{"paper":{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/historia-2014-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"historia-2014-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/historia-2014-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":37,"source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (3 pkt)\nPrzyporządkuj\nwybrane\nobiekty\narchitektoniczne,\nspośród\nprzedstawionych\nna ilustracjach, do kręgów kulturowych wymienionych w tabeli. Wpisz odpowiednią\nliterę do właściwej rubryki.\nA.\nB.\nC.\nD.\nSztuka świata, t. 2, Warszawa 1990, s. 27; J. Ruffieux, Tak żyli ludzie [ ], Wrocław 1991, s. 33;\nA. Mason, Historia sztuki zachodniej, Warszawa 2009, s. 25;\nhttp://cnes.cla.umn.edu/courses/archaeology/3152/CNES3152Lectures.pdf.html [dostęp 30.12.2012].\nKrąg kulturowy\nLitera, którą oznaczono obiekt\n1) kultura grecka epoki klasycznej\n2) kultura babilońska\n3) kultura mykeńska\nPoziom podstawowy\n3","answer":"B, C, A","answer_text":"Zadanie 1. (0-3)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie charakterystycznych cech cywilizacji\nstarożytnych (II 6)\nPoprawna odpowiedź:\n1. B\n2. C\n3. A\n3 p. - za trzy poprawne odpowiedzi\n1 p. - za każdą poprawną odpowiedź\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (3 pkt)\nNa podstawie tekstów i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nŹródło 1. Współczesny historyk o warunkach naturalnych Grecji [fragment]\nW przeciwieństwie do większości państw orientalnych, rozwijających się w dolinach\nwielkich rzek, [ ] losy Grecji pozbawionej działania tego czynnika ułożyły się odmiennie\n[ ]. Zaledwie 20-30% obszaru przypadało tu na powierzchnię uprawną. Resztę obszaru\nzajmowały góry i nieużytki, głównie pastwiska. [ ] Mało urodzajna z natury ziemia grecka\nstawiała człowiekowi trudne zadania do pokonania.\nJ. Wolski, Historia powszechna. Starożytność, Warszawa 2002, s. 110.\nŹródło 2. Herodot, Dzieje [fragment]\nHerodot - grecki historyk, żył w V w. p.n.e., odbył podróże do Egiptu, Babilonu, Syrii.\nEgipcjanie, którzy zamieszkują [deltę Nilu], w porównaniu ze wszystkimi innymi ludźmi\ni z resztą Egipcjan, z najmniejszym trudem zbierają plony z ziemi: wszak nie potrzebują się\nbiedzić, żeby pługiem rozrywać bruzdy, albo kopać, albo wykonywać jakąś inną pracę z tych,\nktórymi reszta ludzi trudzi się dla zasiewu, lecz u nich rzeka sama z siebie przybywa,\nnawadnia pole, a nawodniwszy je, znowu opada; wtedy każdy obsiewa swą rolę\ni [ ] oczekuje żniw.\nHerodot, Dzieje, Wrocław 2005, s. 122.\nŹródło 3. Tekst egipski zamieszczony na papirusie [fragment]\nRobaki zjadły mu połowę żywności, [hipopotam] drugą. Mnóstwo myszy wylęgło się\nw polu, szarańcza wytępiła bydło, wróble rozkradły ziarno. O nędza dla rolnika! [ ] A tu\nzjawia się pisarz, żeby zabrać zboże. Towarzysze jego mają kije w rękach [ ] i mówią: Oddaj\nziarno - nie ma go wcale. Więc rozciągniętego na ziemi biją.\nTeksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 1, Warszawa 1959, s. 7-8.\nA. Na podstawie źródeł 1. i 2. wyjaśnij, co mogło mieć wpływ na opinię Herodota\no pracy chłopów mieszkających w delcie Nilu.\nB. Na podstawie źródła 3. określ powinność chłopa egipskiego wobec faraona.\nC. Na podstawie własnej wiedzy podaj przykład obowiązków chłopa egipskiego wobec\nfaraona, o których nie wspomniano w źródłach 2. i 3.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.A.\n2.B.\n2.C.\nMaks. liczba pkt\n3\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-3)\nA. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyciąganie wniosków wynikających z porównania (III 1)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nHerodot patrzy na życie chłopa egipskiego z perspektywy podróżującego po Egipcie Greka,\nktóry postrzega los tego chłopa przez pryzmat odmiennych - niż jego rodzime/greckie -\nwarunków naturalnych.\n1 p. - za podanie poprawnego wyjaśnienia z uwzględnieniem informacji z obu źródeł\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji z tekstu (II 7)\nPoprawna odpowiedź:\nOddawanie części zbiorów.\n1 p. - za podanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nC. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość zasady organizacji społeczeństwa egipskiego (I 3)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Udział w wielkich budowach - budowie piramid, świątyń.\n Konserwacja urządzeń irygacyjnych.\n1 p. - za podanie poprawnego przykładu obowiązku chłopa egipskiego wobec faraona\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nSpośród wymienionych wydarzeń wybierz chronologicznie pierwsze i oznacz je literą A,\na potem - chronologicznie ostatnie i oznacz je literą B.\nbitwa pod Issos\nzburzenie Kartaginy\nbitwa pod Maratonem\nzdobycie Rzymu przez Wandalów\nwłączenie Galii do państwa rzymskiego\nzdobycie Jerozolimy przez Babilończyków","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie chronologiczne wydarzeń historycznych\nze starożytności (II 1)\nPoprawna odpowiedź:\nzdobycie Jerozolimy przez Babilończyków - A\nzdobycie Rzymu przez Wandalów - B\n2 p. - za wskazanie dwóch wydarzeń wg podanego kryterium\n1 p. - za wskazanie jednego wydarzenia wg podanego kryterium\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nPlaton, Uczta [fragment]\nKażdy odlał z kielicha trochę napoju na cześć bogów, pochwalił boga śpiewem wedle\nzwyczaju i przystąpili do trunków. [ ] Uchwalili [ ], żeby precz poszła flecistka [ ], niech\nsobie sama gra, jeśli ma ochotę, albo niewiastom, tam w dalszych pokojach [ ].\n[Eryksimachos powiedział] - Dzisiaj zabawiajmy się rozmową. I jeśli pozwolicie, spróbuję\nwam też zaproponować temat do dyskusji [ ], a niechaj Fajdros pierwszy zaczyna [mówić],\nbo i leży na pierwszym miejscu.\nS. Sprawski, G. Chomicki, Starożytność. Teksty źródłowe, komentarze i zagadnienia do historii w szkole\nśredniej, Kraków 1999, s. 176-177.\nA. Podkreśl poprawne zakończenie zdania.\nW tekście opisano formę spotkania towarzyskiego w starożytnej Grecji, noszącą nazwę\n1. gimnazjon.\n2. sympozjon.\n3. muzejon.\nB. Podaj polski termin pochodzący od greckiej nazwy spotkania towarzyskiego, które\nzostało opisane w tekście źródłowym. Wyjaśnij znaczenie polskiego terminu.\nPolski termin\nWyjaśnienie znaczenia","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu (II 5)\nPoprawna odpowiedź:\n2. sympozjon\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość korzeni kultury i języka polskiego (I 9)\nPoprawna odpowiedź:\nsympozjum\nKonferencja naukowa lub spotkanie grupy naukowców, praktyków, osób zainteresowanych\npewnym działem nauki.\n1 p. - za podanie właściwego terminu i dobre wyjaśnienie\n0 p. - za niepełną lub błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi\nUwaga: Odpowiedź w części B zadania nie jest oceniana, jeśli zdający nie udzielił poprawnej\nodpowiedzi w części A.","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nDiodor Sycylijski, Biblioteka historyczna [fragment]\nAppiusz Klaudiusz [ ] pomieszał [ ] senat, wciągając na listę [senatorów] nie tylko ludzi\nznakomitego rodu i górujących powagą, jak to było zwyczajem, lecz wielu prostych\nobywateli, […] z tego powodu bardzo się oburzyli ludzie chełpiący się swym urodzeniem.\n[…] Widząc, że ściągnął na siebie nienawiść ze strony najznakomitszych obywateli, unikał\nnarażania się komukolwiek […]. Przy układaniu listy senatorów nie usunął żadnego\nPoziom podstawowy\n5\nz senatorów cieszących się złą sławą [ ]. Appiusz Klaudiusz [ ] przeprowadził do Rzymu\nwodociąg [ ]. Potem [ ] część zwanej od niego [drogi] [z] Rzymu do Kapui wyłożył\ntwardymi kamieniami.\nS. Sprawski, G. Chomicki, Starożytność. Teksty źródłowe, komentarze i zagadnienia do historii w szkole\nśredniej, Kraków 1999, s. 225-226.\nA. Podaj nazwę urzędu, którego sprawowanie przez Appiusza Klaudiusza wywołało\nreakcję obywateli opisaną w tekście.\nB. Wyjaśnij znaczenie obiektów wspomnianych w tekście dla miasta i państwa.\nNazwa obiektu i znaczenie\nNazwa obiektu i znaczenie","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-3)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu (II 5)\nPoprawna odpowiedź:\ncenzor\n1 p. - za podanie właściwego terminu historycznego\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n4\nB. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie następstw wzniesienia określonych budowli\nw starożytnym Rzymie (II 2)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nAkwedukt [wodociąg] - zaopatrzenie miasta w wodę.\nDroga [Via Appia] - rozwój komunikacji, rozwój handlu lub umożliwienie szybkiego\ndotarcia legionów do prowincji zagrożonych buntem.