{"paper":{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/historia-2009-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-2009-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":26,"source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nPrzeczytaj zamieszczone w tabeli fragmenty tekstów źródłowych i określ, których\npaństw starożytnych one dotyczą. Nazwy tych państw wpisz w odpowiednich rubrykach\nobok tekstów.\nFragment tekstu źródłowego\nPaństwo\nstarożytne\n1. Amenhotep, boski władca Heliopolis; syn [Amona], […] spłodzony\n[…] do objęcia władzy, którą [bóg] zdobył i wyniósł go jako\nsamego króla na tron żyjących. […]. Wszystkie krainy [są]\nw strachu przed nim.\nInskrypcja Amenhotepa II wyryta w świątyni\n2. […] z woli Ahuramazdy zostałem […] królem. Kraje […] składały\nmi daninę. […] Z woli Ahuramazdy kraje te podporządkowały się\nmoim prawom. Co przykazałem, one wykonywały posłusznie.\nNapis Dariusza na skale w Behistun\n3. Byłem najwyższym kapłanem, augurem, członkiem kolegium\npiętnastu kapłanów dla składania ofiar […]. Uchwałą senatu imię\nmoje włączone zostało do hymnu kapłanów Marsa.\nFragment autobiografii Oktawiana Augusta\nŹródło: S. Sprawski, G. Chomicki, Starożytność. Teksty źródłowe, komentarze i zagadnienia do historii w szkole\nśredniej, Kraków 1999, s. 18-19, 60-61, 263.","answer":"A, B, C","answer_text":"Zadanie 1.\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie charakterystycznych cech cywilizacji\nstarożytnych przedstawionych na ilustracjach.\n0-3\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź - przyporządkowanie wizerunku\nbóstwa świata starożytnego do właściwego kręgu kulturowego.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. 3. Egipt\nB. 4. Mezopotamia\nC. 2. Grecja","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa fotografiach zamieszczonych na następnej stronie przedstawiono trzy monety\n(awersy i rewersy). Wpisz liczby odpowiadające właściwym podpisom monet.\n1. Moneta rzymska\n2. Moneta arabska\n3. Moneta chińska\n4. Moneta grecka\nPoziom rozszerzony\n3\nA\nB\nC\nŹródła: http://commons.wikimedia.org/wiki/; http://www.klaser.pl; http://www.moneta.vir.pl\nNr zadania\n1.\n2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.\nA.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji i rozpoznanie polis greckiej\nna podstawie tekstu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za identyfikację polis.\nPoprawna odpowiedź:\nSparta\nB.\nTworzenie informacji\nUzasadnienie odpowiedzi - podanie argumentu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie jednego argumentu, w którym zwróci uwagę\nna elementy charakterystyczne dla systemu politycznego Sparty występujące w tekście\nPlutarcha.\nUwaga: Zdający otrzymuje punkt za część B pod warunkiem dobrej odpowiedzi w części A\nzadania.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• W tekście jest mowa o instytucjach politycznych charakterystycznych dla Sparty.\n• Plutarch podaje, że w tej polis było dwóch królów.\n• W tekście wspomina się legendarnego prawodawcę spartańskiego Likurga.","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nWykonaj polecenia A, B i C, wybierając spośród podanych odpowiednie nazwy bitew\nstoczonych w starożytności.\nbitwa pod Platejami, bitwa pod Maratonem, bitwa pod Zamą, bitwa pod Cheroneą,\nbitwa w wąwozie Termopile, bitwa pod Issos\nA. Podaj nazwę bitwy chronologicznie pierwszej.\nB. Podaj nazwę bitwy, w której przeciwnikami Greków byli Macedończycy.\nC. Podaj nazwę bitwy stoczonej przez Rzymian z Kartagińczykami.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.\nA.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu i podanie nazwy\ngatunku literackiego.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie terminu.\nPoprawna odpowiedź:\ntragedia\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n4\nB.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem terminów\nhistorycznych z zakresu kultury antycznej Grecji.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie nazwy uroczystości związanej z kultem Dionizosa.\nPoprawna odpowiedź:\nWielkie Dionizje lub określenia synonimiczne","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nNa podstawie fragmentów biografii i danych z tablicy genealogicznej zamieszczonej\nna następnej stronie wypełnij tabelę, wpisując właściwych przedstawicieli dynastii\nRurykowiczów.\nFragmenty biografii\nImiona i przydomki\nprzedstawicieli dynastii\nRurykowiczów\n1. Na czele wojsk Nowogrodu rozgromił armię szwedzką nad\nNewą. Pokonał Krzyżaków na zamarzniętym Jeziorze\nPejpus.\nPo\npodboju\nRusi\nprzez\nMongołów\nbył\nzwolennikiem\nporozumienia\nze\nZłotą\nOrdą.\nZostał\nogłoszony świętym Kościoła prawosławnego.\n2. Odparł trzy najazdy wielkiego księcia litewskiego Olgierda\n- ojca Władysława Jagiełły. Starał się wykorzystać zamęt\nw Złotej Ordzie i wywalczyć niepodległość. Rozgromił nad\nDonem armię emira Mamaja.\n3. Zlikwidował\nwiększość\ndzielnic,\nkonfiskując\ndobra\nprzeciwników. Z królem Kazimierzem Jagiellończykiem\nzawarł traktat pokojowy kończący ekspansję litewską\nna wschód.\nPoziom rozszerzony\n5\nFragment tablicy genealogicznej dynastii Rurykowiczów\nNa podstawie:\nL. Bazylow, P. Wieczorkiewicz, Historia Rosji, Wrocław 2005, s. 568, 569; J. E. Morby,\nDynastie świata. Przewodnik chronologiczny i genealogiczny, Kraków 1994, s. 284-285.