{"paper":{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":18,"source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-2)\nZagadnienia przedstawione w przytoczonym fragmencie tekstu źródłowego mieszczą\nsię w obrębie kilku dyscyplin filozoficznych. Podaj nazwy dwóch spośród tych\ndyscyplin. Następnie dla każdej ze wskazanych dyscyplin podaj jedno konkretne\nzagadnienie, wybrane spośród przedstawionych w tekście, a mieszczące się\nw zakresie tej dyscypliny.\nPierwsza dyscyplina filozoficzna:\nZagadnienie:\nDruga dyscyplina filozoficzna:\nZagadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych.\n3. identyfikuje problematykę tekstu\ni reprezentowany w nim kierunek\nfilozoficzny.\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie dwóch dyscyplin filozoficznych wraz z przywołaniem stosownych zagadnień.\n1 pkt - podanie dwóch dyscyplin filozoficznych ALBO podanie jednej dyscypliny filozoficznej\nwraz z przywołaniem stosownego zagadnienia.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nPierwsza dyscyplina filozoficzna: ontologia (metafizyka / ogólna teoria bytu)\nZagadnienie: Problem determinizmu - czy zdarzenia w świecie są igraszką ślepego\nprzypadku, czy następstwem przyczyny.\nDruga dyscyplina filozoficzna: etyka\nZagadnienie: Zagadnienie szczęścia","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych zdań w odniesieniu do przytoczonego fragmentu\ntekstu. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nZadaniem dobrego człowieka jest ograniczanie cierpienia w świecie.\nP\nF\n2.\nBóg, władca wszechświata, nie podlega prawom natury.\nP\nF\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nI. Filozofia starożytna i średniowieczna.\n3. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje klasyczne\nstanowiska etyczne […] ([…] hedonizm\nEpikura, etyka stoicka).\nZasady oceniania\n1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFF\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nOceń, czy przedstawione w tekście źródłowym poglądy Seneki wykluczają tezę\no wolności człowieka. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nOcena:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nI. Filozofia starożytna i średniowieczna.\n3. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje klasyczne\nstanowiska etyczne […] ([…] etyka stoicka).\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej oceny wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOcena: Nie wykluczają.\nUzasadnienie: Nawet deterministyczna interpretacja tekstu Seneki nie wyklucza tezy\no wolności człowieka.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-2)\nOceń, czy według Seneki prawdziwie szczęśliwi mogą być:\nopcja A: ludzie dobrzy, których spotykają nieszczęścia.\nopcja B: ludzie źli, którym sprzyja los.\nUzasadnij swoje odpowiedzi.\nOpcja A\nOcena:\nUzasadnienie:\nOpcja B\nOcena:\nUzasadnienie:\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nI. Filozofia starożytna i średniowieczna.\n3. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje klasyczne\nstanowiska etyczne […] ([…] etyka stoicka).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawna ocena i uzasadnienie opcji A i opcji B.\n1 pkt - poprawne ocena i uzasadnienie opcji A ALBO opcji B.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOpcja A\nOcena: Mogą.\nPrzykładowe uzasadnienie: Mogą, bo dzięki cnocie potrafią być radośni w każdym położeniu.\nOpcja B\nOcena: Nie mogą.\nPrzykładowe uzasadnienie: Nie mogą, bo nie posiadają cnoty.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-2)\nWskaż jedno podobieństwo i jedną różnicę między stoicką a epikurejską koncepcją\nszczęścia.