\n2 p. - za podanie dwóch właściwych obiektów i określenia ich znaczenia\n1 p. - za podanie jednego właściwego obiektu i jego znaczenia\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nKasjusz Dion, Historia rzymska [fragment]\nRzymianie tak dalece nienawidzili samego tytułu monarchy, że władców swych nie\nnazwali ani dyktatorami, ani królami, ani jakimś innym tego rodzaju tytułem, chociaż wobec\noddania im steru rządów nie można zaprzeczyć, że Rzymianie podlegali władzy królewskiej.\n[Władcy] ci często bywają konsulami, a zawsze ilekroć znajdą się poza murami Rzymu\nokreślają się prokonsulami. [ ] Władza trybuńska [ ] daje im prawo zniesienia zarządzeń\nkażdego innego urzędnika. [ ] Wszystkie godności przyjęli z czasów republikańskich z tymi\nsamymi nazwami, aby zachować pozór, że nie otrzymali żadnej władzy bez przyznania\nze strony ludu.\nTeksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 3, Warszawa 1961, s. 33-34.\nA. Podaj nazwę formy ustrojowej cesarstwa rzymskiego, której dotyczy tekst.\nB. Podkreśl poprawne zakończenie zdania.\nOpisaną w tekście formę rządów w Rzymie zapoczątkował\n1. Oktawian August.\n2. Neron.\n3. Dioklecjan.\n4. Konstantyn I Wielki.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n3.\n4.A.\n4.B.\n5.A.\n5.B.\n6.A.\n6.B.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n6","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu (II 5)\nPoprawna odpowiedź:\npryncypat\n1 p. - za podanie właściwego terminu historycznego\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość dokonań cesarzy rzymskich (I 2, I 6)\nPoprawna odpowiedź:\n1. Oktawian August\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nNa podstawie źródeł wykonaj polecenie.\nŹródło 1. Mapa. Plemiona polskie\nNa podstawie: Atlas historyczny Polski, Wrocław 1987, s. 4.\nŹródło 2. Tabela. Nazwa Polska w obcych językach\nJęzyk\nNazwa Polska w obcym języku\nniemiecki\nPolen\nwęgierski\nLengyelország (czyt. Lendzielorsag)\nWyjaśnij pochodzenie nazwy Polska w podanych językach.\n w języku niemieckim\n w języku węgierskim","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie informacji zawartych w treści mapy (II 7)\nPoprawna odpowiedź:\nw języku niemieckim - od nazwy plemienia Polan\nw języku węgierskim - od nazwy plemienia Lędzian\n2 p. - za wyjaśnienie nazwy w dwóch językach\n1 p. - za wyjaśnienie nazwy w jednym języku\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nDo bitew wymienionych w tabeli dobierz władców, którzy w nich uczestniczyli.\nOdpowiedzi wybierz spośród podanych i wpisz je do właściwych rubryk tabeli.\nBolesław Chrobry, Henryk Pobożny, Władysław Łokietek, Władysław Jagiełło\nBitwa\nWładca\n1) bitwa pod Legnicą\n2) bitwa pod Płowcami\nPoziom podstawowy\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość wydarzeń z historii średniowiecza (I 5-6)\nPoprawna odpowiedź:\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n5\n1) Henryk Pobożny\n2) Władysław Łokietek\n2 p. - za prawidłowe przyporządkowanie dwóch postaci\n1 p. - za prawidłowe przyporządkowanie jednej postaci\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nTymczasem królowie i książęta sąsiedni, każdy od swej strony, gnębili Polskę i do swego\nwładztwa każdy przyłączał [ ] grody graniczne [ ]. I choć tak wielkie krzywdy i klęski\nznosiła Polska od obcych, to jeszcze [ ] dręczona była przez własnych mieszkańców.\nAlbowiem niewolnicy powstali na panów, [ ] sami się do rządów wynosząc [ ]. Nadto\njeszcze, porzucając wiarę katolicką [ ], podnieśli bunt przeciw biskupom i kapłanom Bożym\ni niektórych [ ] mieczem zgładzili, a innych [ ] ukamienowali. Wtedy to Czesi zniszczyli\nGniezno i Poznań i zabrali ciało św. Wojciecha. Ci zaś, co uszli z rąk wrogów lub którzy\nuciekali przed buntem swoich poddanych, uchodzili za rzekę Wisłę na Mazowsze.\nGall Anonim, Kronika polska, Wrocław 2003, s. 42- 43.\nA. Wyjaśnij, dlaczego długoletnie wojny w pierwszej połowie XI w. miały wpływ\nna reakcję społeczeństwa, o której mowa w tekście źródłowym.\nB. Podaj imię i przydomek władcy Polski, który podjął dzieło odbudowy państwa\npo kryzysie opisanym w tekście źródłowym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie skutków zjawiska (II 2)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Była to reakcja na wzrost obciążeń feudalnych spowodowany kosztami prowadzenia\nwojen.\n Reakcja społeczeństwa mogła być wynikiem grabieżczych wypraw odwetowych państw,\nz którymi wojny prowadził Bolesław Chrobry.\n1 p. - za wskazanie w wyjaśnieniu jednej właściwej przyczyny\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu - rozpoznanie postaci (II 5)\nPoprawna odpowiedź:\nKazimierz Odnowiciel\n1 p. - za podanie właściwego władcy (imię wraz z przydomkiem)\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nDokument immunitetowy dla biskupa poznańskiego Bogufała (1246 rok)\nNiech będzie wiadome wszystkim, że my, Przemysł, z Bożej łaski książę Polski […]\npowodowani miłością, jaką żywimy […] do czcigodnego ojca naszego pana Bogufała,\nbiskupa poznańskiego, i do jego Kościoła.\n1. Przyznajemy temu biskupowi i jego następcy wolność lokowania wsi tego biskupstwa\nna prawie niemieckim. [ ]\n3. A nadto, zastrzegając dla naszego tylko sądu jedynie sprawy o głowę i członki, zwalniamy\ncałkowicie i we wszystkim właścicieli [posiadaczy] od sądu czy jurysdykcji wszystkich\nwojewodów, kasztelanów albo innych sędziów, tak aby odnośnie […] ich skarg nie\ninaczej, jak przed obliczem pana swego, biskupa lub sołtysa, w poszczególnych sprawach\nmieli odpowiadać.\nWiek V-XV w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii,\nstudentów i uczniów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Warszawa 1999, s. 228.\nA. Wyjaśnij, jaki wpływ na rozwój gospodarczy terenów należących do biskupstwa\npoznańskiego mogła mieć decyzja, o której mowa w pierwszym punkcie dokumentu.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n7.\n8.\n9.A.\n9.B.\n10.A.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n8\nB. Rozstrzygnij, czy nadanie tego immunitetu wzmacniało, czy - osłabiało władzę\nksięcia. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyn zjawiska (II 2)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Następowało ożywienie gospodarcze spowodowane sprowadzeniem osadników -\nw przyszłości nabywców różnych dóbr.\n Ta decyzja mogła mieć dobry wpływ na rozwój gospodarczy tych terenów, ponieważ\noznaczała powstawanie nowych wsi na prawie niemieckim.\n Następował rozwój gospodarki towarowo-pieniężnej.\n1 p. - za wskazanie jednej właściwej przyczyny\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nTworzenie informacji\nFormułowanie oceny i jej uzasadnienie (III 2-3)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n6\n Nadanie immunitetu osłabiało władzę książęcą. Książę zrzekał się prawa do sprawowania\nsądów na tym terenie.\n Nadanie immunitetu osłabiało władzę książęcą. Książę zrzekał się prawa do ściągania\ndanin/podatków.\n1 p. - za zajęcie stanowiska i prawidłowe uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (3 pkt)\nUzupełnij schemat: wpisz obok numerów 1, 2, 3 właściwe nazwy grup społecznych\nmieszkających w średniowiecznych miastach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-3)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość struktury społeczeństwa miast średniowiecznych\n(I 3)\nPoprawna odpowiedź:\n1. patrycjat\n2. pospólstwo\n3. plebs\n3 p. - za podanie trzech prawidłowych terminów historycznych\n1 p. - za podanie każdego prawidłowego terminu historycznego\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":4,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (4 pkt)\nNa podstawie źródeł i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nŹródło 1. Pieczęć majestatyczna Kazimierza Wielkiego z 1336 roku (awers)\nObjaśnienie: w otoku pieczęci biegnie napis: „+ KAZIMIRUS. DI. GRA. REX POLONIE\nCCOVIE. SADOM. SIRAD. LANC. CUYAV. POMORAIE”, czyli „+ Kazimierz z Bożej\nłaski król Polski (pan ziem) Krakowa, Sandomierza, Sieradza, Łęczycy, Kujaw, Pomorza”.\nM. Tymowski, Średniowiecze. Ćwiczenia źródłowe z historii dla szkoły średniej, t. 2, Warszawa 1999, s. 181.\nnajemni pracownicy\nubodzy wyrobnicy\nżebracy\nnajbogatsi kupcy\nmistrzowie cechowi\n1\n2\n3\ndrobni kupcy\nrzemieślnicy\nkramarze\nPoziom podstawowy\n9\nŹródło 2. Mapa. Zmiany terytorialne państwa polskiego za panowania Kazimierza\nWielkiego\nNa podstawie: Atlas historyczny Polski, Wrocław 1987, s. 12-13.\nA. Wyjaśnij, dlaczego wśród ziem wymienionych na awersie pieczęci nie ma Rusi\nHalickiej.\nB. Podaj nazwę ziemi wymienionej na awersie pieczęci, a nienależącej do państwa\npolskiego do końca panowania Kazimierza Wielkiego. Wyjaśnij, dlaczego władca\nPolski tytułował się panem tej ziemi oraz pod czyim panowaniem znajdowała się\nta ziemia.\nNazwa ziemi:\nWładca Polski tytułował się panem tej ziemi, gdyż\nNazwa państwa, pod którego panowaniem znajdowała się ta ziemia:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n10.B.\n11.\n12.A.\n12.B.