\nNr zadania\n3.\n4.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nAleksander Newski\nks. nowogrodzki 1236-1252\nw. ks. włodzimierski 1252-1263\nDymitr\nw. ks. włodzimierski\n1277-1282,\n1283-1294\nAndrzej\nw. ks. włodzimierski\n1282-1283,\n1294-1304\nDaniel\nks. moskiewski\nok. 1263-1303\nJerzy\nks. moskiewski 1303-1325\nw. ks. włodzimierski 1318-1322\nIwan I Kalita\nks. moskiewski 1325-1340\nw. ks. włodzimierski 1328-1340\nSiemion Dumny\n(Szymon Pyszny)\nw. ks. moskiewski\ni włodzimierski 1340-1353\nIwan II Piękny\nw. ks. moskiewski\ni włodzimierski 1353-1359\nDymitr Doński\nw. ks. moskiewski 1359-1389\nw. ks. włodzimierski 1362-1389\nWasyl I\nw. ks. moskiewski\ni włodzimierski 1389-1425\nWasyl II Ślepy\nw. ks. moskiewski 1425-1462\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.\nA.\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji z tekstu i podanie nazwy\nzwiązku miast-państw greckich.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie nazwy związku.\nPoprawna odpowiedź:\nAteński Związek Morski lub Związek Morski, lub Związek Ateński, lub Związek Delijski,\nlub Symmachia Delijska\nB.\nKorzystanie z informacji\nPodanie przyczyny utworzenia związku.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie przyczyny utworzenia związku.\nPoprawna odpowiedź:\nbudowa floty lub organizowanie obrony przed Persami\nC.\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie przyczyny zarzutów stawianych\nPeryklesowi.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie, w którym zwróci uwagę na fakt, że decyzja\no wzniesieniu budowli publicznych odsłaniała prawdziwy cel przeniesienia skarbca Związku\nMorskiego do Aten - zagarnięcie go przez Ateny.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Decyzje podjęte przez Peryklesa, dotyczące rozbudowy Aten, przekreślały możliwość\nposługiwania się zręczną wymówką o bezpieczeństwie skarbca - jako celu przeniesienia\ngo do Aten.\n• Za pieniądze Związku Morskiego budowano gmachy publiczne w Atenach, co zdradzało\nzamiary Peryklesa.\n• Przeniesienie skarbca tłumaczono dotychczas względami bezpieczeństwa, a teraz nie dało\nsię ukryć chęci zagarnięcia gromadzonych tam pieniędzy.\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n5","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nNa podstawie diagramów wykonaj polecenia A i B.\nStruktura zawodowa mieszkańców miast w Polsce w XV wieku\nMiasta liczące ok. 2000 mieszkańców, np. Poznań, Warszawa\n67%\n7%\n8%\n15%\n3%\nrzemiosło\nhandel\nusługi\nprodukcja rolna\ninne\nMiasta liczące ok. 1000 mieszkańców,\nnp. Sieradz\nMiasta liczące ok. 400 mieszkańców,\nnp. Mińsk Mazowiecki\n50%\n20%\n25%\n2%\n3%\n2%\n2%\n50%\n13%\n33%\nNa podstawie: Wielka historia Polski, t. 3, Kraków 1999, s. 267.\nA. Wyciągnij\nwniosek\ndotyczący\nrelacji\nmiędzy\nliczbą\nmieszkańców\nmiast\ni procentowym udziałem w ich strukturze zawodowej osób zatrudnionych\nw rzemiośle.\nB. Wyciągnij\nwniosek\ndotyczący\nrelacji\nmiędzy\nliczbą\nmieszkańców\nmiast\ni procentowym udziałem w ich strukturze zawodowej osób zatrudnionych\nw produkcji rolnej.\nPoziom rozszerzony\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.\nA.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością faktografii z zakresu\nhistorii starożytnej - rozpoznanie państw\nstarożytnych, w których stosowano cytowane zbiory\npraw.\n0-2\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie nazwy każdego państwa.\nPoprawne odpowiedzi:\nBabilon lub Babilonia oraz Rzym lub inne nazwy państwa, w którym do ogłoszenia Kodeksu\nJustyniana obowiązywało Prawo XII tablic, np. republika rzymska, Cesarstwo Rzymskie,\nCesarstwo Bizantyjskie\nB.\nTworzenie informacji\nPorównanie norm prawnych stosowanych w tych\npaństwach i wskazanie podobieństwa.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za sformułowanie wniosku, w którym zwróci uwagę\nna podobieństwo lub surowość kary.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• W Babilonie i w Rzymie stosowano bardzo surowe kary.\n• W obu państwach za fałszywe zeznania karano śmiercią.\n• Obie normy dotyczyły tego samego przestępstwa, fałszywych zeznań.","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nWybierz element wyposażenia kościoła, którego zdobnictwo jest charakterystyczne\ndla gotyku, i uzupełnij zdanie.\nA.\nB.\nC.\nD.\nŹródła: http://commons/wikimedia.org/wiki; Miejsca święte, nr 7, 2006, s. 17; Fara lubartowska, Lubartów\n1997, s. 22.\nFotografię przedstawiającą element wyposażenia kościoła, którego zdobnictwo jest\ncharakterystyczne dla gotyku oznaczono literą\nNr zadania\n5.\n6.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.\nA.\nKorzystanie z informacji\nZidentyfikowanie wodza wyprawy na podstawie\ntekstu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za rozpoznanie postaci.\nPoprawna odpowiedź:\nHannibal\nB.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem wydarzeń\nz dziejów Rzymu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie celu politycznego wyprawy.\nPoprawna odpowiedź:\npokonanie Rzymu lub atak na Rzym\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n6","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nWśród wymienionych faktów z historii Anglii wskaż dwa, które miały miejsce\nw średniowieczu. W tabeli obok tych wydarzeń wstaw znak „X”.