{"paper":{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":37,"source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-1)\nŹródło 1. Ilustracja. Ceremonia ważenia serc\nA. Chalaby, […] do Abu Simbel i Synaju, Łódź 1995, s. 5.\nŹródło 2. Modlitwa [fragment]\nChwała tobie, wielki boże - Panie Obu Prawd!\nPrzybyłem do ciebie, […]. Znam ciebie, znam imię 42 bogów, którzy są z tobą w tej\nSzerokiej Sali Obu Prawd, którzy żyją prawdą, pilnują grzeszników […].\nOtom poznał was, Panowie Obu Prawd, przyniosłem wam prawdę, unicestwiłem grzechy.\nNie grzeszyłem przeciw ludziom, nie szkodziłem poddanym, nie czyniłem\nnieprawości w miejscu prawdy, nie znałem zła, nie popełniłem grzechów. […]\nNie oczerniałem sługi wobec przełożonego jego, nie stałem się przyczyną głodu, nie stałem\nsię przyczyną płaczu, nie zabijałem sam ani nie kazałem zabijać, nie zadawałem cierpienia\nnikomu. […]\nNie zatrzymywałem wody, gdy płynęła, nie przerywałem tam na wodzie wzburzonej […].\nJestem czysty, jestem czysty, jestem czysty.\nJ. Dumanowski, S. Olszaniec, Starożytność i średniowiecze w tekstach źródłowych,\nGdynia 2003, s. 9-10.\nMHI_1R\nWskaż związek pomiędzy modlitwą (źródło 2.) a treścią malowidła (źródło 1.). Uzasadnij\nswoją odpowiedź, odwołując się do obu źródeł.","answer":null,"answer_text":"1.\nZwiązek:\n• oba źródła dotyczą wierzeń religijnych\nw starożytnym Egipcie;\n• oba źródła odnoszą się do wyobrażeń nt. życia\npozagrobowego w starożytnym Egipcie.\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• ilustracja przedstawia scenę tzw. sądu Ozyrysa\n[sądu ostatecznego] - tekst jest natomiast\nformułą modlitwy z tzw. Księgi Umarłych, jaką\nna sądzie Ozyrysa wypowiadał zmarły.\n1 pkt\nza wskazanie\nzwiązku\ni uzasadnienie\nz odwołaniem\nsię do obu\nźródeł\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nFragment dzieła historyka z okresu starożytności.\nW sporach prywatnych każdy obywatel jest równy w obliczu prawa; jeśli zaś chodzi\no znaczenie, to jednostkę ceni się nie ze względu na jej przynależność do pewnej grupy,\nlecz ze względu na talent osobisty, jakim się wyróżnia; nikomu też, kto jest zdolny służyć\nojczyźnie, ubóstwo albo nieznane pochodzenie nie przeszkadza w osiągnięciu zaszczytów.\nW naszym życiu państwowym kierujemy się zasadą wolności. […] Kierując się\nwyrozumiałością w życiu prywatnym, szanujemy prawa w życiu publicznym; jesteśmy\nposłuszni każdoczesnej władzy i prawom, zwłaszcza tym niepisanym, które bronią\npokrzywdzonych i których przekroczenie przynosi powszechną hańbę.\nD. Ostapowicz, S. Suchodolski, D. Szymikowski, Od Hammurabiego do Fukuyamy. