{"paper":{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/historia-2014-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-2014-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":23,"source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nNa podstawie planu oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie.\n1 - pałac letni Nabuchodonozora, 2 - świątynia Nowego Roku,\n3 - twierdza północna, 4 - brama Isztar, 5 - twierdza,\n6 - wiszące ogrody, 7 - świątynia Isztar,\n8 - świątynia Emah (bogini Ninmah), 9 - pałac, 10 - świątynia Marduka\nNa podstawie: D. Arnaud, Starożytny Bliski Wschód. Od wprowadzenia pisma do Aleksandra Wielkiego,\nWarszawa 1982, s. 396.\nPodaj nazwę miasta przedstawionego na planie i uzasadnij odpowiedź.\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródła kartograficznego - rozpoznanie\nstarożytnego miasta i uzasadnienie odpowiedzi (II 7 P)\nPoprawna odpowiedź:\nBabilon\nPrzykłady poprawnego uzasadnienia:\n W Babilonie znajdowały się wiszące ogrody [jeden z siedmiu cudów świata starożytnego],\nktóre zaznaczono na planie.\n Na planie zaznaczono bramę Isztar, jeden z charakterystycznych obiektów miasta.\n Babilon położony był nad rzeką Eufrat, który zaznaczono na planie.\n1 p. - za rozpoznanie miasta i prawidłowe uzasadnienie\n0 p. - za rozpoznanie miasta bez uzasadnienia lub błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa podstawie fragmentu artykułu współczesnego historyka wykonaj polecenie.\nElity szesnasto-, siedemnasto- i osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej mogą posłużyć jako,\nodległa wprawdzie, historyczna analogia [arystokracji greckiej okresu archaicznego]. [ ]\nW Rzeczypospolitej nie występowały jasne kryteria formalne przynależności do najściślejszej\nelity warstwy uprzywilejowanej. [ ] Tylko na tle ideologii równości szlacheckiej można\nzrozumieć szczególny status grupy, która nie wyróżnia się formalnie od ogółu szlachty, [ ]\na jednocześnie dzięki prestiżowi i pozycji majątkowej dominuje (m.in. dzięki związkom\no charakterze klientalnym) nad teoretycznie równymi sobie pozostałymi członkami stanu\nszlacheckiego.\nRównież w greckiej rzeczywistości nie ma mowy o definicji arystokracji w kategoriach\nformalnoprawnych. Jedynym w polis stanem w ścisłym znaczeniu tego słowa jest stan\nobywatelski. W konsekwencji podstawowym wyróżnikiem przynależności do grupy\narchaicznych arystokratów będzie właśnie kryterium majątkowe. [ ] Grecy epoki archaicznej\nokreślali swoje elity mianem „najlepszych”, „dobrych” albo „szlachetnych” [ ],\nprzeciwstawiając ich „ludziom podłym” albo „lichym” [ ] - pozostałym i społecznie\nniższym członkom tej samej wspólnoty obywatelskiej.\nM. Węcowski, Równi i równiejsi. Elity dwóch narodów politycznych, „Mówią Wieki” 2011, nr 7, s. 13-14.\nPodaj dwie cechy arystokracji greckiej okresu archaicznego, które - jak sądzi autor\nartykułu - są zarazem cechami magnaterii polskiej w XVI-XVIII w.\n\n","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nTworzenie informacji\nPorównanie zjawisk społecznych w dwóch epokach (III 1 P)\nPrzykłady poprawnych cech:\n Brak kryteriów formalno-prawnych przynależności do tych grup.\n Posiadanie majątku.\n Dominacja nad pozostałymi członkami stanów.\n1 p. - za podanie dwóch prawidłowych cech\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenie.\n[Gajusz Juliusz] Cezar [ ] siedz[iał] na mównicy, na złotym fotelu, ubrany w strój\ntriumfalny. Antoniusz [ ], kiedy [ ] wbiegł na Forum i lud mu z drogi ustąpił, podbiegł\ndo Cezara i podał mu diadem przystrojony w wawrzynowy wieniec. Na to dały się słyszeć\noklaski, ale słabe i tylko z góry umówione. Cezar tedy odtrącił diadem i wtedy dopiero\nnastąpiła prawdziwa burza oklasków. Podobnie gdy Antoniusz podał mu ten diadem po raz\nwtóry, oklaski były rzadkie, a gdy Cezar znowu nie przyjął diademu, wszyscy zaczęli\ngo hucznie oklaskiwać. W ten sposób wystawiono tylko tłumy na próbę.\nPlutarch z Cheronei, Żywoty sławnych mężów, t. II, Wrocław 2004, s. 635-636.\nWyjaśnij, o czym świadczyła reakcja ludu rzymskiego na zachowanie Cezara opisane\nw tekście.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWykorzystanie informacji do wyjaśnienia zjawiska (II 1 R)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Reakcja ludu rzymskiego świadczyła o braku akceptacji dla zaprowadzenia\njedynowładztwa (monarchii) w Rzymie.\n Reakcja ludu rzymskiego świadczyła o jego przywiązaniu do ustroju republikańskiego.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nNa podstawie ilustracji wykonaj polecenie.\nMozaika z kościoła Hagia Sophia (Mądrości Bożej) w Konstantynopolu, X wiek\nObjaśnienie: 1. cesarz Konstantyn I Wielki, 2. cesarz Justynian I Wielki.\n„Miejsca Święte” 2006, nr 2, s. 10.\nInterpretując wybrane elementy mozaiki, wyjaśnij, w jaki sposób przedstawiono na niej\nzasługi władców - Konstantyna I Wielkiego oraz Justyniana I Wielkiego - dla\nKonstantynopola.\n1 cesarz Konstantyn Wielki (element mozaiki i wyjaśnienie)\n2 cesarz Justynian I Wielki (element mozaiki i wyjaśnienie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie i interpretacja informacji zawartych w przekazie\nikonograficznym (II 1 R)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n3\n1 Cesarz Konstantyn trzyma w dłoniach model miasta - Konstantynopola, ponieważ\nna polecenie tego władcy zostały wzniesione mury miejskie Konstantynopola.\n2 Cesarz Justynian trzyma w dłoniach model Hagia Sophia, gdyż on był fundatorem tego\nkościoła (świątyni).\n2 p. - za dwa rozpoznane elementy mozaiki wraz z prawidłowymi wyjaśnieniami\n1 p. - za jeden rozpoznany element mozaiki wraz z prawidłowym wyjaśnieniem\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nUzupełnij tabelę: podaj władców Polski, za panowania których doszło do wymienionych\nwydarzeń. Odpowiedzi wybierz spośród podanych.\nBolesław Chrobry, Bolesław Śmiały, Władysław Łokietek, Władysław Jagiełło\nWydarzenie\nWładca\n1. Ogłoszenie Dictatus papae przez papieża Grzegorza VII.\n2. Wystąpienie rektora Akademii Krakowskiej Pawła\nWłodkowica na soborze w Konstancji.\n2\n1\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość czasu panowania władców (I 6-7)\nPoprawna odpowiedź:\n1. Bolesław Śmiały\n2. Władysław Jagiełło\n1 p. - za podanie dwóch właściwych władców\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nNa podstawie źródeł 1. i 2. wykonaj polecenie.\nŹródło 1. Gall Anonim, Kronika polska [fragment]\nTymczasem królowie i książęta sąsiedni, każdy od swojej strony, gnębili Polskę\ni do swego władztwa każdy przyłączał [ ] grody graniczne [ ]. I choć tak wielkie krzywdy\ni klęski znosiła Polska od obcych, to jeszcze nierozsądniej i sromotniej dręczoną była przez\nwłasnych mieszkańców. Albowiem niewolnicy powstali na panów [ ], sami się do rządów\nwynosząc [ ]. Nadto jeszcze, porzucając wiarę katolicką [ ], podnieśli bunt przeciw\nbiskupom i kapłanom Bożym i niektórych [ ] mieczem zgładzili, a innych [ ]\nukamienowali. [ ] Ci zaś, co uszli z rąk wrogów lub którzy uciekali przed buntem swoich\npoddanych, uchodzili za rzekę Wisłę na Mazowsze.\nGall Anonim, Kronika polska, Wrocław 2003, s. 42-43.\nŹródło 2. Wojciech Gerson, Kazimierz Odnowiciel powracający do Polski [obraz z 1887 r.]\nPolska. Pejzaż, sztuka, historia, Kraków 2004, s. 234.\nKtóre następstwo kryzysu monarchii wczesnopiastowskiej, wymienione we fragmencie\nkroniki, zostało wyeksponowane na obrazie? Przedstaw argumentację.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.\n5.\n6.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nKorzystanie informacji\nAnaliza różnorodnych źródeł zgodnie z wymogami warsztatu\nhistorycznego w celu wyjaśnienia problemu (II 1 R)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\nNastępstwo - przykładowe sformułowania:\n reakcja pogańska lub\n bunt przeciwko Kościołowi i wierze chrześcijańskiej\nArgumentacja powinna uwzględniać elementy na obrazie, które ilustrują bunt przeciwko\nKościołowi i wierze chrześcijańskiej w okresie kryzysu monarchii wczesnopiastowskiej, np.:\n kapłana przygniecionego złamanym krzyżem\nlub\n kielich z rozsypanymi hostiami.\n1 p. - za podanie poprawnego następstwa i sformułowanie odpowiedniej argumentacji\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nNa podstawie treści mapy zaproponuj dla niej tytuł.\nUwaga: tytuł powinien zawierać określenie tematu, czasu i przestrzeni.\nNa podstawie: E. Rostworowski, Historia powszechna XVIII w., Warszawa 1994, s. 142.\nTytuł:\nPoziom rozszerzony\n7","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z mapy (II 5 P)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Straty terytorialne Imperium Osmańskiego w latach 1683-1799\n Zmiany terytorialne Imperium Osmańskiego od końca XVII do końca XVIII w.\n1 p. - za sformułowanie właściwego tytułu mapy, który uwzględnia trzy elementy: temat,\nmiejsce, czas\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n4","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nNa podstawie wywodu genealogicznego władców Francji z dynastii Burbonów,\npanujących w latach 1715-1830, wykonaj polecenie.\nNa podstawie: Dynastie Europy, pod. red. A. Mączaka, Wrocław 2003, s. 94-95.\nObjaśnienie: w nawiasach podano lata życia wymienionych postaci; symbol ∞ oznacza\nmałżeństwo.\nUzupełnij tabelę, rozpoznając postaci, o których informacje podano w rubrykach 1. i 2.\nInformacja\nPostać\n1. Była córką władcy Polski i żoną króla Francji, a jej trzej wnukowie\nzasiadali na francuskim tronie.\n2. Była córką władcy dwóch państw - Polski i Saksonii - oraz matką\ntrzech królów Francji.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n7.\n8.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródła genealogicznego (II 7 P)\nPoprawna odpowiedź:\n1. Maria Leszczyńska\n2. Maria Józefa Wettyn\n2 p. - za wskazanie dwóch właściwych postaci\n1 p. - za wskazanie jednej właściwej postaci\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nNa podstawie wiersza i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nKornel Ujejski, Sąd matek\nOd cesarza Francuzów przyszły słowa [ ]:\n„Lecę jak zamach miecza, śmierć niosę, gdzie padnę,\nA w żelaznej mej dłoni trzymam wieńce darów,\nSpieszcie się, syny Polski, do moich sztandarów. [ ]\nJeśli wielką ofiarą spłoniecie od razu,\nHojnie pobłogosławię waszemu żelazu;\nJeśli stanie żołnierzy trzydzieści tysięcy,\nChoć trzydzieści tysięcy, jeżeli nie więcej,\nKraj wam wskrzeszę!” [ ]\nRozrzutnie postępujesz sobie z krwią ofiarną,\nA ludom co z ufnością do ciebie się garną\nWidmo przyszłej wolności rzucasz na zadatek,\nCały świat oszukujesz - ale ty serc matek\nNie oszukasz!\nMijają nas, nie słyszą Bądźcie zdrowi -\nPozdrówcie starszych braci pod Trebią, pod Novi,\nW San Domingo1!\nZa: J. Wałek, Dzieje Polski w malarstwie i poezji, Warszawa 1987, s. 176.\n1 Trebia, Novi, San Domingo - miejsca, gdzie walczyli żołnierze polscy.\nJak autor wiersza ocenia stosunek Napoleona do sprawy polskiej? Odpowiedź\nuzasadnij.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie oceny polityki Napoleona zawartej w źródle\ni uzasadnienie odpowiedzi (III 2-3 P)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Autor wiersza negatywnie ocenia Napoleona. Uważa, że Napoleon składał obietnice\npoparcia dla sprawy polskiej tylko w celu pozyskania ofiarności żołnierzy.\n Autor wiersza daje przykłady ofiarnej walki żołnierzy polskich u boku Napoleona\ni jednocześnie stwierdza, że Napoleon oszukuje Polaków, obiecując wskrzeszenie Polski.\n1 p. - za właściwą ocenę i dobre uzasadnienie\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nIdea króla jest jasna i miła ludowi polskiemu; idea republiki przypomina mu dawny ucisk\ni niewolę. […] Królewskości przeto idea jest nam potrzebna do zburzenia rozbiorów. […]\nGdy [ ] lud nie ujrzy […] opieki króla, a [szybki] rozwój handlu, przemysłu i rolnictwa nie\n[da] mu nadziei dobrego bytu, czy nie wywoła to chęci do wojny domowej? […] Zaleją\nPolskę potoki krwi własnej, zniknie ona w odmęcie domowej rzezi, a siła i przemoc nie\nstworzą tego, co tylko czasem i dobroczynną tworzy się opieką.\nTeksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 31, Warszawa 1962, s. 26-28.\nPoziom rozszerzony\n9\nAutor tekstu reprezentuje poglądy charakterystyczne dla jednego z ugrupowań Wielkiej\nEmigracji. Podaj nazwę tego ugrupowania. Odpowiedź uzasadnij.\nNazwa ugrupowania\nUzasadnienie","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nUogólnianie informacji w celu rozpoznania ugrupowania\npolitycznego i dobór argumentów uzasadniających odpowiedź\n(II 5 P)\nPoprawna odpowiedź:\nNazwa ugrupowania: Hotel Lambert\nPrzykładowe uzasadnienia:\n Obawa przed wybuchem ruchów o charakterze społecznym, którą wyraża autor tekstu,\nbyła charakterystyczna dla tego ugrupowania.\n Autor wskazuje, że dobrobyt społeczeństwa jest sposobem na zapobieżenie wybuchowi\nrewolucji.\n2 p. - za podanie nazwy ugrupowania i prawidłowe uzasadnienie\n1 p. - za podanie nazwy ugrupowania\n0 p. - za uzasadnienie bez podania prawidłowej nazwy ugrupowania, za błędną odpowiedź\nlub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n5","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nNa podstawie wykresu i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nImport surowej bawełny do Anglii, 1818-1873\nM. Kopczyński, Ludzie i technika. Szkice z dziejów cywilizacji przemysłowej, Warszawa 2006, s. 27.\nA. Sformułuj wniosek dotyczący udziału bawełny amerykańskiej w imporcie tego\nsurowca do Anglii w pierwszej połowie XIX w.\nB. Podaj nazwę wydarzenia politycznego (stosowaną w historiografii), które\nspowodowało gwałtowny spadek importu bawełny amerykańskiej do Anglii\nw drugiej połowie XIX w.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n9.\n10.\n11.A.\n11.B.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji ze źródła statystycznego (II 4 P)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Bawełna amerykańska dominowała w imporcie tego surowca do Anglii w pierwszej\npołowie XIX w.\n Niemal cały import bawełny do Anglii stanowiła bawełna amerykańska.\n1 p. - za sformułowanie poprawnego wniosku\n0 p. - za błędny wniosek lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość przyczyn zjawiska gospodarczego (I 4)\nPoprawna odpowiedź:\nwojna secesyjna\n1 p. - za podanie prawidłowej nazwy wydarzenia\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nNa podstawie fragmentu rozkazu do żołnierzy wydanego przez marszałka Józefa\nPiłsudskiego oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nGdy bracia żywią miłość ku sobie, wiąże się węzeł między nimi, mocniejszy nad inne\nwęzły ludzkie. Gdy bracia się waśnią i węzeł pęka, waśń ich również silniejszą jest nad inne.\nTo prawo życia ludzkiego. Daliśmy mu wyraz przed paru dniami, gdy w stolicy stoczyliśmy\nmiędzy sobą kilkudniowe walki. W jedną ziemię wsiąkła krew nasza, ziemię jednym i drugim\njednakowo drogą, przez obie strony jednakowo umiłowaną. Niechaj krew ta gorąca,\nnajcenniejsza w Polsce krew żołnierza, pod stopami naszymi będzie nowym posiewem\nbraterstwa, niech wspólną dla braci prawdę głosi [ ]. Niech Bóg [ ] nam odpuści i rękę\nkarzącą odwróci, a my stańmy do naszej pracy, która ziemię naszą wzmacnia i odradza.\nJ. Tomicki, II Rzeczpospolita. Oczekiwania i rzeczywistość, Warszawa 1986, s. 160.\nPodaj nazwę wydarzenia, którego konsekwencją było wydanie zacytowanego rozkazu.\nOkreśl stosunek Józefa Piłsudskiego do żołnierzy walczących po stronie jego\npolitycznych przeciwników.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji w celu rozpoznania wydarzenia\ni określenia postawy autora źródła (II 5 P)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Nazwa wydarzenia - przewrót majowy.\nJózef Piłsudski nie potępiał żołnierzy walczących po przeciwnej stronie.\n Nazwa wydarzenia - przewrót majowy.\nJózef Piłsudski proponował współpracę żołnierzom walczącym po stronie rządowej.