\nWydarzenie\nOdpowiedzi\nPowstanie Kościoła anglikańskiego\nDyktatura Oliviera Cromwella\nZwycięstwo wojsk Wilhelma Zdobywcy w bitwie pod Hastings\nPokonanie hiszpańskiej Niezwyciężonej Armady\nPowstanie parlamentu angielskiego","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem wydarzeń\nz dziejów Polski wczesnopiastowskiej.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wybranie właściwej odpowiedzi - wskazanie bezpośredniego\nskutku zjazdu gnieźnieńskiego.\nPoprawna odpowiedź:\n4. Pokój w Budziszynie","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nPrzeczytaj tytuły czterech rozdziałów monografii historycznej i wykonaj polecenia.\nCzeski zapalnik i pierwsze cesarskie zwycięstwo\nDuński słomiany ogień i drugie zwycięstwo cesarskie\nNajazd szwedzki i trzecie zwycięstwo cesarskie\nInterwencja francuska i cesarska klęska\nŹródło: J.F. Noël, Święte cesarstwo, Warszawa 1998, s. 150-153.\nA. Podaj nazwę wojny, której dotyczą rozdziały pracy opatrzone tymi tytułami.\nB. Na podstawie własnej wiedzy podaj nazwę kraju, którego sytuację po zakończeniu\ntej wojny charakteryzuje poniższy tekst.\n[…] zginęli wszyscy przywódcy […] powstania i wybitniejsi uczestnicy wojny, majątki ich\nuległy konfiskacie, przekazano je przeważnie arystokracji i szlachcie pochodzenia\nniemieckiego. [Kraj] został przekształcony z niezależnego prawie królestwa w prowincję\nmonarchii habsburskiej. Nastąpił głęboki upadek kultury.\nŹródło: Encyklopedia szkolna. Historia, Warszawa 1993, s. 765.\nNazwa kraju:\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie chronologiczne wydarzeń\nhistorycznych - wskazanie w podanym zestawie\nwydarzenia chronologicznie pierwszego (A)\ni ostatniego (B).\n0-2\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. Chrzest Chlodwiga I\nB. Spalenie Joanny d’Arc","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nNa podstawie fragmentów trzech listów władczyni Rosji Katarzyny II, w których\nkomentuje ona aktualne wydarzenia w Polsce, wykonaj polecenia A i B.\nŹródło 1. Fragment listu Katarzyny II do Woltera\nNie znaleźliśmy innego wyjścia, by zabezpieczyć nasze granice przed atakiem\nkonfederatów, [ ] jak tylko rozszerzyć te granice. Zajęcie w tych dniach Dźwiny i Dniepru\ndokonało tego: przyznasz chyba, że kto nie słucha rozsądku, płaci za to.\nŹródło 2. Fragment listu Katarzyny II do Fryderyka II Wielkiego\nZe wszystkich pretendentów do korony ma najmniejsze możliwości jej otrzymania, tak\nwięc w konsekwencji będzie miał zobowiązania w stosunku do tych, z rąk których ją otrzyma.\nŹródło 3. Fragment listu Katarzyny II do Aleksandra Suworowa\nZnany wam z pewnością Kościuszko, podburzywszy Polskę, w swych kontaktach\nz potworami rządzącymi Francją zamierza wszędzie rozsiewać bunt na złość Rosji.\nŹródło: W. A. Serczyk, Poczet władców Rosji, Londyn 1992, s. 147, 151, 158.\nA. Podaj adresata listu napisanego najwcześniej przez Katarzynę II.\nB. Wyjaśnij, o kim Katarzyna II pisze w podkreślonym fragmencie listu (źródło 3.).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością wydarzeń i postaci\nz dziejów Polski w średniowieczu.\n0-4\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź - podanie władcy, za panowania\nktórego miało miejsce wymienione wydarzenie.\nPoprawne odpowiedzi:\n1. Bolesław II Śmiały lub Bolesław Śmiały, lub Bolesław Szczodry\n2. Bolesław III Krzywousty lub Bolesław Krzywousty\n3. Ludwik Węgierski lub Ludwik Andegaweński\n4. Kazimierz Jagiellończyk lub Kazimierz IV Jagiellończyk","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nWśród podanych w tabeli zdań jedno jest fałszywe. Obok tego zdania napisz słowo fałsz.\n1. „Więźniem Watykanu” ogłosił się papież, protestując przeciwko\nokupacji Rzymu przez wojska niemieckie.\n2. Encyklika Rerum novarum głosiła potrzebę solidaryzmu\nspołecznego i stała się ideową podstawą chrześcijańskiej\ndemokracji.\n3. Sobór Watykański II zwołany przez papieża Jana XXIII\nwprowadził w Kościele katolickim liturgię w językach\nnarodowych.\nNr zadania\n7.\n8.A.\n8.B.\n9.A.\n9.B.\n10\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem pojęć\nhistorycznych z zakresu gospodarki.\n0-3\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź - stwierdzenie poprawności użycia\npojęć w podanych zdaniach.\nPoprawne odpowiedzi:\n1. prawda\n2. fałsz\n3. prawda\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n7","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nNa podstawie treści mapy zaproponuj dla niej tytuł.\nUwaga: tytuł powinien zawierać określenie tematu, czasu i przestrzeni (np. Działania zbrojne\nna terenie Generalnego Gubernatorstwa i ziem wcielonych do Rzeszy w latach 1943-1945).\nNa podstawie:\nH. Samsonowicz, J. Tazbir, T. Łepkowski, T. Nałęcz, Polska. Losy państwa i narodu do 1939\nroku, Warszawa 2003, s. 354.\nTytuł mapy:\nPoziom rozszerzony\n11","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.\nA.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem pojęć\nz zakresu historii architektury.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie terminu.\nPoprawna odpowiedź:\nportal\nB.