{"paper":{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona-odpowiedzi/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":25,"source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},"questions":[{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nWyjaśnij zmianę w sposobie życia ludzi, jaką przyniosła rewolucja neolityczna.","answer":null,"answer_text":"1.\nZdający powinien zauważyć, że rewolucja neolityczna\nspowodowała, iż niektóre grupy ludzi zaczęły prowadzić\nosiadły tryb życia i utrzymywać się z uprawy roślin\n(rolnictwa).\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• ludzie osiedlali się i tworzyli pierwsze osady, później\nprzekształcone w miasta\n• ludzie opanowali uprawę roli i zaczęli utrzymywać się\nz tego, co zebrali z pól\nUwaga:\nW odpowiedzi może zostać zawarta jedna zmiana\n(dotycząca trybu życia lub sposobu zdobywania\npożywienia).\n1\n2","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\n[Arystoteles o zgromadzeniach ludowych]\nNa pierwszym z nich, zwanym głównym, musi się przeprowadzić głosowanie\nnad urzędnikami, czy zdaniem ludu dobrze swe czynności spełniają, omówić sprawy\nzaopatrzenia w zboże, jako też obrony kraju. Chcący wnieść skargę o zdradę stanu, muszą\nto w tym dniu właśnie uczynić. […] Drugie zgromadzenie przeznaczone jest na rozpatrzenie\npróśb. Każdy obywatel wedle woli może na znak prośby złożyć gałązkę i przedstawić ludowi\nsprawę, jaką zechce czy to osobistą, czy publiczną. […] Na zgromadzeniu ludowym odbywają\nsię też wybory strategów, hipparchów (dowódców jazdy) i innych władz wojskowych\nw sposób, jaki lud postanowi.\nŹródło: J. Tazbirowa, E. Wipszycka, Historia. Starożytność, Podręcznik dla szkół średnich,\nWarszawa 1996, s. 98.\nPodaj nazwę ustroju politycznego opisanego w tekście źródłowym i wymień dwie\nfunkcje, jakie pełniło zgromadzenie ludowe.\nNazwa ustroju:\nFunkcje:","answer":null,"answer_text":"2.\nDemokracja (ustrój demokratyczny)\nFunkcje:\n• kreacyjna (np. powoływanie nowych urzędników\ni dowódców wojskowych)\n• kontrolna (np. kontrolowanie działalności urzędników,\nkontrola zaopatrzenia w żywność)\n• sądownicza (osądzanie spraw o zdradę stanu)\n• i inne, np. wysłuchiwanie próśb obywateli,\nrozpatrywanie spraw dotyczących obronności\n1\n1.\n476\n2.\nRomulus (Romulus Augustulus)","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nUzupełnij poniższy tekst, wpisując w wykropkowane miejsca brakujące słowa.\nUpadek Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie to długotrwały proces. Znalazł on swoją\nkulminację w roku (1) , kiedy to wódz germański Odoaker usunął z tronu\ncesarza imieniem (2) , a następnie odesłał\ninsygnia koronacyjne do (3) (podaj nazwę miasta) Krok\nten przywrócił formalną jedność Cesarstwa.\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"3.\n3.\nKonstantynopola\n1\n(za trzy\ninformacje)\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nRozstrzygnij, czy plan (źródło 1) i tekst (źródło 2) dotyczą tych samych wydarzeń.\nUzasadnij odpowiedź.\nŹródło 1.\nŹródło: J. Dowiat, Historia I, Warszawa 1987, s. 414.\nŹródło 2.\n[…] doszło do działań wojennych, poprzedzonych sojuszem z księciem Litwy […].\nWspólna wyprawa przeciwko Brandenburgii, w tym czasie sprzymierzonej z Luksemburgami,\ndoprowadziła do poważnych konsekwencji. Do Wielkopolski wkroczyli Krzyżacy, związani\nukładem z książętami mazowieckimi, rozpuszczając po całej Europie wieści o przymierzu\nzawartym przez polskiego króla z wrogami chrześcijaństwa. […] Nastąpiło koncentryczne\nuderzenie wojsk czeskich i zakonnych […]. Obie armie najeźdźcze były zdecydowanie\nsilniejsze, Polska była zniszczona i wyczerpana […].\nŹródło: Historia Polski do roku 1586, t. 1, Biblioteka Gazety Wyborczej,\nWarszawa 2007, s. 152-153.\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":"4.\nZdający powinien zauważyć, że plan i opis dotyczą różnych\nwydarzeń w dziejach wojen polsko-krzyżackich.\nMapa dotyczy Wielkiej Wojny z Zakonem (1409-1411),\na opis - wojen za panowania Władysława Łokietka (1327-\n1333).\nArgumenty:\n• mapa dotyczy Wielkiej Wojny z Zakonem, a opis\ndotyczy innego wydarzenia (wojny z Krzyżakami za\nWładysława Łokietka)\n• mapa i opis przedstawiają różne sytuacje (inne ruchy\nwojsk, inne miejscowości)\nUwaga: należy uznawać także inne logicznie uzasadnione\nargumenty.\n1\nA.\nZdanie 2. jest prawdziwe.\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu i własnej wiedzy wykonaj polecenia A i B.\nGrupa krewniacza miała też prawo do pomsty i główszczyzny w przypadku zabójstwa\nktóregoś z jej członków. Władza monarsza starała się łagodzić surowe zwyczaje obowiązujące\nw tym zakresie, usiłując położyć nacisk na kary pieniężne, których istotna część zasilała\nzresztą komorę książęcą. Sama procedura sądowa opierała się na zeznaniach świadków,\nw przypadku ich braku - na „sądach bożych”. Rozstrzygała walka na kije, próba\nrozpalonego żelaza czy też mniej chętnie stosowana w istotnych sprawach - woda […].\nŹródło: L. Leciejewicz, Słowianie Zachodni. Z dziejów tworzenia się średniowiecznej Europy,\nWrocław 1989, s. 302.\nA. Na podstawie tekstu rozstrzygnij, które zdanie jest prawdziwe. Obok tego zdania\ndopisz prawda.\n1. Władze państwowe dążyły do ograniczenia roli kar pieniężnych\nna rzecz prawa do pomsty.\n2. Krewni zabitego mieli prawo do odszkodowania za zabitego\nkrewniaka.\n3. Procedura sądowa ograniczała się do sądu bożego.\nB. Wyjaśnij, dlaczego niektóre rodzaje postępowania sądowego nazywano sądem bożym.","answer":null,"answer_text":"5.\nB.\nZdający powinien zauważyć, że panowało wówczas\nprzekonanie, iż Bóg wskaże niewinnego, pozwalając mu\nwyjść bez szwanku z próby (lub zwyciężyć w walce).\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Przyjęto, że - gdy nie było świadków - o losie winnego\ndecydował Bóg jako „sprawiedliwy sędzia”.\n• Uważano, że Bóg rozstrzyga, kto jest winny, a kto\nniewinny, stając po stronie niewinnego.\n1\n2","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nDo podanych w tabeli wydarzeń z dziejów Polski w okresie średniowiecza dopisz imiona\ni przydomki władców, za panowania których miały one miejsce.\nWydarzenie\nWładca (imię i przydomek)\n1. Utworzenie arcybiskupstwa w Gnieźnie\n2. Śmierć biskupa Stanisława ze Szczepanowa\n3. Nadanie przywileju koszyckiego\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":"6.\n1. Bolesław Chrobry\n2. Bolesław Śmiały (Szczodry)\n3. Ludwik Węgierski (Andegaweński)\n1\n(za trzy\ninformacje)\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nNa podstawie źródła rozstrzygnij, które zdanie jest fałszywe. Obok tego zdania dopisz\nfałsz.\nTablica genealogiczna Tudorów (fragmenty)\nHenryk VII Tudor\n(1485-1509) król Anglii\n∗ Elżbieta z Yorku\nHenryk VIII Tudor\n(1509-1547) król Anglii\n∗ Katarzyna Aragońska\n∗ Anna Boleyn\n∗ Jane Seymour\nMałgorzata Tudor\n∗ Jakub IV Stuart\n(1488-1513) król Szkocji\n∗ Archibald Douglas\nhr. Angus\n1. Maria I\n(1553-1558)\nkrólowa Anglii\n2. Elżbieta I\n(1558-1603)\nkrólowa Anglii\n3. Edward VI\n(1547-1553)\nkról Anglii\nJakub V Stuart\n(1513-1542)\nkról Szkocji\n∗ Magdalena córka\nFranciszka I króla\nFrancji\n∗ Maria de Guise\nMałgorzata\nDouglas\n∗ Matthew\nStewart hr.\nLennox\nMaria Stuart\n(1542-1567)\nkrólowa Szkocji\n(1559-1560)\nkrólowa Francji\n∗ Franciszek II\nValois król Francji\n∗ Henryk Darnley\n∗ James Bothwell\nJakub VI (I) Stuart\n(1567-1625)\nkról Szkocji\n(1603-1625)\nkról Anglii\nUwaga: w nawiasach podano lata panowania; ∗ oznacza małżeństwo\nNa podstawie: M. Bogucka, Maria Stuart, Wrocław-Warszawa 1990, s. 256.\n1. Maria Stuart używała tytułu królowej Francji, ponieważ\nwywodziła się z panującej tam dynastii Walezjuszy.\n2. Przejęcie korony angielskiej przez Stuartów było rezultatem\nbezpotomnej śmierci kolejnych następców Henryka VIII.\n3. Jakub VI (I) Stuart zasiadł na tronie angielskim po śmierci\nElżbiety Tudor.\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"7.\nZdanie 1. jest fałszywe.\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nNa podstawie fragmentu uchwały sejmowej z 1791 roku i własnej wiedzy wykonaj\npolecenia A i B.\nCo do osób głosu na sejmikach nie mających.\nGłosu na sejmikach nie mają:\n1. Najprzód szlachta, którzy nie będą mieli którejkolwiek aktualnej posesyi […].\n2. Szlachta na gruntach bądź królewskich, duchownych, lub ziemskich, choćby prawem\ndziedzicznym siedząca, ale władzy zwierzchniej prywatnej podległa, czyli też\ndo opłacenia czynszu, daniny, albo do jakiejkolwiek prywatnej posługi, z gruntu, komu\nobowiązana.\n3. Szlachta grunta ordynackie*, choć dziedzictwem posiadająca, lecz z tychże gruntów\ndo służby prywatnej ordynackiej obowiązana.\n4. Szlachta-dzierżawcy […].\nŹródło: Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 20, oprac. W. Szczygielski,\nWarszawa 1960, s. 53.\n* Ziemie ordynackie trzymane przez szlachtę dworską pozostającą na usługach magnatów.\nA. Na podstawie tekstu podaj wspólną cechę położenia społecznego łączącą wszystkie\nwymienione grupy szlachty.\nB. Wyjaśnij, dlaczego te właśnie grupy szlachty zostały pozbawione prawa głosu\nna sejmikach.","answer":null,"answer_text":"8.\nA.\nZdający powinien zauważyć, że wszystkie wymienione\ngrupy szlachty nie posiadały na własność ziemi.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Grupy te nie należały do posesjonatów.\n• Byli to ludzie bez własnej ziemi.\n1\n2\n3\nB.\nZdający powinien zauważyć, że grupy ubogiej szlachty\nstanowiły narzędzie w ręku magnaterii, a więc, dążąc\ndo ograniczenia wpływu magnatów na sprawy państwowe,\nodbierano im jedno z narzędzi wpływu na sprawy państwa.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Ponieważ grupy te stanowiły narzędzie w rękach\nmagnaterii.\n• Walcząc z magnatami chciano odebrać im sposób\nwpływu na życia państwa, a takim narzędziem była\nuboga szlachta.\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nPrzeczytaj fragment odezwy z roku 1797, która zachęca do wstępowania w szeregi\npolskiej formacji wojskowej.\nDo współobywateli!\nWierny ojczyźnie mojej do ostatniego momentu walczyłem za jej wolność pod\nnieśmiertelnym Kościuszką. Upadła ona pod przemocą i nie zostaje nam jak pocieszające\nwspomnienie, żeśmy krew przelewali za ziemię przodków naszych, żeśmy widzieli nasze\nchorągwie zwycięskie pod Dubienką, Racławicami, Warszawą i Wilnem. Polacy, nadzieja\npowstaje […]. Już oficerowie i żołnierze, towarzysze trudów waszych i męstwa, są ze mną; już\nsię bataliony formują; przybywajcie koledzy, rzucajcie broń, którą was nosić przymuszono;\nbijmy się za sprawę wspólną wszystkich narodów, za wolność, pod walecznym Bonaparte,\nzwycięzcą Włoch!