{"paper":{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":26,"source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nNa podstawie reliefu pochodzącego ze starożytnej świątyni w Edfu wykonaj polecenie.\nFaraon z bóstwami opiekuńczymi Górnego i Dolnego Egiptu\n[w:] Oxford. Wielka historia świata, t. III, Warszawa 2005, s. 118.\nWyjaśnij, co świadczy o szczególnej pozycji władcy w starożytnym Egipcie. Uwzględnij\ndwa elementy.\n\n","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nTworzenie informacji\nInterpretacja elementów przekazu ikonograficznego (III 3 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Na reliefie postać faraona została przedstawiona (znajduje się) w centrum.\n Władca występuje w otoczeniu bóstw, jest pod opieką bogów.\n Postać władcy jest tej samej wielkości co bóstwa.\n Władca jest koronowany przez bóstwa.\n1 p. - za wyjaśnienie z uwzględnieniem dwóch elementów\n0 p. - za wyjaśnienie z uwzględnieniem jednego elementu lub za błędną interpretację\nelementów reliefu","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nWśród fragmentów dzieła Arriana Wyprawa Aleksandra Wielkiego wskaż opis\nwydarzenia chronologicznie najwcześniejszego, wstawiając literę A, oraz opis\nwydarzenia, które było najpóźniej, wstawiając literę B.\n1. W jaki sposób Aleksander kazał zbudować most na rzece Indus, o tym nie\nwspominają ani Aristobulos, ani Polemajos. [ ] Wydaje mi się [ ], że był\nto most zbudowany z łodzi.\n2. Z nastaniem wiosny wyrusza [Aleksander] na Hellespont [Dardanele]. Gdy\nznajdował się już na środku Hellespontu, kazał zabić byka na cześć Posejdona.\n[…] Podobno też pierwszy wyskoczył z okrętu na ląd azjatycki.\n3. Filip umarł - jak wiadomo - w tym czasie, gdy archontem w Atenach był\nPytodelos. Aleksander, syn Filipa, przejąwszy po nim władzę królewską [ ],\nudał się na Peloponez. [ ] Zajął się przygotowaniem wyprawy do Azji.\n4. A Dariusz, gdy tylko ujrzał, że jego lewe skrzydło zostało rozbite przez\nAleksandra i oddzieliło się od reszty wojska, natychmiast tak, jak stał, uciekł\nna swym wozie jako jeden z pierwszych.\n[w:] Flawiusz Arrian, Wyprawa Aleksandra Wielkiego, Wrocław 2004, s. 5, 26-27, 80, 220.\nPoziom rozszerzony\n3","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie chronologiczne wydarzeń historycznych\nze starożytności (II 1 P)\nPoprawna odpowiedź:\nFragment oznaczony 3 - A\nFragment oznaczony 1 - B\n1 p. - za wskazanie dwóch wydarzeń wg podanego kryterium\n0 p. - za wskazanie jednego wydarzenia wg podanego kryterium","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nGdyśmy się szczęśliwie, ja, cesarz Konstantyn, jak również ja, cesarz Licynjusz,\nw Mediolanie zjechali i wszystko, co dotyczy dobra i bezpieczeństwa publicznego omawiali,\nuznaliśmy za konieczne między innymi zarządzeniami […] wydać i to, które do czci bóstwa\nsię odnosi, a mianowicie chrześcijanom i wszystkim dać zupełną wolność wyznawania religii,\njaką kto zechce. […] Ze zbawiennych więc i słusznych powodów postanowiliśmy powziąć\nuchwałę, że nikomu nie można zabronić swobody decyzji, czy myśl swą skłoni do wyznania\nchrześcijańskiego, czy do innej religii, którą sam za najodpowiedniejszą dla siebie uzna,\na to dlatego, by najwyższe bóstwo, któremu cześć według swobodnego przekonania\noddajemy, mogło nam we wszystkich okolicznościach okazać zwykłą swą względność\ni przychylność.\n[w:] Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 3, opr. L. T. Błaszczyk, Warszawa 1964, s. 49.\nPodaj nazwę, jaką w historiografii określa się przytoczony akt prawny.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu - rozpoznanie dokumentu\n(II 5)\nPoprawna odpowiedź:\nedykt mediolański (edykt tolerancyjny dla chrześcijan)\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy dokumentu","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenie.\nTam też osadził na tronie królewskim pewnego Rusina [Izasława, syna Jarosława\nMądrego] [ ]. Prosił zatem Bolesława Szczodrego ustanowiony przezeń król, by wyjechał\nnaprzeciw niego i oddał mu pocałunek pokoju dla czci jego narodu; otóż Polak wprawdzie\nzgodził się na to, ale Rusin dał [to], czego [on] zechciał. Policzono mianowicie ilość kroków\nkonia Bolesława Szczodrego od jego kwatery do miejsca spotkania - i tyleż grzywien złota\nzłożył mu Rusin. [Bolesław] jednak nie zsiadając z konia, lecz targając [Rusina] ze śmiechem\nza brodę, oddał mu ten nieco kosztowny pocałunek.\n[w:] Anonim tzw. Gall, Kronika polska, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1985, s. 46-47.\nOceń możliwy wpływ zachowania Bolesława Szczodrego na postrzeganie Izasława przez\njego poddanych. Odpowiedź uzasadnij.\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nTworzenie informacji\nOcena wydarzenia przedstawionego w tekście i uzasadnienie\nodpowiedzi (III 2, III 3 P)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nTakie zachowanie Bolesława, brak należytego dla władcy szacunku, podważało autorytet\nwładcy ruskiego. Osadzony na tronie książę uzyskał władzę dzięki obcej interwencji, a jego\npatron okazał mu lekceważenie, publicznie i ostentacyjnie ośmieszył (poniżył) go.