\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie cech charakterystycznych stylów\narchitektonicznych na podstawie fotografii.\n0-3\nZdający otrzymuje 1 punkt za każde poprawne przyporządkowanie portalu do stylu\narchitektonicznego.\nPoprawne odpowiedzi:\n1. barok\n2. romanizm (styl romański)\n3. gotyk","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nPrzedstawiona fotografia pokazuje targ na placu za Żelazną Bramą w Warszawie\nw II połowie XIX wieku. Przeanalizuj źródło i sformułuj dwa argumenty odnoszące się\ndo treści fotografii, które potwierdzają czas jej wykonania.\nŹródło: D. Kobielski, Warszawa na fotografiach z XIX wieku, Warszawa 1982, s. 176.\nNr zadania\n11.\n12.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n12","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.\nA.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji - rozpoznanie postaci\nna podstawie fragmentu kroniki.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za zidentyfikowanie postaci.\nPoprawna odpowiedź:\nWierzynek lub Mikołaj Wierzynek\nB.\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyny decyzji gospodarza uczty.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nZdający mógł zwrócić uwagę, że intencją Wierzynka było publiczne podkreślenie,\niż w Polsce władza Kazimierza Wielkiego jest najwyższa, np.:\n• Chciał podkreślić, że w Polsce Kazimierz Wielki jest dla poddanych ważniejszy\nod cesarza i innych władców.\n• Chciał podkreślić rangę władzy Kazimierza Wielkiego w Polsce, oddać mu cześć.\n• Podkreślił władzę suwerenną Kazimierza w Polsce.\nZdający mógł również napisać o osobistych intencjach Wierzynka, np.:\n• Chciał w ten sposób wyrazić szacunek dla swego króla.\n• Chciał podziękować za opiekę i zaufanie oraz powierzone godności.\n• Chciał zjednać sobie przychylność Kazimierza Wielkiego.\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n8\nZdający mógł również odwołać się do protokołu dyplomatycznego, np.:\n• Kazimierz Wielki był inicjatorem spotkania - gospodarzem Zjazdu.","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nZapoznaj się z wykresem i wykonaj polecenia A i B.\nImigracja do Stanów Zjednoczonych w latach 1859-1866\n154\n92\n92\n193\n248\n319\n176\n121\n0\n50\n100\n150\n200\n250\n300\n350\n1859\n1860\n1861\n1862\n1863\n1864\n1865\n1866\nrok\ntys. osób\nNa podstawie: L. Mendelson, Teoria i historia kryzysów i cykli ekonomicznych, t. II, Warszawa 1960, s. 589.\nA. Na podstawie wykresu wymień lata, w których imigracja do Stanów Zjednoczonych\nbyła najniższa.\nB. Podaj wydarzenie polityczne w Stanach Zjednoczonych, które stało się przyczyną\nspadku imigracji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.\nA.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu - wyjaśnienie\nmetody chrystianizacji.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za określenie metody chrystianizacji, którą akceptował Paweł\nWłodkowic.\nPoprawna odpowiedź:\npokojowe lub bez użycia przemocy, lub misyjne, lub oddziaływanie słowem i modlitwą\nB.\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie sugestii zawartej w tekście\ni uzasadnienie odpowiedzi poprzez wskazanie\nwłaściwego cytatu.\n0-2\nZdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli w wyjaśnieniu napisał, że tekst sugeruje, iż Pomorze\nGdańskie powinno być zwrócone państwu polskiemu oraz 1 punkt za wypisanie właściwego\nfragmentu z przytoczonego źródła.\nUwaga: Punkt za cytat jest przyznawany pod warunkiem udzielenia prawidłowego\nwyjaśnienia.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Autor uważał, że Krzyżacy powinni zwrócić Polsce Pomorze Gdańskie, które bezprawnie\nprzywłaszczyli. Mówi o tym tekst: „Gdy posiadanie rzeczy ukradzionej lub siłą zdobytej\njest wadliwe [ ]. Z tego płynie wniosek, że wszystkie rzeczy tak nabyte [ ] muszą [ ]\nbyć zwrócone [ ].”\n• Paweł Włodkowic sugeruje, że spór Królestwa Polskiego z Zakonem Krzyżackim\npowinien być rozstrzygnięty na korzyść Polski, gdyż zagarnięcie Pomorza Gdańskiego\nbyło kradzieżą. Cytat: „Gdy posiadanie rzeczy ukradzionej lub siłą zdobytej jest wadliwe,\nnie mogą takie rzeczy być nabyte przez zasiedzenie lub przedawnienie [ ] Z tego płynie\nwniosek, że wszystkie rzeczy tak nabyte [ ] muszą [ ] być zwrócone [ ].”","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenia A i B.\nBitwa […] przeszła do historii. Rosjanie mimo przeważających sił, ponieśli\nbłyskawiczną klęskę. Dwie piąte jednostek sowieckich dostało się do niewoli, reszta uciekła\nw pośpiechu i bezładzie […]. Ocalała nie tylko Warszawa, ocalała nie tylko Polska.\nZwycięstwo nad Wisłą załamało marsz wojsk bolszewickich na Europę. […] Bolszewicka\nwizja wzniecenia rewolucji światowej na trupie Polski rozwiała się wtedy zupełnie. Ćwierć\ntysiąclecia przedtem oręż polski dokonał podobnego rozstrzygnięcia, kiedy Jan Sobieski\nrozbił armię turecką pod Wiedniem.\nŹródło: A. Piłsudska, Wspomnienia, Warszawa 1997, s. 238.\nA. Podaj nazwę i datę roczną bitwy opisanej przez Aleksandrę Piłsudską.\n• Nazwa:\n• Data roczna:\nPoziom rozszerzony\n13\nB. Wyjaśnij, jakie podobieństwo dostrzega Aleksandra Piłsudska w znaczeniu ideowym\ntej bitwy i odsieczy wiedeńskiej dla dziejów Europy.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.\nA.