{"paper":{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":23,"source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":3,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (3 pkt)\nDo każdej szkoły antycznej dopisz jej założyciela.\nSzkoła\nZałożyciel\nStoicy\nSceptycy\nEpikurejczycy","answer":"A","answer_text":"Zadanie 1. (0-3)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź\nA. Zenon z Kition\nB. Pirron (z Elidy )\nC. Epikur (z Samos)\n1 p. - za każdą poprawną odpowiedź","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nDo podanego poniżej autora dopisz nazwę jego dowodu na istnienie Boga.\nŚw. Anzelm z Canterbury - dowód","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez\nz zakresu ontologii (I 1)\nPoprawna odpowiedź\nDowód ontologiczny\n1 p. - za poprawną nazwę dowodu","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nKtóre z poniższych zdań jest zgodne z duchem/założeniami (także dwudziestowiecznego)\npozytywizmu? Podaj nazwę stanowiska, które to zdanie wyraża.\nA. Metoda fizyki jest wzorcową dla wszystkich nauk.\nB. Matematyka jest wzorcową nauką.\nC. Nauka jest zbiorem przesądów.\nD. Nauki humanistyczne różnią się metodą od nauk przyrodniczych.\nnazwa stanowiska","answer":"A","answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez\nz zakresu ontologii (I 1)\nPoprawna odpowiedź\nA.\nfizykalizm lub scjentologia\n2 p. - za poprawny wybór zdania i podanie właściwego stanowiska\n1 p. - za poprawny wybór zdania lub podanie właściwego stanowiska","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nKtóre z opisanych zachowań zasługiwałoby na najwyższy szacunek zgodnie z etyką\nformalną Immanuela Kanta? Zaznacz trafną odpowiedź.\nA. Pani X ustępuje miejsca w tramwaju swojemu starszemu sąsiadowi z sympatii do niego.\nB. Pani X ustępuje miejsca w tramwaju swojemu starszemu sąsiadowi, ponieważ tak ją\nwychowano.\nC. Pani X ustępuje miejsca w tramwaju swojemu starszemu sąsiadowi, dlatego że tak trzeba.\nD. Pani X ustępuje miejsca w tramwaju swojemu starszemu sąsiadowi, by uniknąć nagany.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez\nz zakresu etyki (I 1)\nPoprawna odpowiedź\nC.\n1 p. - za wskazanie właściwej odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":4,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (4 pkt)\nDopasuj do wymienionych filozofów tytuły ich dzieł oraz dopisz szkoły / kierunki, które\nci filozofowie reprezentują.\nBycie i nicość, Metafizyka, Myśli, Osoba i czyn, Rozmyślania, Serce\na) Blaise Pascal\ndzieło szkoła/kierunek\nb) Karol Wojtyła\ndzieło szkoła/kierunek\npoziom podstawowy\n3","answer":"a","answer_text":"Zadanie 5. (0-4)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź\na) Myśli; fideizm lub intuicjonizm, lub racjonalizm\nb) Osoba i czyn; personalizm lub fenomenologia\n4 p. - za właściwe wypełnienie czterech luk\n1 p. - za właściwe wypełnienie jednej luki\nKryteria oceniania odpowiedzi\n3","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nPodaj terminy filozoficzne na określenie przedstawionych poniżej poglądów.\na) Celem ludzkiego życia jest osiągnięcie szczęścia.\nb) Działanie rozumu musi opierać się na doświadczeniu.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez\nz zakresu antropologii i epistemologii (I 1)\nPoprawna odpowiedź\na) eudajmonizm\nb) empiryzm\n2 p. - za poprawne podanie dwóch terminów\n1 p. - za poprawne podanie jednego terminu","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nZaznacz trafną definicję poniższych terminów.