\nMaks. liczba pkt\n1\n3\n1\n3\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-4)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nZestawienie informacji ze źródeł (II 7)\nPoprawna odpowiedź:\nRuś Halicka była opanowana po 1336 roku, czyli po sporządzeniu pieczęci.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-3)\nKorzystanie z informacji\nWybieranie informacji wyjaśniających problem (II 7)\nPoprawna odpowiedź:\nNazwa ziemi: Pomorze\nWładca Polski tytułował się panem tej ziemi, gdyż: uważał się za jej prawowitego dziedzica\nlub ponieważ wcześniej należała do państwa polskiego.\nNazwa państwa, pod którego panowaniem znajdowała się ta ziemia: państwo krzyżackie.\n3 p. - za podanie trzech poprawnych odpowiedzi\n1 p. - za podanie każdej poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":4,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (4 pkt)\nNa podstawie źródeł wykonaj polecenia.\nŹródło 1. Jana Długosza Roczniki, czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego [fragment]\nJakoż król, [ ] bił się do zmroku z nieprzyjacielem, i odparłszy Turków, ścigał ich blisko\ndziesięć tysięcy kroków od zamku Warny, skąd był wyruszył. [ ] Sam król [ ] walczył do\nupadłego; [ ] nie złożył [ ] ani na chwilę oręża, lecz sławę rycerską przenosząc nad ocalenie\ni śmierć chwalebną nad żywot [ ], rzucił się w najgęstszy tłum nieprzyjaciół [ ], aż w końcu\notoczony [ ] tłumami barbarzyńców, legł śmiercią bohatera, z poświęceniem krwi własnej,\nklęską niesłychaną całego chrześcijaństwa i Polski […].\nŹródło 2. Anonim turecki Kronika z XV w. [fragment]\nAlbowiem w sercu [ ] króla zwyciężyła pokusa szatana, czyniąc go zbyt ufnym [w swe\nsiły]. W zarozumiałości swej uważając się za bohatera, sądził, że wojska [tureckie] on jeden\nrozpędzi i dlatego uderzył w ich środek [ ]. Gdy jednak dotarł do skraju szyku, koń jego\npotknął się, a on sam spadł zeń na twarz. W tym miejscu znajdowało się dwu janczarów, [ ]\nktórzy [ ] ucięli głowę [ ] króla.\nWielka historia Polski, t. 3, Kraków 1999, s. 156-157.\nŹródło 3. Tablica genealogiczna Jagiellonów [fragment]\nNa podstawie: Dynastie Europy, pod red. A. Mączaka, Wrocław 2003, s. 174-176.\nElżbieta\nBonifacja\n† 1399\nWładysław Warneńczyk,\nkról polski 1434,\nkról węgierski 1440\n* 1424 † 1444\n∞ - małżeństwo\n* - urodził/a się\n† - zmarł/a\nc. - córka\n1, 2, 3, 4 - numery oznaczające kolejne żony władcy oraz potomstwo z tych małżeństw\nWładysław Jagiełło,\nwielki książę litewski 1377, król polski 1386\n* 1351 † 1434\n∞ 1. Jadwiga, c. Ludwika, króla węgierskiego i polskiego\n∞ 2. Anna, c. hrabiego Cilly\n∞ 3. Elżbieta, c. Ottona z Pilczy\n∞ 4. Zofia, c. księcia Andrzeja Holszańskiego\nJadwiga\n* 1408\n† 1431\nKazimierz Jagiellończyk,\nwielki książę litewski 1440,\nkról polski 1447\n* 1427 † 1492\n∞ Elżbieta, c. Albrechta Habsburga\n1\n2\n4\n4\nPoziom podstawowy\n11\nA. Porównaj oceny postawy króla przedstawione w źródłach 1. i 2.\nB. Wyjaśnij, co mogło mieć wpływ na opinie o władcy zaprezentowane w źródłach 1. i 2.\nC. Na podstawie źródeł 1., 2. i 3. rozstrzygnij, które spośród zdań podanych w tabeli są\nfałszywe. Wpisz obok tych zdań słowo fałsz.\n1. Władysław III oraz Kazimierz Jagiellończyk byli synami Władysława\nJagiełły z małżeństwa z Zofią Holszańską.\n2. Następca Władysława Jagiełły na tronie polskim był jego najstarszym\ndzieckiem.\n3. Kazimierz Jagiellończyk dopiero trzy lata po śmierci brata koronował się\nna króla Polski.\n4. Unia personalna Polski i Węgier za panowania władcy, którego śmierć\nopisano w źródłach 1. i 2., trwała 10 lat.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-4)\nA. (0-1)\nTworzenie informacji\nPorównanie opinii autorów źródeł o postaci (III 1)\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n7\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Autor źródła 1. nazywa króla bohaterem, a autor źródła 2. podaje, że król tylko uważał się\nza bohatera.\n Jan Długosz pozytywnie ocenia postawę króla, a turecki autor gani króla za brawurę\ni zuchwałość.\n1 p. - za poprawne porównanie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie przyczyn różnej oceny postaci króla (II 2)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Wpływ na różną ocenę postawy króla mogło mieć pochodzenie autorów (źródło 1. -\nPolak, źródło 2. - Turek).\n Na pozytywną ocenę króla w źródle 1. mogło mieć wpływ to, że autor był\nchrześcijaninem. Autor źródła 2. to muzułmanin, który traktuje walkę z niewiernymi -\nz królem Władysławem - jako świętą wojnę.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nC. (0-2)\nTworzenie informacji\nKrytyczna analiza źródeł- ocena prawdziwości sformułowań\n(III 2)\nPoprawna odpowiedź:\nZdania 2 i 4 są fałszywe.\n2 p. - za wskazanie dwóch właściwych zdań fałszywych\n1 p. - za wskazanie jednego właściwego zdania fałszywego\nUwaga: Jeśli zdający 4 razy wpisał do tabeli odpowiedź fałsz, to nie otrzymuje punktu. Jeśli\nzdający 3 razy wpisał do tabeli odpowiedź fałsz, w tym 2 odpowiedzi są właściwe,\nto otrzymuje 1 punkt. Jeśli zdający 3 razy wpisał do tabeli odpowiedź fałsz, w tym\n1 właściwą, to nie otrzymuje punktu.","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nNa podstawie danych z wykresu i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nWykres. Zmiany populacji Majów w XVI w. na obszarze współczesnej Gwatemali1\n1.99\n0.43\n0.13\n0\n0.5\n1\n1.5\n2\n2.5\n1480\n1500\n1520\n1540\n1560\n1580\n1600\n1620\nRok\nmln osób\nNa podstawie: Wielka historia świata, t. 6, Kraków 2005, s.169.\n1 W XVI w. obszar ten był częścią prowincji Nowa Hiszpania.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.A.\n13.B.\n13.C.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n12\nPodaj dwie przyczyny zmian w liczbie Majów w XVI w. na obszarze współczesnej\nGwatemali.\n\n","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie przyczyn zmian demograficznych (II 2, II 4)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Majowie umierali w wyniku chorób przywiezionych z Europy.\n Majowie ginęli w walce z Hiszpanami.\n Majowie umierali w wyniku bratobójczych walk podsycanych przez Hiszpanów.\n2 p. - za podanie dwóch prawidłowych przyczyn\n1 p. - za podanie jednej prawidłowej przyczyny\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n8","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (3 pkt)\nSpośród wymienionych wydarzeń wybierz te, do których doszło w średniowieczu. Wpisz\nje w wykropkowanych miejscach.\npowstanie Akademii Krakowskiej, noc św. Bartłomieja w Paryżu,\nwykonanie przez Wita Stwosza ołtarza dla kościoła Mariackiego w Krakowie,\nspalenie Jana Husa na stosie, budowa Kaplicy Zygmuntowskiej, powstanie zakonu jezuitów\n\n\n","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-3)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość faktów ze średniowiecza (I 7-9)\nPoprawna odpowiedź:\n powstanie Akademii Krakowskiej\n wykonanie przez Wita Stwosza ołtarza dla kościoła Mariackiego w Krakowie\n spalenie na stosie Jana Husa\n3 p. - za wskazanie trzech właściwych wydarzeń\n1 p. - za wskazanie każdego właściwego wydarzenia\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nMikołaj Kopernik, O obrotach sfer niebieskich - Przedmowa [fragment]\nDostatecznie jasno, Ojcze Święty, zdaję sobie sprawę z tego, że znajdują się ludzie, którzy\ngdy tylko posłyszą, iż w tych moich księgach [ ] przypisuję jakieś ruchy kuli ziemskiej,\nzaraz podniosą krzyk, że należy mnie wraz z takim przekonaniem potępić. [ ] Być może,\nże znajdą się tacy, co lubią bredzić i mimo zupełnej nieznajomości nauk matematycznych\n[ ], na podstawie jakiegoś miejsca w Piśmie Świętym, tłumacząc źle i wykrętnie,\nodpowiednio do ich zamierzeń, ośmielą się potępiać moją teorię. [ ] Dzieła matematyczne\npisane są dla matematyków, którzy - o ile się nie mylę - dostrzegają, że te moje trudy\nprzyniosą pewną korzyść Kościołowi powszechnemu, nad którym władzę sprawuje teraz\nTwoja Świątobliwość.\nT. Maresz, K. Juszczyk, Historia w źródłach - nie tylko pisanych, dla liceum ogólnokształcącego, liceum\nprofilowanego i technikum. Starożytność i średniowiecze, Toruń 2004, s. 201.\nA. Wyjaśnij, dlaczego Mikołaj Kopernik obawiał się reakcji Kościoła na opublikowanie\nswojego dzieła.\nPoziom podstawowy\n13\nB. Na podstawie własnej wiedzy oceń, czy obawa Mikołaja Kopernika była słuszna.\nOdpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyn postawy autora źródła (II 2)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\n Dzieło Mikołaja Kopernika zawierało teorię niezgodną z ówczesną nauką Kościoła.\n Mikołaj Kopernik obawiał się, że niewłaściwa interpretacja fragmentu Pisma Świętego\nmoże być argumentem przeciwko jego teorii.\n1 p. - za podanie poprawnego wyjaśnienia\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość konsekwencji wydarzenia (I 6)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Obawa Kopernika była słuszna. Jego dzieło znalazło się w indeksie ksiąg zakazanych.