\nŹródło: Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 26,\noprac. J. Willaume, Warszawa 1960, s. 11.\nPodaj nazwę tej formacji\nPoziom rozszerzony\n7","answer":"D","answer_text":"9.\nLegiony Polskie [we Włoszech], Legiony Dąbrowskiego\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nPoniżej zamieszczono rysunki budowli z różnych epok. Wybierz rysunek, który\nprzedstawia budowlę w stylu klasycystycznym, i uzupełnij zdanie.\nA.\nB.\nC.\nŹródło: W. Koch, Style w architekturze, Warszawa 1996, s. 133, 135, 270.\nBudowlę klasycystyczną przedstawia ilustracja oznaczona literą\nPoziom rozszerzony\n8","answer":"C, A","answer_text":"10.\nC\n1\nA.\n3 (dekabrystami)\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu i własnej wiedzy wykonaj polecenia A i B.\n[…] Gdzież wy teraz? Szlachetna szyja Rylejewa,\nKtórąm jak bratnią ściskał, carskimi wyroki\nWisi do hańbiącego przywiązana drzewa;\nKlątwa ludom, co swoje mordują proroki.\nTa ręka, którą do mnie Bestużew wyciągnął,\nWieszcz i żołnierz, ta ręka od pióra i broni\nOderwana, i car ją do taczki zaprzągnął;\nDziś w minach ryje, skuta obok polskiej dłoni. [ ]\nŹródło: A. Mickiewicz, Utwory dramatyczne, Warszawa 1982, s. 299.\nA. Podkreśl prawidłowe zakończenie zdania:\nTekst wspomina o związkach Polaków z\n1. bonapartystami.\n2. czartystami.\n3. dekabrystami.\n4. karbonariuszami.\nB. Wyjaśnij, co było przyczyną skazania bohaterów wiersza na katorgę.","answer":"B","answer_text":"11.\nB.\nZdający powinien zauważyć, że przyczyną katorgi był bunt\nprzeciw absolutnej władzy cara.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Zostali ukarani za bunt przeciw władzy carskiej.\n• Na katorgę zostali zesłani, ci którzy spiskowali przeciw\ncarowi.\n1\n2\n1.\nNakład (system nakładczy); dopuszcza się: chałupnictwo\n2.\nUwłaszczenie (uwłaszczenie chłopów)","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nW tabeli podano znaczenie trzech terminów. Wpisz właściwe terminy w odpowiednie\nrubryki tabeli.\n1. System organizacji produkcji polegający na wykonywaniu\nprzez chałupnika we własnym pomieszczeniu i za pomocą\nwłasnych narzędzi zamówionych przez organizatora gotowych\nwyrobów (lub ich części).\n2. Nadanie chłopom na własność uprzednio użytkowanej ziemi,\npołączone ze zniesieniem obciążeń feudalnych świadczonych\nna rzecz szlachty.\n3. Ruch powstały w Wielkiej Brytanii, którego członkowie\nprzyczyn bezrobocia upatrywali w mechanizacji, a swój\nsprzeciw wyrażali w aktach przemocy wobec maszyn.\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"12.\n3.\nLuddyzm (ruch burzycieli maszyn)\n1\n(za trzy\ninformacje)\n1\nNie","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nJednym z przejawów polityki społecznej państwa jest wspieranie bezrobotnych poprzez\nsystem zasiłków i ubezpieczeń na wypadek bezrobocia. Na podstawie danych\nstatystycznych wykonaj polecenie.\nStatystyka bezrobocia w wybranych krajach europejskich (1931-1937)\nKraje\n1931\n1932\n1933\n1934\n1935\n1936\n1937\nBezrobotni zarejestrowani (w tysiącach)\nFrancja\n176\n307\n335\n455\n481\n447\n390\nNiemcy\n5668\n5773\n4059\n2605\n2508\n1479\n995\nPolska\n313\n220\n343\n414\n403\n466\n470\nBezrobotni otrzymujący zasiłki (w tysiącach)\nFrancja\n147\n277\n313\n419\n440\n413\n358\nNiemcy\n3148\n2073\n1729\n1300\n1409\n896\n578\nPolska\n150\n82\n65\n77\n71\n93\n110\nNa podstawie: Mały Rocznik Statystyczny 1939, Tablica 25, Warszawa 1939, s. 268.\nOdpowiedz, czy spośród wymienionych w tabeli krajów Polska prowadziła w latach\n1931-1937 politykę społeczną najbardziej wspierającą bezrobotnych.\nUzasadnij swoją opinię, posługując się danymi z tabeli.","answer":null,"answer_text":"13.\nZdający powinien zauważyć, że w Polsce odsetek osób\npobierających zasiłek dla bezrobotnych był niższy niż we\nFrancji i w Niemczech, np. w 1933 r. we Francji na 335 tys.\nbezrobotnych zasiłek pobierało 313 tys. (czyli ponad 90%),\ngdy w tym samym czasie odsetek ten w Niemczech i w\nPolsce był dużo niższy (Niemcy - około 42%, Polska\nok. 18%). Relacje te utrzymywały się przez większą część\nanalizowanego okresu. Oznacza to, że w Polsce był o wiele\ngorzej rozbudowany system ubezpieczeń na wypadek\nbezrobocia.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• W Polsce najmniejszy odsetek bezrobotnych pobierał\nzasiłki (np. w 1934 r. na 414 tys. bezrobotnych, zasiłki\npobierało 77 tys., czyli około 20%), gdy w tym samym\nroku w Niemczech i we Francji było ich dużo więcej\n(około 90 i 50%). Dowodzi to najsłabszego systemu\nubezpieczeń w Polsce.\n• We Francji i w Niemczech w każdym roku większy\nprocent bezrobotnych pobierał zasiłki, niż w Polsce\n(np. w 1935 r. we Francji około 90%, w Niemczech\nokoło 50%, a w Polsce poniżej 20%). Świadczy to\no słabości polskiego systemu ubezpieczeń na wypadek\nbezrobocia.\nZdający\npowinien\nswoją\nodpowiedź\nodnieść do\ndanych z\ntabeli, choć\nnie musi ich\ncytować.\n1\n4","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nUporządkuj chronologicznie wydarzenia z historii Niemiec w XX wieku, zaczynając\nod najwcześniejszego. We wskazanym miejscu wpisz w odpowiedniej kolejności liczby.\nNajwcześniejsze wydarzenie oznacz 1, zaś kolejne: 2, 3, 4, 5.