{"paper":{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":22,"source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-2)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Uzasadnij swój\nwybór.\nTematyka przedstawiona w przytoczonym fragmencie tekstu Tadeusza Czeżowskiego\nmieści się przede wszystkim w obrębie\nA. etyki i epistemologii.\nB. antropologii filozoficznej i logiki.\nC. ontologii i epistemologii.\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nWymagania określone w podstawie programowej1\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje Szkołę Lwowsko-\n-Warszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli: […] Tadeusz\nCzeżowski.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n1. Dyscypliny filozofii. Uczeń wymienia\nnastępujące dyscypliny filozofii oraz określa\nprzedmioty ich badań:\n2) dyscypliny szczegółowe - filozofia\nczłowieka (antropologia filozoficzna) […].\n3) dyscypliny pomocnicze - historia filozofii,\nlogika.\nZasady oceniania\n2 pkt - zaznaczenie właściwej odpowiedzi oraz podanie poprawnego uzasadnienia.\n1 pkt - zaznaczenie właściwej odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB\nPrzykładowe uzasadnienie: Tematyka tekstu źródłowego dotyczy wolności człowieka, które\nto zagadnienie zaliczane jest do klasycznych problemów antropologii filozoficznej. Tematyka\nlogiczna pojawia się w pierwszym akapicie tekstu, w którym jego autor przedstawia kilka\nwnioskowań obecnych w myśli filozoficznej. Autor wykazuje, że zasada powszechnej\nwolności zawiera sprzeczność wewnętrzną - pojęcie sprzeczności jest jednym\nz istotniejszych pojęć logicznych.\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy\nprogramowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia\n(Dz.U. z 2024 r. poz. 1019).\nZasady oceniania rozwiązań zadań.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nOdwołując się do zamieszczonego tekstu źródłowego, wyjaśnij, na czym polega\nparadoks wolności.\n2.\n0-1\n1.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje Szkołę Lwowsko-\nWarszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli: […] Tadeusz\nCzeżowski.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n4. Wybrane spory antropologiczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory\no:\n3) wolność woli (libertarianizm - fatalizm -\nkompatybilizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTytułowa paradoksalność wolności wiąże się z tym, co Tadeusz Czeżowski w swoim tekście\nnazywa „zasadą powszechnej wolności”, którą można wyrazić w tezie, że wszystko wolno.\nAutor tekstu źródłowego wykazuje za pomocą następującego wnioskowania: „Jeżeli bowiem\nzałożymy, że wszystko wolno, to wolno także zaprzeczyć, by było wszystko wolno; a jeżeli\nwolno zaprzeczyć, że wszystko wolno, to nieprawda, że wszystko wolno”, że przyjęcie tej\nzasady, prowadzi do uznania jej negacji. Tak rozumiany paradoks wolności jest naznaczony\nwewnętrzną sprzecznością.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nRozstrzygnij, czy stwierdzenia podane w tabeli są zgodne z poglądami wyrażonymi\nw przywołanym tekście źródłowym. Wybierz T (tak), jeśli stwierdzenie jest zgodne,\nalbo N (nie) - jeśli nie jest zgodne.\nPlaton w Teajtecie dowodzi, że Protagoras był obiektywistą\nepistemologicznym.\nT\nN\nNieprawda, że koniecznym warunkiem wolności zewnętrznej jest wolność\nmoralna.\nT\nN","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje Szkołę Lwowsko-\n-Warszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli: […] Tadeusz\nCzeżowski.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n4. Wybrane spory antropologiczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory\no:\n3) wolność woli (libertarianizm - fatalizm -\nkompatybilizm).\n5.Wybrane spory etyczne. Zdajacy\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.\nargumenty, rekonstuuje następujące spory\no:\n1) naturę wartości lub powinności\nmoralnych (realtywizm - absolutyzm lub\nuniwersalizm, subiektywizm - obiektywizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNT","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-1)\nPo uwzględnieniu wprowadzonego w zamieszczonym tekście źródłowym rozróżnienia\nna wolność zewnętrzną i wewnętrzną, zaznacz spośród poniższych opisów sytuacji\nA-D dwie, w przypadku których zachodzą jednocześnie dwa warunki:\n1) wolność zewnętrzna bohatera opisanej sytuacji zostaje istotnie ograniczona\n2) ograniczenie wolności zewnętrznej nie musi prowadzić do ograniczenia wolności\nwewnętrznej.\nUwaga: Każdą z sytuacji należy traktować niezależnie od pozostałych.\nOpisy sytuacji:\nA. Pomimo obietnicy złożonej bliskiej osobie, Adam nie wraca w określonym terminie\nz wakacji zagranicznych ze względu na strajk pracowników kontroli lotów.\nB. Zaślepiony zazdrością i pragnieniem zdobycia stanowiska swojego przełożonego, Adam\nrozsiewa na jego temat plotki i składa fałszywe donosy.\nC. Adam dobrowolnie rezygnuje z funkcji przewodniczącego komitetu strajkowego.\nD. Adam - mimo wielokrotnych prób - nie potrafi przebiec dystansu 400 metrów poniżej\nzakładanego przez siebie rezultatu 43 sekund.\n4.\n0-1\n3.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje Szkołę Lwowsko-\n-Warszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli: […] Tadeusz\nCzeżowski.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n4. Wybrane spory antropologiczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory\no:\n3) wolność woli (libertarianizm - fatalizm -\nkompatybilizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA, D","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nPrzeczytaj poniższy opis sytuacji.\nAdam z różnych źródeł otrzymuje w krótkim czasie informacje o nielojalności jednego\nz pracowników swojej firmy oraz o jego poważnych zaniedbaniach, skutkujących zerwaniem\nważnej umowy z długoletnim kontrahentem. Pod wpływem tych informacji, w przypływie\nsilnych emocji, Adam oskarża pracownika swojej firmy o niedopełnienie obowiązków\ni zwalnia go z pracy. W następnym tygodniu Adam dowiaduje się, że informacje dotyczące\nzwolnionego pracownika były fałszywe.\nOceń, czy w świetle rozumienia wolności przedstawionego w tekście Tadeusza\nCzeżowskiego, można w opisanej wyżej sytuacji uznać, że wolność wewnętrzna\nAdama została istotne ograniczona. Swoją ocenę uzasadnij, odwołując się do\nzamieszczonego tekstu Tadeusza Czeżowskiego.\nOcena:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nV. Umiejętność stawiania pytań\nświatopoglądowych (w tym moralnych)\ni poszukiwania odpowiedzi na nie z\nwykorzystaniem wiedzy filozoficznej.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje Szkołę Lwowsko-\n-Warszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli: […] Tadeusz\nCzeżowski.