\n1 p. - za dokonanie prawidłowej oceny i uzasadnienie odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n3","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa podstawie źródła wykonaj polecenia.\nTabela. Lokacje miast na ziemiach polskich według rodzaju własności w XIII-XV w.\nRodzaje\nwłasności\nWiek\nXIII-XV\nXIII\nXIV\nXV\nw liczbach\nbezwzględ-\nnych\nw\nodsetkach\nw liczbach\nbezwzględ-\nnych\nw\nodsetkach\nw liczbach\nbezwzględ-\nnych\nw\nodsetkach\nw liczbach\nbezwzględ-\nnych\nw\nodsetkach\nOgółem\n696\n100,0\n230\n100,0\n265\n100,0\n201\n100,0\nMonarsza\n363\n52,2\n160\n69,6\n145\n54,7\n58\n28,9\nDuchowna\n124\n17,8\n55\n23,9\n47\n17,7\n22\n10,9\nRycerska\n209\n30,0\n15\n6,5\n73\n27,6\n121\n60,2\n[w:] Historia Polski w liczbach, T. I, Państwo, społeczeństwo, Warszawa 2003, s. 61.\nA. W obrębie którego rodzaju własności było najwięcej lokacji miast w XIII wieku?\nB. Czy ten poziom zaangażowania w lokację miast, w obrębie wskazanej własności,\nutrzymał się w wiekach XIV i XV? Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nAnaliza danych statystycznych - odczytanie zmian\nzachodzących w gospodarce (II 4 P)\nPoprawna odpowiedź:\nNajwięcej lokacji miast w XIII w. było w dobrach monarszych (książęcych, królewskich).\n1 p. - za wskazanie właściwej kategorii dóbr\nB. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie zjawiska zilustrowanego danymi statystycznymi\n(III 2, III 3 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nNie, we wskazanym okresie następowały zmiany.\n W XIV w. najliczniejsze były wciąż lokacje w dobrach monarszych, ale w XV w. lokacji\nrycerskich było już ponad dwukrotnie więcej niż monarszych.\n W XIV-XV w. spadała liczba lokowanych miast w dobrach panującego.\n1 p. - za prawidłową ocenę zjawiska i uzasadnienie\nUwaga: Jeśli zdający nie dokonał oceny lub źle ocenił zjawisko, to nie otrzymał punktu.","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nNa podstawie fragmentu tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nTen św. synod konstancjański wpierw uchwala, że [ ] tworzy sobór generalny,\nreprezentujący Kościół katolicki, mając władzę bezpośrednio od Chrystusa i winien mu\nposłuszeństwo każdy, jakiegokolwiek stanu czy godności, nawet papieskiej, w tym,\nco dotyczy wiary i wykorzenienia [ ] schizmy i reformy Kościoła […].\n[w:] J. Garbacik, K. Pieradzka, Teksty źródłowe do historii powszechnej wieków średnich. Uzupełnił i do druku\nprzygotował K. Baczkowski, Kraków 1978, s. 211-212.\nPoziom rozszerzony\n5\nWyjaśnij, czemu służyły działania podjęte przez sobór w Konstancji (1414-1418), które\nzostały opisane w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie zjawiska historycznego (II 2 R)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Sytuacja wymagała podkreślenia autorytetu Kościoła i soboru. Działania miały służyć\nprzezwyciężeniu schizmy, aby zapobiec rozpadowi Kościoła.\n Celem podjętych działań było przezwyciężenie Wielkiej Schizmy Zachodniej\ni uzyskanie decydującego wpływu na losy Kościoła, aby zapobiec kolejnym kryzysom\nw Kościele.\n1 p. - za wyjaśnienie z określeniem celu działań podjętych przez sobór","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nNa podstawie ilustracji wykonaj polecenie.\n[w:] H. i S. Kozakiewiczowie, Renesans w Polsce, Warszawa 1976, s. 37; W. Koch, Style w architekturze.\nArcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne, Warszawa 1996, s. 223.\nPodaj dwa elementy, które potwierdzą, że budowla przedstawiona na fotografii\ni rysunku wzniesiona została w stylu renesansowym.\n\n\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie charakterystycznych cech stylu architektonicznego\n(II 6 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n budowla na planie centralnym\n przykrycie budowli w postaci kopuły na bębnie (półokrągła kopuła)\n bęben to (ośmioboczny) graniastosłup z kolistymi oknami\n prosta kompozycja (bryły geometryczne: korpus - sześcian, bęben - graniastosłup,\nwydłużona kopuła i walcowata latarnia)\n1 p. - za odpowiedź z podaniem dwóch elementów\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n4","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nNa podstawie fragmentu relacji nuncjusza apostolskiego w Polsce wykonaj polecenia.\nDaleko mniej jest teraz w Polsce heretyków [ ] dzięki królowi Zygmuntowi III, który lubo\nskrępowany przysięgą wykonaną w czasie koronacji, a w niej obiecawszy wolność wyznania\ndissidentom [różniącym się w wierze] nie mógł ich przymuszać do powrócenia na łono\nkościoła [ ], potrafił jednak [ ], nawrócić ich niemało [ ], dając urzędy, godności, starostwa\nsamym tylko katolikom. A że liczna szlachta polska, po większej części niemajętna, mając\nwstręt do handlu, a chcąc żyć stosownie do swego stanu, nie może obejść się bez starostw,\nktóre król [ ] ma do rozdania, i które są szczeblem do najwyższych w kraju dostojeństw,\nheretycy widząc się dla swej religii od tych łask wyłączeni, nawrócili się powoli i pojednali\nz kościołem [ ].\n[w:] Wybór tekstów źródłowych z historii Polski XVI-XVIII w., oprac. D. Grodowska, I. Kaniewska, K. Przyboś,\nKraków 1976, s. 79.\nA. Nuncjusz apostolski w swojej relacji z 1622 roku używa słowa heretycy. Podaj nazwy\ndwóch wyznań chrześcijańskich, które mogą być objęte tym określeniem.\n\n\nB. Wyjaśnij, w jaki sposób król Zygmunt III wspierał Kościół katolicki w działaniach\nkontrreformacyjnych w Rzeczypospolitej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nA. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość faktografii związanej z dziejami polskiej\nreformacji i kontrreformacji (I 7 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n luteranie\n kalwini\n arianie (bracia polscy)\n bracia czescy\n1 p. - za podanie nazw dwóch wyznań chrześcijańskich\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie mechanizmów politycznych (przyczyn decyzji\npodjętych przez króla) (II 2 R)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nNadania królewskie były główną drogą awansu ekonomicznego i społecznego. Król\nZygmunt III, pomijając dysydentów przy rozdawnictwie urzędów i dóbr, współdziałał\nz Kościołem katolickim w polityce kontrreformacji. Liczni dysydenci byli skłonni wyrzec\nsię swych przekonań religijnych, by odzyskać możliwości tego awansu.\n1 p. - za wyjaśnienie z uwzględnieniem informacji o pozbawieniu (odsunięciu)\ninnowierców od awansu","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nNa podstawie fragmentu traktatu zawartego między Polską a Rosją w 1773 r. i własnej\nwiedzy wykonaj polecenie.\nArt. 4. [ ] najjaśn.[iejsza] imperatorowa Jmć całej Rosji wyrzeka się ze swej strony\nwiecznymi czasy za siebie i następców swoich wszelkich praw i pretensyj do jakiejkolwiek\nprowincji, z której teraz składają się stany Rzplitej polskiej. [ ]\nArt. 6. Najjaśn.[iejsza] imperatorowa [ ] gwarantuje uroczyście i najmocniejszym\nsposobem najjaśn.[iejszemu] królowi Jmci polskiemu, jego następcom i Rzplitej polskiej\nwszystkie [ ] posesje [posiadłości] w tej obszerności i stanie, w którym zostają po traktatach\n[rozbiorowych] z trzema mocarstwami.\n[w:] Teksty źródłowe do nauki historii w szkole średniej, z. 43: Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego\nw świetle źródeł przedstawił W. Konopczyński, Kraków 1924, s. 18.\nCzy zobowiązania zawarte w treści źródła zostały dotrzymane? Odpowiedź uzasadnij.\nPoziom rozszerzony\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie stanowiska i jego uzasadnienie (III 2, III 3 P)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nZobowiązania nie zostały dotrzymane. Chociaż caryca Katarzyna uroczyście gwarantowała\nRzeczypospolitej integralność terytorialną i zrzekała się w traktacie z 1773 r. wszelkich\npretensji terytorialnych wobec Rzeczypospolitej, to nastąpiły kolejne dwa rozbiory. Stały\none z zobowiązaniami z 1773 r. w jaskrawej sprzeczności.\n1 p. - za dokonanie prawidłowego rozstrzygnięcia i uzasadnienie swojego stanowiska","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nNa podstawie treści mapy zaproponuj dla niej tytuł.\nUwaga: tytuł powinien zawierać określenie tematu, czasu i przestrzeni.\nNa podstawie: Atlas historyczny świata, Warszawa 1974, s. 98.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji przedstawionych na mapie (II 5 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Wyprawa cesarza Napoleona (I) na Moskwę (Rosję) w roku 1812\n Wojna Napoleona (I) z Rosją w 1812 roku\n1 p. - za podanie poprawnego tytułu mapy z uwzględnieniem tematu, czasu i przestrzeni\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n5","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenie.\nOczywiście […] nie łudziłam się, że odnajdę nowy pierwiastek w większej ilości,\nponieważ te minerały były już zbadane dość dokładnie. Zdawało mi się jednak, iż mogą one\nzawierać około jednego procentu nieznanej substancji. [ ] W lipcu 1896 roku podaliśmy\ndo wiadomości wykrycie tej substancji, której na cześć mojego kraju rodzinnego nadałam\nnazwę - polon. [ ] W grudniu 1898 roku mogliśmy zawiadomić świat naukowy o odkryciu\n[ ] nowego, a dziś już sławnego pierwiastka, który nazwaliśmy radem.\n[w:] Kufer Kasyldy, czyli wspomnienia z lat dziewczęcych. Wyboru z pamiętników XVIII-XIX wieku dokonały\nD. Stępniewska i B. Walczyna, Warszawa 1983, s. 558-559.\nPodaj imię i nazwisko autorki wspomnień oraz sposób, w jaki uhonorowano jej\nodkrycia.\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji zawartych w tekście - identyfikacja\npostaci i znajomość jej dokonań (II 5 P)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nMaria Skłodowska-Curie, uhonorowana Nagrodą Nobla (dwa razy: w 1903 r. i 1911 r., oraz\nw dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych: za badania nad zjawiskiem\npromieniotwórczości i za wydzielenie czystego radu).\n1 p. - za podanie imienia i nazwiska oraz wzmiankę o Nagrodzie Nobla","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenie.\nAby wykorzystać w pełni potencjał Zollvereinu [Niemiecki Związek Celny], trzeba było\nusprawnić transport wewnętrzny. [ ] Kolej była produktem zaawansowanej technologii\nprzemysłowej, ale mogła być wprowadzana w stosunkowo słabo rozwiniętych krajach, takich\njak Niemcy, od razu jako działające przedsiębiorstwo, finansowane z zagranicy, używające\nzarówno importowanych materiałów, jak i inżynierów. [ ]\nŻaden inny popyt nie był w stanie dać podstawy do tak szybkiego zastosowania brytyjskiej\ntechnologii w hutnictwie żelaza, stymulować rozwój inżynierii oraz bezpośrednio i pośrednio\nprzyczynić się do udostępnienia niemieckich zasobów węgla. Kolej i przemysł ciężki\ntworzyły wiodący kompleks sektorowy [ ] do końca lat sześćdziesiątych.\n[w:] T. Kemp, Industrializacja w XIX-wiecznej Europie, Wrocław 1998, s. 141.\nPodaj trzy argumenty na uzasadnienie tezy, że budowa kolei żelaznej miała podstawowe\nznaczenie dla wczesnej fazy industrializacji XIX-wiecznych Niemiec.\n\n\n","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie argumentów zawartych w tekście (II 7 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Kolej przyspieszała integrację ekonomiczną obszaru Niemiec.\n Kolej ułatwiała transfer do Niemiec zaawansowanej technologii oraz nowoczesnych\nrozwiązań organizacyjnych.\n Kolej stymulowała rozwój niemieckiej inżynierii.\n Kolej sprzyjała wykorzystaniu miejscowych zasobów surowcowych.\n1 p. - za podanie trzech argumentów","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenie.\nNa pierwszą wieść o tej rzezi Europa zwróciła oczy ku Tobie, mości Książę. Z dawna\nprzywykła czcić w Panu podporę, ojca porządku europejskiego, czuła potrzebę wysłuchania\nPańskiego słowa. Od Pana oczekiwano rozwiązania zagadki, by móc osądzić, co w tych\nwypadkach jest udziałem charakteru narodowego, zastarzałych stosunków międzyklasowych,\na co trzeba przypisać wpływowi Pańskiego reżimu i podniecie Pańskich agentów? [ ]\nW wyniku Pańskich, z dawna przygotowanych środków, których rezultatem końcowym jest dzieło\ngalicyjskie, naród ten okazuje się wreszcie rozprężonym, roztopionym w swych elementach. Odkąd\nte części składowe wielkiej rodziny, szlachta i chłopi porwały się podniecone przeciwko sobie, odkąd\nto społeczeństwo szarpie swe własne trzewia, nie masz więcej narodu polskiego.\n[w:] Polska w latach 1795-1864. Wybór tekstów źródłowych do nauczania historii, oprac. I. Rusinowa,\nWarszawa 1986, s. 204-205.\nPodaj nazwę i datę roczną wydarzenia, do którego nawiązuje autor tekstu.\nNazwa wydarzenia\nRok\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji zawartych w tekście - identyfikacja\nwydarzenia (II 5 P)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\nrabacja galicyjska, 1846 r.\n1 p. - za rozpoznanie wydarzenia: podanie jego nazwy i daty rocznej","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nNa podstawie ilustracji wykonaj polecenie.\nhttp://www.classiccarcatalogue.com z dnia 06 listopada 2011 r.\nPodkreśl poprawne zakończenie zdania i uzasadnij odpowiedź, podając jeden argument.\nPrzedstawiona reklama pochodzi z okresu\n1. przed rokiem 1918.\n2. międzywojennego.\n3. II wojny światowej.\n4. po roku 1945.\nUzasadnienie\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nTworzenie informacji\nAnaliza źródła ikonograficznego - określenie czasu\nopublikowania reklamy i uzasadnienie odpowiedzi\n(II 1 i III 3 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n2. (międzywojennego)\n Model reklamowanego samochodu, produkowanego przed II wojną światową, został\numieszczony na konturze Polski w granicach z okresu międzywojennego.\n Plakat reklamowy pochodzi z okresu międzywojennego. Rysunek reklamowanego\nsamochodu umieszczono na mapie II Rzeczypospolitej.\n1 p. - za wskazanie właściwego okresu historycznego i poprawne uzasadnienie\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n6","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nPoniższy rysunek został opublikowany w brytyjskim tygodniku satyrycznym „Punch”\nw marcu 1919 r. Wyjaśnij wymowę rysunku, odwołując się do elementów tego przekazu.\nWilson: Oto Twoja gałązka oliwna. Zabieraj się do pracy.\nGołąb pokoju: Oczywiście chcę wszystkich zadowolić; ale czy to nie jest trochę za\nciężkie?\nNapis na gałązce oliwnej: Liga Narodów\nNa podstawie: J. Bouillon, A.M. Sohn, F. Brunel, 1914-1945: le monde contemporain, Paris 1980, s. 57.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nTworzenie informacji\nKrytyczna analiza i ocena dokonanej przez autora rysunku\ninterpretacji wydarzeń (III 2 R)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Rysunek jest komentarzem do amerykańskiej idei powołania do życia organizacji\nmiędzynarodowej, która miała czuwać nad pokojem światowym. Autor rysunku\nośmiesza politykę prezydenta Wilsona, zestawiając małego gołąbka pokoju z grubym\nkonarem drzewa oliwnego, który symbolizuje Ligę Narodów Idee stworzenia systemu\nbezpieczeństwa zbiorowego i utrzymania pokoju na świecie były nierealne.