\nWydarzenie\nOdpowiedzi\nProces norymberski\nPodpalenie Reichstagu\nZjednoczenie Niemiec\nPucz monachijski\nBudowa muru berlińskiego\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"14.\nProces norymberski - 3\nPodpalenie Reichstagu - 2\nZjednoczenie Niemiec - 5\nPucz monachijski - 1\nBudowa muru berlińskiego - 4\nza poprawny\nporządek\nchronologi-\nczny\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu wymień jedną różnicę w polityce władz niemieckich (na terenie\nGeneralnego\nGubernatorstwa)\ni\nradzieckich\nna\nokupowanych\nziemiach\nII Rzeczypospolitej.\nStojący na czele całej administracji, włącznie z sądową, generalny gubernator Hans\nFrank był bezpośrednio odpowiedzialny przed kanclerzem Rzeszy, który go mianował.\nW rękach generalnego gubernatora […] została skupiona niemal całość władzy państwowej.\n[…] Polski system prawny w zakresie niesprzecznym z przepisami niemieckimi został\nzachowany. Równocześnie dokonano znacznej modyfikacji polskich przepisów. […]\nWiększość terytorium państwa polskiego w 1939 r. zagarnął Związek Radziecki. […]\nZSRR uznał, iż przysługują mu suwerenne prawa do terytorium nieistniejącego państwa\npolskiego. W następstwie tego, 6 października 1939 r. zarządzono wybory do zgromadzeń\nludowych Zachodniej Białorusi oraz Zachodniej Ukrainy. […] Pod presją władz niemal ogół\nuprawnionych do „głosowania powszechnego” wziął udział w wyborach […]. Zgromadzenia\nLudowe, obradujące w Białymstoku i we Lwowie, podjęły jednogłośne uchwały o włączeniu\nziem polskich do białoruskiej i ukraińskiej republiki radzieckiej. Po podjęciu uchwały Rady\nNajwyższej ZSRR o wcieleniu ziem polskich do Białoruskiej i Ukraińskiej Socjalistycznej\nRepubliki nastąpiło rozciągnięcie mocy obowiązującej ustawodawstwa radzieckiego\nw miejsce polskiego systemu prawnego.\nŹródło: M. Kallas, Historia ustroju Polski, Warszawa 2006, s. 263-264.","answer":null,"answer_text":"15.\nZdający pewien zauważyć, że władze radzieckie\ni niemieckie posługiwały się różnymi metodami,\nwynikającymi z ideologii: władze radzieckie, deklarując\ndziałanie w imieniu „ludu”, fikcyjnie powoływały się\nna jego decyzje, gdy tymczasem władze niemieckie\nodrzucały tego rodzaju rozwiązania.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Władze radzieckie rozciągnęły całkowicie swoje\nprawodawstwo na ziemie wcielone, a władze\nniemieckie pozostawiły w GG częściowo zmienione\nustawodawstwo polskie.\n• Władze radzieckie zorganizowały fikcyjne wybory,\npozorując legitymizację władzy, a władze niemieckie\nodrzuciły jakiekolwiek pozory.\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nWyjaśnij treść ulotki, odwołując się do napisu i elementów rysunku.\nŹródło: Teki edukacyjne IPN, Warszawa 2003, s. 43.\nPoziom rozszerzony\n11\nPoziom rozszerzony\n12\nTEMAT: WŁADZA A RELIGIA - WSPÓŁISTNIENIE I RYWALIZACJA\nCZĘŚĆ II - Analiza źródeł wiedzy historycznej (10 punktów)\nŹródło A\nOpinie współczesnych badaczy o historii i religii starożytnego Egiptu\nCentralną osobą, wokół której stale koncentrował się kult, był władca, utożsamiany\nw początkowym okresie dziejów st. [starożytnego] Egiptu z najwyższym bóstwem.\nPóźniejszy rozwój myśli religijnej, a także wydarzenia polityczne doprowadziły do pewnej\ndeprecjacji boskiego stanowiska króla. [ ] Wzrost znaczenia stanu kapłańskiego (głównie\nkapłanów Amona), coraz częstsze „dawanie” za ich pośrednictwem „poleceń bóstwa”\npowodowały zmianę stosunku między bóstwem a władcą [ ]; to dalszy etap obniżenia\nboskości władcy. Doszło w końcu do tego, że [ ] władcę zastąpiło bóstwo; rozpoczęły się\nrządy kapłanów - królów. [ ]\nAmenhotep IV, późniejszy Echnaton [ ]. Wprowadził wiarę w jednego boga Atona -\ntarczę słoneczną i wzniósł nową stolicę w Achetaton [ ]. Przemiany, jakie dokonały się\nw społeczności egipskiej na skutek wielkich podbojów azjatyckich, doprowadziły do zmiany\nstruktury społeczeństwa egipskiego. Było w nim wiele elementu etnicznie obcego, który\nzasymilował się nad Nilem [ ] Wprowadzenie religii Atona miało też racje polityczne. Kler\nAmona, na skutek walk dynastycznych i wielkich dotacji władców XVIII dynastii, wzrósł\nw bogactwa i potęgę, wywierając coraz większy wpływ na sprawy państwowe Egiptu.\nStarożytny Egipt, pod red. A. Szczudłowskiej, Warszawa 1978, s. 105-106, 142-143.\nNa podstawie źródła A wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"16.\nZdający powinien odwołać się do:\nnapisu: zauważyć, że wyraża się w nim negatywna\nocena rzeczywistości: wyodrębnienie liter MO w słowie\ndemokracja, wydźwięk napisu (rok demokracji = rok\ntrwania stanu wojennego)\nelementu graficznego: postaci zomowca (milicjanta)\nsymbolu terroru i przemocy\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Autor uważa, że krajem rządzi milicja (i wojsko) - na\nplakacie widnieje skrót MO; napis demokracja\nwskazuje, że w Polsce zamiast demokracji - władzy\nludu, rządzi Milicja Obywatelska, co potwierdza postać\nmilicjanta.\n• Autor uważa, że Polską rządzi milicja (i wojsko), na co\nwskazuje postać milicjanta oraz treść napisu z\nwyeksponowanymi literami MO.\n• Rok tak zwanej demokracji w Polsce to rok trwania\nstanu wojennego: litery MO w słowie demokracja.\nWładza stosuje przemoc i terror, wskazuje na to postać\nzomowca.