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n4. Wybrane spory antropologiczne. Zdający,\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory\no:\n3) wolność woli (libertarianizm - fatalizm -\nkompatybilizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - trafna ocena wraz z poprawnym uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nOcena: Tak, można w tym przypadku mówić o istotnym ograniczeniu wolności wewnętrznej.\nUzasadnienie: T. Czeżowski istoty wolności wewnętrznej upatruje w kierowaniu się\n„względami słuszności”. Autor tekstu źródłowego twierdzi ponadto, że tym, co ogranicza\nwolność wewnętrzną są pragnienia i emocje - o ile przeciwstawiają się względom\nsłuszności. W opisanym przypadku bohater ulega silnym emocjom i zdaje się nie kierować\nwzględami słuszności, w myśl których powinien sprawiedliwie postępować wobec swoich\npodwładnych oraz wykazać się roztropnością, której wyrazem powinno być rzetelne\nsprawdzenie uzyskanych informacji.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nRozstrzygnij, czy w świetle poglądów Tadeusza Czeżowskiego zaprezentowanych\nw tekście źródłowym można utracić wolność wewnętrzną bez utraty wolności\nzewnętrznej. Swoją odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n6.\n0-1\n5.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje Szkołę Lwowsko-\n-Warszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli: […] Tadeusz\nCzeżowski.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n4. Wybrane spory antropologiczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory\no:\n3) wolność woli (libertarianizm - fatalizm -\nkompatybilizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - trafna rozstrzygnięcie wraz z poprawnym uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOdpowiedź: Tak, jest to możliwe.\nPrzykładowe uzasadnienie: Zgodnie z poglądami T. Czeżowskiego, człowiek może popaść\nw niewolę wewnętrzną, gdy nie kieruje się względami słuszności, co może mieć miejsce\nwówczas, gdy ulega innym motywom, niż stricte moralne.\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-2)\nSpośród poniżej wymienionych nazw stanowisk filozoficznych wybierz to, które\ndotyczy problemu wolności człowieka. Następnie rozstrzygnij, czy poglądy Tadeusza\nCzeżowskiego zaprezentowane w tekście źródłowym wykluczają wskazane przez\nCiebie stanowisko. Swoją odpowiedź uzasadnij.\nStanowiska filozoficzne: panteizm, kompatybilizm, libertarianizm, hylemorfizm\nNazwa stanowiska filozoficznego:\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n7.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważnych pojęć, zagadnień\ni stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n2) charakteryzuje Szkołę Lwowsko-\nWarszawską na przykładzie osiągnięć\njednego z jej przedstawicieli: […] Tadeusz\nCzeżowski.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n4. Wybrane spory antropologiczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory\no:\n3) wolność woli (libertarianizm - fatalizm -\nkompatybilizm).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wskazanie jednego z dwóch stanowisk dotyczących problemu wolności\nczłowieka oraz trafne rozstrzygnięcie wraz z poprawnym uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne wskazanie jednego z dwóch stanowisk dotyczących problemu wolności\nczłowieka oraz trafne rozstrzygnięcie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa stanowiska filozoficznego: libertarianizm\nRozstrzygnięcie: Przedstawione w tekście źródłowym poglądy Tadeusza Czeżowskiego nie\nwykluczają libertarianizmu.\nPrzykładowe uzasadnienie: Libertarianizm to pogląd filozoficzny, według którego człowiek\nposiada wolną wolę, a przysługująca mu wolność jest główną wartością. W przedstawionym\ntekście źródłowym jego autor wprost nie głosi tezy libertariańskiej, ale twierdzi, że\nczłowiekowi przysługuje wolność. Zatem, zaprezentowane w tekście poglądy Tadeusza\nCzeżowskiego nie wykluczają libertarianizmu.\nALBO\nNazwa stanowiska filozoficznego: kompatybilizm\nRozstrzygnięcie: Przedstawione w tekście źródłowym poglądy Tadeusza Czeżowskiego nie\nwykluczają kompatybilizmu.\nPrzykładowe uzasadnienie: Kompatybilizm to pogląd filozoficzny, według którego\ndeterminizm nie wyklucza wolności człowieka. W tekście źródłowym jego autor nie\npodejmuje kwestii relacji między determinizmem a istnieniem wolnej woli. Zaprezentowane\nw tekście źródłowym poglądy Tadeusza Czeżowskiego nie wykluczają kompatybilizmu, gdyż\nCzeżowski przypisuje człowiekowi wolność i wprost nie głosi tezy inkompatybilistycznej.\nZasady oceniania rozwiązań zadań.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-2)\nW plebiscycie Młodzieżowe Słowo Roku 2022 nagrodę dla słowa wyróżniającego się pod\nwzględem językowym otrzymało słowo „odklejka”. To słowo oznacza osobę, która jest\nnieobecna myślami.\nNa podstawie podanego znaczenia tego słowa utwórz poprawną pod względem formy\ndefinicję klasyczną słowa „odklejka” - wpisz w odpowiednich miejscach definiendum,\nrodzaj najbliższy i różnicę gatunkową.\nNastępnie rozstrzygnij, czy ta definicja jest poprawna pod względem adekwatności.\nSwoją odpowiedź uzasadnij.\njest to\ndefiniendum\nrodzaj najbliższy\nróżnica gatunkowa\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n8.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nVII. Posługiwanie się podstawowymi\nkategoriami logiki i dbanie o kulturę logiczną\nwypowiedzi.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nI. Kultura logiczna.\n3. Definicje jako środek uściślania myśli\ni mowy: typy definicji, kryteria poprawności\ndefinicji. Zdający:\n2) tworzy dla ustalonego wyrażenia definicję\nklasyczną i wyodrębnia w niej definiendum,\nłącznik i definiens;\n3) określa, które z warunków poprawności\nłamie określona definicja, i usuwa\nznalezione wady (nieadekwatność […]).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawna forma definicji oraz właściwe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawna forma definicji ALBO właściwe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nodklejka osoba która jest nieobecna myślami\njest to\ndefiniendum\nrodzaj najbliższy\nróżnica gatunkowa\nRozstrzygnięcie: Tak, podana definicja jest adekwatna.\nUzasadnienie: Definicja ta jest adekwatna, ponieważ zakresy definiendum i definiensa się\npokrywają.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-2)\nPrzeczytaj poniższą wypowiedź Herculesa Poirot z filmu Duchy Wenecji.\nPrzyjąłbym z zadowoleniem jakikolwiek uczciwy znak […] ducha, bo jeśli istnieje duch, to\nistnieje również dusza. Jeśli istnieje dusza, to istnieje również Bóg, który ją stworzył, a jeśli\nmamy Boga, to mamy wszystko. Sens, porządek, sprawiedliwość. Widziałem jednak już zbyt\nwiele na tym świecie. Niezliczone zbrodnie, dwie wojny, gorzkie zło ludzkiej obojętności,\ndlatego dochodzę do przeciwnego wniosku. Nie ma Boga, nie ma duchów.\nHercules Poirot w filmie Duchy w Wenecji, reż. Kenneth Branagh, 2023.