\n Tak, Kopernik miał prawo obawiać się reakcji Kościoła. Zwolennicy jego teorii byli\nprześladowani, np. Giordano Bruno spłonął na stosie.\n1 p. - za zajęcie stanowiska i prawidłowe uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":3,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (3 pkt)\nNa podstawie ryciny i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nRycina opublikowana przez protestantów, XVI wiek\nEncyklopedia edukacyjna, t. 24, Warszawa 2008, s. 40.\nWyjaśnij wymowę ryciny, interpretując jej elementy graficzne.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n14.\n15.\n16.A.\n16.B.\n17.\nMaks. liczba pkt\n2\n3\n1\n1\n3\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-3)\nTworzenie informacji\nInterpretacja źródła ikonograficznego - wyjaśnienie wymowy\nprzekazu ikonicznego (III)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n9\n Autor rysunku zwrócił uwagę na nadrzędność (prymat) Biblii - Słowa Objawionego nad\nróżnymi symbolami papiestwa.\nAtrybuty władzy papieskiej, np. tiara papieska, klucze Św. Piotra, jak pokazuje\nprotestancka rycina, zostają „pokonane” przez siłę Pisma Świętego. Na wadze ciężar\nPisma Świętego, które jest przez protestantów uznawane za najważniejsze źródło wiary,\njest największy.\n Wymowa ryciny opublikowanej przez protestantów w XVI wieku: ukazanie wyższości\nracji protestantów w ich sporze z papiestwem.\nInterpretacja: Na rycinie przedstawiono wagę. Na jednej szali ukazano między innymi\ntiarę - symbol władzy papieża, którego nieomylność protestanci kwestionowali. Na\ndrugiej szali widzimy jedynie Biblię - według protestantów jedyne źródło wiary. Ta szala\nzdecydowanie przeważa.\n3 p. - za poprawne wyjaśnienie wymowy ryciny z uwzględnieniem właściwej interpretacji\nelementów rysunku\n2 p. - za poprawne wyjaśnienie wymowy ryciny z uwzględnieniem niepełnej interpretacji\nelementów rysunku\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie wymowy rysunku z pominięciem interpretacji elementów\nrysunku\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi, lub odpowiedź będącą jedynie opisem\nrysunku","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nAndrzej Frycz Modrzewski, Mowy [fragment]\nWypowiedzmy, co myślimy o tej ustawie, którą za zgodą senatu i szlachty wydał król,\nmianowicie, że nie wolno odtąd nikomu z mieszczan nabywać posiadłości wiejskich, te zaś,\nktóre przedtem nabyli, muszą sprzedać. [ ] Ja przeto, choć oboje moi rodzice pochodzili\nze szlachty, to jednak, ponieważ kieruje mną ogromna żądza poszukiwania prawdy, tak samo\nwypowiem moje zdanie [ ]. Powiadam więc, że wedle mego zdania to postanowienie sejmu\njest okrutnie niesprawiedliwe, napisane wbrew rozumowi i wbrew prawom boskim i ludzkim.\nJ. Adamski, L. Chmiel, A. Syta, Czasy, ludzie, wydarzenia. Część 1, Warszawa 1986, s. 167.\nA. Podaj przyczyny wydania zakazu, o którym mowa w tekście.\nB. Oceń, czy pochodzenie społeczne wpłynęło na poglądy autora przedstawione\nw tekście. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyn zjawiska (II 2)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Król nadawał szlachcie przywileje wzmacniające jej pozycję ekonomiczną, by popierała\nona jego politykę.\n Szlachta chciała wyeliminować konkurencję ekonomiczną mieszczan.\n1 p. - za wskazanie poprawnej przyczyny\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nTworzenie informacji\nFormułowanie oceny i jej uzasadnienie (III 2-3)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nPochodzenie społeczne nie wpłynęło na poglądy autora. Był szlachcicem, a mimo to był\nprzeciwny prawu, które zakazywało mieszczanom kupowania posiadłości wiejskich.\n1 p. - za właściwą ocenę i poprawne uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nJan Bernoulli1, Podróż przez [ ] Polskę w latach 1777-1778 [fragment]\nW pierwszej fabryce [w Grodnie], którą oglądałem, robiono jedwabne materie, aksamity\nitp. ze złotem i srebrem, lub bez nich, liońskim sposobem. […] Robią tu [ ] pasy dla\nPolaków, pomiędzy nimi bardzo kosztowne do 30 dukatów za sztukę. [ ]\nFabryka powozów zatrudnia około 50 robotników. [ ] Sprowadził hr. Tyzenhaus2 do 20\npowozów z Anglii [ ]. Kilka, które oglądałem, pochodzących już z grodzieńskiej fabryki,\nrobiły dobre wrażenie.\nM. Ferenc, Epoka nowożytna. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej,\nKraków 2001, s. 255-256.\n1Jan Bernoulli (1742-1807) - członek Berlińskiej Akademii Nauk.\n2Antoni Tyzenhauz (1733-1785) - kanonik litewski od roku 1764, podskarbi nadworny litewski od 1765.\nA. Podaj termin używany w historiografii do określenia przedsiębiorstw, które\nw zacytowanym tekście nazwano fabrykami.\nPoziom podstawowy\n15\nB. Oceń, czy tekst zawiera informacje pozwalające określić, dla jakich odbiorców\nprzeznaczone były towary wspomniane w relacji podróżnika. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu (II 5)\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n10\nPoprawna odpowiedź:\nmanufaktury\n1 p. - za podanie poprawnego terminu\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nTworzenie informacji\nFormułowanie oceny i jej uzasadnienie (III 2-3)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nTak, tekst zawiera informacje mówiące o tym, że w zakładach tych produkowano towary\nluksusowe, których nabywcami mogli być jedynie ludzie bogaci.\n1 p. - za właściwą ocenę i poprawne uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nStanisław Konarski, O skutecznym rad sposobie [fragment]\nZ przyrównania inszych państw [ ] z naszą ojczyzną, jako Wenecji, Anglii, Szwajcarów,\nHolandii, serce się kraje na nieskończoną różność między nami i nimi [ ]. Rzucić oko\nna sprawiedliwość [w tych państwach] [ ], urzędów punktualność [ ] praw moc i [ich]\ndobrze dopilnowaną egzekucję. Widzieć skarb publiczny […] na wszystkie publiczne\nwystarczający potrzeby. [ ] Widzieć to wszystko, [ ] a porównywać to wszystko z naszą\n[ojczyzną], jak serce dobrego patriotę boli, jak się ledwie nie wstydzi, że w takim horyzoncie\nżyje, jak sobie tysiąc razy myśli: czyżby to wszystko być nie mogło i u nas. Mogłoby, gdyby\ndochodziły1 rady, dochodziły sejmiki i sejmy; będą dochodzić, gdy będzie większej liczby\nw radach poszanowanie.\nM. Ferenc, Epoka nowożytna. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej,\nKraków 2001, s. 193-194.\n1 Dochodzić - kończyć się uchwałami.\nA. Podkreśl poprawne zakończenie zdania.\nZ tekstu wynika, że Stanisław Konarski był zwolennikiem\n1. wprowadzenia rządów bez udziału reprezentacji społeczeństwa.\n2. odebrania szlachcie prawa do udziału w sprawowaniu władzy.\n3. utrzymania zasady jednomyślności w sejmie.\n4. wprowadzenia w sejmie głosowania większością głosów.\nB. Stanisław Konarski otrzymał od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego,\nza zasługi dla Ojczyzny, medal z napisem „Sapere auso” (Temu, który odważył się\nbyć mądrym). Wymień dwie zasługi Konarskiego uzasadniające napis na medalu.\n\n\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n18.A.\n18.B.\n19.A.\n19.B.\n20.A. 20.B.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n16","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-3)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji z tekstu (II 7)\nPoprawna odpowiedź:\n4. wprowadzenia w sejmie głosowania większością głosów\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość biografii (działalności) postaci historycznych (I 6)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\n Stanisław Konarski był reformatorem szkolnictwa, np. założył Collegium Nobilium.\n Stanisław Konarski propagował reformę ustroju Rzeczypospolitej, między innymi\nsformułował program zmian w funkcjonowaniu polskiego parlamentu.\n2 p. - za wskazanie dwóch poprawnych przykładów\n1 p. - za wskazanie jednego poprawnego przykładu\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nAnonimowa fraszka związana z ufundowaniem w 1788 r. pomnika Jana III Sobieskiego\nprzez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego\nSto tysięcy na pomnik! Ja bym dwakroć łożył,\nGdyby Staś był skamieniał, a Jan Trzeci ożył.\nJ. Wałek, Dzieje Polski w malarstwie i poezji, Warszawa 1987, s. 153.\nA. Wyjaśnij związek między decyzją o ufundowaniu pomnika a planami politycznymi\nStanisława Augusta Poniatowskiego dotyczącymi udzielenia wsparcia Rosji w wojnie\nz Turcją.\nB. Oceń stosunek autora tekstu źródłowego do fundatora pomnika. Odpowiedź\nuzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyn decyzji władcy (II 2)\nPoprawna odpowiedź:\nKról chciał przypomnieć wiktorię wiedeńską i w ten sposób oddziaływać na społeczeństwo\nw celu uzyskania poparcia dla planów udziału Polski w wojnie z Turcją.