\n1 pkt za\nwyjaśnienie\nnapisu\ni 1 pkt za\nwyjaśnienie\nrysunku\n2\n5\nCzęść II","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nOkreśl, jaki był polityczny cel reformy religijnej dokonanej przez Amenhotepa IV.\nŹródło B\nMit o Tezeuszu\nMinotauros był to syn Minosa i królowej Pasyfae, którym ich pokarali bogowie, gdy\nw swej pysze zaczęli zapominać o należnej im czci. Był to potwór o ciele mężczyzny a głowie\nbyka, żywiący się ludzkim mięsem. By go ukryć przed ludźmi, rozkazał Minos Dedalowi, [ ]\nby zbudował taki gmach, do którego mógłby każdy wejść, ale z którego nie znalazłby nikt\ndrogi powrotu. [ ] Zażądał Minos od Ateńczyków corocznej daniny z siedmiu młodzieńców\ni siedmiu dziewic, którzy mieli być oddani na pożarcie straszliwemu Minotaurowi [ ].\nWanda Markowska, Mity greckie, Warszawa 1955, s. 168.\nPoziom rozszerzony\n13\nNa podstawie źródła B wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"17.\nZdający powinien zauważyć, że głównym celem reformy\nprzeprowadzonej przez Amenhotepa IV było pozbawienie\nwpływów politycznych (odsunięcie od władzy, wyzwolenie\nsię spod wpływu) tebańskich kapłanów Amona.\nPrzykładowa odpowiedź:\n• Faraon chciał odsunąć od władzy kapłanów.\n• Celem reformy Amenhotepa była odbudowa władzy\nfaraona, którą ograniczali kapłani.\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nJakie według mitu były stosunki między Atenami a państwem kreteńskim?\nŹródło C\nHerodot o założeniu miasta Kyreny w Libii\nHerodot za Halikarnasu (ok. 484 p.n.e.-ok. 426 p.n.e.), historyk grecki, zwany „ojcem historii”.\n[ ] potem przez siedem lat nie padał deszcz na Terze; w ciągu nich uschły wszystkie\ndrzewa na wyspie [ ]. Gdy zatem Terejczycy zapytali [wyroczni delfickiej], co począć,\ndoradziła im Pytia założenie nowej osady w Libii. [ ] Terejczycy, którzy [ ] wrócili na Terę,\ndonieśli, że na wybrzeżu Libii obsadzili pewną wyspę jako miejsce dla nowej osady.\nJ. Tazbirowa, E. Wipszycka, Historia. Starożytność, Podręcznik dla szkół średnich,\nWarszawa 1996, s. 73.\nŹródło D\nTytus Liwiusz o zdobyciu miasta Weje\nTytus Liwiusz (59 p.n.e.-17 n.e.), rzymski historyk, autor historii Rzymu.\nDyktator* odbył wróżby z ptaków, wystąpił naprzód, kazał żołnierzom chwycić za broń\ni tak się odezwał: „Apollinie Pytyjski! Pod twoją wodzą i przez ciebie natchniony przystępuję\ndo zburzenia miasta Wej i ślubuję tobie z tego dziesiątą część łupów. Ciebie również,\nKrólowo Junono [ ] proszę, abyś z nami zwycięzcami szła do naszego, a wkrótce i twego\nmiasta, gdzie przyjmie cię świątynia godna twego dostojeństwa”. Po tej modlitwie, mając\nprzewagę liczebną w ludziach, przystąpił do szturmu na miasto ze wszystkich stron [ ].\nTytus Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia miasta, Księgi I-V,\nWrocław-Warszawa-Kraków 1968, s. 302.\nNa podstawie źródeł C i D wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"18.\nAteny były podporządkowane Krecie (uzależnione od\nKrety).\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nWyjaśnij rolę czynnika religijnego w ekspansji terytorialnej Greków i Rzymian.\n* Marek Kamillus Furiusz, w 396 r. p.n.e. po długotrwałym oblężeniu zdobył etruskie miasto Weje.\nPoziom rozszerzony\n14\nŹródło E\nPosąg Oktawiana Augusta\nMocarstwa świata, t. 2, Warszawa 1994, s. 45.\nŹródło F\nKomentarz do źródła E\nTen znakomity i prawdziwie imponujący wizerunek założyciela rzymskiej monarchii pełen\njest symbolicznych elementów [ ]. Rzymskie oblicze młodego władcy świata skojarzone\nzostało z dawnymi modelami herosów klasycznej sztuki greckiej. [ ] Cesarz stoi w zbroi, ale\nz gołą głową i boso. Prawą rękę ma uniesioną gestem mówcy, w lewej trzymał zapewne\nwłócznię. U jego nóg widać amorka na delfinie, który miał przypominać, że wedle legendy\nród julijski wywodził się przez Eneasza od Wenus. Bose stopy to zapewne znak nagości\nwłaściwej herosom i bóstwom [ ]. Zbroja Augusta dekorowana jest figurami alegorycznymi,\nktórych wymowa była dla współczesnych łatwa do odgadnięcia: oto August, dzięki opiece\nprzyjaznych mu bóstw, doprowadził państwo do potęgi i dobrobytu, odniósł także sukces\nmilitarny [ ].\nM. Nowicka, Twarze antyku. Z dziejów portretu w Grecji i Rzymie, Warszawa 2000, s. 157.\nŹródło G\nTertulian, [List otwarty] Do Skapuli\nTertulian (ok. 155-220 n.e.), teolog i pisarz starochrześcijański.\nChrześcijanin nie jest wrogiem nikogo, ani cesarza, o którym wie, że go Bóg ustanowił\ni uważa za rzecz konieczną okazywanie czci i miłości wobec niego, szacunku i uznania, aby\ngo Bóg zachował w pomyślności razem z całym Cesarstwem Rzymskim tak długo, jak długo\ntrwa świat. [ ] Czcimy zatem cesarza tak, jak nam wolno i jak to jest stosowne wobec niego,\na więc jako człowieka, to jednak drugiego po Bogu. Gdyż to, kim jest, otrzymał od Boga\ni tylko od Boga jest mniejszy. [ ] A więc składamy ofiarę za pomyślność cesarza, ale Bogu\nnaszemu, który jest i jego Bogiem, ale tak jak nam przykazał Bóg, samą modlitwą.\nW. Myszor, Europa. Pierwotne chrześcijaństwo, Warszawa 1999/2000, s. 71.\nPoziom rozszerzony\n15\nNa podstawie źródeł E, F oraz G wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"19.\nZdający powinien zwrócić uwagę, że w greckiej i rzymskiej\nekspansji terytorialnej (polityce) wierzenia religijne\nodgrywały istotną rolę. Poparcie bogów (np. wyrażone\nprzez wyrocznię) decydowało o podjęciu działań (także\nzbrojnych); wierzono, że sukces zależał od przychylności\nbogów.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Grecy i Rzymianie składali swój los w ręce bóstw i,\nprzy podejmowaniu decyzji dotyczących podbojów,\nkierowali się znakami pochodzącymi od bogów.\n• Wola bogów ujawniana za pośrednictwem wyroczni\nmiała wielki wpływ na decyzje polityczne.\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/20","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nWyjaśnij, na czym polegało odmienne potraktowanie osoby cesarza w źródle E i G.\nŹródło H\nList św. Pawła do Rzymian\nNie ma bowiem władzy, która by nie pochodziła od Boga, a te, które są, zostały\nustanowione przez Boga. Kto więc przeciwstawia się władzy - przeciwstawia się porządkowi\nBożemu. [ ] A chcesz nie bać się władzy? Czyń dobrze, a otrzymasz od niej pochwałę. [ ]\nJeżeli jednak czynisz źle, lękaj się, bo nie na próżno nosi miecz. Jest bowiem narzędziem\nBoga do wymierzania sprawiedliwej kary temu, który czyni źle.\nPismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych,\nPoznań-Warszawa 1990, s. 1287-1288.\nŹródło I\nBaltazar Hubmaier, O mieczu\nBaltazar Hubmaier (1480/1481-1528), przywódca anabaptystów, jeden z głównych ideologów reformacji.\nJeżeli przeto zwierzchność zamierza ukarać złych [ ] i jeśli sama nie może sobie z nimi\nporadzić, zwołuje swych poddanych biciem dzwonów, strzałem ze strzelby, listem lub innymi\nsposobami wezwania. Wówczas również i poddani powinni - jeśli zbawienia swej duszy\nnarażać nie chcą - poprzeć swych zwierzchników i udzielić im pomocy, aby źli według woli\nbożej zostali zniszczeni i potępieni.\nMyśl filozoficzno-religijna reformacji XVI w., wybór i oprac. L. Szczucki,\nWarszawa 1972, s. 210-211.\nNa podstawie źródeł H i I wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"20.\nZdający powinien zauważyć, że posąg sugeruje boskie\npochodzenie Oktawiana Augusta (Amor u stóp cesarza\nuosabia jego boskie pochodzenie od Wenus), a tymczasem\nTertulian odmawia cesarzowi boskiego pochodzenia,\nnazywa go człowiekiem.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Dla Tertuliana cesarz nie jest bogiem, lecz człowiekiem,\nchoć ważnym i godnym szacunku.\n• Chrześcijanie odrzucali ideę boskości cesarza i uważali\ngo za człowieka, co przeczy ideologii starożytnego\npaństwa rzymskiego (Cesarstwa Rzymskiego), którą\nuosabia posąg Oktawiana.\n1\nTak, autorzy są zgodni.","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nOceń, czy obaj autorzy są zgodni w poglądach na temat funkcjonowania władzy\nświeckiej. Odpowiedź uzasadnij.\nOcena:\nUzasadnienie:\nPoziom rozszerzony\n16\nŹródło J\nObraz El Greco\nL. Di Pietro, E. Baccheschi, Geniusze sztuki. El Greco,\nWarszawa 1985, s. 27.\nŹródło K\nHerb\nhttp://commons.wikimedia.org/wiki\nPoziom rozszerzony\n17\nNa podstawie źródeł J, K oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"21.\nZdający powinien dostrzec, że obaj autorzy wywodzą\ndziałanie władzy z woli Boga. Kto występuje przeciw\nwładzy, występuje przeciw samemu Bogu.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Autorzy uważali, że bunt przeciw władzy, jest buntem\nprzeciw Bogu, gdyż władza działa na mocy jego prawa.\n• Autorzy źródeł są zgodni, że władza świecka działa\nw imieniu Boskim i sprzeciw wobec niej jest\nniemoralny (sprzeczny z prawem Bożym).\nUwaga:\nwarunkiem\nzaliczenia\nzadania jest\npoprawne\npodanie oceny\ni uzasadnienia.\n1\n6\nA.\n4. (św. Piotr)\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/22","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nA. Spośród wymienionych poniżej imion wybierz i podkreśl to, które odnosi się\ndo postaci przedstawionej na obrazie El Greco.\n1. św. Dominik\n2. św. Franciszek z Asyżu\n3. św. Ignacy Loyola\n4. św. Piotr\nB. Podaj wspólny, widoczny na obu ilustracjach (źródła J oraz K), element i wyjaśnij\njego znaczenie.\nŹródło L\nKonstytucja francuska z 3 września 1791 r.\nTytuł III. O władzach publicznych\n[6] Art.11. Władza zwierzchnia jest jedna, niepodzielna, niepozbywalna i niepodlegająca\nprzedawnieniu. Należy ona do Narodu (Nation); żadna część Ludu (Peuple) ani żadna\njednostka nie może sobie przyznać jej wykonywania.\nWiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii\ni studentów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 491.\nŹródło Ł\nSenatus - consultum* (tzw. konstytucja cesarska) z 18 maja 1804 roku\n* Senatus consultum - uchwała senatu\nArt.1. Rząd Republiki powierzony jest Cesarzowi, który nosi tytuł Cesarza Francuzów. [ ]\nArt. 2. Napoleon Bonaparte, aktualny Pierwszy Konsul Republiki jest Cesarzem Francuzów.\nT. Cegielski, K. Zielińska, Dzieje nowożytne 1492-1815. Ćwiczenia źródłowe z historii dla szkół średnich, t. III,\nWarszawa 1999, s. 52.\nŹródło M\nLaura księżna d’Abrantes o wynikach plebiscytu i koronacji cesarskiej Napoleona -\nfragment Pamiętników\nLaura księżna d’Abrantes (1784-1838), żona przyjaciela i adiutanta Napoleona, Jean Andoche Junota.