\na) Determinizm\n1. Pogląd, który głosi, że wszystko, co się wydarza, wydarza się z konieczności.\n2. Stanowisko, według którego nie istnieje nic poza bytami zmysłowymi.\n3. Pogląd, który głosi, że nie istnieje związek przyczynowy.\nb) Sceptycyzm\n1. Stanowisko kwestionujące możliwość rozstrzygnięcia kwestii, czy Bóg istnieje.\n2. Stanowisko kwestionujące możliwość poznania prawdy.\n3. Pogląd, według którego szczęście można osiągnąć, wyzbywając się namiętności.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez\nz zakresu ontologii i epistemologii (I 1)\nPoprawna odpowiedź\na) 1\nb) 2\n2 p. - za dwie właściwe odpowiedzi\n1 p. - za jedną właściwą odpowiedź","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nPodaj nazwę stanowiska filozoficznego wyrażonego w poniższym zdaniu oraz określ\ndyscyplinę filozoficzną, dla której to zdanie jest charakterystyczne.\nIstnieją tylko przedmioty fizyczne.\nnazwa stanowiska\ndyscyplina","answer":"a","answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez\nz zakresu ontologii i epistemologii (I 1)\nPoprawna odpowiedź\na) materializm lub monizm\nb) teoria bytu (ontologia, metafizyka, filozofia Pierwsza)\n2 p. - za podanie właściwej nazwy stanowiska i dyscypliny filozoficznej\n1 p. - za podanie właściwej nazwy stanowiska lub właściwej nazwy dyscypliny filozoficznej","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nRozstrzygnij, czy podane zdania są prawdziwe, czy fałszywe. W tabeli w odpowiednich\nwierszach napisz słowo prawda lub fałsz.\nA. Zdaniem Arystotelesa działanie dobroczynne jest najbardziej\nchwalebne, kiedy jest realizowane w stosunku do przyjaciela.\nB. Sokrates głosił, że wszelkie złe postępowanie jest dobrowolne.\nC. Zdaniem Kanta dobra wola to taka wola, która działa zgodnie\nz obowiązkiem.\npoziom podstawowy\n4","answer":"a","answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź\na) prawda\nb) fałsz\nc) fałsz\n1 p. - za poprawne określenie prawdziwości trzech podanych zdań\n0 p. - za poprawne określenie prawdziwości dwóch lub mniej podanych zdań","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nDo każdego z podanych cytatów dopasuj autora. Wybierz spośród poniższych:\nJean Paul Sartre, Fryderyk Nietzsche, Karl R. Popper, Henri Bergson\na) To, co jest nam wspólne, to po prostu uznanie, że istnienie poprzedza istotę rzeczy\n(egzystencja poprzedza esencję) lub, jeżeli ktoś woli, że punktem wyjścia powinna być\nsubiektywność.\nautor\nb) Czas jest tworzeniem albo nie jest niczym zupełnie.\nautor\nCzęść II (30 punktów)\nNa podstawie tekstu Tadeusza Kotarbińskiego wykonaj polecenia.\nToż przecie nie trzeba odwoływać się do Opatrzności, ani do nieśmiertelności,\nby uznać za słuszne, jeśli się chwali męstwo, dobroć serca, prawość, godność własną,\nszlachetność motywacji. Każda z tych ocen jest wyrazem uczuciowości istot dzielnych,\nuczciwych, istot z górnym polotem. Kto tak czuje, ten nie odczuwa potrzeby pozaświatowych\nuzasadnień, by porwać się do obrony słabszego, by zwrócić pożyczone pieniądze, by nie\npozwolić sobie na zdradę wierności małżeńskiej. Czuje on i rozumie, że tak jest dobrze\ni słusznie niezależnie od tego, czy istnieje Ktoś Najlepszy i Wszechpotężny, i niezależnie\nod tego, jak się to opłaca wobec perspektywy życia przyszłego i pozgonnego wymiaru\nsprawiedliwości. Oceny tego rodzaju żywe są nawet u dzieci Łączą one porządnych ludzi\no różnych ideologiach… Więc potwierdza się charakterystyka etyki niezależnej od religii.