{"paper":{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":25,"source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":3,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (3 pkt)\nPodaj stanowiska filozoficzne przeciwstawne do wyrażonych w poniższych zdaniach,\nzgodnie z przykładem.\nWszyscy ludzie są równi.\nelitaryzm\na) Istnieją stwierdzenia pewne.\nb) Istnieje prawda bezwzględna.\nc) Spór o istnienie Boga jest rozstrzygalny.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 1. (0-3)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez\n(I 1)\nPoprawna odpowiedź:\na) sceptycyzm\nb) relatywizm\nc) agnostycyzm\n3 p. - za trzy poprawne odpowiedzi\n1 p. - za każdą poprawną odpowiedź\n0 p. - za wszystkie odpowiedzi niepoprawne lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nDo każdego z poniższych cytatów przyporządkuj jego autora, wybierając nazwisko\nz podanej listy filozofów.\nArystoteles, Kant, Kartezjusz, Hume, Epikur, św. Tomasz, Hegel, Sartre, Nietzsche\na) Przyjemność jest początkiem i celem życia szczęśliwego. Ona to bowiem, według nas,\nstanowi pierwsze i przyrodzone dobro oraz punkt wyjścia wszelkiego wyboru i unikania.\nb) Dzielność etyczna jest trwałą dyspozycją do pewnego rodzaju postanowień, polegającą\nna zachowaniu średniej miary, którą określa rozum.\nc) Jesteśmy sami, nikt nas nie usprawiedliwi. To chciałbym wyrazić mówiąc, że człowiek\nskazany jest na wolność.\nd) Patrzcie na tych dobrych i sprawiedliwych! Kogóż oni najbardziej nienawidzą? Tego, kto\nkruszy tablice ich wartości, tego burzyciela, tego niszczyciela - ten jednak jest ich twórcą.\nPoziom podstawowy\n3","answer":"a","answer_text":"Zadanie 2. (0-4)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź:\na) Epikur\nb) Arystoteles\nc) Sartre\nd) Nietzsche\n4 pkt - za wszystkie poprawne odpowiedzi\n1 pkt - za każdą poprawną odpowiedź\n0 pkt - za wszystkie odpowiedzi niepoprawne lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":3,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (3 pkt)\nPodaj autora koncepcji Złotego Środka i sformułuj dwie tezy zgodne z tą koncepcją\netyki.\nAutor:\nTezy:\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-3)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPrzykład poprawnej odpowiedź:\nAutor: Arystoteles\nTezy, np.\n1. Aby osiągnąć szczęście, ludzie powinni działać z umiarem.\n2. Działanie powinno być zgodne z zaletą etyczną i mądrością praktyczną.\n3 p. - za wskazanie autora koncepcji Złotego Środka i za właściwe sformułowanie dwóch tez,\nczyli za poprawne wykonanie trzech elementów odpowiedzi\n2 p. - za poprawne wykonanie dwóch elementów odpowiedzi\n1 p. - za poprawne wykonanie jednego elementu odpowiedzi\n0 p. - za niepoprawną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":3,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (3 pkt)\nZaznacz właściwą odpowiedź.\nTeizm to\na) stanowisko filozoficzne odwołujące się do rozumu boskiego jako źródła wiedzy lub\nuzasadnienia.\nb) stanowisko filozoficzne, zgodnie z którym przyjmuje się istnienie Boga.\nc) teoria, zgodnie z którą Bóg nie interesuje się i nie ingeruje w życie ludzi.\nd) pogląd, zgodnie z którym istnienie świata jest nadrzędnym celem kreacji Boga.\nSceptycyzm to\na) stanowisko filozoficzne, zgodnie z którym nie istnieją żadne reguły logiczne wnioskowań.\nb) stanowisko filozoficzne, zgodnie z którym neguje się istnienie prawdy.\nc) pogląd podkreślający znaczenie kontekstu danego problemu.\nd) pogląd podważający wiarygodność ludzkiego poznania.\nDeterminizm to\na) pogląd w ontologii i filozofii przyrody, zgodnie z którym w świecie występuje element\nchaosu.\nb) pogląd, według którego ontologia jest ukształtowana przez normy moralne.