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n11\nB. (0-1)\nTworzenie informacji\nFormułowanie oceny i jej uzasadnienie (III 2-3)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Autor tekstu źródłowego ma do króla stosunek negatywny. Drwi z króla.\n Autor tekstu źródłowego ma do króla stosunek ironiczny. Autor chce, aby wróciły czasy\nJana III Sobieskiego, a rządy Stanisława Augusta Poniatowskiego zakończyły się.\n1 p. - za właściwą ocenę i poprawne uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nList Kamila Desmoulinsa [fragment]\nJakże zmieniło się wszystko w ciągu trzech dni. W niedzielę [12 lipca] na próżno starałem\nsię rozgrzać umysły, nikt nie chwytał za broń. [ ] Był wtorek, cały ranek przeszedł\nna zbrojeniu się. Gdy zaopatrzono się w broń, ruszono na Bastylię. [ ] Strzelanina trwała\ngodzinę lub dwie. [ ] Komendant [ ] wywiesza flagę, spuszcza most zwodzony, a gdy tłumy\nwpadły, podnosi go i zaczyna strzelać kartaczami. Lecz tymczasem armata [ ] zrobiła wyłom\nw murze. [ ] Po zamachu na Bastylię oczekiwano, że wojsko, stojące obozem dookoła\nParyża, będzie usiłowało wtargnąć do środka i dlatego nikt nie kładł się na spoczynek.\nŹródła i materiały do nauczania historii, pod red. S. Sierpowskiego, Warszawa 1998, s. 146-147.\nA. Podkreśl poprawne zakończenie zdania.\nW tekście opisano wydarzenia związane z\n1. Wielką Rewolucją Francuską.\n2. rewolucją lipcową.\n3. Wiosną Ludów.\n4. Komuną Paryską.\nPoziom podstawowy\n17\nB. Wyjaśnij, dlaczego zaatakowano w Paryżu budowlę, o której mowa w tekście.\nC. Oceń, którą ze stron reprezentuje autor listu - atakujących czy obrońców.\nOdpowiedź uzasadnij, cytując odpowiedni fragment tekstu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-3)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUmieszczenie wydarzeń w czasie (II 1)\nPoprawna odpowiedź:\n1. Wielką Rewolucją Francuską\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość funkcji budowli historycznych (I 5)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Bastylia była symbolem absolutyzmu.\n Bastylię uznawano za więzienie polityczne.\n1 p. - za podanie poprawnego wyjaśnienia\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nC. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie informacji w tekście (II 7)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nAutor reprezentuje atakujących.\nCytat: Na próżno starałem się rozgrzać umysły, nikt nie chwytał za broń.\n1 p. - za zajęcie stanowiska i prawidłowe uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nList ministra skarbu Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego [fragment]\nPrzemysł domaga się wielkim głosem czynnej pomocy. [ ] [Rozwijanie] robót\npublicznych: kanałów, nadbrzeży, dróg […] będzie miało ogromny wpływ na rolnictwo [ ].\nSkoro wyrabiać zaczniemy rocznie 300 000 kwintali żelaza i podwoimy, jak się\nspodziewam, naszą produkcję cynku, [ ] uspławnienie Kamiennej1 stanie się pilną potrzebą.\nG. Chomicki, L. Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej,\nKraków 2001, s.178.\n1 Kamienna - rzeka, lewobrzeżny dopływ Wisły, płynie przez województwo świętokrzyskie (wówczas:\nwojewództwo sandomierskie).\nA. Podkreśl poprawne zakończenie zdania.\nTekst dotyczy rozwoju gospodarczego\n1. Księstwa Warszawskiego.\n2. Królestwa Polskiego.\n3. Wielkiego Księstwa Poznańskiego.\n4. Galicji.\nB. Wyjaśnij, w jaki sposób inwestycje, o których mowa w tekście, wiązały się\nz rolnictwem.\n\n\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n21.A.\n21.B.\n22.A.\n22.B.\n22.C. 23.A. 23.B.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n18","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-3)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUmiejscowienie wydarzeń w przestrzeni (II 1)\nPoprawna odpowiedź:\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n12\n2. Królestwa Polskiego\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie możliwych skutków inwestycji (II 2)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Planowana budowa kanałów i dróg mogła usprawnić komunikację, co mogło wpłynąć\nna ożywienie handlu towarami rolniczymi.\n Planowane inwestycje zakładały rozwój przemysłu metalowego, co dawało możliwość\nzaopatrzenia wsi w narzędzia rolnicze.\n Planowane inwestycje mogły wpłynąć na rozwój handlu towarami rolniczymi, gdyż\nrobotnicy zaangażowani przy tych budowach byliby nabywcami artykułów rolnych.\n2 p. - za poprawne podanie w wyjaśnieniu dwóch różnych skutków\n1 p. - za poprawne podanie jednego skutku\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":4,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (4 pkt)\nNa podstawie fragmentu tekstu pieśni wykonaj polecenia.\nJulius Mosen1, Walecznych tysiąc\nWalecznych tysiąc opuszcza Warszawę,\nprzysięga klęcząc: świadkiem naszym Bóg!\nZ bagnetem w ręku pójdziem w świętą sprawę,\nŚmierć hasłem naszem, niechaj zadrży wróg! [ ]\nWiadoma światu ta sławna Olszyna,\nGdzie twardym murem nieprzyjaciel stał.\nPaszcz tysiąc zieje, rzeź się krwawa wszczyna\nJuż mur zwalony, nie padł ani strzał! [ ]\nPod Ostrołęką wróg się dumny zżyma,\nOtacza wolnych dzikiej hordy wał;\nŚmierć albo życie, tu wyboru nie ma!\nZ bagnetem naprzód! - nie padł ani strzał. [ ]\nDaremne męstwo! Ojczyzna zgubiona!\nAch, nie pytajcie, kto ten spełnił czyn;\nZabójczy potwór wyszedł z matki łona,\nOjczyzny zgubą jej wyrodny syn.\nW kawałki znowu kraj polski rozdarty…\nKrwawemi łzami zapłakał pułk czwarty2! [ ]\nJak biedny tułacz na kiju oparty\nW kraj obcy idzie na zawsze pułk czwarty! [ ]\nOjczyzna w pieśniach poetów polskich, oprac. W. Bełza, Lwów 1906, s. 152-153.\n1 Julius Mosen (1803-1867) - poeta niemiecki.\n2 4. Pułk Piechoty Królestwa Polskiego (tzw. czwartacy).\nA. Podaj nazwę powstania, o którym mowa w tekście pieśni. Odpowiedź uzasadnij\ndwoma argumentami.\nNazwa powstania\nUzasadnienie\n\n\nB. Określ stosunek autora pieśni do żołnierzy 4. Pułku Piechoty. Odpowiedź uzasadnij.\nPoziom podstawowy\n19","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-4)\nA. (0-3)\nTworzenie informacji\nRozpoznanie wydarzenia i uzasadnienie odpowiedzi (III 2-3)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nNazwa powstania: powstanie listopadowe\nUzasadnienie\n W tekście pieśni wspomniano jedną z bitew tego powstania - bitwę pod Olszynką\nGrochowską/Ostrołeką.\n Pieśń jest poświęcona 4. Pułkowi Piechoty Królestwa Polskiego, który walczył w czasie\npowstania listopadowego.\n3 p. - za rozpoznanie powstania i dwa uzasadniające argumenty\n2 p. - za rozpoznanie powstania i jeden uzasadniający argument\n1 p. - za rozpoznanie powstania\n0 p. - za niepełną odpowiedź (bez podania poprawnej nazwy powstania), błędną odpowiedź\nlub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nTworzenie informacji\nFormułowanie oceny i jej uzasadnienie (III 2-3)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Autor pieśni prezentuje pozytywny stosunek do żołnierzy, podziwia ich i im współczuje.\n Autor podkreślił bohaterstwo żołnierzy, podaje przykłady ich patriotyzmu.\n1 p. - za odpowiedź z określeniem stosunku autora do żołnierzy i poprawne uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n13","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nZygmunt Szczęsny Feliński o życiu polskiej emigracji\n[ ] Oburzenie w nieprzyjaznym obozie wywoływały coroczne bale [ ]. Wejście\nkosztowało dwa luidory. [ ] Cały dziedziniec hotelu zamieniony został na olbrzymią balową\nsalę [ ]. W galerii urządzony był tak zwany bazar, przynoszący niemal drugie tyle dochodu,\nco bilety wchodowe. Na długo przed balem księżna Adamowa i najbliżsi jej znajomi zbierali\nna ten cel drobne [przedmioty], dokupywało się wiele modnych i eleganckich drobiazgów\ni wzdłuż całej galerii urządzały się małe kramiki [ ]. Każdy taki sklepik miał swoją\nspecjalność, kramarką zaś była jedna z dam [ ]. Wynik finansowy bywał zwykle tak świetny,\nże czysty dochód z balu stanowił dla biednych emigrantów również królewską ofiarę: bo choć\nurządzenie zabawy kosztowało ze czterdzieści tysięcy, do kasy za to wpływało ze dwieście.\nŚwietny zaś ten rezultat bale polskie zawdzięczały jedynie księżnie Annie Czartoryskiej [ ].\nZ. S. Feliński, Pamiętniki, Warszawa 2009, s. 263-265.\nA. Podaj nazwę ugrupowania Wielkiej Emigracji, w którego środowisku organizowano\nbale opisane w tekście.\nB. Podaj najważniejszy cel organizowania tych balów.","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 25. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu (II 5)\nPoprawna odpowiedź:\nHotel Lambert\n1 p. - za podanie nazwy ugrupowania emigracyjnego\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji z tekstu (II 7)\nPoprawna odpowiedź:\nCel charytatywny, gromadzenie środków dla wsparcia biednych emigrantów.