\nAtoli zarazem ujawniła się nam inna jeszcze niezależność szersza. Niezależność\nfilozoficznego światopoglądu… Jak się układa w głowach myślicieli obraz stosunku psychiki\ndo materii w strukturze wszechświata, czy materia myśli, czy duch od niej odrębny, czy\nprzedmiotami wiedzy ludzkiej są byty absolutnie obiektywne, czy też wiedza ma do czynienia\ntylko z obiektami w postaci materiału zewnętrznego, ukształtowanego przez formy umysłu\nludzkiego, czy wszechświat jest skończony, czy nieskończony w czasie i przestrzeni itp. - co\nto ma do rzeczy w przypadku zagadnień etycznych trzeźwo postawionych Czy tak, czy\nowak rzeczy się mają w ogólnej strukturze bytu, jasne jest, że znęcanie jest gałgaństwem,\nże stchórzyć - to rzecz podła, że czyn nauczycielki Ludwiki Wawrzyńskiej, która rzuciła się\nw ogień, by ratować obce dzieci, zasługuje na cześć. Skonstatujmy więc śmiało, że etyka\nrzetelna - to etyka niezależna od filozofii. Czy to paradoks? I tak, i nie. Jeżeli przez filozofię\nrozumieć zespół kilku nauk, pod tą rubryką wyliczanych w katalogach bibliotek\ni wydawnictw - to będzie rzeczywiście paradoks, gdyż etyka właśnie należy do tego zespołu\nobok estetyki, teorii poznania, logiki i in. Jeśli etyka ma być dyscypliną teoretyczną, należącą\ndo składu filozofii, rozumianej jako zespół pewnych dyscyplin - to rzecz jasna, nawoływanie\ndo niezależności etyki od filozofii zawierałoby po prostu sprzeczność. Inaczej jednak układają\nsię stosunki, jeżeli przez filozofię rozumie się systemy światopoglądowe, czyli to, co\npoziom podstawowy\n5\nwypełnia sobą dzieła poświęcone historii filozofii. Etyka, naszym zdaniem w równej mierze\njak lecznictwo lub administracja, nie potrzebuje światopoglądowych uzasadnień.\nJej wskazania pozostają niezmiennikami, wszystko jedno, czy ktoś rozsądny jest materialistą,\nczy idealistą, czy spirytualistą w dziedzinie ogólnej teorii bytu. Co tu jedynie potrzebne, ale\nza to bardzo potrzebne, to obrona przed fantazmatami w uzasadnieniach. Trzeba się opędzać\nod przesądu, skądkolwiek by on pochodził, a więc i od fantastyki pochodzenia filozoficznego,\nświatopoglądowego. Oto przykład. Uporczywie się powtarza od wieków rozumowanie\nzniechęcające, które można nazwać fatalistycznym uzasadnieniem indyferentyzmu. Mówi się\ntak: co się ma stać, to się i tak stanie, czy będę działał tak czy owak, skoro panuje\nprzyczynowość powszechna i wolna wola jest złudzeniem. Ileż tu nieostrożności myślowej,\nile nieporozumień… Wszak po pierwsze, przyczynowość powszechna bynajmniej nie pociąga\nza sobą tego, iż wszystko, co ma zajść w przyszłości, zajdzie niezależnie od tego, co kto\nzrobi. Właśnie czyny tego lub innego człowieka mogą być niezbędne do pewnych spraw\nprzyszłych, właśnie w toku działania przyczynowości powszechnej, podobnie jak do wybuchu\nburzy potrzebne są uprzednie ruchy i zmiany termiczne prądów atmosfery. Przyczynowość\ndziała też i poprzez nas, a nie wyłącznie obok nas lub wbrew nam… Po drugie wolna wola\njest złudzeniem tylko, jeżeli się rozumie wolność woli jako bezprzyczynowość naszych\npostanowień. Ale do uzasadnień etycznych tak rozumiana wolność woli nie jest potrzebna.