\nc) pogląd ontologiczny, który głosi, że wszystko, co się wydarza, ma swoją przyczynę.\nd) pogląd negujący istnienie duszy.\nPoziom podstawowy\n4","answer":"b","answer_text":"Zadanie 4. (0-3)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez\n(I 1)\nPoprawna odpowiedź: b), d), c)\n3 p. - za trzy poprawne odpowiedzi\n2 p. - za dwie poprawne odpowiedzi\n1 p. - za jedną poprawną odpowiedź\n0 p. - za wszystkie niepoprawne odpowiedzi lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nZgodnie z Arystotelesowską koncepcją definicji (rodzaj najbliższy i różnica gatunkowa)\nsformułuj definicję poniższego pojęcia.\nmarynarz","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź:\nnp. Marynarz to żołnierz służący na okręcie.\n1 p. - za podanie właściwe sformułowanie definicji (zgodnie z Arystotelesowską koncepcją)\n0 p. - za niewłaściwe sformułowanie definicji lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nW poniższym fragmencie tekstu Kazimierza Ajdukiewicza uzupełnij luki, dobierając\nodpowiednie słowa spośród podanych: subiektywnie, obiektywnie, intersubiektywnie.\n(Uwaga: może być wymagane użycie danego wyrazu więcej niż raz.)\nDo tytułu poznania naukowego rościć sobie może pretensje tylko takie twierdzenie, o którego\nsłuszności lub niesłuszności może się w zasadzie przekonać każdy, jeśli się tylko znajdzie\nw odpowiednich warunkach zewnętrznych. Słowem, poznanie naukowe jest poznaniem\na) komunikowalnym i b)\nkontrolowalnym.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź:\na) intersubiektywnie komunikowalnym\nb) intersubiektywnie kontrolowalnym\n2 p. - za dwie poprawne odpowiedzi\n1 p. - za jedną poprawną odpowiedź\n0 p. - za niepoprawne odpowiedzi lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nPodanym niżej kierunkom i szkołom filozoficznym przyporządkuj po jednym\nz myślicieli.\nRoman Ingarden, John S. Mill, Ludwig Wittgenstein, Albert Camus, Karol Wojtyła\na) personalizm\nb) fenomenologia\nc) utylitaryzm\nd) egzystencjalizm","answer":"a","answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź:\na) Karol Wojtyła\nb) Roman Ingarden\nc) John S. Mill\nd) Albert Camus\n2 p. - za cztery poprawne odpowiedzi\n1 p. - za dwie lub trzy poprawne odpowiedzi\n0 p. - za jedną poprawną odpowiedź lub wszystkie niepoprawne odpowiedzi, lub za brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n4","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":3,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (3 pkt)\nKtóre spośród podanych niżej stanowisk mają charakter naturalistyczny (N), a które\nantynaturalistyczny (A). Wpisz właściwą literę w wyznaczone miejsce.\na) Człowieka nie można zdefiniować dlatego, że jest on pierwotnie niczym. Będzie on\nczymś dopiero później i to będzie takim, jakim się uczyni. [ ] Człowiek jest przede\nwszystkim projektem przeżywanym subiektywnie, miast być pianą, pleśnią czy\nkalafiorem. Przed tym projektem nic nie istniało uprzednio, nic nie istniało w sferze\npoznawalności. Człowiek przede wszystkim będzie tym, co stanowi realizację jego woli.\nPoziom podstawowy\n5\nb) Można być maszyną, a zarazem czuć, myśleć, odróżniać dobro od zła równie jak barwę\nniebieską od żółtej - innymi słowy, posiadać wrodzoną inteligencję wraz z jej\nnieomylnym poczuciem moralnym, pozostając jednocześnie tylko zwierzęciem.\nc) Podstawową cechą filozofii pozytywnej jest uznanie wszystkich zjawisk za coś,\nco podlega niezmiennym prawom przyrody.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 8. (0-3)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez\n(I 1)\nPoprawna odpowiedź:\na) A\nb) N\nc) N\n3 p. - za poprawne rozpoznanie charakteru trzech wypowiedzi\n2 p. - za poprawne rozpoznanie charakteru dwóch wypowiedzi\n1 p. - za poprawne rozpoznanie charakteru jednej wypowiedzi\n0 p. - za odpowiedzi niepoprawne lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nPodaj różnicę między kosmologicznymi a ontologicznymi dowodami (argumentami)\nna istnienie Boga.