\n Autor rysunku podważa możliwość spełnienia idei Ligi Narodów, organizacji\nmiędzynarodowej, której inicjatorem był Wilson. Liga Narodów została przedstawiona\njako gałązka oliwna. Gołąb - symbol pokoju, nie jest w stanie udźwignąć gałązki\noliwnej; oznacza to, że idee zaprowadzenia i utrzymania pokoju na świecie,\nsą niemożliwe do zrealizowania.\n2 p. - za określenie wymowy rysunku (1 p.) i odniesienie do elementów rysunku (1 p.)\n1 p. - za określenie wymowy rysunku bez odniesienia do rysunku\nUwaga: Odpowiedź, która zawierała elementy świadczące o niezrozumieniu zagadnienia\nbyła oceniana na 0 p.","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNa podstawie fragmentu rozmowy pomiędzy Józefem Stalinem a Władysławem\nSikorskim i Władysławem Andersem, przeprowadzonej na Kremlu w dniu 3 grudnia\n1941 r., wykonaj polecenie.\nSikorski: [ ] Mam ze sobą listę ok. 4.000 oficerów, których wywieziono siłą i którzy\nznajdują się jeszcze obecnie w więzieniach i obozach pracy, i nawet ten spis nie jest pełny\n[ ]. Poleciłem sprawdzić, czy nie ma ich w Kraju, z którym mam stałą łączność. Okazało się,\nże nie ma tam żadnego z nich, podobnie jak w obozach naszych jeńców w Niemczech.\nCi ludzie znajdują się tutaj. [ ]\nStalin: To niemożliwe. Oni uciekli.\nAnders: Dokąd mogli uciec?\nStalin: No, do Mandżurii.\nAnders: To niemożliwe […].\n[w:] W. Anders, Bez ostatniego rozdziału. Wspomnienia z lat 1939-1946, Londyn 1983, s. 89.\nPoziom rozszerzony\n11\nDlaczego wyjaśnienie Stalina uznane zostało przez generała Andersa za niewiarygodne?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyn postawy gen. Andersa (II 2 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n W warunkach panującego w ZSRR systemu totalitarnego masowa ucieczka\nkilkutysięcznej grupy oficerów do Mandżurii, a więc przez całe terytorium ZSRR, była -\nzdaniem gen. Andersa - niemożliwa.\n Gen. Anders, jako były więzień, znał rozbudowany aparat bezpieczeństwa i system\nzabezpieczeń w więzieniach radzieckich, które czyniły ucieczki z więzień i łagrów\nprawie niemożliwymi.\n Ucieczki z więzień i łagrów były prawie niemożliwe nie tylko z powodu systemu\nzabezpieczeń, ale także ze względu na .warunki środowiska geograficznego: ogromne\nodległości i niesprzyjający klimat.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie z uwzględnieniem informacji o systemie politycznym ZSRR\nlub informacji o warunkach środowiska geograficznego","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nNa podstawie planu miasta wykonaj polecenie.\n[w:] Wielka historia Polski, T. 10, Kraków 2001, s. 205.\nPodaj nazwę miasta oraz rok, w którym rozegrały się przedstawione wydarzenia.\nMiasto Rok\nPoziom rozszerzony\n12\nTEMAT: EUROPA A INNE KONTYNENTY OD ŚREDNIOWIECZA\nDO XX WIEKU\nCZĘŚĆ II - Analiza źródeł wiedzy historycznej (10 punktów)\nŹródło A\nRycina z 1596 r.\nKrzysztof Kolumb przybywa na wyspę Watling (San Salvador), 12 października 1492 r.\n[w:] J.B. Duroselle, Europa. Historia narodów, Warszawa 2002, s. 195.\nNa podstawie źródła A wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUsytuowanie w przestrzeni i w czasie wydarzenia\nzilustrowanego na planie (II 1 P)\nPoprawna odpowiedź:\nGdańsk, rok 1970\n1 p. - za podanie nazwy miasta i daty rocznej wydarzeń\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n7\nCzęść II","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nPodaj cel cywilizacyjny wyprawy, do realizacji którego przystąpili Hiszpanie\nniezwłocznie po dopłynięciu do wyspy.\nPoziom rozszerzony\n13\nŹródło B\nTabela. Atlantycki handel niewolnikami w latach 1451-1700. Szacunkowe zestawienie\ndostaw niewolników z Afryki do regionów importujących (w tysiącach)\n[w:] Europa i świat w początkach epoki nowożytnej. Społeczeństwo - kultura - ekspansja, cz. I, red. A. Mączak,\nWarszawa 1991, s. 321.\nLata\nRegion\nimportujący\n1451-\n1475\n1476-\n1500\n1501-\n1525\n1526-\n1550\n1551-\n1575\n1576-\n1600\n1601-\n1625\n1626-\n1650\n1651-\n1675\n1676-\n1700\nEuropa\n12,5\n12,5\n12,5\n7,5\n2,5\n1,3\n0,3\n0,3\n0,3\n0,3\nWyspy\natlantyckie\n2,5\n5,0\n5,0\n5,0\n5,0\n2,5\nWyspa\nŚw. Tomasza\n1,0\n25,0\n18,8\n18,8\n12,5\n12,5\n6,3\n2,7\n2,4\nAmeryka\nhiszpańska\n12,5\n25,0\n37,5\n75,0\n52,5\n62,5\n102,5\nBrazylia\n10,0\n40,0\n100,0 100,0 185,0\n175,0\nKaraiby\nangielskie\n20,7\n69,2\n173,8\nKaraiby\nfrancuskie\n2,5\n28,8\n124,5\nKaraiby\nholenderskie\n20,0\n20,0\nKaraiby\nduńskie\n4,0\nRazem\n15,0\n18,5\n42,5\n43,8\n61,3\n93,8\n187,8 182,3 368,5\n602,5\nNa podstawie źródła B wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nInterpretacja źródła ikonograficznego (II 1 R)\nPoprawna odpowiedź:\nchrystianizacja nowych obszarów\n1 p. - za prawidłowe określenie celu cywilizacyjnego wyprawy Krzysztofa Kolumba","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nOceń, które z podanych wniosków są prawdziwe. Obok tych wniosków wpisz słowo\nprawda.\n1. W latach 1576-1600 nastąpił dwukrotny wzrost dostaw niewolników\n(z Afryki do regionów importujących) w stosunku do poprzedniego\ndwudziestopięciolecia.\n2. Dostawy niewolników do Europy we wskazanych okresach XVII\nwieku kształtowały się na takim samym poziomie.