie ulegnie\npokusom syreniego śpiewu i nie porzuci placówki ani domu dla doraźnych powabów,\ndla satysfakcji elementarnych, dla narkotyku Może nie od rzeczy będzie tedy streścić\nlapidarnie sens naszego domysłu, mówiąc, że godny szacunku jest opiekun spolegliwy. [ ]\nOdwrotnie, na pogardę zasłużył, kto podopiecznych opuszcza w potrzebie czy to ze strachu,\nczy dlatego, że go nie obchodzą lub przestali obchodzić, bo on, sobek, dba tylko o swoją\nskórę, swoje mienie, swoje przyjemności, czy dlatego, że zapowiedź opieki potraktował\nniepoważnie, lekkomyślnie, albo dlatego, że dał się skusić jakiejś ponęcie i zszedł\nz posterunku albo się zamroczył, nie zdobywszy się na przeciwstawienie chętce doraźnej\nrozumnego, świadomością prześwietlonego powściągu. [ ]\nCisną się [ ] do głowy różne natarczywe zagadnienia, np.: czy masz obowiązek\nopieki tylko względem tych, względem kogo podjąłeś się expressis verbis opiekę sprawować?\nA jeśli nie zaciągnąłeś takiego zobowiązania wobec nikogo, to czy jesteś w porządku, siedząc\nz założonymi rękoma? [ ]\nPrzede wszystkim, to jasne, że głos oceny etycznej domaga się, byśmy zajmowali\nstanowisko opiekuńcze bynajmniej nie tylko względem tych, względem których\nzobowiązaliśmy się do tego umową lub w jakiś podobny sposób. [ ] Cóż jednak widzimy\nw rzeczywistości? [ ] Stają naprzeciw siebie grupy o walorach mieszanych. I wtedy\nsumienie ludzi dobrych i dzielnych utyka na rozdrożu, roztapia się w jakimś bezkształtnym\n„wszystko jedno”. [ ]\nNie chcąc dopuścić do marazmu, nieuchronnej konsekwencji zobojętnienia, trzeba się\nzdobyć na akt wyboru, zsolidaryzować się z jakimś gronem podstawowym, przy którym\nbędzie się stało mocno w przypadku antagonizmu z podmiotami poza tym gronem.\nI ludzie dokonują takich wyborów lub za nich niejako dokonują wyboru stosunki, w które\nsą uwikłani. [ ] Mogło to być np. społeczeństwo własnego państwa albo naród,\ndo którego się należy [ ]\nMając do wyboru aut-aut solidarność z gołębiem lub solidarność z jastrzębiem -\nwybierzemy oczywiście tę pierwszą solidarność w stosunkach międzyludzkich, zaopiekujemy\nsię maltretowaną żoną i brutalnie traktowanym dzieckiem, a nie znęcającym się nad nimi\nmężem i ojcem, pijakiem i awanturnikiem. [ ] Ale pamiętać należy, że i taki człowiek ma\npotrzeby, i bywa często, że jest zły, bo jest mu źle, i że jemu też należy się pomoc,\na zwłaszcza pomoc w sprawie zawsze dla każdego niezmiernie ważnej, w sprawie wydobycia\nsię z dna upadku, ze sposobu życia, który budzi pogardę dla nędznika w jego własnym,\nprzygłuszonym, lecz odzywającym się sumieniu. [ ]\nAle skąd obowiązek opiekuńczej postawy wobec istot, z którymi nie jestem związany\nżadną z tych więzi? Na to jedyną chyba będzie odpowiedzią wsłuchać się bacznie w głos\nwłasnego sumienia. [ ]\nPrzy próbach uświadamiania sobie i formułowania tych odpowiedzi dobrze bywa,\noczywiście, poradzić się książek, porozmawiać po koleżeńsku z tymi, co sami borykali się\nz podobną udręką. [ ] Ale nie przypuszczajmy, że znajdziemy tam pouczenia równie\nokreślone,\nw\nrównym\nstopniu\nintersubiektywnie\nuzasadnione,\njak\ntwierdzenia\nw podręcznikach algebry lub geometrii. Etyka niezależna jest niezależna jeszcze i w tym\nsensie, że własnego głosu sumienia niepodobna zastąpić głosem cudzym. [ ]\nT. Kotarbiński, Zagadnienia etyki niezależnej (fragmenty), w: tegoż, Medytacje o życiu godziwym,\nWarszawa 1985, s. 151-156.