\nCZĘŚĆ II - Analiza krytyczna tekstu filozoficznego (30 punktów)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenia.\nJózef Maria Bocheński, Ku filozoficznemu myśleniu\nCo to znaczy, gdy mówimy, że jakieś zdanie, czy jakiś sąd, jest prawdziwy - albo, że jakiś\nczłowiek jest prawdziwym przyjacielem? Łatwo pojąć, co mamy tutaj na myśli: sądzimy, że\ncoś jest prawdziwe, jeżeli się zgadza.\nNietrudno zauważyć, że ta zgodność może występować, że tak powiem, w dwu\nkierunkach. Po pierwsze tak, że jakaś rzecz odpowiada jakiejś idei - to na przykład ma\nmiejsce, kiedy mówimy: ten metal jest prawdziwym złotem, albo: ten człowiek jest\nprawdziwym bohaterem. Wtedy rzecz odpowiada idei. Ten rodzaj prawdziwości i prawdy\nfilozofowie zwykli byli czasami nazywać „ontologicznym” - chodzi o tak zwaną prawdę\nontologiczną. I odwrotnie: myśl, sąd, zdanie i tak dalej nazywa się prawdziwymi wtedy, gdy\nodpowiadają danej rzeczy. Ten drugi rodzaj prawdy nazywają filozofowie „prawdą logiczną”.\nCzym jest prawda logiczna, zrozumiemy najlepiej na konkretnym przykładzie. Weźmy\nzdanie: „Dzisiaj słońce świeci”. To zdanie, a więc także odpowiadająca mu myśl, jest\nprawdziwe dokładnie wtedy, kiedy dzisiaj słońce rzeczywiście świeci. To jest chyba jasne\ni oczywiste. A jednak sprawa wcale nie jest tak prosta, jak zrazu można by było sądzić.\nStajemy tu bowiem przed dwiema wielkimi i trudnymi trudnościami.\nPoziom podstawowy\n6\nPierwszą można sformułować następująco: skoro zdanie jest dokładnie wtedy prawdziwe,\ngdy jest tak, jak ono orzeka, to musi być zawsze bezwarunkowo prawdziwe albo fałszywe,\ncałkiem niezależnie od tego, kto je wypowiada i kiedy się je wypowiada. Innymi słowy, skoro\njakieś zdanie jest prawdziwe, to jest ono prawdziwe bezwzględnie dla wszystkich ludzi i dla\nwszystkich czasów.\nAle przeciwko temu rodzą się różne zastrzeżenia. Są one niekiedy tak poważne,\nże niejeden filozof a także i nie-filozof zwykł twierdzić, iż prawda jest względna,\nuwarunkowana, zmienna i tak dalej. Jakie dowody za tym przemawiają?\nNiektóre są powierzchowne i łatwo je zbić. Wysuwa się jednak i poważniejsze\nzastrzeżenia przeciw bezwarunkowości prawdy. Wbrew powszechnemu mniemaniu\no istnieniu tylko jednej geometrii, mamy ich kilka, a mianowicie, obok Euklidesowej, której\nnaucza się w szkołach, są jeszcze geometrie Riemanna, Łobaczewskiego i inne. Jest przy tym\ntak, że pewne twierdzenia prawdziwe w jednej z nich, są fałszywe w innych. Stąd, jeśli\nspytamy współczesnego geometrę, czy jakieś twierdzenie jest prawdziwe, czy fałszywe,\nto musi on najpierw zapytać: w jakim systemie. Twierdzenia geometryczne są zatem\nw wysokim stopniu względne, zależne od systemu.\nPrzyjmijmy wszakże, że tak jest, jak ci znawcy twierdzą, ale wówczas powstaje\nnatychmiast pytanie, co skłania nas do wyboru takiego, a nie innego systemu? Przecież nie\nmoże to być zwykła samowola. Fizyk - na przykład Einstein - nie dlatego wybrał określoną\ngeometrię, że sprawiało mu to przyjemność, miał po temu poważne powody. Jakie powody?\nTu pojawia się odpowiedź o wielkim znaczeniu filozoficznym. Naukowiec i w ogóle człowiek\nmówi, uznaje jakieś twierdzenie czy jakiś system za prawdziwy nie dlatego, że są one zgodne\nz rzeczywistością, lecz dlatego, że to jest mu przydatne. Na przykład fizyk wybiera jedną\nz nie-Euklidesowych geometrii nie dlatego, że ona się zgadza z rzeczywistością, ale dlatego,\nże jest dlań pożyteczna, że za jej pomocą łatwiej, lepiej, a może w ogóle jedynie za jej\npomocą może stworzyć swą teorię i wyjaśniać rzeczywistość.