\n1 p. - za podanie nazwy wydarzenia oraz prawidłowe określenie stosunku Marszałka do uczestników\nwydarzenia\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nNa podstawie źródeł 1. i 2. oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nŹródło 1. Fragment wspomnień generała Władysława Andersa\n[…] Przyjechał do mnie [ ] gen. Leese i udzielił mi następujących wiadomości. [ ]\nNiemcy nadal zamykali drogę do Rzymu. Wojska sojusznicze na przyczółku Anzio znajdują\nsię w trudnym położeniu. Wobec tego zdecydowano wielką ofensywę na odcinku frontu\nwłoskiego [ ]. Dla 2. Korpusu Polskiego przewidziano najtrudniejsze zadanie. [ ]\nWykonanie tego zadania [ ] mogło mieć duże znaczenie dla sprawy polskiej. Byłoby\nnajlepszą odpowiedzią na propagandę sowiecką […]. Podtrzymałoby na duchu opór\nwalczącego Kraju. [ ] Oceniłem ryzyko podjęcia tej walki, nieuniknione straty [ ]. Po\nkrótkim namyśle oświadczyłem, że podejmuję się tego trudnego zadania.\nW. Anders, Bez ostatniego rozdziału. Wspomnienia z lat 1939-1946, Warszawa 2007, s. 224.\nŹródło 2. Marsz Drugiego Korpusu [fragment]\nTo my, żołnierze Drugiego Korpusu,\nKrzyżowców tarcza ramię zdobi nam.\nTo my, żołnierze Drugiego Korpusu,\nOszczerstwom wszystkim zadaliśmy kłam.\nNie słowami, bo usta milczały,\nOdpowiedź naszą pisaliśmy krwią.\nI jak huragan skruszyliśmy skały,\nI powinność spełniliśmy swą.\nPieśń ojczysta. Zbiór najpiękniejszych śpiewów patriotycznych, Warszawa 2007, s. 126.\nPoziom rozszerzony\n11\nPodaj, jakie zadanie otrzymali żołnierze polscy.\nWyjaśnij, dlaczego wykonanie tego zadania przeczyło oszczerstwom, o których mowa\nw obu źródłach.\nZadanie\nWyjaśnienie","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nAnaliza różnorodnych źródeł zgodnie z wymogami warsztatu\nhistorycznego w celu wyjaśnienia problemu (II 1 R)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nZadanie: zdobycie Monte Cassino\nWyjaśnienie: żołnierze polscy - dzięki włączeniu się do walki z Niemcami na froncie\nwłoskim - przekreślili zarzut stawiany przez propagandę sowiecką o rzekomym unikaniu\nwalk przez Polaków. Dzięki bohaterstwu Polaków alianci przełamali linię Gustawa i pokonali\nNiemców we Włoszech.\n1 p. - za podanie wydarzenia i właściwe wyjaśnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n6","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nNa podstawie treści plakatu wydanego we Włoszech w czasie II wojny światowej oraz\nwłasnej wiedzy wykonaj polecenie.\nP. Dowswell, Druga wojna światowa, Ożarów Mazowiecki 2007, s. 97.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n12.\n13.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n12\nPodkreśl właściwe zakończenie zdania i uzasadnij wybór, interpretując elementy\nplakatu.\nPlakat mógł najwcześniej ukazać się w roku\n1. 1939.\n2. 1940.\n3. 1941.\n4. 1942.\nUzasadnienie","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nZnajomość czasu wydarzenia i dobór argumentów\nuzasadniających odpowiedź (II 7 P)\nPoprawna odpowiedź:\n3. 1941\nPrzykładowe uzasadnienie:\n Jest to rok przystąpienia Japonii do II wojny światowej - na plakacie widać Japończyka,\nktóry zadaje cios amerykańskiej flocie.\n Jest to rok ataku Japończyków na Pearl Harbour. Na plakacie japoński samuraj zadaje cios\namerykańskim okrętom i niszczy je.\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi i uzasadnienie wyboru\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nNa podstawie kartki pocztowej wykonaj polecenie.\nhttp://www.zwoje-scrolls.com/zwoje34/text02p.htm [dostęp: 27.12.2012].\nUzasadnij, że przedstawiona kartka pocztowa pochodzi z okresu stalinizmu. Podaj dwa\nargumenty.\nJeden\nargument\npowinien\ndotyczyć\nstrony\nformalnej\nkartki,\na drugi - odnosić się do nadawcy.\n\n\nPoziom rozszerzony\n13\nTEMAT: SPOŁECZEŃSTWA WOBEC NAJEŹDŹCÓW, OKUPANTÓW\nI ZABORCÓW OD STAROŻYTNOŚCI DO XX WIEKU\nCZĘŚĆ II - Analiza źródeł wiedzy historycznej (10 punktów)\nŹródło A\nFragment dzieła greckiego historyka Appiana z Aleksandrii, II w. n.e.\nHazdrubal, jego żona z dwoma synami schronili się do świątyni Eskulapa. Ponieważ\nświątynia stała wysoko [ ], więc [ ] z łatwością stąd odpierali wszystkie ataki. Kiedy jednak\nzmógł ich głód, bezsenność, strach [ ] opuścili okręg święty [ ]. Wśród tego Hazdrubal\nuszedł niepostrzeżenie do Scypiona z gałązką oliwną w ręce. Ten kazał mu usiąść u swoich\nstóp [ ]. Gdy już ogień ogarnął świątynię, żona Hazdrubala wyszła naprzeciw Scypiona [ ]\ni [ ] zwróciwszy się do [męża] powiedziała: „[ ] Mnie i dzieci moje ogień ten pogrzebie, ale\nty, wódz wielkiej Kartaginy, jakiż to triumf zdobić będziesz? Jakaż kara nie czeka cię\nze strony tego męża, u którego stóp siedzisz?”\nAppian z Aleksandrii, Historia rzymska, t. I, Wrocław 2004, s. 327-330.\nNa podstawie źródła A wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nAnaliza źródła ikonograficznego zgodnie z wymogami\nwarsztatu historycznego (II 1 R)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n Nadawcą jest August Emil Fieldorf pseudonim „Nil” - generał AK represjonowany przez\nstalinowskie władze i stracony w 1953 r.\n Kartka została nadana z Warszawy - Mokotowa, z ulicy Rakowieckiej - znajdowało się\ntam więzienie, w którym przebywał gen. „Nil”.\n Na kartce pocztowej są naklejone znaczki z podobizną [Bolesława] Bieruta przywódcy\npolskich komunistów.\n Napis na kartce pocztowej - Każda tona węgla jest utrzymany w stylistyce typowej dla\nokresu stalinowskiego i polityki zimnowojennej.