\nPodobieństwo:\nRóżnica:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nI. Filozofia starożytna i średniowieczna.\n3. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje klasyczne\nstanowiska etyczne, rekonstruuje\nwspierające je argumenty ([…] hedonizm\nEpikura, etyka stoicka).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wskazanie podobieństwa ORAZ poprawne wskazanie różnicy.\n1 pkt - poprawne wskazanie podobieństwa ALBO poprawne wskazanie różnicy.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPodobieństwo: W obu koncepcjach szczęście jest celem życia i wymaga praktykowania\ncnoty.\nRóżnica: Według stoików zło odgrywa pozytywną rolę w świecie, natomiast według\nepikurejczyków jest ono czymś negatywnym, ale krótkotrwałym i łatwym do zniesienia\n(według stoików cierpienie wyrabia w człowieku cnotę).","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\nPrzeczytaj poniższy tekst.\nCnota skarb wieczny, cnota klenot1 drogi;\nTegoć nie wydrze nieprzyjaciel srogi,\nNie spali ogień, nie zabierze woda;\nNad wszystkim inszym panuje przygoda2.\nJan Kochanowski, Pieśń III z Ksiąg wtórych, Warszawa 1970.\n1 klejnot - klejnot\n2 przygoda - tu: przypadek\nSpośród poniższych zdań wybierz to, które najlepiej odpowiada myśli wyrażonej\nw przytoczonych słowach pieśni Jana Kochanowskiego. Następnie oceń, czy stoicy\nzgodziliby się z treścią wskazanego zdania. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nZdanie 1. Cnota jest jednym z dóbr niezależnych od losu.\nZdanie 2. Cnota jest jedynym dobrem niezależnym od losu.\nZdanie 3. Cnota jest jedynym dobrem niezależnym od żywiołów przyrody.\nWybrane zdanie:\nOcena:\nUzasadnienie:\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. Filozoficzna analiza\ni interpretacja tekstów pozafilozoficznych.\nI. Filozofia starożytna i średniowieczna.\n3. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje klasyczne\nstanowiska etyczne […] ([…] etyka stoicka).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wybranie zdanie ORAZ poprawna ocena wraz z uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne wybranie zdania.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWybrane zdanie: zdanie 2.\nOcena: Tak, stoicy zgodziliby się z treścią tego zdania.\nPrzykładowe uzasadnienie: Stoicy uważali, że wszystko poza cnotą jest zdeterminowane.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nWyjaśnij stoicki pogląd zgodnie z którym działania moralnie właściwe to takie, które są\nzgodne z naturą.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nI. Filozofia starożytna i średniowieczna.\n3. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje klasyczne\nstanowiska etyczne […] ([…] etyka stoicka).\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nDziałanie zgodnie z naturą oznacza działanie godnie z rozumem (logosem).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-2)\nZmodyfikuj poniższe wnioskowanie wskazując przesłankę, która jest niepotrzebna,\naby wyprowadzić wniosek w sposób formalnie poprawny. Schemat otrzymanego\nwnioskowanie zapisz w języku klasycznego rachunku zdań.\nPrzesłanka 1: Los człowieka jest igraszką ślepego przypadku albo następstwem przyczyny.\nPrzesłanka 2: Los człowieka nie jest igraszką ślepego przypadku.\nPrzesłanka 3: Jedna przyczyna jest zależna od drugiej.\nWniosek: Los człowieka jest następstwem przyczyny.\nNiepotrzebna przesłanka:\nSchemat wnioskowania:\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nIV. Umiejętności logiczne. Zdający:\n2. stosuje metodę zerojedynkową do\nrozstrzygania prostych schematów\nrachunku zdań\n(np. (p → q)  q → p).