\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie danych z wykresu i wskazanie\nodpowiedniego roku.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie roku, w którym liczba Polaków przyjętych do prawa\nmiejskiego była największa.\nPoprawna odpowiedź:\n1415\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n9\nB.\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku dotyczącego zmian liczby\nprzyjęć Niemców do prawa miejskiego\nwe wskazanym okresie na podstawie wykresu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawny wniosek.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Liczba przyjęć Niemców do prawa miejskiego w Krakowie wykazuje w tym okresie\ntendencję malejącą.\n• Liczba przyjęć Niemców do prawa miejskiego w latach 1425-1455 zmniejszyła się.","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nPrzeczytaj wiersz Mariana Piechala o wydarzeniach w jednym z państw\nsocjalistycznych po II wojnie światowej i wykonaj polecenia A i B.\nJak to? Więc kwiaty pod pomnikiem\ntego, co zwał się Bem, to zbrodnia -\nże trzeba było ciąć te kwiaty,\nten kwiat narodu, kosą ognia?\nWięc nićmi krwi i kul igłami\ntrza zszywać sztandar socjalizmu\ni stawać murem z dział i czołgów\nmiędzy Ideą a Ojczyzną?\nCzyżby się tak sens mowy ludzkiej\nw przekładzie na węgierski zmienił,\nże trzeba było go przywracać\njęzykiem strzałów i płomieni?\nŹródło: Informator. Wystawa [ ], Muzeum Historyczne m.st. Warszawy 2006.\nA. Podaj miejsce i czas wydarzeń (nazwę państwa i datę roczną), o których opowiada\nwiersz.\n• Nazwa państwa:\n• Data roczna:\nB. Spośród przedstawionych niżej wydarzeń z XIX wieku wypisz dwa, w których\nuczestniczył bohater wymieniony w wierszu.\npowstanie listopadowe, powstanie styczniowe, rewolucja lipcowa,\nwojna krymska, Wiosna Ludów\nNr zadania\n13.A.\n13.B.\n14.A.\n14.B.\n15.A.\n15.B.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n14\nTEMAT: PRZEMIANY W GOSPODARCE OD STAROŻYTNOŚCI\nDO XX WIEKU\nCzęść II - Analiza źródeł wiedzy historycznej (10 punktów)\nZapoznaj się z materiałami źródłowymi (źródła A-K). Następnie wykonaj polecenia\nzamieszczone w arkuszu odpowiedzi (zadania 16-25).\nŹródło A\nUprawa roli w Delcie [Nilu] według greckiego historyka Herodota\nHerodot, Dzieje, ks. II, 14, [w:] S. Sprawski, G. Chomicki, Starożytność. Teksty źródłowe, komentarze\ni zagadnienia do historii w szkole średniej, Kraków 1999, s. 16.\n[Mieszkańcy Delty] […] z najmniejszym trudem zbierają plony z ziemi: wszak nie potrzebują\nsię biedzić, żeby pługiem rozrywać bruzdy albo kopać, […] każdy obsiewa swoją rolę\ni wypuszcza na nią świnie, a kiedy one wdeptały nasienie w ziemię, oczekuje żniw […].\nŹródło B\nPorady dla rolnika zawarte w poemacie greckiego poety Hezjoda\nHezjod, Prace i dnie, [w:] S. Sprawski, G. Chomicki, Starożytność. Teksty źródłowe, komentarze i zagadnienia\ndo historii w szkole średniej, Kraków 1999, s. 75-76.\nPomyśl, jak pozbyć się nędzy i głodu uniknąć niedoli.\nZałóż wpierw dom i weź żonę, kup woły do pracy na roli.\nPotem o sprzęt się postaraj, byś wszystko miał w domu u siebie,\nŻebyś do innych nie chodził, daremnie ich prosząc w potrzebie. […]\nMódl się, gdy orać zaczynasz, gdy pługa trzymając uchwyty\nWoły popędzasz biczyskiem ciągnące płużysko pasami.\nW ślad niechaj kroczy z tobą młody niewolnik z grabiami,\nPtactwo niech raźnie odstrasza i ziarna niech ziemią powleka.\nŹródło C\nŻegluga po Eufracie opisana przez greckiego historyka Herodota\nHerodot, Dzieje, ks. I, 194, [w:] S. Sprawski, G. Chomicki, Starożytność. Teksty źródłowe, komentarze\ni zagadnienia do historii w szkole średniej, Kraków 1999, s. 49.\n[…] statki, które jadą rzeką w dół do Babilonu, są całkiem okrągłe i ze skóry. Mianowicie\nw kraju Armeńczyków, którzy mieszkają powyżej Asyrii, ścinają oni wierzby, z których\nsporządzają szpongi∗ okrętów; dokoła nich naciągają od zewnątrz ubezpieczające skóry […]\n[i] wypełniają je trzciną; pędzą tak cały ten statek, obciążony towarami rzeką w dół; przewożą\nna tych statkach głównie beczułki z drzewa palmowego, napełnione winem. […] Skoro\nżeglarze przybędą do Babilonu i wyładują swój towar, sprzedają zaraz […] szpongi statku\ni całą trzcinę […]. Albowiem przeciw prądowi rzeki jechać niepodobna, gdyż jest ona rwąca\n[ ].\n∗ szponga - deska użyta do spojenia konstrukcji\nPoziom rozszerzony\n15\nŹródło D\nPrawo dla miasta Krakowa nadane przez Władysława Łokietka w 1306 roku\n[w:] Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 8, Warszawa 1959, s. 19.\n[…] aby […] kupcy [jadący] z Węgier lub ze Sącza, lub z jakichkolwiek innych miejsc\nz miedzią i innymi towarami […] ich w kraju rozprowadzać nie śmieli, jeśli przedtem\nwymieniona miedź i towary do Krakowa sprowadzone nie zostały złożone na składzie i tamże\nnaszym mieszczanom krakowskim sprzedane […].\nŹródło E\nDokument rady miasta Frankfurtu z 1432 roku\n[w:] Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 8, Warszawa 1959, s. 14-15.\nMistrzowie cechu tkaczy wełny we Frankfurcie postanowili w interesach cechu określić, jaką\nilość sukna ma prawo każdy rzemieślnik wyprodukować i zanieść na targ. Odczytali swój spis\ni prosili radę o zatwierdzenie go […]. Rada zezwoliła […] na ustanowienie następującej\nzasady: żaden mistrz nie ma prawa wyrabiać […] większej ilości sukna, niż to na niego\nprzypadało. Każdy, kto naruszy to postanowienie, […] płaci karę w wysokości 5 grzywien\nod sztuki sukna. […] Zaś liczby wyrobu sukna na jarmark przez mistrzów cechowych są\nnastępujące: 11 ludzi wyrabia po 30 sztuk, 22 ludzi - po 24 sztuki, 10 ludzi - po 16 sztuk\n[…].