\nPoziom podstawowy\n6\nZadania do tekstu (30 punktów)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-3)\nKorzystanie z informacji\nWykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego\nanalizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności do\nrekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez i argumentacji\n(II 1)\n3 p. - za cztery poprawne odpowiedzi\nPoprawne odpowiedzi\na) nie b) nie c) tak/nie d) tak\n2 p. - za trzy poprawne odpowiedzi\n1 p. - za dwie poprawne odpowiedzi\n0 p. - za jedną poprawną odpowiedź lub jej brak\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n5","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (3 pkt)\na) Od czego według Kotarbińskiego etyka powinna być niezależna?\nb) Czym według autora powinna zajmować się etyka właściwa?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11-20.\nKorzystanie z informacji\nWykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego\nanalizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności\ndo rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez\ni argumentacji (II 1); konfrontowanie poglądów z poglądami\ninnych filozofów (II 3) . Zapisywanie w zwięzłej formie wyników\nkrytycznej analizy tekstu filozoficznego (III 1)\nZadanie 11. (0-3)\na)\n2 p. - za poprawne wskazanie niezależności etyki\nPrzykładowa odpowiedź\nZdaniem Kotarbińskiego etyka powinna być niezależna na przykład od: religii, światopoglądu\nnaukowego i wiedzy książkowej, opinii innych.\n1 p. - za częściowe wskazanie niezależności etyki\n0 p. - za brak poprawnej odpowiedzi\nb)\n1 p. - za poprawną odpowiedź\nPrzykładowa odpowiedź\nEtyka właściwa zajmuje się odpowiedzią na pytania, jak trzeba żyć, by być porządnym\nczłowiekiem (zacnym człowiekiem), jak postępować, by zasłużyć na szacunek (by obronić się\nprzed hańbą) itp.\n0 p. - za niepoprawną odpowiedź lub jej brak","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":3,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (3 pkt)\na) Wymień dwie cechy, jakimi według Kotarbińskiego powinien odznaczać się opiekun\nspolegliwy.\nb) Z jakiego powodu Kotarbiński uważa powyższe cechy za etycznie doniosłe?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-3)\na)\n2 p. - za wymienienie dwóch cech lub ich opisanie\nPrzykładowa odpowiedź\nCechy opiekuna spolegliwego: jest odpowiedzialny (możemy na niego liczyć), zawsze\ndotrzymuje obietnic, broni zasługujących na obronę nawet w obliczu niebezpieczeństwa, nie\nulega pokusom, które mogłyby go odwieść od obietnicy obrony.\n1 p. - za wymienienie jednej cechy lub jej opisanie\n0 p. - za błędną odpowiedź lub jej brak\nb)\n1 p. - za wyjaśnienie powodu\nPrzykładowa odpowiedź\nCechy te mają znaczenie dla kierowania życiem zbiorowym, są ważne w praktyce\ni indywidualnym działaniu, gwarantują ochronę słabszm, pozwalają ugruntować dobro.\n0 p. - za błędne wyjaśnienie lub jego brak\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n6","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":3,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (3 pkt)\nJakie wątpliwości ma opiekun spolegliwy? Sformułuj je w formie pytań.\na)\nb)\nc)\nPoziom podstawowy\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-3)\n3 p. - za poprawne sformułowanie wszystkich pytań\nPrzykładowe odpowiedzi (muszą mieć formę pytań)\na) czy obowiązki moralne ma tylko względem tych, którym przyobiecał opiekę?\nb) czy jeśli nie zaciągnął zobowiązań, to może siedzieć z założonymi rękoma?