\nNa podstawie przytoczonych słów Herkulesa Poirota uzupełnij brakujący fragment\nprzesłanki 1. oraz przesłankę 2. w taki sposób, aby powstało formalnie poprawne\nrozumowanie. Następnie podaj nazwę schematu, według którego ono przebiega, lub\nformułę tego schematu zapisaną w języku klasycznego rachunku zdań.\nPrzesłanka 1.: Jeżeli duchy i Bóg istnieją, to\nPrzesłanka 2.:\nWniosek: Nieprawda, że duchy i Bóg istnieją.\nNazwa schematu lub jego formuła:\n9.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią a\nsztuką […].\nVII. Posługiwanie się podstawowymi\nkategoriami logiki i dbanie o kulturę logiczną\nwypowiedzi.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nI. Kultura logiczna.\n5. Uzasadnianie pośrednie: wnioskowanie\n(rozumowanie) niezawodne (oparte na\nwynikaniu logicznym) i zawodne, wybrane\nschematy (reguły) wnioskowań. Zdający:\n1) odróżnia w rozumowaniu przesłanki od\nwniosku oraz formułuje przesłanki\npominięte w entymemacie;\n2) rozstrzyga, czy dane zdanie wynika\nlogicznie z innego zdania lub zbioru zdań.\n3) zna i stosuje przykładowe schematy\nwnioskowań ([…] modus tollendo tollens\n[…]);\n4) odtwarza i zapisuje w języku klasycznego\nrachunku zdań schemat, na którym opiera\nsię określone wnioskowanie.\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie przesłanek 1. i 2. oraz podanie nazwy schematu albo jego\nformuły.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie przesłanek 1. i 2\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPrzesłanka 1.: Jeżeli duchy i Bóg istnieją, to na świecie istnieje sens, porządek\ni sprawiedliwość.\nPrzesłanka 2.: Na świecie nie istnieje sens, porządek i sprawiedliwość.\nWniosek: Nieprawda, że duchy i Bóg istnieją.\nNazwa schematu: modus tollendo tollens.\nALBO\nFormuła schematu zapisana w języku klasycznego rachunku zdań:\nJeżeli p to q.\nNieprawda, że q.\nZatem nieprawda, że p.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nNa poniższej ilustracji dwa pomarańczowe koła (znajdujące się w środku obydwóch układów\nkół) mają pozornie różną wielkość - koło po stronie lewej wydaje się mniejsze od tego po\nprawej - choć w rzeczywistości ich wielkość jest taka sama. Jest to tzw. złudzenie\nEbbinghausa.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"10.1","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-2)\nOkreśl przedmiot sporu epistemologicznego, w ramach którego już w starożytności\npowoływano się na fakt złudzeń zmysłowych jako podstawę jednego z tzw. tropów\nsceptycznych. Następnie oceń, czy z punku widzenia filozofii Platona fakt złudzeń\nzmysłowych ma znaczenie dla rozstrzygnięcia wskazanego sporu.\nPrzedmiot sporu:\nOcena:\nUzasadnienie:\n10.1.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nPoziom podstawowy\nVI. Filozofia Platona jako paradygmat\nantynaturalizmu. Zdający:\n4) objaśnia termin anamneza i prezentuje\nplatońskie stanowisko w kwestii źródeł\npoznania (aprioryzm).\nIX. Tropy sceptyckie jako wyzwanie dla\nepistemologii. Zdający:\n1) wyjaśnia na wybranych przykładach, na\nczym polega względność spostrzeżeń.\nPoziom rozszerzony\nII. Elementy historii filozofii.\n1. Filozofia starożytna. Zdający opanowuje\nwszystkie treści nauczania - wymagania\nszcegółowe zawarte w podstawie\nprogramowej w zakresie przedmiotu\nfilozofia w zakresie podstawowym.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n3. Wybrane spory epistemologiczne.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory o:\n3) możliwość zdobycia wiedzy pewnej\n(sceptycyzm - hipotetyzm - dogmatyzm).\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\nZasady oceniania\n2 pkt - właściwe określenie przedmiotu sporu oraz trafna ocena wraz z poprawnym\nuzasadnieniem.\n1 pkt - właściwe określenie przedmiotu sporu oraz trafna ocena.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPrzedmiot sporu: istnienie wiedzy pewnej\nOcena: Z punktu widzenia filozofii Platona fakt złudzeń zmysłowych nie odgrywa istotnego\nznaczenia dla rozstrzygnięcia sporu o istnienie wiedzy pewnej.\nPrzykładowe uzasadnienie: Platon odróżniał dwa typy poznania - zmysłowe, które nie\ndostarcza wiedzy pewnej oraz drugie - rozumowe, pozwalające uzyskać wiedzę pewną. Fakt\nzłudzeń zmysłowych jest nieistotny z punktu widzenia filozofii Platona, ponieważ wiedza\npewna może być uzyskana tylko za pomocą rozumu.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nNa złudzenia zmysłowe powoływali się również filozofowie nowożytni, w tym - René\nDescartes. Czy według René Descartes’a zachodzenie złudzeń zmysłowych sprawia,\nże osiągnięcie pewności staje się niemożliwe? Zaznacz właściwą odpowiedź\ni uzasadnij swój wybór.\nOdpowiedź: TAK / NIE\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nII. Elementy historii filozofii.\n3. René Descartes. Zdający:\n1) wyjaśnia, na czym polega kartezjański\nracjonalizm, sceptycyzm metodyczny\ni dualizm psychofizyczny;\n2) objaśnia sens formuły „myślę, więc\njestem”.\nZasady oceniania\n1 pkt - zaznaczenie poprawnej odpowiedzi oraz trafne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOdpowiedź: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie: Nawet gdyby wszelkie poznanie zmysłowe było zawodne, to\nnadal możemy uzyskać pewność dzięki rozumowi, a dokładniej dzięki poznaniu opartemu na\nideach jasnych i wyraźnych. Według Kartezjusza gwarantem prawdziwości takiego poznania\njest Bóg.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A lub B i jej uzasadnienie 1., 2., lub 3.\nPlaton twierdził, że idee są ogólne, niematerialne i istnieją wieczne. Platońska koncepcja idei\njest wyrazem\nA. skrajnego realizmu\npojęciowego,\nczyli poglądu\nfilozoficznego\nreprezentowanego\nrównież przez\n1. Johna Locke‘a\ni George’a Berkeleya.\nB. umiarkowanego realizmu\npojęciowego\n2. Arystotelesa.\n3. św. Anzelma z Cantenbury.\n10.2.\n0-1\n11.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nPoziom podstawowy\nVI. Filozofia Platona jako paradygmat\nantynaturalizmu. Zdający:\n1) wyjaśnia platońską teorię idei jako\nniematerialnych, niezmiennych i wiecznych\nwzorców dla zmiennych i czasowych rzeczy\nfizycznych.\nPoziom rozszerzony\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.\nII. Elementy historii filozofii.\n1. Filozofia starożytna. Zdający opanowuje\nwszystkie treści nauczania - wymagania\nszczegółowe zawarte w podstawie\nprogramowej w zakresie przedmiotu\nfilozofia w zakresie podstawowym.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n2. Wybrane spory metafizyczne\n(ontologiczne). Zdający, definiując\nodpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory\no:\n5) uniwersalia lub powszechniki\n(nominalizm - platonizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA 3","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-2)\nPoniżej przedstawiono tezy dwóch stanowisk etycznych. Podaj nazwy tych stanowisk\noraz rozstrzygnij, którą z tych tez podzielał Sokrates. Uzasadnij swoją odpowiedź,\nodwołując się do twierdzeń etyki sokratejskiej.\nTeza 1.: Wszystkie moralne standardy (np. normy moralne) są względne.\nNazwa stanowiska:\nTeza 2.: Istnieją absolutne (bezwzględne) standardy moralne (np. normy moralne).\nNazwa stanowiska:\nSokrates podzielał tezę numer\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nV. Filozofia Sokratesa jako początki filozofii\nczłowieka i etyki. Zdający:\n1) charakteryzuje filozofię Sokratesa\nw kontekście jego życia i postawy moralnej;\n4) objaśnia intelektualizm etyczny i stojące\nza nim racje.\nPoziom rozszerzony\nII. Elementy historii filozofii.\n1. Filozofia starożytna. Zdający opanowuje\nwszystkie treści nauczania - wymagania\nszczegółowe zawarte w podstawie\nprogramowej w zakresie przedmiotu\nfilozofia w zakresie podstawowym.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n5. Wybrane spory etyczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory\no:\n1) naturę wartości lub powinności\nmoralnych (relatywizm - absolutyzm lub\nuniwersalizm […]).\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw stanowisk etycznych oraz za trafne rozstrzygnięcie\nwraz z poprawnym uzasadnieniem.\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw stanowisk etycznych ALBO trafne rozstrzygnięcie\nwraz z poprawnym uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nTeza 1.\nNazwa stanowiska: relatywizm etyczny\nTeza 2.\nNazwa stanowiska: absolutyzm etyczny albo uniwersalizm etyczny\nSokrates podzielał tezę numer 2 (absolutystyczną)\nUzasadnienie: Sokrates uważał, że cnota jest wiedzą, ta zaś jest wyrazem prawdy, która ma\ncharakter absolutny.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nWyjaśnij pogląd naturalizmu ontologicznego (materializmu), a następnie - spośród\nfilozofów wymienionych poniżej - podaj dwóch, którzy byli jego przeciwnikami.\nFilozofowie: Platon, Epikur, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Auguste Comte\nWyjaśnienie:\nPrzeciwnicy naturalizmu:\n12.\n0-1-2\n13.\n0-1-2\nMFIP-R0_100\nPrzeczytaj tekst i wykonaj zadania.\nStefan Żeromski\nPrzedwiośnie\n- Towarzysze! Państwo - jest to organizacja, gdzie jedni sprawują władzę, a inni tejże\nwładzy podlegają. W każdym państwie, a więc i w tym tutaj, świeżo utworzonym, są klasy\nrządzące i są klasy, którymi się zarządza. Któż tedy tutaj u nas rządzi i na jakiej zasadzie?\nDo sprawowania rządów w tym społeczeństwie, jak w każdym dzisiejszym - z wyjątkiem\njednego okręgu na ziemskim globie - uprawnia siła ekonomiczna jednej klasy, burżuazji,\nnagromadzenie bogactw, posiadanie ziemi i fabryk. To jest podstawa władzy naszych\ndzisiejszych rozkazodawców i to jest zasada uprawniająca ich do rządów. Robotnik\nw dzisiejszym społeczeństwie nie może rządzić, gdyż nie posiada ziemi i bogactw, które\njedynie zapewniają posiadanie władzy. Władza w państwie dzisiejszym przypada jednej\nklasie posiadaczów, która tej swojej władzy używa po to, aby bronić swej społecznej\negzystencji. Państwo dzisiejsze jest to narzędzie ucisku jednej klasy przez drugą. My, jako\nprzedstawiciele klasy robotniczej, musimy występować przeciwko państwu, jesteśmy bowiem\nwyrazicielami międzynarodowej organizacji pracowników.\nMógłby ktoś utrzymywać, iż klasa robotnicza, sięgnąwszy po władzę w danym\nspołeczeństwie i państwie, również będzie gnębić inne klasy społeczne i że państwo w ręku\nrobotników również stanie się narzędziem ucisku. Mogłoby to tak być, gdyby istnienie klas\nspołecznych miało być wieczne. Ale właśnie klasa robotnicza chce zdobyć władzę nie po to,\naby ciemiężyć inną klasę społeczną, lecz po to, aby znieść podział społeczeństwa na klasy.\nNie będzie mogła istnieć niewola klas tam, gdzie samych klas wcale nie będzie, gdzie\nwszyscy ludzie będą robotnikami. Zamierzeniem naszym jest to jedno, aby znieść\npanowanie ludzi nad ludźmi, aby skasować niewolnictwo jednych a próżnowanie innych, aby\nstworzyć społeczeństwo pracujących, równych i wolnych ludzi.\nMówczyni poprawiła swe krucze, niemal fiołkowe włosy i ciągnęła dalej głosem nieco\nodmiennym, nastawionym na ton inny:\n- Powiedziane było tutaj, że celem naszym jest powalenie kapitalizmu i tryumf\nsocjalizmu. Jeżeli w tej walce przyjdzie do orężnego powstania, to tylko dlatego, że klasy\nposiadające nie rozumieją momentu dziejowego, który przeżywamy. […]\n- Jestem z zawodu lekarką i jako lekarka poznałam z bliska i z własnego\ndoświadczenia zgniliznę dzisiejszego świata. Przyszłam do przekonania, iż w dzisiejszym\nświecie panuje straszne zwyrodnienie. Klasa robotnicza zwyradnia się w nędzy i ciemnocie.\nObecny ustrój kapitalistyczny prowadzi całą ludzkość do upadku. Tutaj, w tym mieście\nWarszawie, 85 procent dzieci w wieku szkolnym ma początki suchot. Przeciętna długość\nżycia robotnika wynosi 39 lat, przeciętna długość życia księdza 60 lat. W roku 1918 na\n33 000 wypadków śmierci w Warszawie 25 000 było zmarłych na suchoty. Cała klasa\nrobotnicza przeżarta jest nędzą i chorobami. Życie, jakie na tej ziemi pędzi robotnik, ginący\nz nędzy, powoduje zwyrodnienie, a używanie, nadmiar, przesyt doprowadza również\nburżuazję do zwyrodnienia. […]\nTe enuncjacje towarzyszki-lekarki wywarły na słuchaczach silne wrażenie. Co więcej,\nwytworzyły jakieś poruszenie umysłów, które dotychczas znajdowały się w stanie biernego\nsłyszenia wyrazów - „klasa”, „proletariat”, „burżuazja”, „robotnik”, „walka klas” itd. Lecz na\nskutek tych enuncjacji i Cezary poczuł w sobie właściwą mu przekorność. Każde bowiem\nuwydatnienie pewnych prawd za pomocą mówionego słowa - uwydatniało zarazem braki\ni wady argumentacji, a nadto przywodziło na pamięć rzeczywiste obrazy zaprzeczające\nMFIP-R0_100\nz gruntu słowom głoszonym jako prawdy. Każde niemal słowo budziło w umyśle słuchacza\nkontrsłowo, a każda prawda głoszona domagała się wysunięcia i postawienia kontrprawdy.\nStefan Żeromski, Przedwiośnie, Wrocław 1982.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n4. Wybrane spory antropologiczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory\no:\n1) istotę człowieka (naturalizm lub\nredukcjonizm biologiczny lub społeczny -\nantynaturalizm lub antyredukcjonizm, np.\npersonalizm).\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie poprawnej tezy materializmu oraz wskazanie dwóch filozofów.\n1 pkt - podanie poprawnej tezy materializmu ALBO wskazanie dwóch filozofów.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPrzykładowe wyjaśnienie: Cała rzeczywistość składa się z elementów materialnych i nie\nzawiera żadnych innych elementów, w szczególności bytów nadnaturalnych, takich jak Bóg\nklasycznego teizmu.\nFilozofowie: Platon, Georg Wilhelm Friedrich Hegel.\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nOdwołując się do twierdzeń występujących w tekście źródłowym, wyjaśnij heglowską\ntezę o dialektycznym charakterze rozwoju historii. Wykorzystaj pojęcia lub tezy\nfilozofii dziejów Georga Wilhelma Friedricha Hegla.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią\na sztuką (w tym literaturą piękną) […].