\n2 p. - za wskazanie dwóch argumentów (jednego - dotyczącego strony formalnej kartki\ni drugiego - odnoszącego się do nadawcy) oraz wykazanie związku podanych\nargumentów z okresem stalinizmu\n1 p. - za wskazanie tylko jednego argumentu zgodnie z kryterium podanym w poleceniu\ni wykazanie związku z okresem stalinizmu\n1 p. - za wskazanie dwóch argumentów odnoszących się do tej samej kategorii i wykazanie\nich związku z okresem stalinizmu\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n7\nCzęść II","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego żona Hazdrubala, oceniając postawę męża, wspomniała o rzymskim\nobyczaju uhonorowania zwycięskiego wodza.\nŹródło B\nFragment Pochwały Rzymu greckiego retora Eliusza Arystydesa, II w. n.e.\nNie podzieliliście ludzkości na Greków i barbarzyńców [ ], zamiast tego wprowadziliście\npodział na Rzymian i nie-Rzymian, tak bardzo rozszerzając zakres pojęcia miasta. Przy takim\npodziale liczni mieszkańcy poszczególnych miast zaliczają się nie mniej do waszych\nobywateli niż do obywateli swego miasta, jakkolwiek może niejeden z nich nigdy nie widział\nRzymu. Nie potrzeba załóg w cytadelach, bo w każdej miejscowości ludzie najznakomitsi\ni najzamożniejsi strzegą swojej ojczyzny dla was. [ ] Da[liście] ludziom zdatnym zarówno\nszansę rządzenia, jak i podlegania rządowi. [ ] Ponieważ prawa obywatelskie są wspólne,\njakby szło o obywatelstwo w jednym mieście, naturalną jest rzeczą, że władcy traktują swoich\npoddanych jak domowników, a nie jak obcych [ ]. Powstało jedno, harmonijne,\nwszechogarniające państwo, pojawiła się dotąd niespotykana kombinacja potężnej władzy\ni wielkiej ludzkości, obejmującej wielkich i małych.\nM. Węcowski, Starożytność klasyczna. Ćwiczenia źródłowe z historii dla szkół średnich, Warszawa 1999, s. 127.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n14.\n15.\n16.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n14\nNa podstawie źródła B wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie związków między zjawiskami (II 2 R)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nHazdrubal po zakończeniu wojny stałby się uczestnikiem tryumfu zwycięskiego wodza -\nScypiona. Żona Hazdrubala, uznając tę ceremonię za hańbiącą dla pokonanego, wspomniała\no niej, bo chciała w ten sposób wyrazić oburzenie postawą męża.\n1 p. - za odpowiedź z uwzględnieniem informacji o tryumfie - uroczystości hańbiącej dla\npokonanego wodza.\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego - według autora tekstu - w prowincjach imperium rzymskiego\nniepotrzebne były załogi rzymskie strzegące porządku i posłuszeństwa mieszkańców.\nŹródło C\nFragment mowy Jana Bażyńskiego, przywódcy Związku Pruskiego, do króla\nKazimierza Jagiellończyka\nNie tajno, miłościwy królu, tobie i twojej radzie, [ ] ile krzywd i niegodziwości […]\nwycierpieliśmy od mistrza i zakonu pruskiego. […] Przyciśnieni tak wielką niedolą,\nuczyniliśmy wszyscy między sobą związek, abyśmy się od tylu cierpień zasłonić mogli. […]\nCesarz […], unieważniwszy wyrokiem swoim nasz związek, skazał nas na […] wieczne\npoddaństwo mistrzowi i zakonowi […]. Ten więc wyrok cesarza spowodował nas\ndo wypowiedzenia posłuszeństwa Krzyżakom i podniesienia przeciw nim oręża […]. W ciągu\nkilku dni orężem naszym przeszło dwadzieścia zdobyliśmy zamków […]. Przeto udajemy się\ndo Majestatu twego z prośbą, abyś raczył przyjąć za twoich i królestwa twego wieczystych\npoddanych i hołdowników, i wcielił do Królestwa Polskiego, od którego jesteśmy oderwani.\nTeksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 12, Warszawa 1959, s. 32-33.\nNa podstawie źródła C i własnej wiedzy wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWykorzystanie informacji do wyjaśnienia procesu (II 1 R)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Dzięki nadaniu obywatelstwa mieszkańcy prowincji czuli się „Rzymianami”,\nwspółgospodarzami państwa.\n W całym imperium obowiązywało to samo prawo, co powodowało, że mieszkańcy\nprowincji nie czuli się dyskryminowani, byli wobec tego przychylni Rzymianom.\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie\n0 p. - za niepełną, błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nA. Wymień dwie formy oporu przeciwko „zakonowi pruskiemu”, które stosowała\nprześladowana ludność Pomorza i ziemi chełmińskiej.\n\n\nB. Przedstaw decyzję króla Kazimierza Jagiellończyka będącą odpowiedzią na prośbę\nzłożoną przez Jana Bażyńskiego oraz wyjaśnij konsekwencje polityczne tej decyzji.\nPoziom rozszerzony\n15\nŹródło D\nFragment pracy historyka Władysława Czaplińskiego\nKról Jan Kazimierz nie cieszył się popularnością, tym bardziej że mimo niepowodzenia\nna polach walk, a może właśnie dlatego, zdradzał on dostrzegane przez szlachtę tendencje\ndo wzmocnienia swej władzy i osłabienia roli sejmu szlacheckiego. [ ]\nW licznych aktach poddańczych podpisywanych przez szlachtę województw koronnych,\n[a także] w instrukcji wojska kwarcianego znajdujemy punkt: „prowincje przez wojnę\noderwane, jako województwo ruskie, podolskie, wołyńskie, bracławskie, kijowskie,\nczernichowskie i inne aby Jego Królewska Mość [Karol Gustaw] jako najprędzej odzyskał”.\nSzlachta województwa sandomierskiego prosiła również króla szwedzkiego, „aby cokolwiek\nod królestwa polskiego oderwano, z troską i wysiłkiem odzyskane i do ciała Rzeczypospolitej\nprzyłączone było”.\nW. Czapliński, Glosa do Trylogii, Białystok 1999, s. 66, 68.