\nŹródło F\nLudwik Krzywicki o społecznych skutkach inflacji\n[w:] Wielka historia Polski, t. 9, Kraków 2003, s. 118.\nLudwik Krzywicki (1859-1941) - socjolog, ekonomista, polityk\nW końcu lata roku 1920 jeden z osadników otrzymał od Okręgowego Inspektoratu Pomocy\nRolnej we Lwowie 12 koni i wystawił za nie skrypt dłużny na kwotę 1 200 000 marek\npolskich (mkp), co odpowiadało mniej więcej ówczesnej wartości 12 koni na rynku. Dług był\nniezwaloryzowany i pozostał nim aż do spłaty w grudniu 1923 roku. Osadnik zwrócił\nBankowi Rolnemu jak należało: 1 200 000 mkp, czyli taką kwotę, za którą w końcu grudnia\n1923 roku można było nabyć co najwyżej 1 kg mięsa. A więc za dwanaście koni jeden\nkilogram mięsa! Postępowanie takie było bodaj zasadą w praktyce Skarbu. […]\nPewien włościanin w lecie 1923 roku, chcąc kupić konia, sprzedaje krowę i rocznego byczka.\nSuma uzyskana wystarczała w dniu sprzedaży na kupno konia, jednak nie mogąc znaleźć\nokazu odpowiedniego, chłop odkłada transakcję na inny dzień. W jednym z najbliższych\ntygodni kwota poprzednia jest już niedostateczna, wobec czego chłop sprzedaje dodatkowo\nsztukę trzody chlewnej wagi 360 funtów. Jednak i ta suma nie pokrywa ceny konia. A nawet\npo dodatkowej jeszcze sprzedaży jałówki, kupno konia staje się niedościgłym marzeniem.\nZrezygnowany włościanin kupuje za całą sumę - cztery cembrowiny do studni.\nPoziom rozszerzony\n16\nŹródło G\nLokalizacja Centralnego Okręgu Przemysłowego oraz zużycie energii elektrycznej,\nnawozów sztucznych i żelaza w tzw. Polsce A i B\nNa podstawie: Wielka historia Polski, t. 9, Kraków 2003, s. 244; J. Skodlarski, Zarys historii gospodarczej\nPolski, Warszawa 2005, s. 294.\nPoziom rozszerzony\n17\nŹródło H\nRysunek Jerzego Zaruby z 1950 roku zatytułowany Fundamenty\n[w:] M. Kallas, Historia ustroju Polski X-XX w., Warszawa 2001, il. 80.\nJerzy Zaruba (1891-1971) - malarz, grafik, karykaturzysta\nŹródło I\nFragment pracy współczesnego historyka Wojciecha Roszkowskiego\n[w:] W. Roszkowski, Historia Polski 1914-2004, Warszawa 2005, s. 221, 223.\nNa II Zjeździe PZPR w marcu 1954 roku dokonano czwartej już korekty Planu 6-letniego.\nW uchwale zjazdowej podkreślono dysproporcje w rozwoju gospodarki: niedostateczny\nwzrost produkcji rolnej, niedobory artykułów konsumpcyjnych i braki surowcowe.\nPostanowiono przyspieszyć rozwój rolnictwa zwiększając pomoc dla gospodarstw\nuspołecznionych, zwiększyć import surowców dla przemysłu lekkiego oraz podnieść tempo\nwzrostu produkcji w działach wytwarzających na potrzeby rynku. […] przesunięto nakłady\ninwestycyjne z produkcji dóbr inwestycyjnych na wytwarzanie artykułów konsumpcyjnych.\nManewr gospodarczy stawał się konieczny ze względu na sytuację rynkową […]. Poprawa\n[rezultatów Planu 6-letniego] miała być efektem nakładów państwowych i centralnie\nsterowanego entuzjazmu, a nie usprawnień technicznych i organizacyjnych. […] Doktrynalne\npreferencje dla mało wydajnych i deficytowych PGR oraz spółdzielni […] uniemożliwiały\nzwiększenie produkcji żywności. […] Sytuację pogarszała niegospodarność partyjnych\nbiurokratów […] spętanych ogromną liczbą przepisów, niereagowanie gospodarki planowej\nna potrzeby społeczne oraz zła organizacja.\nPoziom rozszerzony\n18\nŹródło J\nUdział akumulacji* w dochodzie narodowym Polski w latach 1950-1956\nNa podstawie: W. Roszkowski, Historia Polski 1914-2004, Warszawa 2005, s. 214, 221, 223.\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n1950\n1953\n1955\n1956\nRok\nUdział akumulacji w dochodzie\nnarodowym (w %)\n* akumulacja - część dochodu narodowego przeznaczona głównie na inwestycje\nŹródło K\nWyniki Planu 6-letniego\nNa podstawie: W. Roszkowski, Historia Polski 1914-2004, Warszawa 2005, s. 221, 222.\nPlan 6-letni (1950-1955)\nWybrane wskaźniki\nPlanowany\nwzrost (w %)\nOsiągnięty\nwzrost (w %)\nDochód narodowy\n112\n73\nZatrudnienie\n60\n56\nInwestycje\n140\n136\nProdukcja rolna\n50\n13\nPłace realne\n40\n27**\n** według oficjalnych danych. Natomiast Roszkowski podaje, że płace realne w rzeczywistości\nwzrosły zaledwie o kilka procent.\nPoziom rozszerzony\n19\nARKUSZ ODPOWIEDZI\nNa podstawie źródeł A i B","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji i zatytułowanie mapy.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawnie sformułowany pełny tytuł mapy z uwzględnieniem\ntematyki, czasu i zasięgu terytorialnego.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Rozwój terytorialny Turcji od połowy XIV w. do końca XV w.\n• Zmiany terytorialne Imperium Osmańskiego w XIV-XV w.\n• Ekspansja imperium ottomańskiego w latach 1355-1481","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nWymień dwie różnice w technice uprawy roli w Delcie [Egipcie Dolnym] i w starożytnej\nGrecji.\nNa podstawie źródeł A i B oraz własnej wiedzy","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.\nA.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu - zidentyfikowanie\npostaci.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie imienia królowej.