\nPotrzebna jest wolność w sensie praktycznym, jako możność zrobienia tego, co się zechce,\ni tak, jak się zechce. A taką wolność wszyscy mamy, w ograniczonym zakresie oczywiście\nI nie kłóci się ona bynajmniej z determinizmem, z doktryną o uprzyczynowieniu\npowszechnych zdarzeń. Strzeżmy się więc złudnego, bezzasadnego wywodzenia fatalizmu\nz determinizmu. Zwalczajmy przesąd, który prowadzi do indyferentyzmu w etyce,\ndo doktryny, iż nie ma sensu, a przeto nie warto usiłować zasłużyć sobie na szacunek należny,\nskoro w ogóle nic od nas nie zależy. Można by mnożyć przykłady zamętu, pochodzącego\nz inwazji pomylonej argumentacji światopoglądowej do zagadnień etyki, zagadnień ściśle\nsocjotechnicznych, leżących w dziedzinie stosunków praktycznych ludzi względem\nwspółczynników gromad społecznych.\nŹródło: Tadeusz Kotarbiński, Medytacje o życiu godziwym, Warszawa 1985, s. 155 - 157","answer":"a","answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź\na) Jean-Paul Sartre\nb) Henri Bergson\nKryteria oceniania odpowiedzi\n4\n2 p. - za właściwe dobranie autorów do dwóch cytatów\n1 p. - właściwe dobranie autora do jednego cytatu\nZadania 11-20.\nKorzystanie z informacji\nTworzenie informacji\nWykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego\nanalizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności\ndo rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez\ni argumentacji (II 1); konfrontowanie poglądów z poglądami\ninnych filozofów (II 3); zapisanie w zwięzłej formie\nwyników krytycznej analizy tekstu filozoficznego (III 1)","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu podaj pięć zalet cechujących „człowieka godziwego”.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nPoprawne odpowiedzi\nPięć cech spośród:\nMęstwo, dobroć serca, prawość, godność własna, szlachetność motywacji, uczciwość,\nbezinteresowność, odwaga, poświęcenie, dzielność, człowiek z górnym polotem\n2 p. - za poprawne wskazanie pięciu cech „człowieka godziwego”\n1 p. - za poprawne wskazanie trzech cech „człowieka godziwego”\n0 p. - za poprawne wskazanie dwóch lub mniej cech „człowieka godziwego”","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nNa czym ma polegać niezależność etyki w rozumieniu Tadeusza Kotarbińskiego?\npoziom podstawowy\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n„Etyka niezależna” jest to etyka niezależna od religii i światopoglądu filozoficznego.\n2 p. - za pełne wyjaśnienie pojęcia etyki niezależnej, w którym wystąpią dwa elementy,\nnp. religia i filozofa\n1 p. - za wyjaśnienie niepełne","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nCo to jest indyferentyzm? Wyjaśnij na podstawie tekstu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nPrzykład poprawnej i pełnej odpowiedzi\nIndyferentyzm to pogląd (doktryna, teza) w myśl którego (-ej) nie warto przywiązywać wagi\ndo własnych wyborów (moralnych), ponieważ nic istotnego od nich nie zależy.\n2 p. - za poprawną definicję indyferentyzmu\n1 p. - za poprawną, ale niepełną definicję indyferentyzmu, np. bez podania powodu\nnieprzywiązywania wagi do własnych wyborów","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nZacytuj fragment uzasadniający potrzebę istnienia etyki, nawet przy założeniu\nprzyczynowości powszechnej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nPoprawna odpowiedź\nWłaśnie czyny tego lub innego człowieka mogą być niezbędne do pewnych spraw przyszłych,\nwłaśnie w toku działania przyczynowości powszechnej, podobnie jak do wybuchu burzy\npotrzebne są uprzednie ruchy i zmiany termiczne prądów atmosfery.