\n1 p. - za określenie celu działań\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"26","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nJózef Kajetan Janowski, architekt i pamiętnikarz, o prapremierze Halki w 1858 r.\nGdy po przygrywce podniosła się kurtyna, a na scenie zobaczono poloneza i stroje polskie,\nzerwała się prawdziwa burza oklasków, okrzyków, połączonych z płaczem i głośnym\nłkaniem, wszyscy z miejsc powstali, porwani nie dającym się opisać uniesieniem. Dla nas\nwszystkich, cośmy się rodzili po roku 1831 i którzyśmy tylko z opowiadania lub z obrazków\nznali polski ubiór, widok żywych Polaków był czymś tak porywającym, że wprost nie umiem\nwyrazić słowami tego wrażenia, jakiego doznaliśmy.\nS. B. Lenard, I. Wywiał, Historia Polski w datach, Warszawa 2000, s. 374.\nA. Podaj nazwisko kompozytora opery, której prapremiery dotyczy tekst.\nB. Wyjaśnij, dlaczego ta opera wywołała reakcje publiczności opisane w pamiętniku.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n24.A.\n24.B.\n25.A.\n25.B.\n26.A. 26.B.\nMaks. liczba pkt\n3\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n20","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-2)\nA. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość dokonań twórców polskich z XIX w. (I 9)\nPoprawna odpowiedź:\n[Stanisław] Moniuszko\n1 p. - za podanie właściwego nazwiska\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyn zjawiska (II 2)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Widzowie należeli do pokolenia, które wzrastało w okresie represji po upadku powstania\nlistopadowego i dlatego dzięki tej operze przeżyli swoiste przebudzenie uczuć\npatriotycznych.\n Na scenie pojawiły się postaci w polskich strojach szlacheckich (kontuszach),\nco rozbudzało nostalgię za wolnością i wspomnienia czasów wielkości Rzeczypospolitej.\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n14","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/27","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"27","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nList biskupów do duchowieństwa i wiernych w zaborze pruskim w 1873 r. [fragment]\nUmiłowani w Panu, wiecie, w jakim położeniu […] znalazł się […] w naszej ojczyźnie\nKościół Chrystusowy. Wkrótce ma być przyjęty cały szereg ustaw, stojących w zasadniczych\npunktach w sprzeczności z nadaną przez Boga strukturą wewnętrzną i wolnością Kościoła.\n[…] Ale nie uszło i waszej uwagi […], że wprowadzenie ich oznaczałoby oddzielenie\nbiskupów od […] zwierzchnika Kościoła katolickiego, oddzielenie duchowieństwa i wiernych\nod swych biskupów […]. Wy jednak, kochani współpracownicy i diecezjanie, […] będziecie\nmogli uznać za prawowitego duszpasterza tylko tego […], któremu prawowity biskup urząd\nten powierzy […]. Każdy inny byłby intruzem. […]\n„Mówią wieki” 2003, nr 12, s. 29.\nA. Podaj nazwę polityki państwa niemieckiego, w ramach której przygotowywano\nustawy wspomniane w tekście.\nB. Wyjaśnij, w jaki sposób polityka władz niemieckich, przeciwko której występowali\nbiskupi, wpływała na sytuację Polaków w zaborze pruskim.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu - podanie nazwy polityki\nwładz (II 5)\nPoprawna odpowiedź:\nKulturkampf\n1 p. - za podanie poprawnego terminu historycznego\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie skutków polityki (II 2)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Realizacja tej polityki pogarszała sytuację Polaków. Kościół katolicki w zaborze pruskim\nbył ostoją polskości.\n Podporządkowanie\nKościoła\nkatolickiego\nwładzom\npaństwowym\noznaczałoby\nzlikwidowanie jedynej, jeszcze niezależnej, polskiej władzy w zaborze pruskim.\n1 p. - za podanie poprawnego wyjaśnienia\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nUwaga: Odpowiedź w części B zadania nie jest oceniana, jeśli zdający nie udzielił poprawnej\nodpowiedzi w części A.","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/28","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu i ilustracji (na następnej stronie) wykonaj polecenie.\nŹródło 1. Marcin Kula, Ani wolność, ani równość, a z braterstwem też marnie [fragment\nartykułu]\n13 maja 1888 roku brazylijski parlament przegłosował tzw. złote prawo, uwalniające\nok. 750 tys. niewolników żyjących jeszcze wówczas w kraju. Brazylia obaliła niewolnictwo\njako ostatni kraj amerykański. [ ] Dziś [jeszcze] w Brazylii hierarchia społeczna jest wciąż\nrównie wyraźnie statystycznie powiązana z czynnikiem etnicznym.\n„Mówią wieki” 2005, nr 9, s. 24.\nPoziom podstawowy\n21\nŹródło 2. Litografia. Scena rodzajowa, Brazylia, XIX w. [fragment]\n„Mówią wieki” 2005, nr 9, s. 25.\nPodaj argument świadczący o tym, że w treści litografii zawarte są informacje\npotwierdzające przyczyny zróżnicowania społecznego w Brazylii, o których mowa\nw źródle 1.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nTworzenie informacji\nUzasadnienie tezy zawartej w tekście (III 3)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nOsoba na ilustracji przedstawiona boso, podająca kwiaty damie - to osoba czarnoskóra.\nŚwiadczy to o wpływie koloru skóry na pozycję społeczną.\n1 p. - za podanie poprawnego argumentu\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/29","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"29","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (2 pkt)\nSpośród wymienionych wydarzeń z XIX w. wybierz chronologicznie pierwsze i oznacz\nje literą A, a potem - chronologicznie ostatnie i oznacz je literą B.\nwybuch rewolucji lipcowej we Francji\nutworzenie II Rzeszy Niemieckiej\nogłoszenie niepodległości Belgii\npowstanie Świętego Przymierza\ncesarska koronacja Napoleona III Bonaparte\nogłoszenie niepodległości Grecji\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n27.A.\n27.B.\n28.\n29.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n22","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie chronologiczne wydarzeń historycznych\nz XIX w. (II 1)\nPoprawna odpowiedź:\npowstanie Świętego Przymierza - A\nutworzenie II Rzeszy Niemieckiej - B\n2 p. - za wskazanie dwóch wydarzeń wg podanego kryterium\n1 p. - za wskazanie jednego wydarzenia wg podanego kryterium\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n15","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/30","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"30","points":5,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 30. (5 pkt)\nNa podstawie tekstów źródłowych i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nŹródło 1. Odezwa wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza, 14 sierpnia 1914 r.\n[fragment]\nPolacy!\nPrzed półtora wiekiem żywe ciało Polski rozszarpano na kawały, ale dusza jej nie umarła.\nŻyła ona nadzieją, że nadejdzie godzina zmartwychwstania dla narodu polskiego i dla\npojednania się braterskiego z Wielką Rosją. [ ]\nNiech Naród Polski połączy się w jedno ciało pod berłem Cesarza Rosyjskiego. Pod\nberłem tym odrodzi się Polska, swobodna w swojej wierze, języku i samorządzie. [ ]\nZ sercem otwartym, z ręką po bratersku wyciągniętą, kroczy na Wasze spotkanie\nWielka Rosja. Wierzy ona, iż nie zardzewiał miecz, który poraził wroga pod Grunwaldem.\nZ dziejów Polski 1864-1939. Teksty źródłowe do nauczania historii Polski, Warszawa 1978, s. 60, 62.\nŹródło 2. Ignacy Daszyński, Pamiętniki [fragment]\nPodziałała ta odezwa na Warszawę i na szlachtę podolską, wołyńską i wileńską itd. jak\nhaszysz [ ] Pojęli [ją] liczni Polacy jako pierwszorzędny dokument konstytucyjny. [ ]\nOdezwa rosyjska działała podniecająco na wyobraźnię Polaków [ ].\nW połowie sierpnia 1914 roku Polska weszła w wir wojny światowej rozdwojona [ ].\nPolacy musieli walczyć z Polakami za cele nie polskie, lecz rosyjskie, pruskie, austriackie.\nW okopach wrogich armii strzelali do siebie żołnierze polscy [ ]. Rzeka krwi polskiej miała\nsię polać bezimiennie, bez celu polskiego. Tylko garść [żołnierzy] Piłsudskiego wywiesiła\nśmiało sztandar niepodległej Polski, ona jedna nie taiła swoich zamiarów, ona jedna była\nprzekonana, że trudzi się i umiera za Polskę.\nG. Chomicki, L. Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej,\nKraków 2001, s. 272-273.\nA. Oceń, czy mieli rację Polacy, którzy uznali odezwę wielkiego księcia Mikołaja\nMikołajewicza za dokument o charakterze konstytucyjnym. Odpowiedź uzasadnij.\nB. Wyjaśnij, w jakim celu przypomniano w odezwie o zwycięstwie wojsk polsko-\nlitewskich pod Grunwaldem.\nC. Wyjaśnij, na czym - według autora Pamiętników - polegał tragizm Polaków\nwalczących w pierwszej wojnie światowej.\nPoziom podstawowy\n23\nD. Wyjaśnij, jak Ignacy Daszyński ocenił intencję autora odezwy.\nE. Wyjaśnij, jak autor Pamiętników ocenił inicjatywę Józefa Piłsudskiego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-5)\nA. (0-1)\nTworzenie z informacji\nFormułowanie oceny i jej uzasadnienie (III 2, 3)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Nie mieli racji. Była to odezwa wojskowa, dokument nie został uchwalony przez\nparlament ani nie nadał go władca.