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wskazanie niepotrzebnej przesłanki ORAZ podanie poprawnego schematu\nlub poprawnej nazwy schematu.\n1 pkt - poprawne wskazanie niepotrzebnej przesłanki.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNiepotrzebna przesłanka: 3.\nSchemat wnioskowania lub jego nazwa:\nSchemat:\np v q\nnie-p\nzatem q","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-2)\nPrzyjrzyj się poniższej fotografii i przeczytaj fragment tekstu źródłowy.\nKrzywa Wieża w Pizie\nTekst źródłowy\nwww.wikimedia.commons\nPrzy ocenie [dzieła sztuki] bierzemy […]\npod uwagę nie tylko zgodę pomiędzy\nzamiarem a wykonaniem, ale także\ntrudność zadania. […] Pochyłość wieży\npizańskiej, psująca harmonię czarownego\nzakątka, jakim jest plac katedralny w Pizie,\nmogłaby być czynnikiem estetycznym,\ndopóki sądzono, że to naumyślnie, przez\nkaprys fantazji architekci tak krzywo\nzbudowali wieżę, że postawili sobie właśnie\ntakie trudne zadanie do rozwiązania.\nStanisław Ossowski, Przyroda i sztuka, w: tenże\nWybór pism estetycznych, Warszawa 1958.\nPodaj, które z poniższych zdań jest prawdziwe w świetle powyższego fragmentu\ntekstu źródłowego. Uzasadnij swoją odpowiedź.\n1. Jeśli w Pizie stoi krzywa wieża to pochyłość wieży pizańskiej nie psuje harmonii placu\nkatedralnego.\n2. Jeśli pochyłość wieży pizańskiej psuje harmonię placu katedralnego, to w Pizie nie stoi\nkrzywa wieża.\n3. Architekci wieży w Pizie postawili sobie trudne zadanie do wykonania albo w Pizie stoi\nkrzywa wieża.\nOdpowiedź:\nUzasadnienie:\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nIV. Umiejętności logiczne. Zdający:\n1. w poprawny sposób wykonuje operacje\ndefiniowania, podziału logicznego\n(klasyfikacji) oraz typologii.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wskazanie zdania ORAZ poprawne uzasadnienie wyboru.\n1 pkt - poprawne wskazanie zdania.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOdpowiedź: zdanie 3.\nPrzykładowe uzasadnienie: Zdanie 3. ma postać alternatywy, której drugi człon wynika\nlogicznie z przytoczonego fragmentu tekstu, a zatem cała alternatywa jest prawdziwa\nw świetle przytoczonego fragmentu.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-2)\nZgodnie z klasycznym rozumieniem sztuka jest naśladowaniem natury (mimesis).\nPodaj starożytnego zwolennika klasycznej koncepcji sztuki. Rozstrzygnij, czy krzywą\nwieżę w Pizie, gdyby powstała w wyniku przypadkowych procesów przyrody,\npozbawionych celu, można byłoby uznać za dzieło sztuki w świetle tej definicji.\nUzasadnij swoją odpowiedź.\nPrzedstawiciel:\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nPrzeczytaj tekst i wykonaj zadania.\nBecky Smethurst\nKosmos. 10 rzeczy, które należy o nim wiedzieć\nGdy spoglądamy w bezkres kosmosu, wszystko, co widzimy, od gwiazd, przez pył, aż po\nczarne dziury, jest zbudowane z materii. Zwykła materia stanowi jednak zaledwie 15 procent\nmaterii we wszechświecie. Z czego składa się pozostałe 85 procent materii? Nie wiemy. Fakt\nten każe nam nabrać pokory.\nMaterię, która nie wchodzi w interakcje ze światłem, nazywamy ciemną materią. Nie\nemituje ona światła, nie odbija go, ani nie pochłania, toteż nie ma sposobu, byśmy mogli ją\n„zobaczyć”. […]\nSkąd wiemy, że ciemna materia istnieje? Bo wywiera efekty grawitacyjne i zakrzywia\nczasoprzestrzeń tak samo jak zwyczajna materia. […]\n[Jeden z argumentów] na istnienie ciemnej materii pochodzi z porównania masy galaktyk\nobliczanej na podstawie efektów grawitacyjnych i masy wykrywanej na podstawie światła\ngwiazd. Einstein zauważył, że masywne obiekty zakrzywiają czasoprzestrzeń, w której\npodróżuje światło. Brzmi to dziwnie, ale przecież soczewki też potrafią zmieniać drogę fali\nświatła. Jeśli nosisz okulary lub soczewki kontaktowe, zakrzywiają one światło, by\nprzedmioty znajdujące się w oddali lub bardzo blisko zyskiwały ostrość zależnie od twojej\nwady wzroku. Pole grawitacyjne ogromnego skupiska galaktyk może wywoływać ten sam\nefekt w przypadku światła galaktyki znajdującej się za skupiskiem: światło odległej galaktyki\npodróżujące w naszym kierunku zakrzywia się wokół potężnego skupiska na skutek jego\ngrawitacji. Przy ustawieniu w idealnej linii prostej zdarza się, że światło galaktyki znajdującej\nsię dalej od nas tworzy pierścień wokół galaktyki, która znajduje się bliżej. Nazywamy to\npierścieniem Einsteina. Podobny pierścień ujrzysz również, gdy podczas romantycznej\nkolacji brzeg kieliszka zakrzywi światło świecznika na stoliku.\nIlość zakrzywionego światła informuje nas o ilości materii w galaktyce znajdującej się\nbliżej nas i działającej jak soczewka. Badania siły grawitacji takich galaktycznych soczewek\nwykazały, że musi w nich być więcej materii, niż by to wynikało z analiz widocznego światła\nich gwiazd.\nBecky Smethurst, Kosmos. 10 rzeczy, które należy o nim wiedzieć, przeł. Jan Dzierzgowski, Warszawa 2021.\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nI. Filozofia starożytna i średniowieczna.\n5. Problematyka estetyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n2) rekonstruuje klasyczne koncepcje sztuki\n(umiejętność wykonywania dzieła według\nreguł, naśladownictwo natury, tworzenie\nw natchnieniu).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie przedstawiciela ORAZ poprawne rozstrzygnięcie wraz\nz uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne podanie przedstawiciela ALBO poprawne rozstrzygnięcie wraz\nz uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPrzedstawiciel: Arystoteles\nRozstrzygnięcie: Nie.\nUzasadnienie: Wytwory przypadkowych, pozbawionych celu procesów przyrody są tworem\nnatury, a nie naśladowaniem natury.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-2)\nPodaj nowożytnego zwolennika materializmu. Na podstawie tekstu źródłowego\nrozstrzygnij, czy autorce można przypisać tezę materializmu. Odpowiedź uzasadnij.\nNowożytny zwolennik materializmu:\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. Filozoficzna analiza\ni interpretacja tekstów pozafilozoficznych.\nII. Filozofia nowożytna.\n2. Problematyka ontologiczna w filozofii XVII\ni XVIII w. Zdający:\n1) rekonstruuje i porównuje wybrane\nstanowiska ontologiczne, rekonstruuje\nwspierające je argumenty ([…] naturalizm T.\nHobbesa […]).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie nowożytnego zwolennika ORAZ poprawne rozstrzygnięcie wraz\nz uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne podanie nowożytnego zwolennika ALBO poprawne rozstrzygnięcie wraz\nz uzasadnieniem\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNowożytny zwolennik materializmu: T. Hobbes\nRozstrzygnięcie: Nie można.\nPrzykładowe uzasadnienie: W tekście źródłowym autorka wyraźnie zaznacza, że\npodlegający badaniom kosmos jest zbudowany z materii, ale nie wypowiada się w ogóle na\ntemat tego, czy poza tym materialnym wymiarem kosmosu cokolwiek innego istnieje.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-1)\nRozstrzygnij, czy poniższe wnioskowanie za istnieniem ciemnej materii przedstawione\nw tekście ma charakter dedukcyjny, czy - niededukcyjny. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nWnioskowanie\nMasa galaktyk obliczana na podstawie efektów grawitacyjnych jest większa niż masa\ngalaktyk obliczana na podstawie światła gwiazd.\nZatem istnieje ciemna materia.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. Filozoficzna analiza\ni interpretacja tekstów pozafilozoficznych.\nIV. Umiejętności logiczne. Zdający:\n4. odróżnia rozumowania dedukcyjne od\nniededukcyjnych (niezawodne od\nzawodnych) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Wnioskowanie niededukcyjne.\nPrzykładowe uzasadnienie: Możliwe logicznie są inne wyjaśnienia opisywanych zjawisk\nastronomicznych.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-1)\nImmanuel Kant uważał, że istnieją rzeczy same w sobie. Rozstrzygnij, czy ciemna\nmateria, jeśli istnieje, jest taką rzeczą. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nII. Filozofia nowożytna.\n2. Problematyka epistemologiczna w filozofii\nXVII i XVIII w. Zdający:\n4) przedstawia epistemologię I. Kanta jako\nrozwiązanie sporu empiryzmu\nz racjonalizmem (objaśnia pojęcia zjawiska\ni rzeczy samej w sobie, form naoczności\nprzestrzeni i czasu, kategorii intelektu -\nprzyczyny i substancji).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Ciemna materia nie jest rzeczą samą w sobie.\nPrzykładowe uzasadnienie: Rzeczy same w sobie nie pozostają w relacji przyczynowej ze\nzjawiskami w naszym świecie, natomiast ciemna materia wywiera wpływ przyczynowy na\nnasz świat. Poza tym rzeczy same w sobie są niepoznawalne, a ciemna materia, choć\nniewidzialna jest jednak poznawalna.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-2)\nZwolennicy Koła Wiedeńskiego (neopozytywizmu) przyjmowali tzw. zasadę\nweryfikacji. Podaj sformułowanie tej zasady. Oceń czy zdanie: Ciemna materia\nwywiera efekty grawitacyjne i zakrzywia czasoprzestrzeń jest weryfikowalne w sensie\nzasady weryfikowalności. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nZasada weryfikacji:\nOcena:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nII. Filozofia współczesna.\n1. Problematyka epistemologiczna\ni problematyka z zakresu filozofii nauki\nw myśli XX w. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje główne\nstanowiska w dwudziestowiecznej filozofii\nnauk przyrodniczych (weryfikacjonizm Koła\nWiedeńskiego […]).\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie sformułowania zasady weryfikacji ORAZ poprawna ocena wraz\nz uzasadnieniem.\n1 pkt - podanie sformułowania zasady weryfikacji\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZasada weryfikacji: Zdanie jest sensowne wtedy i tylko wtedy, gdy jest empirycznie\nsprawdzalne lub analityczne (sensem zdania jest metoda jego weryfikacji).\nOcena: Jest weryfikowalne.\nUzasadnienie: Mimo, że ciemna materia nie jest „widzialna”, wywiera wpływ na nasze\nnarządy pomiarowe, a zatem jest wykrywalna w doświadczeniu.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-2)\nWyobraź sobie, że wchodzisz w skład rządu światowego, który musi podjąć decyzję\no finansowaniu jednej z dwóch inwestycji: rozwoju badań kosmicznych lub pomocy\nnajbardziej ubogim krajom świata. Odwołując się do utylitaryzmu w ujęciu Johna\nStuarta Milla, wskaż jedną rację za inwestowaniem w badanie kosmiczne kosztem\npomocy ubogim i jedną rację przeciwko temu wyborowi.\nRacja za:\nRacja przeciwko:\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nII. Filozofia nowożytna.\n4. Problematyka etyczna w filozofii\nnowożytnej. Zdający:\n1) rekonstruuje i porównuje koncepcje\nmoralnej oceny czynów, rekonstruuje\nwspierające je argumenty ([…] utylitaryzm\nJ.S. Milla).