\n1 p. - za wybór właściwego cytatu\nKryteria oceniania odpowiedzi\n5","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":3,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (3 pkt)\nWyjaśnij, na czym zdaniem autora polega niezależność etyki od filozofii.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-3)\nPoprawna odpowiedź powinna uwzględniać następujące elementy:\n• niezależności od systemów światopoglądowych\n• wskazania etyki pozostają niezmiennikami\n• etyka jest dyscypliną praktyczną w przeciwieństwie do filozofii, która jest dyscypliną\nteoretyczną\n3 p. - za poprawną i pełną odpowiedź składająca się z trzech elementów\n1 p. - za każdy element odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego zdaniem T. Kotarbińskiego potrzebna jest etyka niezależna jako\nsystem alternatywny w stosunku do etyki opartej na przykazaniach religijnych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-2)\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Nie wszyscy ludzie wierzą w istnienie Boga.\n• Normy etyczne, które człowiek wierzący odnajduje w Dekalogu, dla ateisty powinny\nznajdować się w zasadach etyki niezależnej.\n• Ponadreligijny wzorzec „człowieka godziwego”, który będzie bardziej tolerancyjny\nwobec innych poglądów, kultur, narodów, itp.\n• Może wpłynąć na ułatwienie porozumienia, współpracy, łagodzenie konfliktów, pokojowe\nrozstrzyganie sporów (ponieważ zasady moralne istnieją poza religią).\n2 p. - za podanie dwóch uzasadnień\n1 p. - za podanie jednego uzasadnienia","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nCzy według T. Kotarbińskiego etyka niezależna jest narażona na niebezpieczeństwo\nrelatywizmu moralnego? Odpowiedz i zacytuj fragment uzasadniający pogląd autora\ntekstu.\npoziom podstawowy\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nPoprawna odpowiedź\nWedług T. Kotarbińskiego etyka niezależna nie niesie ze sobą niebezpieczeństwa\nrelatywizmu moralnego.\nCytat potwierdzający odpowiedź\nToż przecie nie trzeba odwoływać się do Opatrzności, ani do nieśmiertelności, by uznać\nza słuszne, jeśli się chwali męstwo, dobroć serca, prawość, godność własną, szlachetność\nmotywacji.\n2 p. - za poprawną odpowiedź i właściwy cytat ją potwierdzający\n1 p. - za poprawną odpowiedź lub właściwy cytat ją potwierdzający","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nJaka\npowinna\nbyć,\nzdaniem\nautora,\nrelacja\nmiedzy\netyką\na\nontologią?\nOdpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nPoprawna odpowiedź\nEtyka nie powinna mieć związku z zagadnieniami ontologicznymi.\nPrzykładowe uzasadnienie\nPonieważ wybory etyczne mają wymiar praktyczny i czyny niegodziwe takimi pozostają bez\nwzględu na ogólną strukturę bytu.\n2 p. - za poprawną odpowiedź i właściwe uzasadnienie\n1 p. - za poprawną odpowiedź lub właściwe uzasadnienie","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":5,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (5 pkt)\nPodaj trzy różnice pomiędzy determinizmem etycznym św. Augustyna a koncepcją\nprzyczynowości powszechnej w ujęciu T. Kotarbińskiego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-5)\nPrzykładowe poprawne odpowiedzi\n• Według determinizmu etycznego wybory moralne zależą od łaski Bożej, a według\nkoncepcji przyczynowości powszechnej od wyborów moralnych zależą pewne zdarzenia\nw przyszłości.\n• Według\ndeterminizmu\nwybory\nmoralne\nsą\nskutkami,\nzaś według\nkoncepcji\nKotarbińskiego są przyczynami.\nKryteria oceniania odpowiedzi\n6\n• Według św. Augustyna wybory moralne są następstwami zdarzeń nadprzyrodzonych\n(działania lub niedziałania łaski Bożej), według Kotarbińskiego są przyczynami zdarzeń\nw świecie doczesnym.