\nTyle odnośnie do pierwszego pytania. Zajmijmy się teraz drugim: czym jest to, z czym\ndane zdanie musi się zgadzać, jeżeli ma być prawdziwe? Zdawałoby się, że sprawa jest jasna;\naby zdanie było prawdziwe, musi pokrywać się z odnośnym stanem rzeczy, a mianowicie\nrzeczy, które znajdują się poza nami. Ale tu natrafiamy na trudność. Weźmy dla przykładu\nzdanie: „Ta róża jest czerwona”. Jeżeli będziemy twierdzili, że jest ono prawdziwe dokładnie\nwtedy, kiedy róża jest rzeczywiście czerwona, to dowiemy się, że w świecie zewnętrznym\nw ogóle nie ma czerwieni, bo wszystkie barwy powstają dopiero w naszych organach\npostrzegania - w wyniku działania fal świetlnych na nasze oczy. A więc zdanie nie może być\nprawdziwe, gdy odpowiada zewnętrznemu stanowi rzeczy - bo takiego stanu w ogóle nie ma.\nCzemu więc musi odpowiadać, aby można je było uznać za prawdziwe?\nTakie i tym podobne wątpliwości skłoniły wielu współczesnych myślicieli do uznania\nfilozoficznego poglądu zwanego „teoriopoznawczym idealizmem”. Według tego poglądu\nistnieją wprawdzie i rzeczy, i bezwarunkowe prawdy, ale to wszystko nie jest na zewnątrz,\nlecz, w takim czy innym znaczeniu tego słowa, w nas, w naszym myśleniu.\nWspółcześni filozofowie w większości nie są jednak idealistami. Przeciw takiemu ujęciu\nprawdy i poznania opowiadają się na ogół w trakcie dociekań tego, czym właściwie jest\nludzkie poznanie.\nŹródło: J.M. Bocheński, Ku filozoficznemu myśleniu, Warszawa 1986, s. 28-33.\nPoziom podstawowy\n7\nZadania do tekstu","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź:\nnp. Dowody kosmologiczne wywodzą się z przesłanek odnajdywanych w przyrodzie,\nnatomiast dowody ontologiczne z przesłanek obecnych w naszej jaźni (umyśle, duszy).\n1 p. - za poprawną odpowiedź\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n5\nCzęść II (30 punktów)\nZadania 10-25\nKorzystanie z informacji\nTworzenie informacji\nWykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego\nanalizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności\ndo rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez\ni argumentacji (II 1); konfrontowanie poglądów z poglądami\ninnych filozofów (II 3); zapisanie w zwięzłej formie\nwyników krytycznej analizy tekstu filozoficznego (III 1)","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nWyjaśnij, na czym polegają różnice między prawdą w znaczeniu ontologicznym\na prawdą w znaczeniu logicznym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nPoprawna odpowiedź:\n1. Prawdziwa w sensie ontologicznym jest rzecz, natomiast w sensie logicznym, prawdziwa\njest myśl (zdanie, sąd).\n2. Prawda ontologiczna polega na zgodności rzeczy ze słowem (myślą, ideą), natomiast\nprawda logiczna polega na zgodności słowa (myśli, idei) z rzeczą (ze stanem rzeczy).\n2 p. - za wskazanie dwóch różnic miedzy prawdą w znaczeniu ontologicznym a prawdą\nw znaczeniu logicznym\n1 p. - za wskazanie jednej różnicy miedzy prawdą w znaczeniu ontologicznym a prawdą\nw znaczeniu logicznym\n0 p. - za niepoprawną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":4,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (4 pkt)\nUtwórz własne przykłady 2 zdań, które wyrażają prawdę w znaczeniu ontologicznym,\ni własne przykłady 2 zdań, które wyrażają prawdę w znaczeniu logicznym.\na) zdania wyrażające prawdę w znaczeniu ontologicznym:\nb) zdania wyrażające prawdę w znaczeniu logicznym:\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-4)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\na) Tomek jest prawdziwym sportowcem. Ten banknot jest prawdziwy, itd. (dowolny przykład,\nw którym prawdziwość dotyczy przedmiotu, rzeczy, osoby, zjawiska, a nie zdania).\nb) Ta róża jest zielona. Stolicą Japonii jest Tokio.