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie racji za ORAZ racji przeciwko.\n1 pkt - poprawne podanie racji za ALBO racji przeciwko.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nRacja za: Inwestycje w przemysł kosmiczny w dłuższej perspektywie zwracają się\nwielokrotnie. Wypracowane zyski można przeznaczać na wiele społecznie użytecznych\nprojektów, co maksymalizuje szczęście w świecie.\nRacja przeciwko: W krótszej perspektywie inwestycje w badania kosmiczne istotnie\nograniczają działania na rzecz ubogich, uniemożliwiając maksymalizację szczęścia\nw świecie.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":25,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-25)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-25)\nII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający formułuje podstawowe pytania (problemy) oraz tezy filozoficzne, prawidłowo\nrekonstruuje poznane argumenty; porównuje różne rozwiązania tego samego problemu;\njasno prezentuje własne stanowisko w dyskusji, popiera je rzetelną argumentacją oraz\nprzykładami; prawidłowo posługuje się pojęciami filozoficznymi; stosuje argumentację\nfilozoficzną do rozpatrywania problemów życia codziennego i społecznego.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nSłusznie przyrównywano świat zjawisk do depeszy szyfrowanej. Kto zna klucz depeszy, ten\nułoży ją w szyfrach mechanicznie i odcyfruje ją równie łatwo. Ale my jesteśmy w położeniu\ntych niewtajemniczonych, co depeszy nie układali i klucza nie znają, i muszą go dopiero\nwyszukać drogą mozolnych i zawodnych prób. Tym kluczem do odcyfrowania znaków\nprzyrody są teorie naukowe.\nJan Łukasiewicz\nPrzedstaw różnicę między naukami przyrodniczymi a humanistycznymi oraz rozważ, co\nstanowi o naukowym charakterze teorii.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nSłusznie przyrównywano świat zjawisk do depeszy szyfrowanej. Kto zna klucz depeszy, ten\nułoży ją w szyfrach mechanicznie i odcyfruje ją równie łatwo. Ale my jesteśmy w położeniu\ntych niewtajemniczonych, co depeszy nie układali i klucza nie znają, i muszą go dopiero\nwyszukać drogą mozolnych i zawodnych prób. Tym kluczem do odcyfrowania znaków\nprzyrody są teorie naukowe.\nJan Łukasiewicz\nPrzedstaw różnicę między naukami przyrodniczymi a humanistycznymi oraz rozważ, co\nstanowi o naukowym charakterze teorii.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"},{"id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nGwiazdo, chroń nas - od szczęścia i spokoju.\nCzesław Miłosz\nPrzedstaw koncepcję filozoficzną, w ramach której szczęście i spokój nie są nadrzędnym\ncelem dobrego życia lub mogą pozostawać z tym celem w konflikcie. Uzasadnij swoją\nodpowiedź.\nna temat nr\nEFIP-R0_100\nEFIP-R0_100\nEFIP-R0_100\nEFIP-R0_100\nEFIP-R0_100\nBrudnopis (nie podlega ocenie)\nFILOZOFIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nFILOZOFIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nFILOZOFIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nGwiazdo, chroń nas - od szczęścia i spokoju.\nCzesław Miłosz\nPrzedstaw koncepcję filozoficzną, w ramach której szczęście i spokój nie są nadrzędnym\ncelem dobrego życia lub mogą pozostawać z tym celem w konflikcie. Uzasadnij swoją\nodpowiedź.\nKryteria oceniania wypracowania z filozofii\nKryterium\nPunktacja\nMax.\nliczba\npunktów\n25\nI\nSformułowanie\nstanowiska\nJasne sformułowanie stanowiska (tezy lub hipotezy), które lokuje się w problematyce pracy.\n3\n3\nStanowisko lokuje się w problematyce pracy, ale jest sformułowane nieprecyzyjnie.