\nPoprawna odpowiedź:\nBona lub Bona Sforza\nB.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością faktografii z zakresu\nhistorii Polski Jagiellonów.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie imienia wraz z przydomkiem małżonka królowej\nBony.\nPoprawna odpowiedź:\nZygmunt Stary lub Zygmunt I Stary\nC.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością faktografii z zakresu\nhistorii Polski Jagiellonów.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie państwa, z którego pochodziła władczyni.\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n10\nPoprawna odpowiedź:\n4. z Księstwa Mediolanu","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nPodaj najważniejszą przyczynę różnic w technice uprawy roli w starożytnym Egipcie\ni starożytnej Grecji.\nNa podstawie źródła C","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.\nA.\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji z tekstu - podanie nazwy\npiechoty.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawne nazwanie rodzaju oddziałów wojskowych.\nPoprawna odpowiedź:\npiechota wybraniecka\nB.\nKorzystanie z informacji\nUmieszczenie faktu historycznego w czasie.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawne określenie czasu powstania piechoty wybranieckiej.\nPoprawna odpowiedź:\nXVI w.\nC.\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyny opinii szlachty.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawną odpowiedź, w której wyjaśni przyczynę niechęci\nszlachty do służby w piechocie.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Kultywowanie tradycji rycerskich skłaniało szlachtę do służby w jeździe.\n• Szlachta była przekonana, że służba w piechocie świadczy o niższym statusie społecznym.\n• Przeświadczenie, że walka pieszo jest mniej zaszczytna.","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego demontaż statków w Babilonie był dla żeglarzy koniecznością\ni w jaki sposób zmniejszano wynikające z tego powodu straty.\nPrzyczyna demontażu statku:\nSposób zmniejszania strat:\nNa podstawie źródła D","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie kostiumów charakterystycznych dla\nokreślonych epok na podstawie rysunków.\n0-3\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawnie dobraną parę postaci ubranych w stroje z tego\nsamego okresu historycznego.\nPoprawne odpowiedzi:\n1. C, E\n2. D, F\n3. A, G\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n11","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nPodaj nazwę zacytowanego prawa, które otrzymał Kraków, i wyjaśnij, jakie korzyści\npłynęły z jego nadania dla rozwoju rzemiosła w mieście.\nNazwa:\nWyjaśnienie:\nNr zadania\n16.\n17.\n18.\n19.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n20\nNa podstawie źródła E","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 19.\nA.\nKorzystanie z informacji\nUmieszczenie opisanego wydarzenia w czasie.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podkreślenie właściwego wydarzenia.\nPoprawna odpowiedź:\n3. powstanie Chmielnickiego\nB.\nKorzystanie z informacji\nZidentyfikowanie postaci historycznej na podstawie\ninformacji z tekstu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie władcy Polski.\nPoprawna odpowiedź:\nMichał (Korybut) Wiśniowiecki","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nOceń możliwy wpływ decyzji cechu na produkcję sukienniczą we Frankfurcie.\nUzasadnij ocenę.\nOcena:\nUzasadnienie:\nNa podstawie źródła F","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie w tekście informacji dotyczących\ninstytucji oświatowych.\n0-3\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdy poprawnie wypełniony wiersz tabeli, czyli 1 punkt jest\nprzyznawany za dwie informacje: prawidłowe podanie instytucji oświatowej i jej fundatora.\nPoprawne odpowiedzi:\n1. Akademia Krakowska - Kazimierz Wielki\n2. Akademia Wileńska lub Akademia i Uniwersytet Wileński - Stefan Batory\n3. Szkoła Rycerska lub Korpus Kadetów - Stanisław August Poniatowski","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nWyciągnij wniosek dotyczący różnych następstw inflacji, uwzględniając dwa przykłady\npodane w tekście.\nNa podstawie źródła G","answer":"A, B, C","answer_text":"Zadanie 21.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością faktografii z zakresu\nhistorii końca XVIII i XIX wieku.\n0-3\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź - rozpoznanie poprawności zdań\ndotyczących historii utworów muzycznych związanych z wydarzeniami historycznymi.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. fałsz\nB. prawda\nC. fałsz","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nWśród podanych w tabeli zdań jedno jest fałszywe. Obok tego zdania napisz słowo fałsz.\n1. Budowa COP służyła niwelowaniu różnic między terenami Polski\ngospodarczo rozwiniętymi a zacofanymi.\n2. Na terenie Polski B zużywano o połowę mniej nawozów sztucznych\ni żelaza niż na terenie Polski A.\n3. W granicach COP znalazły się tereny o dawnych tradycjach\nprzemysłowych oraz obszary typowo rolnicze.\nPoziom rozszerzony\n21\nNa podstawie źródła H","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.\nA.\nKorzystanie z informacji\nZidentyfikowanie postaci na podstawie informacji\nz tekstu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za rozpoznanie postaci.