{"paper":{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona-odpowiedzi/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":22,"source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-2)\nOceń, czy treść podanych w tabeli zdań wyraża przekonania autora zawarte w tekście\nźródłowym. Zaznacz T, jeśli treść zdania wyraża któreś z tych przekonań, albo N - jeśli\nnie wyraża żadnego z nich.\n1. Warunkiem wystarczającym poznania naukowego jest to, że wyrażona\nw nim myśl jest prawdziwa i daje się efektywnie zakomunikować innym.\nT\nN\n2. Racjonalizm był składnikiem ideologii.\nT\nN\n3. Irracjonaliści odmawiają poznaniu racjonalnemu jakiejkolwiek wartości.\nT\nN","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje szkołę lwowsko-\n-warszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli ([…] Kazimierz\nAjdukiewicz […]);\n3) analizuje fragment jednego\nz następujących tekstów: […] Zagadnienia\ni kierunki filozofii Kazimierza Ajdukiewicza\n[…].\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n3. Wybrane spory epistemologiczne.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory:\n2) o rolę rozumu w poznaniu (racjonalizm -\nirracjonalizm).\nZasady oceniania\n2 pkt - zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi.\n1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. N\n2. T\n3. N\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla\negzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nDokończ poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź A, B albo C i jej rozwinięcie 1., 2., albo 3.\nRozważania podejmowane w tekście źródłowym mają charakter\nA.\nepistemologiczny\ni wpisują się\nw spór\n1.\no naturę prawdy.\nB.\nontologiczny\n2.\no uniwersalia lub powszechniki.\nC.\nmetafizyczny\n3.\no rolę rozumu w poznaniu.\n2.\n0-1\n1.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje szkołę lwowsko-\n-warszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli ([…] Kazimierz\nAjdukiewicz […]);\n3) analizuje fragment jednego\nz następujących tekstów: […] Zagadnienia\ni kierunki filozofii Kazimierza Ajdukiewicza\n[…].\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n1. Dyscypliny filozofii. Zdający wymienia\nnastępujące dyscypliny filozofii oraz określa\nprzedmioty ich badań:\n1) dyscypliny podstawowe (ogólniejsze) -\nteoria bytu (ontologia, metafizyka), teoria\npoznania (epistemologia) […];\n3. Wybrane spory epistemologiczne.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory:\n2) o rolę rozumu w poznaniu (racjonalizm -\nirracjonalizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA 3","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-2)\nKazimierz Ajdukiewicz, prezentując sposób objaśniania racjonalizmu typowy dla jego\nczasów, uznaje takie objaśnienie za niezadowalające. Podaj dwie różne racje, które\nautor tekstu źródłowego formułuje na rzecz tezy, że typowy sposób\ncharakteryzowania racjonalizmu jest niezadowalający.\nRacja pierwsza:\nRacja druga:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje szkołę lwowsko-\n-warszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli ([…] Kazimierz\nAjdukiewicz […]);\n3) analizuje fragment jednego\nz następujących tekstów: […] Zagadnienia\ni kierunki filozofii Kazimierza Ajdukiewicza\n[…].\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n3. Wybrane spory epistemologiczne.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory:\n2) o rolę rozumu w poznaniu (racjonalizm -\nirracjonalizm).\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie dwóch poprawnych racji.\n1 pkt - podanie jednej poprawnej racji.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRacja pierwsza: Ponieważ sformułowania służące do objaśniania racjonalizmu mogą łatwo\nstać się źródłem nieporozumień.\nRacja druga: Teza racjonalizmu nie została sformułowana wyraźnie, a tymczasem - według\nK. Ajdukiewicza - właśnie wyraźne i jasne tezy są charakterystyczne dla racjonalizmu.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nZapoznaj się z poniższym rozumowaniem.\nRozumowanie:\nPrzesłanka pierwsza: Gdy odczuwam jakiś ból, to jest on mi dany we wszelkich jego\nodcieniach.\nPrzesłanka druga: Za pomocą słów potrafię przekazać innym doświadczenie własnego bólu\nwe wszelkich jego odcieniach.\nWniosek: Nie potrafię w sposób w pełni racjonalny przekazać innym wiedzy na temat\ndoświadczania własnego bólu we wszelkich jego odcieniach.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"4.1","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-2)\nUzupełnij tabelę. W każdym wierszu tabeli zaznacz T (tak) lub N (nie), w zależności od\ntego, czy poszczególne zdania współtworzące rozumowanie są zgodne z treścią\nprzytoczonego fragmentu tekstu źródłowego.\nZdanie\nOcena zgodności z tekstem źródłowym\nPrzesłanka pierwsza\nT\nN\nPrzesłanka druga\nT\nN\nWniosek\nT\nN\n4.1.\n0-1-2\n3.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nI. Kultura logiczna.\n2. Logiczne wady wypowiedzi: sprzeczność\nwewnętrzna, nieostrość, wieloznaczność\ni chwiejność składniowa. Zdający:\n2) odróżnia wyrażenia sprzeczne\nwewnętrznie od wyrażeń fałszywych\ni nonsensownych;\n5. Uzasadnianie pośrednie: wnioskowanie\n(rozumowanie) niezawodne (oparte na\nwynikaniu logicznym lub definicyjnym)\ni zawodne, wybrane schematy (reguły)\nwnioskowań. Zdający:\n1) odróżnia w rozumowaniu przesłanki od\nwniosku oraz formułuje przesłanki pominięte\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nw entymemacie;\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n3) analizuje fragment jednego\nz następujących tekstów: […] Zagadnienia\ni kierunki filozofii Kazimierza Ajdukiewicza\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne zaznaczenie trzech odpowiedzi.\n1 pkt - poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZdanie\nOcena zgodności z tekstem źródłowym\nPrzesłanka pierwsza\nT\nPrzesłanka druga\nN\nWniosek\nT","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"4.2","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-2)\nWyjaśnij, na czym polega poprawność materialna i formalna rozumowania,\na następnie rozstrzygnij, czy przedstawione rozumowanie jest niezawodne. Uzasadnij\nswoją odpowiedź, wskazując zarazem, którego aspektu poprawności (poprawność\nmaterialna lub formalna) dotyczy Twoje rozstrzygnięcie.