\n2\nNiejednoznaczny związek między stanowiskiem a problematyką pracy lub brak stanowiska, a jedynie\nkontekst wskazuje na przekonania zdającego.\n1\nII\nUzasadnienie\nstanowiska\na) Adekwatne\nUzasadnienie jest bezpośrednio odniesione do stanowiska (wszystkie argumenty\nwiążą się ze stanowiskiem i przyjętym sposobem rozwiązania problemu).\n3\n3\n18\nLuźny związek uzasadnienia ze stanowiskiem - zdający dostarcza argumentów w\nsprawie drugorzędnych elementów przyjętego rozwiązania problemu.\n1\nb) Trafne\nUzasadnienie poprawne zawierające argumenty za przyjętym rozwiązaniem\nproblemu i przeciw przyjętemu rozwiązaniu - kontrargumenty (argumenty\nzgodne oraz logicznie poprawne za przyjętym rozwiązaniem problemu i przeciw\nprzyjętemu rozwiązaniu).\nOdwołania do wiedzy nie zawierają błędów rzeczowych i logicznych.\n4\n4\nUzasadnienie na ogół poprawne zawierające argumenty za przyjętym\nrozwiązaniem problemu i przeciw przyjętemu rozwiązaniu (poprawne\noraz na ogół logiczne). Nieliczne usterki rzeczowe i jeden błąd logiczny.\n3\nNa ogół poprawne argumenty tylko za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nNieliczne usterki rzeczowe i jeden błąd logiczny.\n2\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nArgumenty błędne. Rozumowanie zawiera sądy wzajemnie sprzeczne, zawiera\nrozumowania non sequitur. Liczne błędy rzeczowe (w tym rażące) i logiczne.\n1\nc) Pogłębione Rozbudowana argumentacja i kontrargumentacja. Zdający posługuje się więcej niż\n1 argumentem za swoim stanowiskiem i więcej niż 1 argumentem podważającym\nstanowisko; rozpatruje problem z więcej niż 1 punktu widzenia). Argumenty są\nważkie (istotne), ich wprowadzenie uzasadnione jest przez zdającego. Swobodne\nposługiwanie się wiedzą i terminologią filozoficzną.\n4\n4\nArgumentacja zrównoważona - zdający posługuje się przynajmniej 1 ważkim\nargumentem i 1 kontrargumentem. Uzasadnienie argumentacji wystarczające dla\nzrozumienia stanowiska zdającego. Sporadyczne użycie pojęć filozoficznych.\n3\nArgumentacja wąska - zdający przywołuje jedynie argumenty, a brak\nkontrargumentów lub odwrotnie. Uzasadnienie argumentacji ogólnikowe.\nPojedyncze użycie pojęć filozoficznych lub ich brak.\n2\nArgumentacja wąska -zdający przywołuje jedynie argumenty, a brak\nkontrargumentów lub odwrotnie. Argumenty lub kontrargumenty nieistotne\n(drugorzędne). Uzasadnienie powierzchowne (infantylne).\n1\nd) Krytyczne\nUzasadnienie obejmuje analizę krytyczną argumentów i kontrargumentów, zdający\nrozważa racje przemawiające na rzecz danych argumentów i uzasadnia\nwprowadzenie kontrargumentów.\n4\n4\nAnaliza krytyczna obecna, ale w stopniu niewystarczającym, np. bez uzasadnienia\nkontrargumentacji.\n2\ne) Nawiązania\ndo innych\ndziedzin\nkultury\nZdający swobodnie nawiązuje/wykazuje związek między filozofią a innymi\ndziedzinami kultury (literaturą, sztuką).\n3\n3\nZdający w niewielkim stopniu nawiązuje do innych dziedzin kultury.\n2\nIII\nKompozycja\npracy\nPoprawna i przejrzysta kompozycja pracy - wyodrębnione i konsekwentnie uporządkowane części\npracy niezbędne do jasnego sformułowania i uzasadnienia stanowiska.\n2\n2\nZaburzenia w kompozycji pracy.\n1\nIV\nPoprawność\njęzykowa\nPraca napisana językiem komunikatywnym i na ogół poprawnym pod względem składniowym,\nleksykalnym, frazeologicznym, fleksyjnym, ortograficznym i interpunkcyjnym.\n2\n2\nPraca napisana językiem w większości komunikatywnym. Występują błędy fleksyjne, leksykalne,\nfrazeologiczne, ortograficzne i interpunkcyjne.\n1","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura"}]}