\nc) czy pomoc należy się tylko osobom moralnie cennym? Czy też osobom, które budzą\npogardę?\nd) czy powinien kierować się własnym sumieniem?\n2 p. - za sformułowanie dwóch pytań\n1 p. - za sformułowanie jednego pytania\n0 p. - za brak odpowiedzi albo brak odpowiedzi w formie pytań","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nCzym zdaniem Kotarbińskiego kierujemy się w wyborze między dwoma dodatnimi\nsystemami etycznymi? Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\n2 p. - za prawidłową odpowiedź i jej uzasadnienie\nPrzykładowa odpowiedź\nSolidaryzując się z jakąś grupą społeczną (gronem podstawowym), opowiadamy się, np. za\npewnymi stosunkami społecznymi lub wspólnotą narodową.\n0 p. - za nieprawidłową odpowiedź i brak uzasadnienia","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":4,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (4 pkt)\nZ kim powinien się solidaryzować opiekun spolegliwy w sytuacji, gdy ma do czynienia\nz pokrzywdzonym i krzywdzicielem? Odpowiedź uzasadnij.\nOdpowiedź:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-4)\n4 p. - za poprawną odpowiedź i pełne uzasadnienie\nPrzykładowa odpowiedź\nSolidarność z pokrzywdzonym (oraz pomoc dla krzywdziciela).\nPrzykładowe uzasadnienie\n1. Solidaryzuje się z pokrzywdzonym, ponieważ jest on ofiarą i wymaga pomocy.\n2. Często przyczyny postępowania krzywdziciela nie zależą od niego samego. Do jego złej\nkondycji etycznej przyczynia się niedostatek wiedzy, zwykłe ludzkie słabości, a także\nśrodowisko, w którym się wychował. Nawet jeśli jego postępowania nie możemy\nusprawiedliwiać, powinniśmy pomóc mu się wydostać z „dna upadku” moralnego.\n2 p. - za poprawną odpowiedź i częściowe uzasadnienie\n1 p. - za poprawną odpowiedź i brak uzasadnienia.\n0 p. - za niepoprawną odpowiedź i brak uzasadnienia; sprzeczność między odpowiedzią\na uzasadnieniem","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nJaką rolę według autora pełni sumienie w podejmowaniu decyzji etycznych?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\n1 p. - za poprawną odpowiedź na pytanie\nPrzykładowa odpowiedź\nSumienie jest ostateczną instancją w rozstrzyganiu etycznych dylematów.\n0 p. - za brak odpowiedzi\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n7","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nCzy według Kotarbińskiego w wyborze postępowania etycznego pomocna jest wiedza\nksiążkowa? Odpowiedź uzasadnij.\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\n2 p. - za poprawne, pełne uzasadnienie\nPrzykładowa odpowiedź\nKażdą sytuację należy rozważyć we własnym sumieniu. Wiedza książkowa może nam posłużyć\njedynie jako opowieść, jak inni radzili sobie z podobnymi problemami, ale nie znajdziemy\nw nich gotowej podpowiedzi na nasz szczególny przypadek. Właśnie dlatego, że każdy\nprzypadek jest inny i niepowtarzalny.\n1 p. - za poprawne ale częściowe uzasadnienie\n0 p. - za niepoprawne uzasadnienie","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nCzy koncepcja etyki cnót Arystotelesa może być przykładem etyki niezależnej?\nOdpowiedź krótko uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\n2 p. - za wskazanie i uzasadnienie\nPrzykładowa odpowiedź\nTak. Np. zarówno w przypadku etyki niezależnej, jak i etyki cnót wskazania naszego\npostępowania nie są uzależnione od czynników absolutnych - zewnętrznych; wybór\nwłaściwego postępowania uzależniony jest od naszego pojmowania sytuacji i rozumienia\nkontekstu wartości w postępowaniu.