\n• Łaska Boża jest adresowana każdorazowo do konkretnego człowieka, podczas gdy\ndoczesny skutek wyboru moralnego nie zależy od tego, kto konkretnie dokona wyboru\nmoralnego będącego jego przyczyną.\n• Dla św. Augustyna wolna wola nie jest złudzeniem, natomiast dla Kotarbińskiego\ncałkowicie wolna wola jest złudzeniem.\n5 p. - za podanie trzech różnic między determinizmem etycznym św. Augustyna a koncepcją\nprzyczynowości powszechnej Kotarbińskiego\n3 p. - za podanie dwóch różnic między determinizmem etycznym św. Augustyna a koncepcją\nprzyczynowości powszechnej Kotarbińskiego\n1 p. - za podanie jednej różnicy między determinizmem etycznym św. Augustyna\na koncepcją przyczynowości powszechnej Kotarbińskiego","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nCzym różnią się koncepcje św. Augustyna i T. Kotarbińskiego w kwestii źródeł wyborów\nmoralnych?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\nPrzykład pełnej odpowiedzi\nŚw. Augustyn upatruje źródła wyborów moralnych w ludzkiej wolnej woli i łasce Bożej\n(lub jej braku), podczas gdy T. Kotarbiński wyłącznie w ludzkiej woli.\nPrzykład niepełnej odpowiedzi\nŚw. Augustyn upatruje źródła wyborów moralnych w łasce Bożej (lub jej braku), podczas gdy\nT. Kotarbiński wyłącznie w ludzkiej woli.\n2 p. - za pełną odpowiedź\n1 p. - za niepełną odpowiedź","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":5,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (5 pkt)\nPorównaj główne założenia etyki I. Kanta i T. Kotarbińskiego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-5)\nPodobieństwa\nobaj:\n• próbowali budować etykę w sposób niezależny od założenia o istnieniu Boga\n• uznawali, że etyka wymaga założenia o wolności w sensie możności dokonywania\nwyborów\n• zasady etyki obu filozofów mają charakter ponadczasowy (mogą funkcjonować poza\nkontekstem kulturowym)\nRóżnice\nKant rozwijał etykę w obrębie samego rozumu / etyka intencji.\nKotarbiński rozwijał etykę w obrębie praktyki / etyka czynu.\n5 p. - za wskazanie podobieństw i różnic\n1 p. - za każdy element odpowiedzi (za każde podobieństwo i każdą różnicę)","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nPodaj nazwę dziedziny nauki, której prekursorem w Polsce był T. Kotarbiński.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nPoprawna odpowiedź\nPrakseologia lub metodologia\n1 p. - za podanie nazwy dziedziny nauki, której prekursorem był T. Kotarbiński","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"filozofia-2011-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nPodaj nazwę koncepcji filozoficznej, której twórcą był T. Kotarbiński.\npoziom podstawowy\n8\nBRUDNOPIS\nMFI-Pą_ąP-112\nWYPEŁNIA EGZAMINATOR\nNr\nzad.\nPunkty\n0\n1\n2\n3\n4\n5\n1\n2\n3\n4\n5\n6\n7\n8\n9\n10\n11\n12\n13\n14\n15\n16\n17\n18\n19\n20\n21\n22\n23\nPESEL\nWYPEŁNIA ZDAJĄCY\nSUMA\nPUNKTÓW\nD\nJ\n0\n0\n1\n1\n2\n2\n3\n3\n4\n4\n5\n5\n6\n6\n7\n7\n8\n8\n9\n9\nMiejsce na naklejkę\nz nr PESEL\nKOD EGZAMINATORA\nCzytelny podpis egzaminatora\nKOD ZDAJĄCEGO","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nPoprawna odpowiedź\nreizm lub fizykalizm\n1 p. - za podanie koncepcji filozoficznej, której twórcą był Kotarbiński","solution":null,"image":"img/filozofia-2011-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2011 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"}]}