\n4 p. - za właściwe sformułowanie dwóch własnych przykładów prawdy w znaczeniu\nontologicznym i dwóch własnych przykładów prawdy w znaczeniu logicznym\n1 p. - za każdy właściwie sformułowany przykład\n0 p. - za niepoprawne odpowiedzi lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nCzym jest czerwień róży, o której pisze Bocheński w tekście, dla wymienionych niżej\nfilozofów?\na) Platona\nb) Hume’a","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\na) Dla Platona czerwień jest ideą, w której róża uczestniczy.\nb) Dla Hume’a czerwień jest jedną z impresji, których wiązka tworzy różę.\n2 p. - za dwie poprawne odpowiedzi\n1 p. - za jedną poprawną odpowiedź\n0 p. - za niepoprawne odpowiedzi lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nDo jakiej dziedziny filozoficznych rozważań należy powyższy tekst?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\nTekst podejmuje problemy z zakresu epistemologii (teorii poznania / logiki)\n1 p. - za odpowiedź poprawną\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n6","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nDo której definicji prawdy autor nawiązuje w pierwszym akapicie tekstu?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\nAutor w pierwszym akapicie nawiązuje do klasycznej definicji prawdy.\n1 pkt - za poprawną odpowiedź\n0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nNazwij pogląd wyrażający się w zdaniu: „Prawda jest względna, uwarunkowana,\nzmienna”.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nPoprawna odpowiedź:\nrelatywizm (relatywizm poznawczy / relatywizm teoriopoznawczy)\n1 p. - za odpowiedź poprawną\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nKtóry z filozofów starożytnych reprezentował pogląd wyrażający się w zdaniu: „Prawda\njest względna, uwarunkowana, zmienna.”?\nPoziom podstawowy\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi: Protagoras\n1 p. - za poprawną odpowiedź\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nPodaj po jednym nazwisku filozofa starożytnego i nowożytnego, którzy głosili, że\nprawda jest jedna dla wszystkich (niezmienna i bezwzględna)?\na) filozof starożytny:\nb) filozof nowożytny:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\na) Sokrates\nb) Hegel\n2 p. - za dwie poprawne odpowiedzi\n1 p. - za jedną poprawną odpowiedź\n0 p. - za odpowiedzi niepoprawne lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nJak się nazywa stanowisko głoszące, że prawda jest jedna dla wszystkich, niezmienna\ni bezwzględna?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nPoprawna odpowiedź: absolutyzm (idealizm / obiektywizm)\n1 p. - za podanie nazwy stanowiska\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":3,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (3 pkt)\nA. W jaki sposób odpowiada autor na pytanie, co skłania uczonych do wybrania tego,\na nie innego systemu wiedzy?\nB. Jak nazywa się takie kryterium wyboru?\nC. Kto reprezentował ten kierunek myślenia?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-3)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\na) Wybierając system wiedzy, uczony kieruje się przydatnością (pożytkiem) systemu\nwiedzy.\nb) Kryterium pragmatyczne.\nc) Przedstawicielem kierunku jest William James.\n3 p. - za trzy poprawne odpowiedzi\n2 p. - za dwie poprawne odpowiedzi\n1 p. - za jedną poprawną odpowiedź\n0 p. - za odpowiedzi niepoprawne lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n7","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nZ poniższej listy wybierz dwóch filozofów, których można określić „teoriopoznawczymi\nidealistami”.\nEdmund Husserl, św. Tomasz z Akwinu, Arystoteles, Immanuel Kant, Karol Wojtyła,\nTadeusz Kotarbiński, Martin Heidegger","answer":"a","answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\nPoprawna odpowiedź:\na) Edmund Husserl\nb) Immanuel Kant\n2 p. - za wskazanie dwóch właściwych filozofów\n1 p. - za wskazanie jednego właściwego filozofa\n0 p. - za niepoprawne odpowiedzi lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":3,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (3 pkt)\nPodkreśl te z niżej wymienionych kierunków i poglądów filozoficznych, które stoją\nw sprzeczności z założeniami idealizmu teoriopoznawczego, tak jak przedstawił to\nstanowisko autor tekstu.\na) fenomenologia\nb) marksizm\nc) materializm\nd) neotomizm\nPoziom podstawowy\n10","answer":"b","answer_text":"Zadanie 21. (0-3)\nPoprawna odpowiedź: b) c) d)\n3 p. - za wskazanie trzech właściwych kierunków\n2 p. - za wskazanie dwóch właściwych kierunków\n1 p. - za wskazanie jednego właściwego kierunku\n0 p. - za niepoprawne odpowiedzi lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nWyjaśnij, co głoszą zwolennicy stanowiska przeciwnego wobec teoriopoznawczego\nidealizmu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nZdaniem zwolenników idealizmu teoriopoznawczego przedmioty ludzkiego poznania istnieją\nniezależnie od postrzegających ich podmiotów (ludzi).\n1 p. - za poprawną odpowiedź\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nJak się nazywa stanowisko głoszące, że rzeczy istnieją w sposób niezależny od umysłu?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nPoprawna odpowiedź: realizm (realizm poznawczy / realizm)\n1 p. - za poprawną odpowiedź\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nA. Który z filozofów, rozważając możliwość, że świat zewnętrzny jest tylko iluzją,\nposługiwał się do tego celu metaforą złośliwego demona?\nB. Podaj tytuł dzieła, w którym tę myśl sformułowano.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\nPoprawna odpowiedź:\na) Kartezjusz (Rene Descartes)\nb) Medytacje o filozofii pierwszej\n2 p. - za dwie poprawne odpowiedzi\n1 p. - za jedną poprawną odpowiedź\n0 p. - za odpowiedzi niepoprawne lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"filozofia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":3,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (3 pkt)\nZaznacz symbolem „I” te z poniższych cytatów, które wyrażają stanowisko idealizmu\nteoriopoznawczego.\na) Dla tego też wszystko, co nam mówią badacze o absolutnym istnieniu rzeczy\nniemyślących, z pominięciem wszelkiego stosunku do istoty spostrzegającej, zdaje mi się\nrzeczą zgoła nie do zrozumienia. Ich esse jest to percipi (istnieć jest to być\nspostrzeganym). Niepodobna, ażeby one miały byt poza umysłami, czyli myślącymi,\nspostrzegającymi je istotami.\nb) Jeżeli oglądanie przedmiotów musiałoby się stosować do ich własności, to nie rozumiem,\njak można by o nich cokolwiek wiedzieć a priori, jeżeli natomiast przedmiot jako obiekt\nzmysłów stosuje się do własności naszej zdolności oglądania, to mogę sobie całkiem\ndobrze przedstawić tę możliwość.\nc) Świat doświadczany w tym posługującym się refleksją życiu przejawia mi się w dalszym\nciągu jak poprzednio, z tą tylko różnicą, że jako podmiot filozoficznej refleksji nie\npodzielam już i nie uznaję zawartego w doświadczeniu naturalnym przeświadczenia\no jego istnieniu.\nPoziom podstawowy\n11\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-3)\nPoprawna odpowiedź:\nWszystkie cytaty wyrażają stanowisko idealizmu teoriopoznawczego.\n3 p. - za właściwe rozpoznanie trzech cytatów\n2 p. - za właściwe rozpoznanie dwóch cytatów\n1 p. - za właściwe rozpoznanie jednego cytatu\n0 p. - za niepoprawne odpowiedzi lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/filozofia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"}]}