\n3. Spośród odbiorców niewolników wymienionych w zestawieniu\nnajwiększą liczbę niewolników w XVII wieku przyjęli plantatorzy\nw Brazylii.\n4. W drugiej połowie XVI wieku nastąpił spadek dostaw niewolników\ndo kolonii hiszpańskich w Ameryce.\nPoziom rozszerzony\n14\nŹródło C\nFragment listu agenta Fuggerów z Indii, 10 stycznia 1580 r.\n[w:] S. Cynarski, Historia powszechna 1500-1648. Wybór tekstów źródłowych, Kraków 1981, s. 22-24.\nPrzybyliśmy, Bogu wszechmogącemu niech będą za to dzięki [ ] do indyjskiego miasta\nGoa, które należy do króla Portugalii i jest najgłówniejszą stolicą, [ ] gdzie wicekról,\nPortugalii utrzymuje dwór [ ].\nWszystko co leży wewnątrz kraju należy do Indian, pogan i Murzynów. Mamy przyjaciół\nw dwóch czy trzech takich królach. Wszyscy inni w olbrzymiej swej liczbie są naszymi\nwrogami. Nasza flota musi ciągle z nimi walczyć na morzu. Król Portugalii z całą swoją\npotęgą jest na ten wielki kraj za słaby. Król Hiszpanii [ ] byłby właściwym królem dla tego\nkraju. Objąłby on całe Indie, wszystkie królestwa i prowincje aż po tę część Chin, gdzie\nstykają się one z Tatarstwem, i swoje Indie Hiszpańskie połączył pod swoją władzą z tymi\nportugalskimi municypiami, co mógłby osiągnąć z pięćdziesięcioma tysiącami wojska. I choć\nindiańscy królowie mają wielką liczbę wojowników, a jest takich królów wielu, to lud ten nie\njest bitny. Jeden chrześcijanin może więcej niż sześciu Indian. Poza tym królowie ci ciągle\nwojują między sobą i mają między sobą zatargi. [ ]\nNa podstawie źródła C wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nTworzenie informacji\nKrytyczna analiza danych statystycznych - ocena\nprawdziwości sformułowanych zdań (III 2 P)\nPoprawna odpowiedź:\nZdania 2 i 3 są prawdziwe.\n1 p. - za wskazanie dwóch zdań prawdziwych\nUwaga: Jeśli zdający 4 lub 3 razy wpisał odpowiedź prawda, to nie otrzymał punktu.","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nWyjaśnij propozycję zmian politycznych przedstawioną przez autora źródła.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie koncepcji politycznej (II 2 R)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nAutor listu, kwestionując siłę/autorytet króla portugalskiego, postuluje podporządkowanie\ncałości Indii królowi Hiszpanii (połączenie Indii Portugalskich z dotychczasowymi\nposiadłościami króla Hiszpanii).\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nPodaj dwa czynniki, które ułatwiłyby realizację koncepcji autora źródła.\n\n\nŹródło D\nPoemat, który ułożył cesarz Chin Qianlong* z okazji przybycia brytyjskiego posła\nMacartneya** (1793 r.)\n[w:] D. S. Landes, Bogactwo i nędza narodów. Dlaczego jedni są tak bogaci, a inni tak ubodzy, Warszawa 2005,\ns. 378.\n* Qianlong (Cz’ien Lung, Cien Lung) - cesarz chiński (1736-1796) z dynastii mandżurskiej.\n** George Macartney - (1737-1806) brytyjski polityk, dyplomata, specjalny wysłannik króla\nJerzego III do Chin.\nPoziom rozszerzony\n15\nDziś Anglia składa hołd.\nWieść o zasługach i cnotach moich przodków musiała dotrzeć do jej odległych brzegów.\nChoć składają zwyczajną daninę, moje serce szczerze ją przyjmuje.\nNie cenię sobie zbytnio osobliwości i tak wychwalanej pomysłowości ich urządzeń.\nSkromne są ich podarki, ale\nokazując łaskawość tym, co przybyli z daleka, hojnie się zrewanżuję,\nchcąc zachować zdrowie i władzę.\nŹródło E\nOdpowiedź cesarza Chin Qianlonga na list króla Jerzego III*** (1793 r.)\n[w:] A. J. Toynbee, Cywilizacja w czasie próby, Warszawa 1991, s. 51-52.\n*** Jerzy III - król Wielkiej Brytanii i Irlandii (1760-1820) z dynastii hanowerskiej.\nJeśli chodzi o twoją usilną prośbę, by wysłać jednego z twych krajanów celem akredytacji\nprzy moim Niebiańskim Dworze i sprawowania pieczy nad handlem twego kraju z Chinami,\nto życzenie takie stoi w niezgodzie ze wszystkimi zwyczajami mojej dynastii i w żaden\nsposób nie może być spełnione [ ]. Nasze ceremonie i kodeks praw tak bardzo różnią się od\nwaszych, że nawet jeśli wasz wysłannik zdołałby przyswoić rudymenta [podstawy] naszej\ncywilizacji, nie moglibyście przenieść naszych obyczajów na waszą, obcą im ziemię [ ].\nDzierżąc berło nad całym światem mam tylko jeden cel na względzie, a mianowicie utrzymać\ndoskonałość rządów i wypełniać obowiązki państwowe [ ]. Nie przywiązuję żadnej wagi\ndo przedmiotów zmyślnych i dziwacznych, toteż z manufaktur w twoim kraju nie ma dla\nmnie żadnego pożytku.\nNa podstawie źródeł D i E wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji z tekstu - wskazanie argumentów\nautora tekstu (II 7 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n mała sprawność bojowa mieszkańców Indii\n rozbicie polityczne Indii\n konflikty między władcami hinduskimi (waśnie i rywalizacja)\n osłabienie będące wynikiem skłócenia władców hinduskich\n przychylność tylko niektórych/nielicznych władców hinduskich dla Europejczyków\n1 p. - za podanie dwóch czynników\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n8","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nWyjaśnij, czym mogło być spowodowane stanowisko cesarza chińskiego wobec\nBrytyjczyków. W odpowiedzi uwzględnij przynajmniej dwa czynniki.