\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nII. Elementy historii filozofii.\n7. Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Zdający:\n1) objaśnia kluczowe tezy heglowskiej\nhistoriozofii;\n2) wyjaśnia heglowską koncepcję wolności\njako uświadomionej konieczności oraz\nkoncepcję dziejów jako postępu\nw uświadomieniu wolności.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nHegel twierdził, że istotą rzeczywistości jest jej rozwój, którym rządzą prawa dialektyki.\nHistoria świata jest wyrazem tych praw. Rozwój dziejów daje się wyjaśnić dialektyczną triadą\nHeglowską: teza - antyteza - synteza. Przemawiająca lekarka stwierdza, że celem uciskanej\nklasy robotniczej jest „powalenie kapitalizmu i tryumf socjalizmu”. Można uznać, że klasa\nuciskająca (rządząca) reprezentuje tezę, której antytezą jest uciskana klasa robotnicza\n(rządzona), a syntezą będzie system bezklasowy charakterystyczny dla nowej formy ustroju\njakim jest socjalizm.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nOdwołując się do tekstu źródłowego, wskaż jedną tezę wypowiedzianą przez\nmówczynię i niezgodną z wybraną tezą heglowskiej historiozofii. Uzasadnij swój\nwybór, przywołując stosowne pojęcia lub twierdzenia Georga Wilhelma Friedricha\nHegla.\nTeza mówczyni:\nUzasadnienie:\n14.\n0-1\n15.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią\na sztuką (w tym literaturą piękną) […].\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nII. Elementy historii filozofii.\n7. Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Zdający:\n1) objaśnia kluczowe tezy heglowskiej\nhistoriozofii;\n2) wyjaśnia heglowską koncepcję wolności\njako uświadomionej konieczności oraz\nkoncepcję dziejów jako postępu\nw uświadomieniu wolności.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie trafnej tezy oraz poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\nRozwiązanie\nTeza: Państwo dzisiejsze jest to narzędzie ucisku jednej klasy przez drugą. My, jako\nprzedstawiciele klasy robotniczej, musimy występować przeciwko państwu.\nPrzykładowe uzasadnienie: Georg Hegel uważał, że państwo jest formą urzeczywistnienia\nDucha i jako takie jest wyrazem rozumności, wolności i moralności - istotą państwa nie jest\nwięc zniewalanie jednych przez innych, a samo państwo nie może więc być uznane za zło,\nprzeciw któremu należy występować.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-1)\nRozstrzygnij, czy zarysowana w zamieszczonym tekście źródłowym wizja państwa\ni relacji społecznych w nim panujących, zinterpretowana w duchu filozofii Georga\nWilhelma Friedricha Hegla, wpisuje się w filozoficzną tradycję umowy społecznej?\nUzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do stosownych twierdzeń występujących\nw tekście źródłowym.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią\na sztuką (w tym literaturą piękną) […].\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nII. Elementy historii filozofii.\n7. Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Zdający:\n1) objaśnia kluczowe tezy heglowskiej\nhistoriozofii;\n2) wyjaśnia heglowską koncepcję wolności\njako uświadomionej konieczności oraz\nkoncepcję dziejów jako postępu\nw uświadomieniu wolności.\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n9. Wybrane spory z zakresu filozofii polityki.\nZdający, definiując odpowiednie terminy\ni analizując argumenty, rekonstruuje\nnastępujące spory o:\n2) genezę państwa (koncepcja umowy\nspołecznej - koncepcja samorzutnej\newolucji).\nZasady oceniania\n1 pkt - trafne rozstrzygnięcie wraz z poprawnym uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Heglowska wizja państwa nie wpisuje się w tradycję umowy społecznej.\nPrzykładowe uzasadnienie: Według Hegla państwo nie powstaje na mocy porozumienia się\nludzi, lecz jest koniecznym etapem urzeczywistniania się ducha. Zaprezentowana w tekście\nźródłowym idea ruchu robotniczego i jego walki o głęboką zmianę relacji społecznych -\nw tym szczególnie walka zbrojna z klasą posiadaczy - nie wpisują się w ideę umowy\nspołecznej.\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-1)\nPrzyjmij, że Cezary Baryka byłby zwolennikiem utylitaryzmu, i sformułuj zarzut, który\nmógłby on wygłosić wobec wybranego twierdzenia wypowiedzianego przez lekarkę\nw zamieszczonym tekście źródłowym.\n16.\n0-1\n17.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią\na sztuką (w tym literaturą piękną) […].\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nVI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji\nfilozoficznej oraz formułowanie w niej\njasnego i uzasadnionego stanowiska.\nII. Elementy historii filozofii.\n8. John Stuart Mill. Zdający:\n1) przedstawia główne tezy etyki\nutylitarystycznej;\n3) rozpatruje wybrane problemy moralne\nz punktu widzenia utylitaryzmu i zasady\nniekrzywdzenia innych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne sformułowanie zarzutu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPrzemawiająca lekarka dopuszcza możliwość powstania zbrojnego, co z perspektywy\nutylitaryzmu może zostać uznane za moralnie nieakceptowalne, gdyż przewidywalne\nkonsekwencje niemal na pewno nie doprowadzą do zwiększenia sumy szczęścia w świecie,\nw szczególności w relatywnie krótkim czasie.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"18","points":25,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-25)\nNapisz wypracowanie na jeden z poniższych tematów.\n• Wyjaśnij temat wypracowania.\n• Sformułuj tezę dotyczącą tematu wypracowania i przedstaw jej uzasadnienie.\n• W ramach własnego wywodu przywołaj argumenty (racje) na rzecz stanowiska zajętego\nprzez Ciebie, przedstaw co najmniej jeden zarzut (kontrargument lub kontrargumenty)\noraz sformułuj odpowiedź na przedstawiony przez Ciebie zarzut (lub zarzuty).\n• W wypracowaniu zaprezentuj myśl filozoficzną dotyczącą tematu wypracowania\nprzynajmniej jednego z filozofów wymienionych w podstawie programowej.\n• W wypracowaniu odwołaj się do kontekstu pozafilozoficznego, np. do wybranego tekstu\nkultury.\n• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 400 wyrazów.\n• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.\n• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-25)\nWymaganie ogólne\nIX. Umiejętność pisania tekstu (eseju) filozoficznego, w którym - korzystając ze zdobytej\nwiedzy z zakresu logiki i historii filozofii - identyfikuje się i rozpatruje określone poglądy\nfilozoficzne.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nMędrzec wszystko, co czyni, czyni dobrze, ponieważ czyni to zgodnie z prawym rozumem\ni ze słusznym usposobieniem.\nZenon z Kition\nCzy spośród różnych filozoficznych koncepcji dobrego życia wybrałbyś stoicki ideał mędrca\njako najbardziej satysfakcjonujący intelektualnie i egzystencjalnie? Rozważ problem,\nodwołując się do wybranych filozoficznych koncepcji dobrego życia.