\nŹródło E\nFragment pracy historyka Adama Kerstena\n28 października - [Karol Gustaw] wyznaczył zjazd szlachty, który miał [ ] wyrzec się\n„wszelkich stosunków z królem polskim” i przyjąć protekcję szwedzką. [ ] Ton uniwersału,\n[był] przeciwny mentalności szlacheckiej, zawar[to] w nim groźby konfiskaty dóbr tych,\nktórzy wzgardzą „tą łaską i dobrodziejstwami”. [ ] W nowych uniwersałach wezwano\nszlachtę do Warszawy [ ] na sejm, który wedle powtarzanych wieści, miał dokonać elekcji\nKarola Gustawa. „Sejm elekcyjny w Warszawie dnia 30 bieżącego miesiąca, a po tym\nkoronacja, we cztery niedziele po elekcji, na której, tako jako na elekcji, który by senator albo\nprałat nie przybył, albo posłów nie przysłał, konfiskatą dóbr karany być ma ”.\nA. Kersten, Hieronim Radziejowski. Studium władzy i opozycji, Warszawa 1988, s. 443-444.\nŹródło F\nMapa. Projekt rozbioru Rzeczypospolitej na mocy traktatu w Radnot, 1656 r.\nK. Baczkowski, Projekty rozbiorów państw suwerennych w późnym średniowieczu i u początku doby\nnowożytnej, Kraków 2001, s. 15.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.\n18.A.\n18.B.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n16\nNa podstawie źródeł D, E, F wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie informacji w tekście (II 1 R)\nPoprawna odpowiedź:\n Utworzenie Związku Pruskiego, czyli pokojowa metoda dochodzenia sprawiedliwości\nprzez mieszkańców Pomorza.\n Rozpoczęcie powstanie, czyli walka zbrojna.\n1 p. - za podanie dwóch form oporu ludności, wskazanie pokojowej i zbrojnej formy oporu\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość skutków wydarzenia (I 5)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nKról zdecydował o włączeniu Prus do Królestwa Polskiego, ponieważ ziemie te leżały\nwówczas w granicach państwa krzyżackiego konsekwencją decyzji o inkorporacji był wybuch\nwojny z Krzyżakami.\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n8\n1 p. - za podanie decyzji króla i wyjaśnienie jej konsekwencji\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nCzy po wkroczeniu wojsk szwedzkich spełniły się nadzieje polskiej szlachty\nna pozytywne zmiany zarówno w relacjach z nowym władcą, jak i w polityce\nzagranicznej? Odpowiedź uzasadnij, podając dwa argumenty.\nOdpowiedź\nUzasadnienie\n\n\nŹródło G\nObraz Januarego Suchodolskiego [obraz z 1845 r.]\nPolska. Pejzaż, sztuka, historia, Kraków 2004, s. 271.\nObjaśnienie: przedstawione na obrazie oblężenie twierdzy trwało od 18 listopada\ndo 27 grudnia 1655 r.\nPoziom rozszerzony\n17\nŹródło H\nFragment aktu konfederacji tyszowieckiej, 29 grudnia 1655 r.\nKról szwedzki państwa koronne wojskiem swoim pustoszyć, miasta i dwory szlacheckie\nrabować i wniwecz pozwala obracać. [ ]\nZ tych tedy wszystkich przyczyn i z wrodzonej narodowi polskiemu należytej ku panom\nswoim cnoty i wiary, zabiegającej dalszemu kościołów pańskich spustoszeniu i ojczyzny\nzniszczeniu, pomienionego króla szwedzkiego za protektora mieć nie możemy i [ ]\nz wszystkimi tymi, którzy by mu w jakikolwiek sposób pomagać chcieli, za wrogów ojczyzny\ndeklarujemy. [ ] Deklarujemy na wojnie statecznie trwać, dokąd ojczyzny nie uspokoimy.\nM. Ferenc, Epoka nowożytna. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej,\nKraków 2001, s. 160.\nNa podstawie źródeł G i H wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nTworzenie informacji\nWyciąganie wniosków z porównania informacji\ni uzasadnienie stanowiska (III 1 R)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nNadzieje szlachty nie spełniły się, tak w polityce wewnętrznej, jak i w polityce zagranicznej.\nUzasadnienie:\n Karol Gustaw dążył do wzmocnienia władzy, nastawał na wolność szlachecką,\nnp. zapowiadał kary za niestawienie się szlachty na elekcję i na koronację.\n W 1656 r. Karol Gustaw planował rozbiór Polski z udziałem Chmielnickiego i Moskwy,\nco przekreślało możliwość odzyskania utraconych ziem na wschodzie.\n2 p. - za zajęcie stanowiska i dwa poprawne argumenty uzasadnienia\n1 p. - za zajęcie stanowiska i jeden poprawny argument uzasadnienia\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź, lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nCzy wydarzenie, którego dziewiętnastowieczną wizję ukazał na obrazie January\nSuchodolski, mogło wpłynąć na decyzję zawartą w źródle H? Odpowiedź uzasadnij.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n19.\n20.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n18\nŹródło I\nFragment obrazu Jana Matejki, Rejtan. Upadek Polski [obraz z 1866 r.]\nMatejko. Obrazy olejne, oprac. J. Malinowski, K. Sroczyńska, Warszawa 1998, il. 25.\nObjaśnienia:\n1. Portret Katarzyny II\n2. Adam Poniński (1732-1798), marszałek sejmu rozbiorowego 1773-1775\n3. Szczęsny Potocki (1752-1805), współtwórca i marszałek konfederacji targowickiej\n4. Franciszek Ksawery Branicki (1730-1819), ogłosił w Targowicy akt konfederacji\n5. Tadeusz Rejtan\n5\n2\n3\n4\n1\nPoziom rozszerzony\n19\nNa podstawie źródła I wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nFormułowanie opinii i jej uzasadnianie (III 2-3 P)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Mogło mieć wpływ. W tekście aktu konfederacji jest mowa o pustoszeniu kościołów\nprzez najeźdźcę, a atak przedstawiony na obrazie dotyczy obrony klasztoru paulinów\nna Jasnej Górze przed Szwedami.