\nWyjaśnienie:\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n\\ ,,,,,,,,,,,\n4.2.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVII. Posługiwanie się podstawowymi\nkategoriami logiki i dbanie o kulturę\nlogiczną wypowiedzi.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nI. Kultura logiczna\n5. Uzasadnianie pośrednie: wnioskowanie\n(rozumowanie) niezawodne (oparte na\nwynikaniu logicznym lub definicyjnym)\ni zawodne, wybrane schematy (reguły)\nwnioskowań. Zdający:\n1) odróżnia w rozumowaniu przesłanki od\nwniosku oraz formułuje przesłanki pominięte\nw entymemacie;\n2) rozstrzyga, czy dane zdanie wynika\nlogicznie lub definicyjnie z innego zdania lub\nzbioru zdań.\n6. Błędy w rozumowaniach: błąd materialny\ni formalny, błędne koło w rozumowaniu,\nekwiwokacja. Zdający:\n1) ocenia dane rozumowanie pod względem\nmaterialnym i formalnym, wskazując powody\nswojej oceny.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n3) analizuje fragment jednego\nz następujących tekstów: […] Zagadnienia\ni kierunki filozofii Kazimierza Ajdukiewicza\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wyjaśnienie, na czym polega poprawność materialna i formalna\nrozumowania oraz właściwe rozstrzygnięcie wraz z poprawnym uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie, na czym polega poprawność materialna i formalna\nrozumowania oraz właściwe rozstrzygnięcie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWyjaśnienie: Rozumowanie jest poprawne materialnie wówczas, gdy jego przesłanki są\nzdaniami prawdziwymi (lub poprawnie uzasadnionymi), a poprawne formalnie wówczas, gdy\nmiędzy przesłankami a wnioskiem zachodzi stosowny związek logiczny - w przypadku\nrozumowań niezawodnych związek wynikania logicznego.\nRozstrzygnięcie: Rozumowanie nie jest niezawodne (rozumowanie jest zawodne).\nUzasadnienie: W przedstawionym rozumowaniu wniosek nie wynika logicznie z przesłanek.\nRozstrzygnięcie tego, czy wniosek wynika logiczne z przesłanek, dotyczy oceny\nrozumowania w jego aspekcie formalnym (poprawności formalnej).","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-2)\nKazimierz Ajdukiewicz w swoim tekście wskazuje na dwa warunki konieczne poznania\nracjonalnego. Podaj nazwy tych warunków, a następnie rozstrzygnij, czy poniższa\nwypowiedź jest wypowiedzią racjonalną. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się\ndo Ajdukiewiczowskiego rozumienia racjonalności.\nWypowiedź\nSymetryczność skali, przeciwzwrotność, niedyskursywny patetyczny charakter ekspansji -\noto wymiary, które każą nam opuścić logikę zasady wyłączonego środka, a dla nas\nwystarczają do porzucenia przy tym ontologii binarnej, wspomnianej powyżej. Układ\nmachinicystyczny swymi licznymi elementami rozrywa własną konsystencję, wykraczając\npoza progi ontologiczne, nielinearne progi bezzwrotności, progi ontogenetyczne oraz twórcze\nautopoiesis.\nF. Guattari, Chaosmose, Paryż 1992.\nNazwy warunków:\n1\n2\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n5.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nI. Kultura logiczna.\n2. Logiczne wady wypowiedzi: sprzeczność\nwewnętrzna, nieostrość, wieloznaczność\ni chwiejność składniowa. Zdający:\n1) ustala, co sprawia, że w określonym\nwyrażeniu mamy do czynienia ze\nsprzecznością wewnętrzną;\n2) odróżnia wyrażenia sprzeczne\nwewnętrznie od wyrażeń fałszywych\ni nonsensownych;\n3) wyjaśnia, czym są wyrażenia nieostre\ni podaje ich przykłady.\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie poprawnych nazw dwóch warunków oraz właściwe rozstrzygnięcie wraz\nz poprawnym uzasadnieniem.\n1 pkt - podanie poprawnych nazw dwóch warunków oraz właściwe rozstrzygnięcie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwy warunków:\n1) intersubiektywna komunikowalność\n2) intersubiektywna sprawdzalność (kontrolowalność)\nRozstrzygnięcie: Przedstawiona wypowiedź nie jest wypowiedzią racjonalną (w rozumieniu\nK. Ajdukiewicza).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe uzasadnienia:\n- Przywołana wypowiedź nie jest intersubiektywnie komunikowalna. Wypowiedź zawiera\ncały szereg wyrażeń mętnych, co przekłada się na brak pewności, co do rozumienia\nsensów poszczególnych nazw i zdań.\n- Przywołana wypowiedź nie pozwala jej odbiorcy zweryfikować prawdziwości (słuszności)\nzawartych w niej tez (w tym sensie wypowiedź ta nie spełnia warunku intersubiektywnej\nsprawdzalności (kontrolowalności).\nUwaga: Można twierdzić, że przywołana odpowiedź nie jest ani intersubiektywnie\nkomunikowalna, ani intersubiektywnie sprawdzalna. Wystarczy, że w uzasadnieniu zdający\nodniesie się do jednego z dwóch warunków racjonalności.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"6","points":3,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-3)\nNa podstawie treści przytoczonego fragmentu tekstu Kazimierza Ajdukiewicza\ni wiedzy własnej przywołaj jedno ze sformułowań tezy racjonalistycznej oraz\nprzedstaw dwie różne racje przemawiające na jej rzecz. Następnie zaprezentuj\ndowolny zarzut wobec zaprezentowanej tezy lub którejś z przywołanych racji.\nTeza:\nRacja pierwsza:\nRacja druga:\nZarzut:\n6.\n0-1-\n2-3\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nI. Kultura logiczna.\n5. Uzasadnianie pośrednie: wnioskowanie\n(rozumowanie) niezawodne (oparte na\nwynikaniu logicznym lub definicyjnym)\ni zawodne, wybrane schematy (reguły)\nwnioskowań. Zdający:\n1) odróżnia w rozumowaniu przesłanki od\nwniosku oraz formułuje przesłanki pominięte\nw entymemacie.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n3) analizuje fragment jednego\nz następujących tekstów: […] Zagadnienia\ni kierunki filozofii Kazimierza Ajdukiewicza\n[…].\nZasady oceniania\n3 pkt - przedstawienie poprawnej tezy, dwóch zasadnych racji na jej rzecz oraz przywołanie\nzasadnego zarzutu.\n2 pkt - przedstawienie poprawnej tezy i dwóch zasadnych racji na jej rzecz\nALBO\nprzedstawienie poprawnej tezy i zasadnego wobec niej zarzutu.\n1 pkt - przedstawienie poprawnej tezy.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTeza: Wartość poznawczą posiada jedynie poznanie intersubiektywnie komunikowalne\ni intersubiektywnie sprawdzalne (kontrolowalne).\nRacja pierwsza: Tak pojęta racjonalność - jako postulowany w procesie komunikacji\nstandard - zabezpiecza społeczeństwo przed rozprzestrzenianiem wypowiedzi mętnych -\nwieloznacznych lub nonsensownych.