\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n12\nPoprawne odpowiedzi:\nNapoleon I lub Napoleon I Bonaparte, lub Napoleon Bonaparte\nB.\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie informacji w tekście - wskazanie\ndokonań postaci.\n0-2\nZdający otrzymuje 2 punkty za podanie dwóch dokonań Napoleona I.\nUwaga: Zdający otrzymuje punkty za część B pod warunkiem dobrej odpowiedzi w części A\nzadania.\nPoprawne odpowiedzi:\n• upowszechnienie idei rewolucji francuskiej\n• wprowadzenie Kodeksu Cywilnego\n• wprowadzenie wolności osobistej dla chłopów\n• rozpoczęcie likwidacji feudalnej struktury społecznej\n• doprowadzenie do hegemonii Francji w Europie","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nZinterpretuj przedstawiony rysunek.\nNa podstawie źródeł I i J","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.\nA.\nKorzystanie z informacji\nDokonanie hierarchizacji faktów/zjawisk\nopisanych przez autora tekstu źródłowego.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za określenie najważniejszej przyczyny upadku państwa, którą\nwskazał autor tekstu.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• obojętna postawa znacznej części polskiego społeczeństwa wobec zagrożonej\nniepodległości\n• obojętność chłopów wobec walki o utrzymanie niepodległości\n• brak reform społecznych, które uczyniłyby z chłopów równoprawnych obywateli\nzainteresowanych utrzymaniem niepodległości\nB.\nTworzenie informacji\nPodanie argumentów do wyjaśnienia tezy.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli zwróci uwagę, że w zacytowanym fragmencie tekstu autor\nwyraźnie wskazuje na wewnętrzne, a nie zewnętrzne przyczyny utraty niepodległości.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nW tekście jest przedstawiony pogląd, że przyczyną upadku dawnej Polski są winy samych\nPolaków.\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n13","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nWytłumacz, w jaki sposób zmieniał się udział akumulacji w dochodzie narodowym\nw latach 1950-1956, i podaj, kto decydował o tych zmianach.\nna podstawie źródeł I, J i K","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie chronologiczne wydarzeń\nhistorycznych - wskazanie w podanym zestawie\nwydarzenia chronologicznie pierwszego (A)\ni ostatniego (B).\n0-2\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. Pokój w Tylży\nB. Początek działalności Hakaty","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nOceń, czy decyzje podjęte w 1954 roku pozwoliły na osiągnięcie planowanego wzrostu\nwskaźników wymienionych w tabeli. Podaj dwa czynniki, które miały wpływ\nna zaprezentowane wyniki Planu 6-letniego.\nOcena:\nCzynniki:\nNr zadania\n20.\n21.\n22.\n23.\n24.\n25.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n22\nCzęść III - Wypracowanie (20 punktów)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25.\nTworzenie informacji\nAnaliza źródła ikonograficznego i sformułowanie\nargumentów do wyjaśnienia treści rysunku\nsatyrycznego.\n0-3\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie nazwy wydarzeń przedstawionych na rysunku\nsatyrycznym - Wiosna Ludów i 2 punkty za objaśnienie dwóch elementów graficznych, np.:\n9 potwora, (węża [morskiego], hydry) jako symbolu rewolucji francuskiej/zagrożenia\nrewolucją\n9 przerażonych władców Europy, stłoczonych w łódeczce, która może zatonąć\n9 wzburzone morze, które symbolizuje żywioł, czyli społeczeństwo domagające się\nswych praw\n9 czapkę frygijską, która symbolizuje rewolucję francuską.\nUwaga: Zdający nie otrzymuje punktów za objaśnienie rysunku, gdy błędnie zidentyfikował\nwydarzenie.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n• Rysunek w satyryczny sposób przedstawia Wiosnę Ludów. Pokazuje przestraszonych\nwładców europejskich zgromadzonych w kruchej łodzi, którzy mogą zostać zatopieni\nprzez rewolucję - morskiego potwora.\n• Rysunek przedstawia Wiosnę Ludów. Ukazuje przerażonych monarchów w łódce, których\nmoże unicestwić symbolizujący rewolucję potwór w czapce (frygijskiej) z napisem\n„Liberté” (wolność).","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"historia-2009-maj-matura-rozszerzona","number":"26","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (20 pkt)\nZadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.\nTemat I\nScharakteryzuj przemiany w gospodarce Europy w XVI-XVII w.\nTemat II\nScharakteryzuj sytuację gospodarczą na ziemiach polskich w latach 1815-1914.\nWybieram temat:\nNr zadania\n26.\nMaks. liczba pkt\n20\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n23\nPoziom rozszerzony\n24\nPoziom rozszerzony\n25\nPoziom rozszerzony\n26\nPoziom rozszerzony\n27\nPoziom rozszerzony\n28\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26.\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie informacji z tablicy genealogicznej\nrodziny Magierów.\n0-4\nZdający otrzymuje 1 punkt za każde poprawne uzupełnienie tekstu.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. Benedykt\nB. Tomasz\nC. Stanisław August Poniatowski\nD. Mikołaj I (Romanow)\nHistoria - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n14","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"}]}