\nPierwszego grudnia [1804 roku] senat przedłożył cesarzowi dekret ludu - gdyż można to\ntak nazwać - który zawierał tegoż ludu głosy. Ów nowy plebiscyt stanowił rezultat\nsześćdziesięciu tysięcy list wyłożonych tak samo, jak wówczas, kiedy głosowano\nPoziom rozszerzony\n18\nna dożywotni konsulat. Zasługuje na uwagę, że przeciw Cesarstwu było tylko 2579 głosów,\na 3.575.000 „za”. […]\nWidziałam całą ceremonię [ ]. Papież przybył pierwszy. [ ] Tron cesarza stał na wprost\ngłównego ołtarza. Napoleon zasiadł tam pierwszy, a Józefina zajęła miejsce obok niego. [ ]\nCesarz słuchał [ ] modlitwy, podobnie jak i całej reszty, w skupieniu i z godnością.\nW momencie jednak, gdy papież miał wziąć z ołtarza koronę, rzekomo Karola Wielkiego,\nNapoleon chwycił ją i włożył sobie na głowę.\nT. Cegielski, K. Zielińska, Dzieje nowożytne 1492-1815. Ćwiczenia źródłowe z historii dla szkół\nśrednich, t. III, Warszawa 1999, s. 54.\nNa podstawie źródeł L, Ł i M oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"22.\nB.\nZadający powinien zauważyć, że wspólnym elementem są\nklucze przedstawione w rękach św. Piotra oraz w herbie\npapieskim. Symbolizują one władzę papieską oraz samego\npapieża jako następcy św. Piotra.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Tym, co łączy obie ilustracje są klucze. Są one\nsymbolem władzy papieża, a Piotr był pierwszym\nbiskupem Rzymu (papieżem).\n• Klucze to element wspólny, symbolizują one władzę\nPiotra jako pierwszego papieża nad światem ziemskim\ni bramami do nieba.\n1\n2\nKoncepcja suwerenności narodu (ludu), (władza od ludu).\n1","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/23","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nPodaj nazwy dwóch koncepcji pochodzenia władzy, do których odwoływał się Napoleon\nBonaparte.","answer":null,"answer_text":"23.\nKoncepcja władzy „z Bożej łaski” (władza od Boga).\n1\n2","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego Napoleon połączył dwie koncepcje pochodzenia władzy.\nPoziom rozszerzony\n19\nCZĘŚĆ III. Wypracowanie (20 punktów)","answer":null,"answer_text":"24.\nZdający powinien zwrócić uwagę, że Napoleon chciał w ten\nsposób usankcjonować swoją władzę nad porewolucyjną\nFrancją (rządy z woli ludu), ale jednocześnie dążył do\nusankcjonowania swojej władzy w oczach ówczesnej\nEuropy - dworów monarchów europejskich (nawiązanie do\ntradycji cesarstwa Karola Wielkiego) oraz\ndotychczasowych (przedrewolucyjnych) elit społecznych.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Napoleon chciał, aby jego władza była niepodważalna,\nstąd odwoływał się do dwóch koncepcji pochodzenia\nwładzy - od ludu i od Boga.\n• Napoleon chciał się zabezpieczyć przed różnymi\npróbami podważenia swojej władzy i dlatego\nwykorzystał obie koncepcje do legalizacji swojej\nwładzy.\n• Napoleon zabiegał o poparcie różnych grup społecznych\n- ludu, ale także arystokracji. Stąd odwołanie do\nróżnych koncepcji - władzy od ludu i władzy od Boga.\n1\n7\nCzęść III\nZadanie 25.\nTemat I\nIV poziom 16-20 pkt\nZdający:\n9 wszechstronnie zanalizował i przedstawił rywalizację między cesarstwem i papiestwem\nw średniowieczu oraz ocenił jej wpływ na dzieje średniowiecznej Europy\n9 wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty: polityczne,\nreligijne, społeczne i gospodarcze, oraz powiązania (związki i relacje) między nimi\n9 świadomie odniósł się do historiografii i ocen historyków (np. Benedykta Zientary,\nTadeusza Manteuffla)\n9 sformułował wnioski i własną ocenę oraz podsumował rozważania.\nIII poziom 11-15 pkt\nZdający:\n9 przedstawił\nrywalizację\nmiędzy\ncesarstwem\ni\npapiestwem\nw średniowieczu\nw syntetycznej formie dokonawszy trafnej i celowej selekcji faktów, świadczącej\no rozumieniu ich znaczenia i hierarchii, oraz posługując się ze zrozumieniem terminologią\nhistoryczną właściwą opisywanej epoce\n9 przedstawił zagadnienie w ujęciu dynamicznym, np. zauważył, że stosunki między\ncesarstwem i papiestwem zmieniały się w zależności od sytuacji politycznej oraz\nosobowości i autorytetu stron konfliktu [cesarzy i papieży], a także kształtowania się idei\nniezależności (suwerenności) królestw („Rex est imperator in regno suo”)\n9 zauważył etapy w relacjach obu uniwersalizmów\n9 dostrzegł złożoność zjawisk historycznych, podejmując próbę ukazania różnych ich\naspektów: politycznych, religijnych, społecznych i gospodarczych, oraz związków\ni relacji między nimi, np. powiązał reformę gregoriańską z odnową życia religijnego\ni wzrostem autorytetu i ambicji politycznych papiestwa, opisał różnorakie konsekwencje\nwypraw krzyżowych dla Rzymu, zauważył wpływ rozwoju idei suwerenności królestw\neuropejskich na konflikt między cesarstwem i papiestwem, uwzględnił wykorzystanie walki\nmiędzy uniwersalizmami przez władców polskich do realizacji własnych celów,\nnp. Bolesława Śmiałego czy ostatnich Piastów\n9 sformułował wnioski i podjął próbę oceny\nII poziom 6- 10 pkt\nZdający:\n9 przedstawił w ujęciu statycznym faktografię związaną z tematem, właściwie określając\nramy chronologiczne i zakres terytorialny zagadnienia.