\nRacja druga: Tak pojęta racjonalność - jako postulowany w procesie komunikacji standard -\nogranicza rozprzestrzenianie w przestrzeni publicznej wypowiedzi dogmatycznych\n(w szczególności pozbawionych uzasadnień), manipulujących lub fałszywych.\nZarzut: Tak radykalnie rozumiany racjonalizm odmawia wartości poznawczej innym typom\nwiedzy niż wiedza naukowa - np. wiedzy aksjologicznej czy religijnej.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-2)\nZdanie: Kazimierz Ajdukiewicz jest reprezentantem szkoły lwowsko-warszawskiej jest\nzdaniem w sensie gramatycznym i logicznym. Przekształć to zdanie w interrogatyw,\na następnie rozstrzygnij, czy otrzymane wyrażenie jest zdaniem w sensie logicznym.\nSwoją odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do pojęcia zdania w sensie logicznym.\nInterrogatyw:\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVII. Posługiwanie się podstawowymi\nkategoriami logiki i dbanie o kulturę\nlogiczną wypowiedzi.\nI. Kultura logiczna.\n1. Podstawowe kategorie logiczne języka:\nnazwy i zdania. Zdający:\n2) odróżnia kategorie logiczne nazw i zdań\nod kategorii gramatycznych rzeczowników\ni zdań w sensie gramatycznym;\n3) odróżnia zdania w sensie logicznym od\nimperatywów (nakazów) i interrogatywów\n(pytań) oraz dostrzega związki między nimi.\nZasady oceniania\n2 pkt - przekształcenie zdania wyjściowego w interrogatyw oraz trafne rozstrzygnięcie wraz\nz poprawnym uzasadnieniem.\n1 pkt - przekształcenie zdania wyjściowego w interrogatyw oraz trafne rozstrzygnięcie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nInterrogatyw: Czy Kazimierz Ajdukiewicz jest reprezentantem szkoły lwowsko-warszawskiej?\nRozstrzygnięcie: Utworzone zdanie pytajne (interrogatyw) nie jest zdaniem w sensie logicznym.\nUzasadnienie: Interrogatywom nie można przypisać wartości logicznej - prawdy lub fałszu.\nZdaniem w sensie logicznym jest zaś wyrażenie, któremu można zasadnie przypisać wartość\nlogiczną.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-2)\nJednym z wielu zagadnień podejmowanych przez Kazimierza Twardowskiego, twórcę\nszkoły lwowsko-warszawskiej, było zagadnienie relatywizmu. Podaj definicję\nrelatywizmu etycznego tak, żeby nadać jej formę definicji klasycznej. W sformułowanej\ndefinicji określ jej rodzaj (najbliższy) i różnicę gatunkową.\nDefinicja: Relatywizm etyczny to\nRodzaj najbliższy:\nRóżnica gatunkowa:\n7.\n0-1-2\n8.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n5. Wybrane spory etyczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory:\n1) o naturę wartości lub powinności\nmoralnych (relatywizm - absolutyzm lub\nuniwersalizm, subiektywizm - obiektywizm).\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie poprawnie sformułowanej definicji relatywizmu etycznego (w jej klasycznej\nformie) wraz z zaznaczeniem w tej definicji jej rodzaju najbliższego i różnicy\ngatunkowej.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n1 pkt - podanie poprawnie sformułowanej definicji relatywizmu etycznego (w jej klasycznej\nformie).\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nDefinicja: Relatywizm etyczny to stanowisko w etyce, zgodnie z którym standardy moralne\n(normy moralne / wartości moralne / ideały moralne) są względne.\nRodzaj najbliższy: stanowisko w etyce.\nRóżnica gatunkowa: Zgodnie z którym standardy moralne (normy moralne / wartości moralne\n/ ideały moralne) są względne\nALBO\nGłoszenie względności standardów moralnych.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-1)\nSpośród wymienionych poniżej filozofów wskaż tego, który był etycznym absolutystą.\nUzasadnij swój wybór, nawiązując do stosownego twierdzenia autora wybranego\nprzez Ciebie.\nFilozofowie: św. Tomasz z Akwinu, Friedrich Nietzsche, Jean-Paul Sartre.\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii.\n2. Św. Tomasz z Akwinu. Zdający:\nprzedstawia koncepcję Boga i człowieka\nwedług św. Tomasza.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n5. Wybrane spory etyczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory:\n1) o naturę wartości lub powinności\nmoralnych (relatywizm - absolutyzm lub\nuniwersalizm, subiektywizm - obiektywizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie filozofa oraz poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFilozof: św. Tomasz z Akwinu\nUzasadnienie: Św. Tomasz z Akwinu uważał, że normy moralne - normy prawa naturalnego\n- mają charakter absolutny, tj. ich obowiązywalność nie jest zależna od żadnych\nokoliczności, obowiązują bezwzględnie - zawsze i wszędzie.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nPrzeczytaj poniższy fragment tekstu filozoficznego, w którym jego autor nawiązuje do jednej\nze starożytnych legend opowiadających o pierścieniu mającym niezwykłe możliwości.\nKiedy pasterze odbywali swoje zebranie zwyczajne, jak co miesiąc, aby królowi donieść, co\nsię dzieje z trzodami, przyszedł on i miał pierścień z sobą. Więc kiedy siedział pomiędzy\ninnymi, obrócił przypadkiem nasadę kamienia ku sobie, ku wnętrzu dłoni. Kiedy się to stało,\nzrobił się niewidzialny dla siedzących przy nim; oni zaczęli rozmawiać tak, jakby go nie było.\nZdziwił się i znowu namacawszy pierścień, obrócił nasadę kamienia na zewnątrz. Jak tylko ją\nobrócił, zrobił się widzialny. Zauważywszy to[,] zaczął doświadczać swego pierścienia, czyby\nmiał taką samą siłę i czyby mu się udawało, obracając nasadę kamienia ku środkowi, stawać\nsię niewidzialnym, a jeśli na zewnątrz - widzialnym. Stwierdziwszy to, natychmiast się\npostarał, żeby go wśród posłańców wyprawiono do króla. Poszedł tam, żonę królowi uwiódł\ni razem z nią zamachu na króla dokonał. Zabił go i tron po nim objął. Więc gdyby istniały dwa\ntakie pierścienie i jeden by sobie na palec włożył człowiek sprawiedliwy, a jeden\nniesprawiedliwy, to nie znalazłby się chyba żaden człowiek taki kryształowy, żeby wytrwał\nw sprawiedliwości i nie śmiałby wyciągać ręki po cudze […].","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nPodaj autora i tytuł dzieła, z którego pochodzi powyższy cytat.\nAutor:\nTytuł:\n9.\n0-1\n10.1.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią\na sztuką (w tym literaturą piękną), religią\ni nauką.\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii.\n1. Filozofia starożytna. Zdający opanowuje\nnastępujące treści nauczania zawarte\nw podstawie programowej do filozofii\nzakresu podstawowego:\n3) filozofia i kultura europejska jako\n„przypisy do Platona” (punkt VII).\nLektura obowiązkowa\n3) Platon, jeden z fragmentów\nz następujących dialogów (w związku\nz działem VII pkt 1 treści nauczania): […]\nPaństwo (514 a - 517 a i 358 e - 361 d).\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego autora dzieła i tytułu.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: Platon\nTytuł: Państwo","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"10.2","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nW ostatniej części przywołanego tekstu źródłowego jego autor twierdzi, iż gdyby istniały dwa\ntakie pierścienie i jeden by sobie na palec włożył człowiek sprawiedliwy, a jeden\nniesprawiedliwy, to nie znalazłby się chyba żaden człowiek taki kryształowy, żeby wytrwał\nw sprawiedliwości i nie śmiałby wyciągać ręki po cudze […].\nCzy przypuszczenie wyrażone w cytacie jest zgodne z poglądami etycznymi\nImmanuela Kanta? Uzasadnij swoją odpowiedź. W uzasadnieniu odnieś się:\na) do kantowskiego pojęcia dobrej woli\nb) do tezy autonomizmu etycznego przypisywanej autorowi Uzasadnienia\nmetafizyki moralności.\nOdpowiedź:\nUzasadnienie:\na)\nb)\n10.2.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii:\n6. Immanuel Kant. Zdający:\n2) przedstawia kantowską koncepcję prawa\nmoralnego oraz w jej kontekście objaśnia\ntreść i funkcję imperatywu kategorycznego\n(formuła powszechnego prawa oraz\nformuła człowieczeństwa jako celu).\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n5. Wybrane spory etyczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory:\n1) o naturę wartości lub powinności\nmoralnych (relatywizm - absolutyzm lub\nuniwersalizm, subiektywizm -\nobiektywizm).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawna odpowiedź wraz poprawnym uzasadnieniem zawierającym zasadne\nodniesienie do pojęcia dobrej woli oraz do tezy autonomizmu etycznego.\n1 pkt - poprawna odpowiedź wraz poprawnym uzasadnieniem zawierającym zasadne\nodniesienie do pojęcia dobrej woli ALBO do tezy autonomizmu etycznego.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nOdpowiedź: Immanuel Kant nie zgodziłby się z wyrażoną w tekście źródłowym hipotezą.\nUzasadnienie:\na) Według Immanuela Kana człowiek sprawiedliwy nie „wyciągnąłby ręki po cudze”,\nponieważ działanie to byłoby moralnie niewłaściwe i jako takie nie byłoby wyrazem dobrej\nwoli. Moralnie wartościowe działanie to takie działanie, które jest motywowane samym\nobowiązkiem\nb) Według I. Kanta źródłem prawa moralnego jest sam podmiot. I. Kant nie jest jednak\nsubiektywistą etycznym - o moralnej wartości działania przesądza zgodność tego działania\nz imperatywem kategorycznym - sprawiedliwy człowiek nie mógłby chcieć, żeby maksyma\n„sięgania po cudze” była wyrazem prawa powszechnego.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-2)\nNa gruncie filozofii polityki toczy się spór między zwolennikami konserwatyzmu oraz\nliberalizmu kulturowego. Wyjaśnij, co jest przedmiotem tego sporu, a następnie\nrozstrzygnij, czy zaprezentowane na poniższym zdjęciu hasło może być uznane za\nwyraz tylko jednego z dwóch wymienionych w zadaniu stanowisk filozoficznych.\nSwoją odpowiedź uzasadnij, odwołując się do tez konserwatyzmu i liberalizmu.\nwww.bielskobiala.naszemiasto.pl\nWyjaśnienie:\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n11.\n0-1-2\nMFIP-R0_100\nPrzeczytaj tekst i wykonaj zadania.\nTomasz Mann\nCzarodziejska góra\nNaphta odpowiedział z niemiłym spokojem:\n- Drogi przyjacielu, nie istnieje nic takiego jak czyste poznanie. Kościelna teoria\npoznania, która da się streścić w zdaniu Augustyna: „Wierzę, abym mógł poznać”, jest\nniezaprzeczalnie słuszna. Wiara jest narzędziem poznania, intelekt ma charakter wtórny.\nPańska nieuprzedzona nauka jest mitem. Zawsze jest w nauce jakaś wiara, jakiś pogląd na\nświat, jakaś idea, krótko mówiąc jakaś wola - a rzeczą rozumu jest tę wolę zanalizować […].\n- Nie, mówmy poważnie, professore! Niech mi pan wobec obu tych uważnie\nsłuchających młodych ludzi odpowie na pytanie: czy wierzy pan w jedną prawdę,\nw obiektywną naukową prawdę, do której dążyć jest najwyższym prawem wszelkiej\nmoralności, której triumfy nad autorytetem stanowią pełne chwały dzieje ludzkiego ducha?\nHans Castorp i Joachim odwrócili głowy od Settembriniego ku Naphcie, pierwszy\nszybciej od drugiego. Naphta odpowiedział:\n- Triumfy takie nie są możliwe, bo autorytet to nic innego jak tylko człowiek, jak jego\npotrzeby, jego godność, jego zbawienie - więc między nim a prawdą nie może być\nrozbieżności. Są jednym i tym samym.\n- Prawda byłaby w takim razie…\n- Prawdą jest to, co służy człowiekowi.\nTomasz Mann, Czarodziejska góra, Warszawa 1992.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n8. Wybrane spory z zakresu filozofii polityki.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory:\n3) o naczelne wartości życia społecznego\n(liberalizm kulturowy - konserwatyzm).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wyjaśnienie oraz trafne rozstrzygnięcie wraz z poprawnym uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nWyjaśnienie: Spór między konserwatyzmem a liberalizmem kulturowym dotyczy tego, jakie\nwartości należy uznać za naczelne w życiu społecznym.\nRozstrzygnięcie: Nie. Hasło może być akceptowe przez obie strony.\nUzasadnienie: Zwolennicy liberalizmu kulturowego stoją na stanowisku, że wyróżnioną\nwartością jest wolność jednostki. Eksponowane na zdjęciu wartości: wolność, równość,\ndemokracja można uznać za wyraz i dopełnienie tezy liberalizmu kulturowego.\nKonserwatyści za naczelne wartości w życiu społecznym uznają takie wartości jak:\nlojalność, autorytet czy tradycyjnie ugruntowane wspólnoty (rodzina, naród), co nie wyklucza\nakceptacji dla eksponowanych na zdjęciu wartości.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-1)\nW filozofii klasycznej wyróżnia się dwie władze umysłowe: intelekt i wolę. Wyjaśnij,\njaka jest relacja między tymi władzami w wierze religijnej i w nauce według Naphty.\n12.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią\na sztuką (w tym literaturą piękną) […].\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n3. Wybrane spory epistemologiczne.