\nNa podstawie źródła D i E oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie uwarunkowań stanowiska autora źródeł (cesarza)\n(II 2 R)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n poczucie wyższości cywilizacyjnej/kulturowej (moralnej, duchowej, intelektualnej)\n odrębność, odmienność kulturowa\n obawa przed „nowinkami” (przed możliwym wpływem cywilizacji zachodniej\nna doskonały porządek/groźba zaburzenia istniejącego, a - wg cesarza - doskonałego,\nporządku)\n obawa przed ekspansją Brytyjczyków\n2 p. - za wyjaśnienie z podaniem dwóch czynników\n1 p. - za wyjaśnienie z podaniem jednego czynnika\n0 p. - za błędną interpretację (odczytanie) źródeł","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nWyjaśnij przyczyny zainteresowania Brytyjczyków wymianą handlową z Chinami\nu schyłku XVIII wieku.\nPoziom rozszerzony\n16\nŹródło F\nTabela. Względny udział wybranych obszarów/państw w światowej produkcji dóbr\nprzetworzonych/produkcji przemysłowej w latach 1750-1900\nNa podstawie: P. Kennedy, Mocarstwa świata. Narodziny - rozkwit - upadek. Przemiany gospodarcze i konflikty\nzbrojne w latach 1500-2000, Warszawa 1994, s. 154.\n1750\n1800\n1830\n1860\n1880\n1900\nWielka Brytania\n1,9\n4,3\n9,5\n19,9\n22,9\n18,5\nFrancja\n4,0\n4,2\n5,2\n7,9\n7,8\n6,8\nPaństwa niemieckie/Niemcy\n2,9\n3,5\n3,5\n4,9\n8,5\n13,2\nRosja\n5,0\n5,6\n5,6\n7,0\n7,6\n8,8\nStany Zjednoczone\n0,1\n0,8\n2,4\n7,2\n14,7\n23,6\nJaponia\n3,8\n3,5\n2,8\n2,6\n2,4\n2,4\nChiny\n32,8\n33,3\n29,8\n19,7\n12,5\n6,2\nNa podstawie źródła F wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyn postawy Brytyjczyków (II 2 R)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Brytyjczycy mieli do zaoferowania wyroby ze swoich manufaktur i fabryk, a Chiny były\npotencjalnie olbrzymim rynkiem zbytu. Brytyjczycy byli zainteresowani sprowadzaniem\nz Chin herbaty, jedwabiu, porcelany.\n Chiny - ze względu na obszar i liczbę mieszkańców - były bardzo atrakcyjnym\npartnerem handlowym dla producentów z Wielkiej Brytanii. Brytyjczycy sprowadzali\nz Chin herbatę, tkaniny jedwabne, a także - z powodu fascynacji chińszczyzną w XVIII\nwieku - porcelanę i inne wyroby rzemiosła chińskiego.\n2 p. - za odpowiedź z uwzględnieniem zarówno importu, jak i eksportu, które składają się\nna wymianę handlową\n1 p. - za odpowiedź z uwzględnieniem tylko importu lub tylko eksportu","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nOkreśl zmiany w udziale Chin w światowej produkcji dóbr przetworzonych\nw XIX wieku.\nNa podstawie źródeł D, E, F oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nAnaliza źródła statystycznego (II 4 P)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n W ciągu całego XIX w. spadał udział Chin w światowej produkcji dóbr przetworzonych.\n W XIX w. udział Chin w światowej produkcji dóbr przetworzonych sukcesywnie\nkurczył się: spadek był stopniowy w pierwszej połowie XIX w.; zaś znaczny\n(gwałtowny) u schyłku XIX w.\n1 p. - za prawidłowe określenie zmiany\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n9","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nWyjaśnij przyczyny dostrzeżonych zmian w udziale Chin w światowej produkcji dóbr\nprzetworzonych. W odpowiedzi uwzględnij przynajmniej dwie przyczyny.\nPoziom rozszerzony\n17\nCZĘŚĆ III - Wypracowanie (20 punktów)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyn zjawisk gospodarczych (II 2 R)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Na zmiany w udziale Chin w światowej produkcji dóbr przetworzonych miał wpływ\nszybki rozwój państw europejskich i Stanów Zjednoczonych w wyniku rewolucji\nprzemysłowej oraz brak modernizacji gospodarczej w Chinach.\n Znaczenie Chin w gospodarce światowej w XIX w. zmniejszyło się. Było\nto spowodowane m.in. postawą cesarza Chin i mentalnością elit rządzących w Chinach,\nktóre uniemożliwiały modernizację gospodarczą. Chiny był również terenem ekspansji\nkolonialnej wielkich mocarstw.\n1 p. - za wyjaśnienie z uwzględnieniem dwóch przyczyn\n0 p. - za niepełne wyjaśnienie z uwzględnieniem jednej przyczyny\nCzęść III","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"26","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (20 pkt)\nZadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.\nTemat I\nNa gruzach imperium rzymskiego.\nPrzedstaw trzy strefy kulturowe w Europie wczesnego średniowiecza (Europa Łacińska,\nBizancjum, świat Arabów) i scharakteryzuj zachodzące między nimi relacje.\nTemat II\nPożegnanie z imperium.\nScharakteryzuj zmianę pozycji Wielkiej Brytanii w świecie w XX wieku.\nWybieram temat:\nPoziom rozszerzony\n18\nPoziom rozszerzony\n19\nPoziom rozszerzony\n20\nPoziom rozszerzony\n21\nPoziom rozszerzony\n22\nPoziom rozszerzony\n23\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-20)\nWiadomości i rozumienie\nKorzystanie z informacji\nTworzenie informacji\nPisanie własnego tekstu na podany temat (I-III)\nOcenianie zadania rozszerzonej odpowiedzi z historii polega na przyporządkowaniu\nwypracowania do jednego z czterech poziomów. Wypracowanie, które nie spełnia\nwymogów poziomu I, jest oceniane na 0 punktów.