\n Mogło mieć wpływ. Jasna Góra broniła się od 18 listopada do 27 grudnia, a akt\nkonfederacji podpisano 29 grudnia.\n1 p. - za zajęcie stanowiska i poprawne uzasadnienie\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nWyjaśnij, które elementy obrazu mogą służyć ocenie postawy marszałka Adama\nPonińskiego na sejmie w 1773 r.\nŹródło J\nFragment listu Tadeusza Kościuszki, kwiecień 1794 r.\nOdebrane dnia dzisiejszego wiadomości najwyższą przejęły [mnie] radością. Stolica Polski\nwolna i oswobodzona dzielnością jej mieszkańców, chwila burzy i zamieszania przemieniona\nw porządek i regularne tymczasowego rządu odbywanie, [ ] to są dzieła wasze, cnotliwi\nWarszawy obywatele, godni tej nadziei, którą w was pokłada ojczyzna, godni sławy, którą\nwspółcześni i potomność samym tylko miłośnikom wolności gotują.\nA. Zahorski, Naczelnik w sukmanie, Kraków 1990, s. 31-32.\nNa podstawie źródła J wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie i interpretacja informacji zawartych w przekazie\nikonograficznym (II 1 R)\nZdający w wyjaśnieniu może zwrócić uwagę na:\n postać Adama Ponińskiego ukazaną na tle portretu carycy Katarzyny II - symbol\nzależności od tej władczyni,\n monetę u stóp Adama Ponińskiego - zdrajcy, który pobierał pensję od carycy\nKatarzyny II [nawiązanie do judaszowych srebrników],\n rozkazujący gest Adama Ponińskiego, który nakazuje usunięcie protestującego Tadeusza\nRejtana,\n osoby towarzyszące na obrazie Adamowi Ponińskiemu - Szczęsny Potocki i Franciszek\nKsawery Branicki - późniejsi targowiczanie, co służy wskazaniu osób odpowiedzialnych\nza upadek ojczyzny.\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n9\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nJan Matejko przedstawił Adama Ponińskiego na tle portretu carycy Katarzyny II oraz\nw otoczeniu innych magnatów: Szczęsnego Potockiego i Franciszka Branickiego. Poniński\nbył zdrajcą zależnym od władczyni Katarzyny II, od której pobierał pensję, podobnie jak\nprzedstawieni na obrazie współtwórcy konfederacji targowickiej z 1792 r.\n2 p. - za poprawne wyjaśnienie z uwzględnieniem co najmniej dwóch elementów obrazu\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie z uwzględnieniem jednego elementu obrazu\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego wydarzenia w Warszawie, na które w liście zwrócił uwagę Tadeusz\nKościuszko, spotkały się z jego uznaniem.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n21.\n22.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n20\nCZĘŚĆ III - Wypracowanie (20 punktów)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie i interpretacja informacji zawartych w źródle\nzgodnie z wymogami warsztatu historycznego (II 1 R)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n Wydarzenia, o których pisze Kościuszko, spotkały się z jego uznaniem, gdyż wynikały\nz samodzielnej inicjatywy mieszkańców Warszawy.\n Wydarzenia, o których pisze Kościuszko, spotkały się z jego uznaniem, gdyż dzięki\nutworzeniu rządu działania miały charakter uporządkowany.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\n0 p. - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n10\nCzęść III","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"23","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (20 pkt)\nZadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.\nTemat I\nBić się czy nie bić? Scharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec zaborców\nw XIX wieku.\nTemat II\nPrzystosowanie czy opór? Scharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec władzy\nkomunistycznej w latach 1945-1956.\nWybieram temat:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n23.\nMaks. liczba pkt\n20\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n21\nPoziom rozszerzony\n22\nPoziom rozszerzony\n23\nPoziom rozszerzony\n24\nPoziom rozszerzony\n25\nPoziom rozszerzony\n26\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-20)\nWiadomości i rozumienie\nKorzystanie z informacji\nTworzenie informacji\nPisanie własnego tekstu na podany temat (I-III R)\nOcenianie zadania rozszerzonej odpowiedzi z historii polega na przyporządkowaniu\nwypracowania do jednego z czterech poziomów. Wypracowanie, które nie spełnia wymogów\npoziomu I, jest oceniane na 0 punktów.\nZdający otrzymuje za zadanie rozszerzonej odpowiedzi maksymalnie 20 punktów, jeżeli\nnapisał wyczerpującą, logiczną i spójną pracę, poprawną pod względem merytorycznym\ni językowym.\nIstotne znaczenie ma poprawność informacji podanych przez zdającego w wypracowaniu.\nZamieszczenie informacji niezwiązanych z tematem wpływa na obniżenie punktacji. Jeżeli\nw pracy zostały zawarte informacje świadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego\ntematu to wypracowanie oceniane jest na 0 punktów.\nTemat I\nBić się czy nie bić? Scharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec zaborców\nw XIX wieku.\nPoziom IV (16-20 p.)\nZdający:\n przedstawił wszechstronnie zagadnienie, wyjaśniając różnicę między romantyczną\ni pozytywistyczna wizją walki o niepodległość,\n wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty: polityczne,\nmilitarne, gospodarcze, społeczne, kulturowe oraz powiązania pomiędzy nimi,\n świadomie odniósł się do historiografii i oceny historyków (np. Stefana Kieniewicza,\nJerzego Łojka) lub publicystów (np. Tomasza Łubieńskiego), a także zwrócił uwagę na\ntwórczość pisarzy, poetów, malarzy podejmujących zawarty w temacie problem\n(np. Adam Mickiewicz, Jan Matejko, Artur Grottger, Jacek Malczewski, Jacek\nKaczmarski),\n sformułował wnioski oraz podsumował rozważania.