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory:\n2) o rolę rozumu w poznaniu (racjonalizm -\nirracjonalizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNaphta uważa, że intelekt jest wtórny wobec wiary w kontekście religii. Mówiąc zaś o nauce\nzauważa, że jest w niej element wiary, którą utożsamia z wolą. Można uznać, że według\nNaphty, zarówno w kontekście wiary religijnej, jak i w nauce, intelekt jest wtórny wobec woli.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-1)\nWypowiedź Naphty na temat prawdy można uznać za reprezentatywną dla jednej\nz nieklasycznych koncepcji prawdy. Podaj nazwę tej koncepcji, a następnie -\nnawiązując do stosownej wypowiedzi Naphty - uzasadnij swoją odpowiedź.\nNazwa:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią\na sztuką (w tym literaturą piękną) […]\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n3. Wybrane spory epistemologiczne.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory:\n4) o naturę i kryterium prawdy (klasyczna\nlub korespondencyjna koncepcja prawdy -\nkoncepcje nieklasyczne, zwłaszcza\nkoherencyjna i pragmatyczna).\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy koncepcji wraz z trafnym uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa: pragmatyczna koncepcja prawdy\nUzasadnienie. W tekście źródłowym Naphta twierdzi, że „prawdą jest to, co służy\nczłowiekowi”. Wypowiedź ta jest zgodna z tezą głoszoną przez zwolenników pragmatycznej\n(pragmatystycznej) koncepcji prawdy, którzy uważali, że zdanie jest prawdziwe wówczas,\ngdy jest ono użyteczne (gdy zastosowane przynosi korzyść). Można zatem uznać, że Naphta\nswoją wypowiedzią wpisuje się w pragmatystyczne rozumienie prawdziwości.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-2)\nDążyć [do obiektywnej prawdy] jest najwyższym prawem wszelkiej moralności. Podaj\ntezę dogmatyzmu epistemologicznego i rozstrzygnij, czy przywołany cytat jest\nwyrazem tego poglądu epistemologicznego. Swoją odpowiedź uzasadnij.\nTeza:\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią\na sztuką (w tym literaturą piękną) […]\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n3. Wybrane spory epistemologiczne.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory:\n3) o możliwość zdobycia wiedzy pewnej\n(sceptycyzm - hipotetyzm - dogmatyzm).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie tezy oraz trafne rozstrzygnięcie wraz z poprawnym\nuzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne podanie tezy.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTeza: Poznajemy prawdziwie lub możemy wykazać, że poznajemy prawdziwie.\nRozstrzygnięcie: Nie jest.\nUzasadnienie: Z dążenia do prawdy nie wynika, że zawsze poznajemy prawdziwie.\nUwaga: Zdający może podać inne, akceptowalne rozumienie dogmatyzmu. Na przykład\ntezę: „określone tezy nie wymagają uzasadnienia”.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-2)\nZ uwzględnieniem tezy dogmatyzmu epistemologicznego, sformułowanej w zadaniu\n14., uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz w wyznaczonych miejscach T (tak), jeśli dany\nautor podzielał wskazane stanowisko, oraz N (nie) - jeśli nie podzielał danego\nstanowiska.\nFilozof\nKlasyczne rozumienie\nprawdy\nDogmatyzm\nepistemologiczny\n1. Arystoteles\n2. św. Tomasz z Akwinu\n3. Immanuel Kant\n15.\n0-1-2\n14.\n0-1-2\n13.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n3. Wybrane spory epistemologiczne.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory:\n3) o możliwość zdobycia wiedzy pewnej\n(sceptycyzm - hipotetyzm - dogmatyzm);\n4) o naturę i kryterium prawdy (klasyczna\nlub korespondencyjna koncepcja prawdy -\nkoncepcje nieklasyczne, zwłaszcza\nkoherencyjna i pragmatyczna).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne zaznaczenie sześciu odpowiedzi.\n1 pkt - poprawne zaznaczenie pięciu odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFilozof\nKlasyczne rozumienie\nprawdy\nDogmatyzm\nepistemologiczny\n1. Arystoteles\nTAK\nTAK\n2. św. Tomasz z Akwinu\nTAK\nTAK\n3. Immanuel Kant\nNIE\nTAK\nUwaga: Rozwiązanie zadania 15. jest skorelowane ze sposobem rozumienia przez\nzdającego dogmatyzmu epistemologicznego.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"16","points":30,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-30)\nWybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.\n• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.\n• Sformułuj tezę odniesioną do tematu wypracowania i przedstaw jej uzasadnienie.\n• W ramach własnego wywodu przywołaj argumenty (racje) na rzecz zajętego przez Ciebie\nstanowiska, przedstaw co najmniej jeden zarzut (kontrargument lub kontrargumenty) oraz\nsformułuj odpowiedź na przedstawiony przez Ciebie zarzut (zarzuty).\n• W wypracowaniu odwołaj się do stosownego fragmentu przynajmniej jednego tekstu\nfilozoficznego wymienionego w podstawie programowej lub zaprezentuj myśl filozoficzną\nprzynajmniej jednego z filozofów wymienionych w podstawie programowej.\n• W wypracowaniu odwołaj się do kontekstu pozafilozoficznego, np. do wybranego tekstu\nkultury.\n• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 300 wyrazów.\n• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.\n• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-30)","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nPrzedstaw stanowisko Gotfrieda Wilhelma Leibniza lub Barucha Spinozy w metafizycznym\nsporze o różnorodność bytów. Następnie zajmij i uzasadnij swoje stanowisko w sporze,\nproponując modyfikację stanowiska Wilhelma Leibniza lub Barucha Spinozy, odrzucając je\nlub aprobując.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nPrzedstaw stanowisko Gotfrieda Wilhelma Leibniza lub Barucha Spinozy w metafizycznym\nsporze o różnorodność bytów. Następnie zajmij i uzasadnij swoje stanowisko w sporze,\nproponując modyfikację stanowiska Wilhelma Leibniza lub Barucha Spinozy, odrzucając je\nlub aprobując.\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIX. Umiejętność pisania tekstu (eseju)\nfilozoficznego, w którym - korzystając ze\nzdobytej wiedzy z zakresu logiki i historii\nfilozofii - identyfikuje się i rozpatruje\nokreślone poglądy filozoficzne.\nII. Elementy historii filozofii.\n3. René Descartes. Zdający:\n4) omawia poglądy jednego\nz następujących kontynuatorów filozofii\nRené Descartesa: Gotfrieda Wilhelma\nLeibniza lub Barucha Spinozy.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n2. Wybrane spory metafizyczne\n(ontologiczne). Zdający, definiując\nodpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory:\n2) o różnorodność bytów (monizm -\npluralizm).","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nCzłowiek jest miarą wszystkich rzeczy, istniejących, że istnieją, i nieistniejących, że nie\nistnieją.\nProtagoras\nObjaśnij sens Protagorasowskiej zasady homo-mensura w kontekście sporu etycznego\nmiędzy subiektywizmem a obiektywizmem, a następnie zajmij w tym sporze własne\nstanowisko.\nna temat nr\n16.\n0-30\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nBRUDNOPIS\n(nie podlega ocenie)\nFILOZOFIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nFILOZOFIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nFILOZOFIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nCzłowiek jest miarą wszystkich rzeczy, istniejących, że istnieją, i nieistniejących, że nie\nistnieją.\nProtagoras\nObjaśnij sens protagorasowskiej zasady homo-mensura w kontekście sporu etycznego\nmiędzy subiektywizmem a obiektywizmem, a następnie zajmij w tym sporze własne\nstanowisko.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIX. Umiejętność pisania tekstu (eseju)\nfilozoficznego, w którym - korzystając ze\nzdobytej wiedzy z zakresu logiki i historii\nfilozofii - identyfikuje się i rozpatruje\nokreślone poglądy filozoficzne.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n5. Wybrane spory etyczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory:\n1) o naturę wartości lub powinności\nmoralnych (relatywizm - absolutyzm lub\nuniwersalizm, subiektywizm -\nobiektywizm).\nZasady oceniania\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia\n• W wypracowaniu znajduje się co najmniej jeden z dwóch kluczowych\nelementów stanowiska zdającego: wyjaśnienie tematu wypracowania lub teza\nzdającego.\nORAZ\n• W wypracowaniu przedstawiony jest pogląd przynajmniej jednego filozofa lub\nznajduje się w nim odwołanie do co najmniej jednego tekstu filozoficznego.\nORAZ\n• Wypracowanie przynajmniej częściowo jest wypowiedzią argumentacyjną.\n1 pkt\nWypracowanie nie spełnia dowolnego z warunków wymaganych do\notrzymania 1 punktu.\nALBO\n• Wypracowanie jest napisane w formie planu albo w punktach.\n0 pkt\nUwaga: jeżeli w kryterium Spełnienie formalnych warunków polecenia przyznano 0 pkt,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt.\nWyjaśnienia (Kryterium 1. - Spełnienie formalnych warunków polecenia)\n1. Na stanowisko zdającego składają się wyjaśnienie tematu wypracowania oraz teza\nzdającego powiązana z tematem pracy.\na) Wyjaśnienie tematu polega na podaniu stosownych znaczeń kluczowych terminów\nlub twierdzeń zawartych w poleceniu oraz na wskazaniu na ewentualne związki\nmiędzy nimi.\nb) Teza wypracowania, to zdanie wyrażające określone przekonanie zdającego (jego\nopinię), odniesione do zagadnienia wskazanego w poleceniu. Teza zdającego nie\nmusi być oryginalna - wystarczy, że zdający opowie się za określonym poglądem\nfilozoficznym, powiązanym z tematyką pracy. Teza może również mieć postać\nhipotezy, której poprawność zdający ocenia w swojej pracy. Teza wypracowania\nw każdej swej postaci wymaga stosownego uzasadnienia.\nc) Zdający nie musi opowiadać się za określonym rozwiązaniem zagadnienia\nomawianego w wypracowaniu, jest jednak wówczas zobowiązany jednoznacznie\nten fakt zakomunikować, podając racje na rzecz takiej koncepcji wypracowania.\n2. W wypracowaniu zdający powinien omówić co najmniej jeden z poglądów filozoficznych,\njednego z filozofów wymienionych w podstawie programowej lub odwołać się do co\nnajmniej jednego tekstu filozoficznego wskazanego w podstawie programowej.\n3. Wypracowanie przynajmniej częściowo jest wypowiedzią argumentacyjną, jeżeli zawiera\nco najmniej jeden akapit argumentacyjny, czyli taki, w którym znajduje się co najmniej\njeden argument powiązany z tematyką pracy.\n2. Kompetencje filozoficzne i kulturowe\nUwaga: jeżeli ostateczna liczba punktów przyznana w kryterium Kompetencje filozoficzne\ni kulturowe, wynosi 0 pkt, wówczas w pozostałych kryteriach (Kompozycja wypowiedzi oraz\nJęzyk wypowiedzi) przyznaje się 0 pkt.\n2.1. Sformułowanie stanowiska\nZadowalające wyjaśnienie tematu wypracowania oraz jasno sformułowana teza.\n4 pkt\nZadowalające wyjaśnienie tematu wypracowania, lecz nie w pełni jasno\nsformułowana teza\nALBO\njasno sformułowana teza, lecz nie w pełni zadowalające wyjaśnienie tematu\nwypracowania.\n3 pkt\nJasno sformułowana teza, lecz brak (zadowalającego) wyjaśnienia tematu\nwypracowania\nALBO\nzadowalające wyjaśnienie tematu wypracowania, lecz brak (jasno) sformułowanej\ntezy\nALBO\nnie w pełni zadowalające wyjaśnienie tematu wypracowania oraz nie w pełni jasno\nsformułowana teza.\n2 pkt\nNie w pełni zadowalające wyjaśnienie tematu wypracowania\n(i brak sformułowanej tezy)\nALBO\nnie w pełni jasno sformułowana teza (i brak wyjaśnienia tematu).\n1 pkt\nBrak wyjaśnienia tematu (lub wyjaśnienie niepoprawne) i brak tezy (lub teza\nsformułowana w sposób niezrozumiały).\n0 pkt\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nWyjaśnienia (Kryterium 2.1. - Sformułowanie stanowiska )\n1. Przez sformułowanie stanowiska zdającego rozumie się wyjaśnienie tematu\nwypracowania oraz sformułowanie powiązanej z tematem tezy.\n2. Wyjaśnienie tematu:\na) wyjaśnienie tematu jest zadowalające, gdy zdający wyjaśnił rzetelnie kluczowe\nterminy lub twierdzenia występujące w poleceniu oraz poprawnie wyjaśnił\newentualne związki między nimi\nb) wyjaśnienie jest nie w pełni zadowalające, gdy zdający nie wyjaśnił rzetelnie\nwszystkich istotnych dla jasnego zrozumienia tematu terminów lub twierdzeń\nwystępujących w sformułowaniu polecenia lub gdy nie wyjaśnił (albo gdy uczynił\nto w sposób nierzetelny) istotnych dla zrozumienia tematu związków między\nwystępującymi w sformułowaniu tematu twierdzeniami.\n3. Sformułowanie tezy:\na) teza zdającego jest jasno sformułowana, gdy łącznie spełnia następujące\nwarunki:\n- zdający rzetelnie wyjaśnił występujące w niej kluczowe terminy\n- teza ta dotyczy tematu wypracowania\n- teza nie ulega zmianie w trakcie wywodu lub jej zmiana ma swoje uzasadnienie\nb) teza zdającego nie jest w pełni jasno sformułowana, gdy nie zostaje spełniony co\nnajmniej jeden z warunków wymienionych wyżej.