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nMędrzec wszystko, co czyni, czyni dobrze, ponieważ czyni to zgodnie z prawym rozumem\ni ze słusznym usposobieniem.\nZenon z Kition\nCzy spośród różnych filozoficznych koncepcji dobrego życia wybrałbyś stoicki ideał mędrca\njako najbardziej satysfakcjonujący intelektualnie i egzystencjalnie? Rozważ problem,\nodwołując się do wybranych filozoficznych koncepcji dobrego życia.\nZasady oceniania rozwiązań zadań.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nUznaję jednak nie więcej, jak dwa najwyższe rodzaje rzeczy, pierwszy: rodzaj rzeczy\nduchowych czyli myślących […]; drugi: rodzaj rzeczy materialnych, czyli należących do\nsubstancji rozciągłej.\nRené Descartes\nKtóry pogląd w sporze dualizmu z monizmem uważasz za trafniejszy? Przedstaw swoje\nstanowisko i je uzasadnij, odwołując się do koncepcji znanych Ci filozofów.\nna temat nr\n18.\n0-25\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nMFIP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nFILOZOFIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nFILOZOFIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nFILOZOFIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nUznaję jednak nie więcej, jak dwa najwyższe rodzaje rzeczy, pierwszy: rodzaj rzeczy\nduchowych, czyli myślących […]; drugi: rodzaj rzeczy materialnych, czyli należących do\nsubstancji rozciągłej.\nRené Descartes\nKtóry pogląd w sporze dualizmu z monizmem uważasz za trafniejszy? Przedstaw swoje\nstanowisko i je uzasadnij, odwołując się do koncepcji znanych Ci filozofów.\nZasady oceniania\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia (maksymalnie 1 punkt)\n• W wypracowaniu znajduje się co najmniej jeden z dwóch kluczowych\nelementów stanowiska zdającego: wyjaśnienie tematu wypracowania lub teza\nzdającego.\nORAZ\n• W wypracowaniu przedstawiona jest myśl filozoficzna przynajmniej jednego\nfilozofa wymienionego w podstawie programowej filozofii, która odnosi się do\ntematu wypracowania.\nORAZ\n• Wypracowanie zawiera przynajmniej jeden argument na rzecz stanowiska\nzdającego.\n1 pkt\nWypracowanie nie spełnia dowolnego z warunków wymaganych do otrzymania\n1 punktu.\nALBO\n• Wypracowanie jest napisane w formie planu albo w punktach.\n0 pkt\nUwaga: jeżeli w kryterium Spełnienie formalnych warunków polecenia przyznano 0 pkt,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt.\nWyjaśnienia (Kryterium 1. - Spełnienie formalnych warunków polecenia)\n1. Na stanowisko zdającego składają się wyjaśnienie tematu wypracowania oraz teza\nzdającego powiązana z tematem pracy.\na) Wyjaśnienie tematu polega na rzetelnym objaśnieniu kluczowych terminów lub\ntwierdzeń niezbędnych do zrozumienia tematu oraz rzetelnym objaśnieniu\nzagadnienia (lub zagadnień) filozoficznego wskazanego w poleceniu (problemu lub\nsporu filozoficznego, cytatu, stanowiska wymienionego filozofia)\nb) Teza wypracowania, to zdanie (lub ciąg zdań) wyrażające określone przekonanie\nzdającego, które odnosi się do przynajmniej jednego zagadnienia mieszczącego\nsię w tematyce wypracowania. Swoje stanowisko zdający może również wyrazić\nw postaci hipotezy.\nc) Formułując swoje stanowisko zdający nie musi opowiadać się za określonym\nrozwiązaniem zagadnienia omawianego w wypracowaniu, jest jednak wówczas\nzobowiązany jednoznacznie ten fakt zakomunikować, wyjaśniając przyjętą przez\nsiebie koncepcję wypracowania\nd) Jeżeli zdający nie podejmie próby wyjaśnienia tematu wypracowania lub\nwystępujące w wypracowaniu sformułowania świadczą o niezrozumieniu tematu\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.\n(o nieuprawnionej jego interpretacji), a zarazem wypracowanie nie zawiera tezy\ndotyczącej tematu wypracowania, to wówczas uznaje się, że zdający nie spełnił\nformalnego warunku polecenia.\n2. W wypracowaniu zdający powinien przedstawić myśl filozoficzną jednego z filozofów\nwymienionych w podstawie programowej - myśl ta musi dotyczyć tematu\nwypracowania.\n3. W wypracowaniu zdający powinien przedstawić przynajmniej jeden argument na rzecz\ntezy dotyczącej tematu wypracowania. Przez argument rozumie się zdanie (lub ich\nukład) uprawniające do przyjęcia innego zdania (wniosku, tezy).\n4. Teza zdającego lub przedstawiony przez niego pogląd filozoficzny (w tym pogląd\nokreślonego filozofia) dotyczy tematu wypracowania, gdy bezpośrednio odnosi się do\njednego z zagadnień zawartych w poleceniu lub gdy mieści się w ramach\nprzedstawionej przez zdającego, uprawnionej interpretacji tematu wypracowania.\n2. Kompetencje filozoficzne i kulturowe (maksymalnie 23 punkty)\nUwaga: Jeżeli ostateczna liczba punktów przyznana w ramach kryterium głównego\nKompetencje filozoficzne i kulturowe wynosi 0 pkt, wówczas zdający nie uzyskuje punktu za\nkompozycję wypracowania (Kompozycja wypowiedzi).\n2.1. Sformułowanie stanowiska\nZadowalające wyjaśnienie tematu wypracowania oraz jasno\nsformułowana teza.\n3 pkt\nZadowalające wyjaśnienie tematu wypracowania, lecz nie w pełni\njasno sformułowana teza.\nALBO\nJasno sformułowana teza, lecz nie w pełni zadowalające\nwyjaśnienie tematu wypracowania.\n2 pkt\nNie w pełni zadowalające wyjaśnienie tematu wypracowania\n(przy braku tezy dotyczącej tematu pracy lub gdy teza jest\nniezrozumiała).\nALBO\nNie w pełni jasno sformułowana teza (przy braku wyjaśnienia lub\ngdy wyjaśnienie jest niepoprawne).\n1 pkt\nBrak wyjaśnienia tematu (lub wyjaśnienie niepoprawne) i brak tezy\n(lub gdy teza nie dotyczy tematu pracy, albo została sformułowana\nw sposób niezrozumiały).\n0 pkt\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\nWyjaśnienia (Kryterium 2.1. - Sformułowanie stanowiska )\n1. Przez sformułowanie stanowiska zdającego rozumie się wyjaśnienie tematu\nwypracowania (jego interpretację) oraz sformułowanie tezy dotyczącej tematu\nwypracowania.\n2. Wyjaśnienie tematu:\na) wyjaśnienie tematu jest zadowalające, gdy zdający wyjaśnił rzetelnie kluczowe\nterminy lub twierdzenia niezbędne do zrozumienia tematu oraz rzetelnie wyjaśnił\nzagadnienie (lub zagadnienia) filozoficzne wskazane w poleceniu (problem lub spór\nfilozoficzny, cytat, stanowisko wymienionego filozofia)\nb) wyjaśnienie jest nie w pełni zadowalające, gdy zdający nie objaśnił rzetelnie\nwszystkich istotnych dla zrozumienia tematu wyrażeń występujących w poleceniu\n(terminów lub twierdzeń). Warunkiem uzyskania jednego punktu za wyjaśnienie\ntematu jest poprawne objaśnienie przynajmniej jednego wyrażenia (występującego\nw temacie) istotnego dla zrozumienia tematu oraz poprawne objaśnienie\nprzynajmniej jednego zagadnienia wskazanego w poleceniu.\nc) jeżeli zdający nie wyjaśnił tematu wypracowania lub gdy podejmując tę próbę\nuczynił to w sposób nierzetelny, wówczas nie uzyskuje punktu za ten aspekt\nstanowiska.