\nPoziom III (11-15 p.)\nZdający:\n przedstawił zagadnienie w syntetycznej formie, dokonawszy trafnej i celowej selekcji\nfaktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii, posługując się\nze zrozumieniem terminologią historyczną,\n przedstawił zagadnienie w ujęciu dynamicznym; dostrzegł złożoność zjawisk\nhistorycznych, podejmując próbę ukazania różnych ich aspektów, np. politycznych,\nmilitarnych, gospodarczych, społecznych, kulturowych, oraz związków między nimi,\nnp. wpływ klęski Rosji w wojnie krymskiej na zmianę polityki caratu wobec Polaków,\nwpływ poziomu cywilizacyjnego w poszczególnych zaborach na postawy społeczeństwa,\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n11\n zaproponował\ncezury\nwewnętrzne\nw\nopisywanym\nzagadnieniu,\nnp.\ndążenia\nniepodległościowe Polaków przed i po powstaniu styczniowym,\n wykazał się znajomością dokonań takich postaci, np.: Franciszek Ksawery Drucki-\nLubecki, Józef Chłopicki, Aleksander Wielopolski, Romuald Traugutt, Aleksander\nŚwiętochowski, Michał Drzymała,\n sformułował wnioski i podjął próbę oceny.\nPoziom II (6-10 p.)\nZdający:\n przedstawił w ujęciu statycznym faktografię związaną z tematem, właściwie określając\nramy chronologiczne i zakres terytorialny zagadnienia,\n opisał niektóre przyczyny i skutki przedstawianego zagadnienia, np. wpływ decyzji\no brance na wybuch powstania styczniowego, wpływ klęski powstania styczniowego\nna zmiany postaw Polaków wobec walki o niepodległość,\n prawidłowo użył i zastosował terminologię historyczną, np. noc paskiewiczowska,\nautonomia galicyjska, szkoła krakowska, stańczycy, uwłaszczenie,\n podjął próbę sformułowania wniosków.\nPoziom I (1-5 p.)\nZdający:\n podjął rozważanie nad problemem, podał jedynie kilka faktów (niekoniecznie\nuporządkowanych) dotyczących dążeń Polaków do odzyskania niepodległości, na ogół\nbez wskazania związków między nimi, np. powstania narodowe - listopadowe\ni styczniowe, rozwój pracy organicznej i pracy u podstaw,\n poprawnie umieścił rozważania w czasie - od kongresu wiedeńskiego do wybuchu\nI wojny światowej.\nTemat II\nPrzystosowanie czy opór? Scharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec władzy\nkomunistycznej w latach 1945-1956.\nPoziom IV (16-20 p.)\nZdający:\n przedstawił wszechstronnie problem, ukazując różne postawy Polaków wobec władzy\nkomunistycznej,\n posługując się terminologią historyczną, wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych\ni ukazał różne ich aspekty: polityczne i ideologiczne, oraz powiązania między nimi,\n świadomie odniósł się do historiografii, zwrócił uwagę na różne stanowiska prezentowane\nprzez historyków (np. Jerzego Eislera, Antoniego Dudka, Dariusza Jarosza, Pawła\nMachcewicza, Jana Żaryna),\n sformułował wnioski i podsumował rozważania.\nPoziom III (11-15 p.)\nZdający:\n przedstawił zagadnienie w syntetycznej formie, dokonał trafnej i celowej selekcji faktów,\nświadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii, posłużył się ze zrozumieniem\nterminologią historyczną,\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n12\n przedstawił zagadnienie w ujęciu dynamicznym; dostrzegł złożoność zjawisk\nhistorycznych, podjął próbę ukazania różnych ich aspektów, np. politycznych,\nideologicznych, gospodarczych,\n zaproponował\ncezury\nwewnętrzne\nw\nopisywanym\nzagadnieniu,\nnp.\npostawy\nspołeczeństwa polskiego wobec władzy komunistycznej przed 1947 r. i po wyjeździe\nStanisława Mikołajczyka z Polski,\n wykazał się znajomością takich postaci jak, np.: Stefan Wyszyński, Witold Pilecki,\nAugust Emil Fieldorf, Józef Cyrankiewicz, Władysław Gomułka,\n sformułował wnioski i podjął próbę oceny.\nPoziom II (6-10 p.)\nZdający:\n przedstawił w ujęciu statycznym faktografię, która jest potrzebna do opracowania\nzagadnienia, uwzględniając nie tylko zbrojny opór przeciw władzy komunistycznej, ale\ntakże legalną opozycję i akceptację przemian gospodarczo-społecznych spowodowaną\nm.in. możliwością awansu społecznego oraz dostrzegając podporządkowanie sceny\npolitycznej komunistom,\n właściwie określił ramy chronologiczne i zakres terytorialny zagadnienia,\n opisał niektóre przyczyny i skutki przedstawianego zagadnienia, np. konsekwencje klęski\npowstania\nwarszawskiego\ndla\nkształtowania\npostaw\nPolaków\nwobec\nwładzy\nkomunistycznej,\n prawidłowo użył i zastosował terminologię historyczną, np. reforma rolna, Polskie\nStronnictwo Ludowe, referendum ludowe, PZPR, Służba Polsce, Urząd Bezpieczeństwa,\nsocrealizm,\n podjął próbę sformułowania wniosków.\nPoziom I (1-5 p.)\nZdający:\n podjął rozważanie nad problemem, wskazując różne postawy społeczeństwa wobec\nprzemian politycznych i społeczno-gospodarczych: zbrojny opór przeciw władzy\nkomunistycznej\n(np.\ndziałalność\nWiN),\naprobata\nprzemian\ngospodarczych\n(np. industrializacja), udział społeczeństwa w odbudowie kraju po wojnie,\n poprawnie umieścił rozważania w czasie (od zakończenia II wojny światowej\ndo transformacji w październiku 1956 r.) i w przestrzeni.\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator uwzględniał również poprawność językową i stylistyczną oraz estetykę pracy.","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"}]}