\n1 p. - za uzasadnienie lub za samo wskazanie\n0 p. - za nieprawidłową odpowiedź","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":4,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (4 pkt)\nCzy Twoim zdaniem zasady godnego postępowania mają charakter trwały i obowiązują\npowszechnie? Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-4)\n4 p. - za odpowiedź i pełne uzasadnienie swojego wyboru argumentami z dziedziny filozofii\nPrzykładowe odpowiedzi\nNie. W różnych czasach i różnych krajach obowiązują odmienne często sprzeczne zasady\netyczne. Uzależnione są od kontekstu historycznego, politycznego i społecznego, w którym\npowstały, dlatego często zmieniają się na przestrzeni czasu, tak by mogły jak najlepiej\nregulować życie danej społeczności.\nTak. Niezależnie od historii i doświadczeń różnych narodów zawsze pozostaje ideał opiekuna\nspolegliwego jako osoby odpowiedzialnej nie tylko za tych, którzy zostali pokrzywdzeni, ale i\nza tych, którzy wyrządzili krzywdę innym.\nI tak, i nie. Zmieniają się prawa i zasady obowiązujące w danych społecznościach. ale ideał\nczłowieka opiekuńczego w swych ogólnych zarysach pozostaje niezmienny.\n2 p. - za wskazanie i częściowe uzasadnienie\nPrzykładowe odpowiedzi\nNp. niezmiennie cenimy osobę, która dotrzymuje obietnic, bierze innych w obronę, nie uchyla\nsię od obowiązków, nie zażywa narkotyków itd.\n1 p. - za wskazanie i brak uzasadnienia\n0 p. - za brak odpowiedzi\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom podstawowy\n8","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"filozofia-2010-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":6,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (6 pkt)\nScharakteryzuj stanowisko Kotarbińskiego w kontekście opozycji:\na) obiektywizm - subiektywizm\nb) altruizm - egoizm\nMFI-Pą_ąP-102\nWYPEŁNIA EGZAMINATOR\nNr\nzad.\nPunkty\n0\n1\n2\n3\n4\n5\n6\n1\n2\n3\n4\n5\n6\n7\n8\n9\n10\n11\n12\n13\n14\n15\n16\n17\n18\n19\n20\nPESEL\nWYPEŁNIA ZDAJĄCY\nSUMA\nPUNKTÓW\nD\nJ\n0\n0\n1\n1\n2\n2\n3\n3\n4\n4\n5\n5\n6\n6\n7\n7\n8\n8\n9\n9\nMiejsce na naklejkę\nz nr PESEL\nKOD EGZAMINATORA\nCzytelny podpis egzaminatora\nKOD ZDAJĄCEGO","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-6)\na)\n3 p. - za pełną charakterystykę stanowiska\nPrzykładowa odpowiedź\nStanowisko, jakie reprezentuje Kotarbiński można zaliczyć do subiektywizmu etycznego.\nChoć nazywane jest realizmem praktycznym. Zasady postępowania są zmieniane i zależnie od\nwarunków otoczeni. Opierają się na obserwacji świata, a nie z góry ustanowionym systemie.\n1 p. - za wskazanie samego stanowiska\n0 p. - za wskazanie niewłaściwego stanowiska lub brak odpowiedzi\nb)\n3 p. - za wskazanie i pełną poprawną charakterystykę stanowiska\nPrzykładowa odpowiedź\nStanowisko Kotarbińskiego reprezentowane w tym tekście jest altruistyczne.\nPostępowanie „opiekuna spolegliwego” ma na względzie dobro innych. Do tego stopnia, że\nnie zważa on na własne pragnienia i marzenia, a nawet na własne bezpieczeństwo, zdrowie\ni życie, nawet jeśli pomoc niesie osobie postępującej niegodnie.\n1 p. - za wskazanie samego stanowiska\n0 p. - za wskazanie niewłaściwego stanowiska lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2010-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2010 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"}]}