\n3. Sformułowanie tezy:\na) teza zdającego jest jasno sformułowana, gdy łącznie spełnia następujące warunki:\n- dotyczy tematu wypracowania\n- zdający wyjaśnił sposób jej rozumienia stosując poprawnie terminologię\nfilozoficzną\n- nie uległa zmianie lub jej ewentualna zmiana jest uzasadniona tokiem wywodu\nzdającego, a fakt tej zmiany jest zakomunikowany przez zdającego.\nb) teza zdającego nie jest w pełni jasno sformułowana, gdy jest zdaniem sensownym\ni dotyczy tematu pracy, lecz nie została przez zdającego wyjaśniona w sposób\numożliwiający jej jednoznaczne rozumienie.\nc) Jeżeli teza nie występuje lub gdy jest sformułowana w sposób niezrozumiały albo\ngdy w wypracowaniu występują różne i trudne do uzgodnienia wersje tezy\nzdającego, to wówczas zdający nie uzyskuje punktu za ten aspekt stanowiska.\n2.2. Wykorzystanie wiedzy z zakresu historii filozofii\nFunkcjonalne, rzetelne i pogłębione przywołanie myśli filozoficznej co najmniej\ndwóch filozofów; brak błędów rzeczowych.\n6 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej co najmniej dwóch\nfilozofów, w tym jedno przywołanie pogłębione; brak błędów rzeczowych.\n5 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej co najmniej dwóch\nfilozofów, w tym jedno przywołanie pogłębione; najwyżej jeden błąd rzeczowy.\nALBO\nFunkcjonalne, rzetelne i pogłębione przywołanie myśli filozoficznej\njednego filozofa; brak błędów rzeczowych.\n4 pkt\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.\nALBO\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej co najmniej dwóch\nfilozofów; brak błędów rzeczowych.\nFunkcjonalne, rzetelne i pogłębione przywołanie myśli filozoficznej jednego\nfilozofa; najwyżej jeden błąd rzeczowy.\n3 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej co najmniej dwóch\nfilozofów; najwyżej dwa błędy rzeczowe.\n2 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie myśli filozoficznej co najmniej jednego\nfilozofa; najwyżej trzy błędy rzeczowe.\n1 pkt\nBrak przywołania myśli filozoficznej przynajmniej jednego filozofa.\nALBO\nPrzywołanie myśli filozoficznej niespełniające warunku funkcjonalności\nlub rzetelności.\nALBO\nCztery (lub więcej) błędy rzeczowe.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 2.2. - Wykorzystanie wiedzy z zakresu historii filozofii)\n1. Przywołanie określonego poglądu filozoficznego ocenia się w aspekcie funkcjonalności\ni rzetelności. Przywołanie to może być pogłębione lub niepogłębione:\na) przywołanie poglądu filozoficznego jest funkcjonalne wówczas, gdy stanowi\nelement wywodu zdającego i dotyczy tematu wypracowania\nb) przywołanie poglądu filozoficznego jest rzetelne wówczas, gdy rozumienie tego\npoglądu jest zgodne z obecnym stanem wiedzy filozoficznej oraz nie zawiera błędu\nrzeczowego świadczącego o niewłaściwym rozumieniu zaprezentowanego poglądu\nc) przywołanie poglądu filozoficznego jest pogłębione wówczas, gdy zdający\nprzedstawia stosowną myśl w sposób funkcjonalny i rzetelny posługując się\nswobodnie poprawną terminologią filozoficzną. Wyznacznikami pogłębionej\nprezentacji myśli filozoficznej są, np.: wyjaśnianie kluczowych dla niej pojęć lub\ntwierdzeń, krytyczna rekonstrukcja zawartej w niej argumentacji, funkcjonalne\nodwołanie się do tekstu filozoficznego, adekwatne przywołanie myśli innego\nfilozofia (w szczególności porównanie), efektem czego jest lepsze zrozumienie\npoglądu prezentowanego przez zdającego\nd) przez wywód zdającego rozumie się ciąg sformułowań, w ramach którego zdający\nformułuje stanowisko dotyczące tematu wypracowania oraz krytycznie je\nuzasadnienia.\n2. Błąd rzeczowy - to błąd świadczący o:\na) nieznajomości przywołanej myśli (co do jego treści lub autorstwa)\nb) nieznajomości przywołanego tekstu (filozoficznego lub pozafilozoficznego), do\nktórego odwołuje się zdający\nc) nieuprawnionej interpretacji przywołanego tekstu (filozoficznego lub\npozafilozoficznego)\nd) niepoprawnym rozumieniu lub niepoprawnym zastosowaniu terminów lub twierdzeń\nfilozoficznych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\n3. Jeżeli zdający przytacza pogląd filozofa w funkcji argumentu (np. jako tzw. argument\nz autorytetu), ale przywołanie to zawiera istotny błąd rzeczowy, wówczas wpływa to na\nocenę jego wypracowania zarówno w ramach omawianego kryterium szczegółowego\n(2.2.), jak też w ramach oceny uzasadnienia (w ramach kryterium szczegółowego 2.3.).\n4. Jeżeli zdający prezentuje w swoim wypracowaniu pogląd filozofa, którego tekst (tekst\nźródłowy stanowiący podstawę do zadań w części testowej arkusza maturalnego)\nzamieszczono w pierwszej części arkusza maturalnego a prezentacja tego poglądu nie\nwykracza poza treści zawarte w tekście źródłowym, to za tego typu przywołanie zdający\nnie otrzyma punktów.\n5. Zdający, który przytacza pogląd określonego filozofa w funkcji argumentu (np. jako tzw.\nargument z autorytetu), może otrzymać za to przywołanie punkty zarówno za\nargumentację, jak też za znajomość poglądów filozoficznych (w ramach omawianego\nkryterium szczegółowego 2.2.). Jeżeli jednak zdający oprze swoją argumentację jedynie\nna przywołanych przez siebie poglądach dwóch filozofów i nie rozbuduje tej argumentacji\nw sposób, który uprawnia do uznania tej argumentacji za pogłębioną, to nie może\nuzyskać maksymalnej liczby punktów zarówno za argumentację, jak i za znajomość\npoglądów filozoficznych.\n2.3. a) Uzasadnienie - argumentacja na rzecz stanowiska\nW ramach uzasadnienia występują co najmniej dwa poprawne, funkcjonalne\ni pogłębione argumenty; brak błędów logicznych w argumentacji.\n6 pkt\nW ramach uzasadnienia występują co najmniej dwa poprawne i funkcjonalne\nargumenty, co najmniej jeden z nich jest pogłębiony; brak błędów logicznych\nw argumentacji.\n5 pkt\nW ramach uzasadnienia występują co najmniej dwa poprawne i funkcjonalne\nargumenty; brak błędów logicznych w argumentacji\nALBO\nW ramach uzasadnienia występuje jeden poprawny, funkcjonalny\ni pogłębiony argument; brak błędów logicznych w argumentacji.\nALBO\nW ramach uzasadnienia występują co najmniej dwa poprawne i funkcjonalne\nargumenty, w tym jeden pogłębiony; uzasadnienie zawiera najwyżej jeden błąd\nlogiczny w argumentacji.\n4 pkt\nW ramach uzasadnienia występują co najmniej dwa poprawne i funkcjonalne\nargumenty; uzasadnienie zawiera najwyżej jeden błąd logiczny w argumentacji.\n3 pkt\nW ramach uzasadnienia występuje co najmniej jeden poprawny i funkcjonalny\nargument; uzasadnienie zawiera najwyżej dwa błędy logiczne w argumentacji.\n2 pkt\nW ramach uzasadnienia występuje co najmniej jeden poprawny i funkcjonalny\nargument; uzasadnienie zawiera najwyżej trzy błędy logiczne w argumentacji.\n1 pkt\nBrak uzasadnienia.\nALBO\nW ramach uzasadnienia nie występuje żaden poprawny lub funkcjonalny argument.\nALBO\nUzasadnienie zawiera cztery (lub więcej) błędów logicznych w argumentacji.\n0 pkt\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.\n2.3. b) Uzasadnienie - kontrargumentacja (zarzuty)\nDwa zarzuty funkcjonalne lub jeden zarzut funkcjonalny i pogłębiony, brak błędów\nlogicznych w kontrargumentacji.\n3 pkt\nDwa zarzuty funkcjonalne lub jeden zarzut funkcjonalny i pogłębiony, najwyżej jeden\nbłąd logiczny w kontrargumentacji.\n2 pkt\nJeden zarzut funkcjonalny; najwyżej jeden błąd logiczny w kontrargumentacji.\n1 pkt\nBrak kontrargumentacji (brak przynajmniej jednego zarzutu).\nALBO\nŻaden kontrargument nie spełnia warunku funkcjonalności.\nALBO\nDwa (lub więcej) błędy logiczne w kontrargumentacji.\n0 pkt\n2.3. c) Uzasadnienie - odpowiedź na zarzuty\nFunkcjonalna odpowiedź na dwa zarzuty albo funkcjonalna i pogłębiona odpowiedź\nna jeden zarzut; brak błędów logicznych w odpowiedzi na zarzut.\n3 pkt\nFunkcjonalna odpowiedź na dwa zarzuty albo funkcjonalna i pogłębiona odpowiedź\nna jeden zarzut; najwyżej jeden błąd logiczny w odpowiedzi na zarzut\n2 pkt\nFunkcjonalna odpowiedź na jeden zarzut, najwyżej jeden błąd logiczny\nw odpowiedzi na zarzut.\n1 pkt\nBrak odpowiedzi na zarzut (zarzuty).\nALBO\nŻadna z odpowiedzi na zarzut (zarzuty) nie spełnia warunku funkcjonalności.\nALBO\nDwa (lub więcej) błędy logiczne w ramach odpowiedzi na zarzut (zarzuty).\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 2.3. - Uzasadnienie)\n1. Uzasadnienie stanowiska zdającego to zabieg polegający na podaniu racji (w postaci\nzdań) na rzecz prezentowanej tezy. W kontekście charakterystyki wymagań\nmaturalnych uzasadnienie tezy zdającego utożsamia się z argumentacją na rzecz tej\ntezy.\n2. Argumentacja zdającego może mieć strukturę prostą lub złożoną. W ramach wywodu\nzdającego mogą występować argumenty i kontrargumenty (o różnej postaci).\nArgumentacja składająca się z więcej niż jednego wnioskowania prostego to\nargumentacja złożona (o strukturze złożonej). Tego typu argumentacja jest jedną\nz postaci argumentacji pogłębionej.\n3. Formułowanie zarzutu (kontrargumentu) polega na:\n- argumentowaniu na rzecz tezy przeciwnej\n- wykazaniu wadliwości określonego argumentu (w aspekcie jego materialnej lub\nformalnej poprawności).\n4. Ocena argumentacji (argumentów i kontrargumentów lub odpowiedzi na zarzuty)\nwymaga rozstrzygnięcia trzech kwestii:\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\na) czy argumentacja jest funkcjonalna\nb) czy argumentacja jest pogłębiona\nc) czy argumentacja jest poprawna logicznie (poprawność materialna i formalna).\n5. Argumentacja jest:\na) funkcjonalna, gdy stanowi część wywodu zdającego\nb) pogłębiona, gdy ma postać poprawnego wnioskowania powiązanego z analizą\nhistoryczno-filozoficzną, logiczną lub pojęciową przynajmniej jednego elementu tego\nwnioskowania.\nc) poprawna logicznie, gdy nie występują w niej błędy logiczne, w szczególności tj.:\nbłąd materialny, błąd formalny, błędne koło w rozumowaniu, ekwiwokacja.\n5. Jeżeli argument zdającego oparty jest na myśli filozofa, którego tekst zamieszczono\nw pierwszej części arkusza maturalnego, a równocześnie argument ten nie zawiera\nistotnego elementu, wykraczającego poza treści zawarte w tekście źródłowym, to za\ntego typu argument zdający nie otrzyma punktów.\n6. Brak funkcjonalnego i poprawnego argumentu w wypracowaniu skutkuje przyznaniem 0\npunktów w pozostałych aspektach oceny uzasadnienia (kontrargumentacja i odpowiedź\nna zarzut).\n2.4. Nawiązania kulturowe\nFunkcjonalne, rzetelne oraz pogłębione przywołanie jednego kontekstu\npozafilozoficznego.\nALBO\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie co najmniej dwóch kontekstów\npozafilozoficznych.\n2 pkt\nFunkcjonalne i rzetelne przywołanie jednego kontekstu pozafilozoficznego.\n1 pkt\nBrak przywołania kontekstu pozafilozoficznego.\nALBO\nPrzywołanie kontekstu pozafilozoficznego niespełniające warunku funkcjonalności\nlub rzetelności.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 2.4. - Nawiązania kulturowe)\nPrzywołanie przez zdającego kontekstu pozafilozoficznego polega na odwołaniu się do\nwiedzy z innych dziedzin kultury (np. tekstu kultury, badań naukowych, wydarzeń\nhistorycznych):\na) przywołanie jest funkcjonalne, gdy stanowi element wywodu zdającego\nb) przywołanie jest rzetelne, gdy nie zawiera błędów rzeczowych lub logiczno-\n-językowych uniemożliwiających zrozumienie przedstawionej myśli\nc) przywołanie jest pogłębione, gdy stanowi część wywodu zdającego i jest\npowiązane z analizą historyczno-filozoficzną, logiczną lub pojęciową przynajmniej\njednego elementu tego przywołania.\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.\n3. Kompozycja wypowiedzi (maksymalnie 1 punkt)\nPoprawna kompozycja wypracowania (właściwa struktura).\n1 pkt\nNiepoprawna kompozycja wypracowania (niewłaściwa struktura).\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 3. - Kompozycja wypowiedzi)\n1. Wypracowanie jest poprawnie skomponowane, gdy zawiera wyraźnie wyodrębnione\ni poprawnie napisane części strukturalne: wstęp, rozwinięcie i zakończenie.\n2. Poprawnie napisany wstęp zawiera przynajmniej jeden z dwóch istotnych elementów:\n1. wyjaśnienie tematu wypracowania\n2. sformułowanie tezy zdającego odnoszącej się do tematu wypracowania.\n3. Rozwinięcie jest poprawnie napisane, gdy składa się z uporządkowanych części\nskładowych (zdań, akapitów), tworzących sensowny i spójny wywód zdającego.\nPoprawnie napisane rozwinięcie zawiera przynajmniej dwa zasadnie wydzielone\nakapity.\n4. Poprawnie napisane zakończenie zawiera rzetelne podsumowanie wywodu\nprzeprowadzonego przez zdającego. Podsumowanie wywodu jest nierzetelne, jeżeli\npojawiają się w nim twierdzenia sprzeczne z twierdzeniami zaprezentowanymi we\nwstępie lub rozwinięciu albo gdy pojawiają się w nim twierdzenia istotne dla wywodu\nzdającego, które nie pojawiły się w rozwinięciu.\n5. Wypracowanie jest niepoprawnie skomponowane, gdy:\na) nie zawiera wstępu lub wstęp został napisany niepoprawnie ALBO\nb) nie zawiera rozwinięcia lub rozwinięcie zostało napisane niepoprawnie ALBO\nc) nie zawiera zakończenia lub zakończenie zostało napisane niepoprawnie.\nUwagi\n1. Jeżeli wypowiedź jest nieczytelna (w rozumieniu czytelności zapisu), egzaminator oceni\nją na 0 pkt.\n2. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\negzaminator przyzna 0 pkt w każdym kryterium.\n3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 400 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryteriach:\nSpełnienie formalnych warunków polecenia oraz Kompetencje filozoficzne i kulturowe.\nW pozostałych kryteriach egzaminator przyzna 0 punktów.\n4. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone\nz podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym\ninternetowego, lub jest przepisana od innego zdającego, wówczas egzamin z filozofii,\nw przypadku takiego zdającego, zostanie unieważniony.\n5. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących\npostępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta\nindywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za język\nlub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocen.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna"}]}