\n9 opisał niektóre przyczyny i skutki przedstawianego zagadnienia, np. sukces ruchu odnowy\nKościoła w X i XI w., hasła niezależności Kościoła od władzy świeckiej władców,\nukształtowanie się idei suwerenności królestw i powstanie monarchii narodowych,\npowstanie idei koncyliaryzmu u schyłku średniowiecza\n9 prawidłowo użył i zastosował terminologię historyczną, np. Dictatus papae,\ncezaropapizm, inwestytura, wyprawy krzyżowe, koncyliaryzm\n9 podjął próbę sformułowania wniosków i oceny\n8\nI poziom 1-5 pkt\nZdający:\n9 podał jedynie kilka, niekoniecznie uporządkowanych, faktów dotyczących stosunków\npapiestwa z cesarstwem (współistnienia obu uniwersalizmów) w średniowiecznej\nEuropie, np. konflikt między Grzegorzem VII a Henrykiem IV, pontyfikat papieża\nInnocentego III, Wielka Schizma Zachodnia\n9 poprawnie umieścił rozważania w czasie i przestrzeni\nUwaga:\n1. Przy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator będzie uwzględniał również: poprawność językową i stylistyczną oraz\nestetykę pracy.\n2. Błędy merytoryczne obniżają wartość pracy na każdym poziomie.\n9\nTemat II\nIV poziom 16-20 pkt\nZdający:\n9 wszechstronnie przedstawił politykę władz Polski Ludowej wobec Kościoła katolickiego\ni ocenił jej skuteczność\n9 wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazał różne ich aspekty: polityczne,\nideologiczne, społeczne oraz powiązania (związki i relacje) między nimi\n9 świadomie odniósł się do historiografii i ocen historyków, np. Jerzego Eislera, Andrzeja\nPaczkowskiego, Antoniego Dudka\n9 sformułował wnioski i własną ocenę oraz podsumował rozważania.\nIII poziom 11-15 pkt\nZdający:\n9 przedstawił zagadnienie w syntetycznej formie, dokonawszy trafnej i celowej selekcji\nfaktów, która świadczy o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii; ze zrozumieniem posłużył\nsię terminologią historyczną\n9 przedstawił zagadnienie w ujęciu dynamicznym; zauważył, że relacje między państwem\ni Kościołem katolickim zmieniały się w zależności od układu sił politycznych w Polsce,\na także od rozwoju sytuacji międzynarodowej, uwzględnił specyfikę polską w relacjach\npaństwo-Kościół na tle innych państw Bloku Wschodniego\n9 zaproponował cezury wewnętrzne w opisywanym zagadnieniu, np. polityka władz Polski\nLudowej wobec Kościoła katolickiego do 1956 r. w okresie „małej stabilizacji”, dekadzie\nGierka i w latach 80.\n9 dostrzegł złożoność zjawisk historycznych, podejmując próbę ukazania różnych ich\naspektów: politycznych, społecznych, gospodarczych kulturowych oraz związków między\nnimi, np. ukazał rolę Kościoła katolickiego (prymasa Stefana Wyszyńskiego i Jana Pawła\nII) w powojennej Polsce, podkreślając wpływ Kościoła na postawy społeczne i działalność\nopozycji oraz postępowanie władz, zwrócił uwagę na narastanie niezadowolenia\nPolaków, „oporności” społeczeństwa polskiego wobec władzy, w miarę pogarszania się\nsytuacji gospodarczej w kraju, powiązał politykę władz Polski Ludowej wobec Kościoła\nkatolickiego z sytuacją międzynarodową\n9 sformułował wnioski i podjął próbę oceny skuteczności polityki władz wobec Kościoła\nkatolickiego.\nII poziom 6- 10 pkt\nZdający:\n9 przedstawił w ujęciu statycznym faktografię związaną z polityką władz Polski Ludowej\nwobec Kościoła katolickiego, właściwie określając ramy chronologiczne zagadnienia oraz\nwykazując się umiejętnością myślenia przyczynowo-skutkowego, np. zauważył wpływ\nideologii na politykę władz i związek polityki państwa wobec Kościoła na umocnienie\nspołeczne polskiego katolicyzmu, dostrzegł wpływ pontyfikatu Jana Pawła II\nna narastanie oporu społeczeństwa polskiego i transformację ustrojową\n9 prawidłowo użył i zastosował terminologię historyczną, np. zimna wojna, odwilż,\nEpiskopat, Millenium, drugi obieg, konklawe\n9 podjął próbę sformułowania wniosków.\n10\nI poziom 1-5 pkt\nZdający:\n9 podał kilka faktów związanych z tematem oraz postaci, które w nich uczestniczyły,\nnp. uwięzienie prymasa Wyszyńskiego w 1953 r., obchody Millenium, wybór Karola\nWojtyły na papieża\n9 poprawnie umieścił temat w czasie i przestrzeni.\nUwaga:\n1. Przy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator będzie uwzględniał również: poprawność językową i stylistyczną oraz\nestetykę pracy.\n2. Błędy merytoryczne obniżają wartość pracy na każdym poziomie.","solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"},{"id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad/25","paper_id":"historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona","number":"25","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (20 pkt)\nZadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.\nTemat I\nOpisz powody rywalizacji między cesarstwem i papiestwem w średniowieczu oraz\nprzedstaw jej wpływ na dzieje średniowiecznej Europy.\nTemat II\nScharakteryzuj politykę władz Polski Ludowej wobec Kościoła katolickiego i oceń jej\nskuteczność.\nWybieram temat nr\nPoziom rozszerzony\n20\nPoziom rozszerzony\n21\nPoziom rozszerzony\n22\nPoziom rozszerzony\n23\nPoziom rozszerzony\n24\nBRUDNOPIS\nMHI-Rą_ąP-104\nPESEL\nWYPEŁNIA ZDAJĄCY\nWYPEŁNIA EGZAMINATOR\nSuma punktów\n0\n21\n31\n41\n22\n32\n42\n23\n33\n43\n24\n34\n44\n25\n35\n45\n26\n36\n46\n27\n37\n47\n28\n38\n48\n29\n39\n49\n1\n11\n2\n12\n13\n3\n4\n14\n5\n15\n6\n16\n7\n17\n8\n18\n9\n19\n10\n20\n30\n40\n50\nKOD EGZAMINATORA\nCzytelny podpis egzaminatora\nKOD ZDAJĄCEGO\nMiejsce na naklejkę\nz nr PESEL","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2010-sierpien-poprawkowa-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Inne · sierpień 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Inne"}]}