\nZdający otrzymuje za zadanie rozszerzonej odpowiedzi maksymalnie 20 punktów, jeżeli\nnapisał wyczerpującą, logiczną i spójną pracę, poprawną pod względem merytorycznym\ni językowym.\nIstotne\nznaczenie\nma\npoprawność\ninformacji\npodanych\nprzez\nzdającego\nw wypracowaniu. Zamieszczenie informacji niezwiązanych z tematem wpływa na obniżenie\npunktacji. Jeżeli w pracy zostały zawarte informacje świadczące o zupełnym braku\nzrozumienia omawianego tematu to wypracowanie oceniane jest na 0 punktów.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n10\nTemat I\nNa gruzach imperium rzymskiego.\nPrzedstaw trzy strefy kulturowe w Europie wczesnego średniowiecza (Europa\nŁacińska, Bizancjum, świat Arabów) i scharakteryzuj zachodzące między nimi relacje.\nPoziom IV (16-20 p.)\nZdający:\n dokonał wszechstronnej analizy omawianej problematyki, posługując się terminologią\nhistoryczną\n przedstawiając złożoność omawianych zjawisk i procesów historycznych, a także ich\nskutki oraz formułując oceny, uwzględnił trzy strefy kulturowe oraz relacje między nimi\n wykazał się umiejętnością samodzielnego rozumowania, formułowania wniosków i ocen\n świadomie odniósł się do historiografii (np. Tadeusz Manteuffel, Edward Gibbon,\nSteven Runciman, Bernard Lewis)\n podsumował rozważania.\nPoziom III (11-15 p.)\nZdający:\n przedstawił zagadnienie w syntetycznej formie; dokonał trafnej selekcji faktów, które\nwykorzystał w charakterystyce omawianych zjawisk\n posługując się ze zrozumieniem terminologią historyczną, przedstawił zagadnienie\nw ujęciu dynamicznym; uwzględnił wewnętrzne cezury, np. koronacja cesarska Karola\nWielkiego, bitwa pod Poitiers; zauważył złożoność omawianych zjawisk oraz zwrócił\nuwagę na wzajemne powiązania istniejące pomiędzy strefami (polityczne, ekonomiczne\ni kulturalne)\n sformułował wnioski i podjął próbę oceny, uwzględniając w niej zarówno pozytywne,\njak i negatywne aspekty kontaktów pomiędzy strefami.\nPoziom II (6-10 p.)\nZdający:\n przedstawił w sposób uporządkowany (problemowo lub chronologicznie) faktografię\npotrzebną do opracowania zagadnienia\n wskazał różnorodne formy kontaktów Europy Zachodniej, Bizancjum, i świata islamu\n(np. wojny, handel lewantyński, oddziaływanie kultur)\n prawidłowo użył i zastosował terminologię historyczną, np. basileus, patriarcha\nKonstantynopola, biskup Rzymu, papiestwo, kalifat, rekonkwista\n podjął próbę sformułowania wniosków.\nPoziom I (1-5 p.)\nZdający:\n podjął rozważanie nad problemem; w najogólniejszy sposób opisał trzy strefy\nkulturowe, podając kilka faktów charakterystycznych dla tych stref i/lub kilka wydarzeń\nopisujących relacje między nimi, np. państwo Franków i chrzest Chlodwiga, polityka\ncesarza Justyniana, ekspansja Arabów\n poprawnie umieścił rozważania w czasie i przestrzeni.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n11\nTemat II\nPożegnanie z imperium.\nScharakteryzuj zmianę pozycji Wielkiej Brytanii w świecie w XX wieku.\nPoziom IV (16-20 p.)\nZdający:\n dokonał samodzielnej analizy i oceny opisywanych zjawisk i wydarzeń prowadzących\ndo rozpadu imperium kolonialnego; przedstawił je na tle przemian zachodzących\nw świecie XX wieku, uwzględniając zależności pomiędzy różnymi sferami procesu\nhistorycznego\n wykazał się zarówno znajomością poglądów sformułowanych w literaturze przedmiotu\n(np. Paul Johnson, Tony Judt, Kazimierz Dziewanowski, Wojciech Roszkowski), jak\ni umiejętnością samodzielnego rozumowania oraz formułowania wniosków i ocen\n podsumował rozważania.\nPoziom III (11-15 p.)\nZdający:\n przedstawił zagadnienie w ujęciu dynamicznym w syntetycznej formie, dokonawszy\ntrafnej i celowej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii;\nposłużył się ze zrozumieniem terminologią historyczną\n właściwie wyodrębnił i scharakteryzował najważniejsze etapy w procesie zmieniającej\nsię roli Wielkiej Brytanii w świecie\n dostrzegł złożoność zjawisk historycznych i podjął próbę powiązania poszczególnych\nsfer procesu historycznego oraz oceny omawianych zjawisk i wydarzeń\n sformułował wnioski.\nPoziom II (6-10 p.)\nZdający:\n przedstawił w sposób uporządkowany faktografię\n wskazał niektóre konsekwencje zmieniającej się roli Wielkiej Brytanii w świecie\n prawidłowo użył i zastosował terminologię historyczną, np. wspaniałe odosobnienie,\nTrójporozumienie, appeasement, Wielka Trójka, dekolonizacja\n dostrzegł podstawowe etapy i wskazał przełomowe momenty określające pozycję\nWielkiej Brytanii w świecie\n podjął próbę sformułowania wniosków.\nPoziom I (1-5 p.)\nZdający:\n podjął\nrozważanie\nnad\nproblemem,\npodając\ntylko\nkilka\nfaktów,\nczęsto\nnieuporządkowanych, świadczących o tym, że zrozumiał temat, np. konferencja\npokojowa w Paryżu, II wojna światowa, niepodległość Indii, powstanie NATO\n poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.","solution":null,"image":"img/historia-2012-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"}]}