\n2.2. Wykorzystanie wiedzy z zakresu historii filozofii\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej co najmniej dwóch filozofów,\nw tym jedno przywołanie pogłębione\nORAZ\nfunkcjonalne i rzetelne odwołanie do przynajmniej jednego tekstu filozoficznego;\nbrak błędów rzeczowych.\n5 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej co najmniej dwóch filozofów,\nw tym jedno przywołanie pogłębione; brak błędów rzeczowych.\n4 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej co najmniej dwóch filozofów;\ndopuszczalny jeden błąd rzeczowy.\n3 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej jednego filozofa;\ndopuszczalne dwa błędy rzeczowe.\n2 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej jednego filozofa;\ndopuszczalne trzy błędy rzeczowe.\n1 pkt\nBrak przywołania myśli filozoficznej przynajmniej jednego filozofa\nALBO\nprzywołanie myśli filozoficznej niespełniające warunku funkcjonalności\nlub rzetelności\nALBO\ncztery i więcej błędy rzeczowe.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 2.2. - Wykorzystanie wiedzy z zakresu historii filozofii)\n1. Przywołanie określonego poglądu filozoficznego i odwołanie się do tekstu filozoficznego\nocenia się w aspekcie ich funkcjonalności i rzetelności. Przywołanie to może być\npogłębione lub niepogłębione:\na) przywołanie poglądu filozoficznego lub odwołanie do tekstu filozoficznego jest\nfunkcjonalne wówczas, gdy stanowi element wywodu zdającego i mieści się\nw tematyce pracy\nb) przywołanie poglądu filozoficznego lub odwołanie do tekstu filozoficznego jest\nrzetelne wówczas, gdy rozumienie tego poglądu lub tekstu jest zgodne z obecnym\nstanem wiedzy filozoficznej\nc) przywołanie poglądu filozoficznego jest pogłębione wówczas, gdy zdający nie tylko\nprzedstawia stosowną myśl w sposób funkcjonalny i rzetelny, ale również gdy\nprzeprowadza analizę filozoficzną prezentowanego poglądu (np. przez wyjaśnianie\nwystępujących w nim pojęć)\nd) przez wywód zdającego rozumie się sformułowane przez niego stanowisko wraz\nz jego uzasadnieniem. W ramach wywodu występują względnie autonomiczne\nelementy strukturalne i treściowe, pomiędzy którymi zachodzą stosowne związki -\nw tym przede wszystkim związki logiczne - umożliwiające zrozumienie\nprzedstawianych przez zdającego zagadnień filozoficznych w ich powiązaniu\nz wyrażonym przez zdającego stanowiskiem i jego uzasadnieniem.\n5. Błąd rzeczowy - to błąd świadczący o:\na) nieznajomości przywołanej myśli, zarówno co do jego treści, jak i co do autorstwa\nb) nieznajomości zawartości przywołanego tekstu (filozoficznego lub\npozafilozoficznego), do którego odwołuje się zdający\nc) nieuprawnionej interpretacji fragmentu lub fragmentów przywołanych tekstów\nfilozoficznych lub pozafilozoficznych\nd) niepoprawnym rozumieniu lub niepoprawnym zastosowaniu terminów lub twierdzeń\nfilozoficznych.\n2.3. a) Uzasadnienie - argumentacja na rzecz stanowiska\nW ramach uzasadnienia występują co najmniej dwa funkcjonalne argumenty, w tym\njeden pogłębiony; co najmniej jeden z argumentów ma postać poprawnego\nwnioskowania; brak błędów logicznych w argumentacji.\n6 pkt\nW ramach uzasadnienia występują dwa funkcjonalne argumenty lub jeden\nfunkcjonalny argument pogłębiony; co najmniej jeden argument ma postać\npoprawnego wnioskowania; brak błędów logicznych w argumentacji.\n5 pkt\nW ramach uzasadnienia występują co najmniej dwa funkcjonalne argumenty, w tym\njeden pogłębiony; uzasadnienie zawiera najwyżej jeden błąd logiczny\nw argumentacji.\n4 pkt\nW ramach uzasadnienia występują co najmniej dwa funkcjonalne argumenty;\nuzasadnienie zawiera najwyżej jeden błąd logiczny w argumentacji.\n3 pkt\nW ramach uzasadnienia występuje co najmniej jeden funkcjonalny argument;\nuzasadnienie zawiera najwyżej jeden błąd logiczny w argumentacji.\n2 pkt\nW ramach uzasadnienia występuje co najmniej jeden funkcjonalny argument;\nuzasadnienie zawiera najwyżej dwa błędy logiczne w argumentacji.\n1 pkt\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nBrak uzasadnienia\nALBO\nw ramach uzasadnienia nie występuje żaden funkcjonalny argument\nALBO\ntrzy (lub więcej) błędów logicznych w argumentacji.\n0 pkt\n2.3. b) Uzasadnienie - kontrargumentacja (zarzuty)\nDwa zarzuty funkcjonalne lub jeden zarzut funkcjonalny i pogłębiony, brak błędów\nlogicznych w kontrargumentacji.\n3 pkt\nDwa zarzuty funkcjonalne lub jeden zarzut funkcjonalny i pogłębiony, najwyżej jeden\nbłąd logiczny w kontrargumentacji.\n2 pkt\nJeden zarzut funkcjonalny; najwyżej jeden błąd logiczny w kontrargumentacji.\n1 pkt\nBrak kontrargumentacji (brak przynajmniej jednego zarzutu)\nALBO\nżaden kontrargument nie spełnia warunku funkcjonalności\nALBO\ndwa (lub więcej) błędy logiczne w kontrargumentacji.\n0 pkt\n2.3. c) Uzasadnienie - odpowiedź na zarzuty\nFunkcjonalna odpowiedź na dwa zarzuty albo funkcjonalna i pogłębiona odpowiedź\nna jeden zarzut; brak błędów logicznych w odpowiedzi.\n3 pkt\nFunkcjonalna odpowiedź na dwa zarzuty albo funkcjonalna i pogłębiona odpowiedź\nna jeden zarzut; najwyżej jeden błąd logiczny w odpowiedzi.\n2 pkt\nFunkcjonalna odpowiedź na jeden zarzut, najwyżej jeden błąd logiczny\nw odpowiedzi.\n1 pkt\nBrak odpowiedzi na zarzut (zarzuty)\nALBO\nżadna z odpowiedzi na zarzut (zarzuty) nie spełnia warunku funkcjonalności\nALBO\ndwa (lub więcej) błędy logiczne w ramach odpowiedzi na zarzut.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 2.3. - Uzasadnienie)\n1. Uzasadnienie stanowiska zdającego to zabieg polegający na podaniu racji (przede\nwszystkim racji logicznych) na rzecz prezentowanej tezy. Te racje mogą implikować tę\ntezę lub ją uprawdopodabniać. Sformułowanie tezy wraz z jej uzasadnieniem stanowi\nkluczową część wywodu zdającego.\n2. Uzasadnienie tezy to inaczej argumentacja na rzecz tej tezy. Argumentacja zdającego\nmoże mieć strukturę prostą lub złożoną. W ramach wywodu zdającego mogą\nwystępować argumenty i kontrargumenty (o różnej postaci):\na) argumentacja logiczna o strukturze prostej to inaczej wnioskowanie, na które\nskłada się zestaw przesłanek, z których logicznie wynika wniosek (lub które\nuprawdopodabniają wniosek)\nb) argumentacja składająca się z więcej niż jednego wnioskowania prostego to\nargumentacja złożona (o strukturze złożonej). Tego typu argumentacja jest jedną\nz postaci argumentacji pogłębionej\nc) termin „kontrargument” („zarzut”) należy rozumieć dwojako:\n• jako twierdzenie (lub twierdzenia) osłabiające lub obalające uzasadnienie\nokreślonej tezy\n• jako wnioskowanie na rzecz tezy przeciwnej.