\n Nie mieli racji. Dokument nie zawierał rozwiązań ustrojowych.\n1 p. - za właściwą ocenę i poprawne uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie celu działań (II 2)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Chciano podsycić nastroje antyniemieckie wśród Polaków.\n Chciano podkreślić, kto był odwiecznym wrogiem Polaków.\n1 p. - za wskazanie poprawnego celu działań\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nC. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji z tekstu (II 7)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nW imię interesów państw zaborczych Polacy walczyli przeciwko sobie.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nD. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWybranie informacji z tekstu w celu wyjaśnienia problemu\n(II 7)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nAutor uważał, że obietnice nie były szczere, a odezwa miała na celu jedynie pozyskanie\nPolaków do walki po stronie Rosji.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nE. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji z tekstu (II 7)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n16\nAutor „Pamiętników” wyraził podziw dla postawy Józefa Piłsudskiego, jego patriotyzmu.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/31","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"31","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 31. (3 pkt)\nNa podstawie fotografii i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nNowa encyklopedia powszechna PWN, t. 5, Warszawa 1996, s. 784.\nA. Podaj nazwę stylu w sztuce użytkowej przełomu XIX i XX wieku, dla którego\nreprezentatywny jest dzban przedstawiony na fotografii.\nB. Podaj dwie cechy tego stylu.\n\n\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n30.A.\n30.B.\n30.C.\n30.D.\n30.E. 31.A. 31.B.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n24","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-3)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie stylu w sztuce użytkowej (II 6)\nPoprawna odpowiedź:\nsecesja\n1 p. - za rozpoznanie stylu w sztuce - podanie nazwy\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie cech charakterystycznych stylu (II 6)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Typowa linia - falista, giętka, płynna.\n Motywy zdobnicze: roślinne [i zwierzęce].\n Podkreślenie linii pionowej w ukazaniu kobiecego ciała.\n Fascynacja pięknem kobiecego ciała.\n2 p. - za podanie dwóch cech stylu\n1 p. - za podanie jednej cechy stylu\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nUwaga: Odpowiedź w części B zadania nie jest oceniana, jeśli zdający nie udzielił poprawnej\nodpowiedzi w części A.","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/32","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"32","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 32. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nRelacja pułkownika Ludwika Kmicic-Skrzyńskiego [fragment]\nOddziały garnizonu warszawskiego powróciły do swoich koszar [ ]. Warszawa\nuspokajała się. W parę dni potem odbyło się Zgromadzenie Narodowe w celu wyboru nowego\nprezydenta RP. [ ] Spodziewaliśmy się, że Marszałek zostanie wybrany prezydentem. [ ]\nNowa wiadomość, że Marszałek wyboru nie przyjął, ale wysunął innego kandydata.\nZamieniliśmy się w słupy soli. Nie mogliśmy tego posunięcia Marszałka zrozumieć.\nWarszawa […], Seria edukacyjna Domu Spotkań z Historią i Ośrodka Karta, Warszawa 2006, s. 58.\nA. Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzeń, po których Warszawa uspokajała\nsię.\nB. Podaj nazwę konstytucji, na mocy której odbyły się wybory nowego prezydenta\nwspomniane w tekście.\nC. Podaj imię i nazwisko kandydata na prezydenta zaproponowanego przez Marszałka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32. (0-3)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstu (II 5)\nPoprawna odpowiedź:\nprzewrót majowy\n1 p. - za podanie nazwy wydarzeń\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość nazw aktów prawnych II RP (I 1)\nPoprawna odpowiedź:\nkonstytucja marcowa\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n17\n1 p. - za podanie nazwy konstytucji\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nC. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość faktów związanych z przewrotem majowym (I 1)\nPoprawna odpowiedź:\nIgnacy Mościcki.\n1 p. - za podanie poprawnego imienia i nazwiska polityka\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/33","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"33","points":3,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 33. (3 pkt)\nNa podstawie rysunku satyrycznego, który ukazał się w 1943 r. na łamach\nkonspiracyjnego pisma „Demokrata”, wykonaj polecenie.\nSatyra w konspiracji 1939-1944, oprac. G. Załęski, Warszawa 2011, s. 271.\nPoziom podstawowy\n25\nWyjaśnij propagandowy cel rysunku satyrycznego, interpretując jego elementy.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33. (0-3)\nTworzenie informacji\nInterpretacja źródła ikonograficznego - wyjaśnienie\npropagandowego celu przekazu ikonicznego (III)\nZdający powinien sformułować cel rysunku satyrycznego, np.\n Poinformowanie Polaków, w dowcipny sposób, o klęsce Niemców na froncie wschodnim.\n Chęć wzbudzenia w Polakach nadziei na rychłą klęskę III Rzeszy.\n Ośmieszenie Niemców.\nZdający powinien zinterpretować przynajmniej dwa elementy rysunku, np.\n Ukazanie schorowanego Hitlera w łóżku szpitalnym - symbol słabości/rychłego końca\nprzywódcy III Rzeszy.\n Rozpoznanie choroby widniejącej na tabliczce zawieszonej na łóżku - „niemoc\nstalingradzka” - nawiązanie do klęski, którą ponieśli Niemcy pod Stalingradem.\n Wykres na tabliczce z nazwą choroby świadczy o tendencji spadkowej - zapowiedź\npokonania Niemców.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nCelem opublikowania rysunku w konspiracyjnej prasie było ośmieszenie Niemców, którzy\ndoznali klęski pod Stalingradem i w ten sposób pokazanie Polakom, że koniec III Rzeszy jest\nrychły. Przedstawiono na rysunku schorowanego Hitlera leżącego w łóżku, a na tabliczce\npodano nazwę choroby „niemoc stalingradzka”. Wykres wskazuje na utratę sił pacjenta.\n3 p. - za poprawne określenie celu propagandowego rysunku i interpretację elementów\nrysunku\n2 p. - za poprawne określenie celu propagandowego rysunku i niepełną interpretację\nelementów rysunku\n1 p. - za poprawne określenie celu propagandowego rysunku z pominięciem interpretacji\nelementów rysunków\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi, lub za odpowiedź bez określenia celu\npropagandowego rysunku","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/34","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"34","points":4,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 34. (4 pkt)\nNa podstawie tekstu i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nW 1958 roku Przewodniczący [ ] wezwał naród [ ] do szukania sposobów masowej\nprodukcji żelaza i stali, aby [ ] dogoni[ć] państwa uprzemysłowione, takie jak Stany\nZjednoczone. [ ] Wieśniacy wybudowali w naszej świątyni prowizoryczny piec. [ ]\nTymczasem miejscowe władze apelowały też do obywateli, żeby przynosili z domu metal\nw każdej możliwej postaci [ ]. Przy wejściu do świątyni stały dwa królewskie żeliwne kotły,\npodarunki cesarza Yongle z dynastii Ming. [ ] Przetopienie tych wielkich, starych żeliwnych\nnaczyń też nie było łatwe. Trzeba było ściąć setki grubych drzew, żeby napalić w piecu. [ ]\nPo wielu dniach i nocach ciężkiej pracy wreszcie zobaczyliśmy pierwsze rezultaty - surówkę\no nieregularnych kształtach. Niektóre kawałki [ ] całą powierzchnię miały usianą\nkamieniami. [ ] Sprawdzaliśmy ich jakość, uderzając w nie młotkiem, [ ] natychmiast\nrozsypały się na małe kawałki.\nL. Yiwu, Prowadzący umarłych. Opowieści prawdziwe [ ], Wołowiec 2011, s. 100-102.\nA. Podaj nazwę państwa, w którym doszło do wydarzeń opisanych w tekście.\nB. Rozpoznaj postać Przewodniczącego.\nC. Podkreśl poprawne zakończenie zdania.\nKampania, o której mowa w tekście, nosiła nazwę\n1. Długi Marsz.\n2. Nowy Ład.\n3. Wielki Skok Naprzód.\n4. Nowa Ekonomiczna Polityka.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n32.A.\n32.B.\n32.C.\n33.\n34.A. 34.B. 34.C.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n3\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n26\nD. Oceń, czy kampania, której dotyczy tekst, osiągnęła zamierzony cel. Odpowiedź\nuzasadnij, podając jeden argument.