\n3. Ocena argumentacji (argumentów i kontrargumentów lub odpowiedzi na zarzuty) polega\nna rozstrzygnięciu trzech kwestii:\na) czy argumentacja ma charakter funkcjonalny\nb) czy argumentacja ma charakter pogłębiony\nc) czy argumentacja jest poprawna logicznie, zatem czy między przesłankami\na wnioskiem (tezą uzasadnianą), zachodzi związek uprawniający do uznania tego\nwniosku (poprawność formalna wnioskowania).\n4. Argumentacja zdającego (argument, kontrargument lub odpowiedź na zarzut) jest:\na) funkcjonalna, gdy stanowi część wywodu zdającego\nb) jest pogłębiona, gdy ma postać poprawnej argumentacji o strukturze złożonej lub\ngdy ma postać poprawnego wnioskowania prostego, powiązanego z analizą\nhistoryczno-filozoficzną, logiczną lub pojęciową przynajmniej jednego elementu\ntego wnioskowania.\n5. Rozumowanie zdającego jest oceniane pod względem poprawności logicznej\nw kontekście wystąpienia błędów logicznych, w tym takich jak: błąd formalny, błędne\nkoło w rozumowaniu, wieloznaczność.\n6. Brak funkcjonalnego argumentu w wypracowaniu skutkuje przyznaniem 0 punktów\nw pozostałych aspektach oceny uzasadnienia (kontrargumentacja i odpowiedź na\nzarzuty).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n2.4. Nawiązania kulturowe\nFunkcjonalne, rzetelne oraz pogłębione przywołanie jednego kontekstu\npozafilozoficznego\nALBO\nfunkcjonalne i rzetelne przywołanie co najmniej dwóch kontekstów\npozafilozoficznych.\n2 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie jednego kontekstu pozafilozoficznego.\n1 pkt\nBrak przywołania kontekstu pozafilozoficznego\nALBO\nprzywołanie kontekstu pozafilozoficznego niespełniające warunku funkcjonalności\ni rzetelności.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 2.4. - Nawiązania kulturowe)\nPrzywołanie przez zdającego kontekstu pozafilozoficznego polega na odwołaniu się do\nwiedzy z innych dziedzin kultury (np. tekstu kultury, badań naukowych, wydarzeń\nhistorycznych):\na) przywołanie jest funkcjonalne, gdy stanowi element wywodu zdającego\nb) przywołanie jest rzetelne, gdy nie zawiera błędów rzeczowych lub logiczno-\n-językowych utrudniających lub uniemożliwiających zrozumienie przedstawionej\nmyśli\nc) przywołanie jest pogłębione, gdy stanowi część wywodu zdającego i jest\npowiązane z analizą historyczno-filozoficzną, logiczną lub pojęciową przynajmniej\njednego elementu tego wywodu.\n3. Kompozycja i spójność wypowiedzi\nWypracowanie jest poprawnie skomponowane, a wywód zdającego - spójny.\n4 pkt\nWypracowanie jest poprawnie skomponowane, lecz zawiera jedno zaburzenie\nspójności\nALBO\nwypracowanie jest spójne, lecz zawiera jedno zaburzenie kompozycji.\n3 pkt\nWypracowanie zawiera jedno zaburzenie kompozycji oraz jedno lub dwa\nzaburzenia spójności.\n2 pkt\nWypracowanie zawiera więcej niż jedno zaburzenie kompozycji oraz najwyżej dwa\nzaburzenia spójności\nALBO\nwypracowanie zawiera najwyżej jedno zaburzenie kompozycji oraz więcej niż dwa\nzaburzenia spójności.\n1 pkt\nWypracowanie zawiera więcej niż jedno zaburzenie kompozycji oraz więcej niż dwa\nzaburzenia spójności.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 3. - Kompozycja i spójność wypowiedzi)\n1. Wypracowanie jest poprawnie skomponowane, gdy zawiera wyraźnie wyodrębnione\ni poprawnie napisane części strukturalne: wstęp, rozwinięcie i zakończenie.\n2. Poprawnie napisane wypracowanie nie zawiera żadnego z wymienionych poniżej\nzaburzeń, które uznaje się za istotne zaburzenia kompozycji:\na) brak wstępu lub brak we wstępie jednego z dwóch istotnych jego elementów\nb) brak rozwinięcia lub brak podziału na akapity (co najmniej trzy)\nc) brak zakończenia lub pojawienie się w zakończeniu nowego i istotnego dla wywodu\nzdającego wątku (np. nowego argumentu).\n3. Poprawnie napisany wstęp zawiera:\na) wyjaśnienie tematu wypracowania\nb) sformułowanie tezy zdającego.\n4. Rozwinięcie jest poprawnie napisane, gdy składa się z logicznie uporządkowanych\nczęści składowych (zdań, akapitów), tworzących wywód zdającego.\n5. Poprawnie napisane zakończenie zawiera rzetelne podsumowanie wywodu\nprzeprowadzonego przez zdającego.\n6. Wypracowanie jest spójne, gdy między jego równorzędnymi logicznie członami\n(pojedynczymi zdaniami lub akapitami) - wziętymi w pełnym ich kontekście - nie zachodzą\nsprzeczności, a między jego członami logicznie nierównorzędnymi zachodzą związki\nwynikania logicznego lub związki pokrewne.\n7. Gdy w wypracowaniu występuje ewidentna sprzeczność (między zdaniami lub akapitami)\nlub ewidentny błąd non sequitur lub ignoratio elenchi, to mamy do czynienia z istotnymi\nzaburzeniami spójności.\n4. Język wypowiedzi\nWypracowanie jest napisane językiem w pełni komunikatywnym; dopuszczalne\n3 błędy językowe.\n2 pkt\nWypracowanie jest napisane językiem w większości komunikatywnym;\ndopuszczalne od 4 do 8 błędów językowych.\n1 pkt\nWypracowanie jest napisane językiem niekomunikatywnym lub zawiera więcej niż 8\nbłędów językowych.\n0 pkt\nUwagi\n1. Jeżeli wypowiedź jest nieczytelna (w rozumieniu czytelności zapisu), egzaminator oceni\nją na 0 pkt.\n2. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\negzaminator przyzna 0 pkt w każdym kryterium.\n3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 300 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryteriach:\nSpełnienie formalnych warunków polecenia oraz Kompetencje filozoficzne i kulturowe.\nW pozostałych kryteriach egzaminator przyzna 0 punktów.\n4. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone\nz podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym\ninternetowego, lub jest przepisana od innego zdającego, wówczas egzamin z filozofii,\nw przypadku takiego zdającego, zostanie unieważniony.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n5. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących\npostępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta\nindywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za język\nlub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.","solution":null,"image":"img/filozofia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"}]}