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34. (0-4)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUmieszczenie wydarzeń historycznych w przestrzeni (II 1)\nPoprawna odpowiedź:\nChińska Republika Ludowa (Chiny)\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n18\n1 p. - za podanie nazwy państwa\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość polityków XX w. (I 6)\nPoprawna odpowiedź:\nMao Tse-tung (Mao Zedong, Mao)\n1 p. - za rozpoznanie postaci\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nC. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość terminów związanych z historią gospodarczą\nXX w. (I 4)\nPoprawna odpowiedź:\n3. Wielki Skok Naprzód\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nD. (0-1)\nTworzenie z informacji\nFormułowanie oceny i jej uzasadnienie (III 2, 3)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Kampania nie osiągnęła zamierzonego celu. Wytopów dokonywano metodami\n„domowymi” - jakość i wielkość tej produkcji nie odpowiadała zamierzonym celom.\n Kampania nie osiągnęła zamierzonego celu. Zrujnowano rolnictwo, gdyż odciągnięto\nchłopów od ich prac polowych.\n1 p. - za właściwą ocenę i poprawne uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/35","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"35","points":5,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 35. (5 pkt)\nNa podstawie źródeł 1. i 2. oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nŹródło 1. Dzienniki Anny Kowalskiej [fragment]\nOczywiście [ ] piszą o kontrrewolucji [ ]. Teraz dopiero zaczną się kłamstwa, komedie,\nohydne narzekania. Wojsko strzela do ludu, do kobiet i dzieci robotniczych. [ ] I to Poznań!\nRzeczowy, rozsądny Poznań! Prawda, że i najbardziej reakcyjny, ale najbardziej zachodni.\nTargi, z bogactwem i teatrem handlu, musiały rozdrażnić tych, co przy końcu miesiąca nie\nmieli co włożyć do gęby! Ale też i to: „niechaj nas widzą, przecie, jak konamy”.\nA. Kowalska, Dzienniki [ ], Warszawa 2008, s. 273.\nŹródło 2. Dzienniki Stefana Kisielewskiego [fragment]\nA więc były dwudniowe walki [ ]. Podpalono szereg gmachów (wśród nich Komitet\nWojewódzki) [ ], weszło w końcu do akcji wojsko [ ]. Rozpoczęli wszystko robotnicy\nstoczni [ ], którzy zastrajkowali z powodu nieotrzymania trzynastej pensji oraz z powodu\nwiadomej podwyżki cen. Ruszyli oni pochodem pod K[omitet] W[ojewódzki], wznosząc\nokrzyki przeciw Gomułce [ ]. Nasza telewizja i radio odezwały się na ten temat po dwóch\ndniach [ ]. Przypominają, że zmiana cen jest podyktowana „koniecznością uzdrowienia\ngospodarki” [ ]. To ostentacyjne podniesienie cen przed świętami - [ ] za plajtę\ngospodarczą obwinić można wszystkich tylko nie głównego winowajcę - ustrój, który od 25\nlat konstruuje absurdalne stosunki. [ ]\nWczoraj odbyło się VII Plenum, na którym usunięto [ ] Gomułkę.\nS. Kisielewski, Dzienniki, Warszawa 1996, s. 516-517.\nA. Podaj, kiedy doszło do wydarzeń komentowanych przez Annę Kowalską i Stefana\nKisielewskiego w zacytowanych fragmentach ich Dzienników. Lata wybierz spośród\npodanych.\n1956 1968 1970 1976\nRok wydarzenia opisanego przez Annę Kowalską\nRok wydarzenia opisanego przez Stefana Kisielewskiego\nB. Wyjaśnij, dlaczego informacje o wydarzeniach, których dotyczy źródło 1., mogły\nszybko przedostać się na Zachód.\nPoziom podstawowy\n27\nC. Podaj, jaką funkcję przestał pełnić Władysław Gomułka w wyniku decyzji podjętych\nna plenum, o którym mowa w źródle 2.\nD. Podaj, gdzie doszło do strajku, o którym mowa w źródle 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 35. (0-5)\nA. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nUmieszczenie w czasie wydarzeń historycznych (II 1)\nPoprawne odpowiedzi:\n1956 r.\n1970 r.\n2 p. - za podanie roku dwóch wydarzeń opisanych w tekstach\n1 p. - za podanie roku jednego wydarzenia opisanego w tekście\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n19\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWybranie z tekstu informacji wyjaśniających problem (II 7)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nW tym terminie odbywały Międzynarodowe Targi Poznańskie i w mieście przebywało wielu\nzagranicznych korespondentów prasowych.\n1 p. - za\npoprawne\nwyjaśnienie\nprzyczyny\nszybkiego\nupublicznienia\ninformacji\no wydarzeniach czerwcowych\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nC. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość biografii polityków XX w. (I 4)\nPoprawna odpowiedź:\nI sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (I sekretarza KC\nPZPR)\n1 p. - za poprawną odpowiedź\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nD. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUmieszczenie wydarzenia historycznego w przestrzeni (II 1)\nPoprawna odpowiedź:\nDo wydarzeń doszło w Gdańsku [w Trójmieście].\n1 p. - za określenie właściwego miejsca zdarzeń\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/36","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"36","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 36. (2 pkt)\nNa podstawie danych statystycznych i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nWykres. Średnioroczne tempa wzrostu produkcji w wybranych państwach w latach\n1956-1960 (w procentach)\n0\n2\n4\n6\n8\n10\n12\n14\n16\n18\nBułgaria\nCzechosłowacja\nNRD\nPolska\nRumunia\nWęgry\n%\nTempo wzrostu produkcji przemysłowej\nTempo wzrostu produkcji rolniczej\nNa podstawie: W. Roszkowski, Gospodraka. Wzrost i upadek systemu nakazowo-rozdzielczego, Warszawa 2008,\ns. 108.\nA. Porównaj średnioroczne tempo wzrostu produkcji przemysłowej i średnioroczne\ntempo wzrostu produkcji rolniczej w latach 1956-1960 we wszystkich państwach\nuwzględnionych na wykresie. Sformułuj wniosek wynikający z tego porównania.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n34.D.\n35.A.\n35.B.\n35.C.\n35.D. 36.A.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n28\nB. Wyjaśnij wpływ czynnika politycznego na średnioroczne tempo wzrostu produkcji\nprzemysłowej i na średnioroczne tempo wzrostu produkcji rolniczej we wszystkich\nwymienionych państwach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 36. (0-2)\nA. (0-1)\nTworzenie informacji\nPorównania danych statystycznych i sformułowanie wniosku\n(III 1)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nWe wszystkich państwach średnioroczne tempo wzrostu produkcji przemysłowej jest\nznacznie wyższe niż średnioroczne tempo wzrostu produkcji rolniczej.\n1 p. - za sformułowanie poprawnego wniosku\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOkreślanie najważniejszej przyczyny trendu w gospodarce\nwymienionych państw (II 3)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n20\nWszystkie wymienione państwa należały do obozu państw socjalistycznych - w gospodarce\ntych państw obowiązywał w latach 50. trend dominacji przemysłu nad rolnictwem (wpływ\nideologii).\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/37","paper_id":"historia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"37","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 37. (3 pkt)\nPrzyporządkuj właściwe tytuły do fragmentów tekstów zacytowanych w tabeli. Literę,\nktórą oznaczono tytuł, wpisz w odpowiednią rubrykę.\nA. Homilia papieża Jana Pawła II wygłoszona w Warszawie w 1979 roku.\nB. Homilia ks. Jerzego Popiełuszki, kapelana „Solidarności”, z 1982 roku.\nC. List biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 roku.\nD. Memoriał Episkopatu Polski z 1953 roku.\nFragment tekstu\nLitera, którą\noznaczono tytuł tekstu\n1. Gdyby postawiono nas wobec alternatywy: albo poddanie\njurysdykcji kościelnej, albo osobista ofiara - wahać się nie\nbędziemy. [ ] Rzeczy Bożych na ołtarzach Cezara składać\nnam nie wolno. Non possumus!\n2. W tym najbardziej chrześcijańskim, ale bardzo ludzkim\nduchu, wyciągamy do Was, siedzących tu na ławkach\nkończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy\nwybaczenia i prosimy o nie.\n3. I wołam ja, syn polskiej ziemi, [ ], wołam z całej głębi\ntego tysiąclecia [ ]. Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi\noblicze ziemi. Tej ziemi.\nDzieje Kościoła w Polsce, Warszawa - Bielsko-Biała 2008, s. 432, 440, 455.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n36.B.\n37.\nMaks. liczba pkt\n1\n3\nUzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n29\nBRUDNOPIS","answer":"D, C, A","answer_text":"Zadanie 37. (0-3)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość dokonań wybitnych przedstawicieli Kościoła\nkatolickiego (I 6-7)\nPoprawna odpowiedź:\nMemoriał Episkopatu z 1953 r. - D\nList biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 r. - C\nHomilia papieża Jana Pawła II z 1979 r. - A\n3 p. - za wskazanie trzech poprawnych odpowiedzi\n1 p. - za wskazanie jednej poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-37.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"}]}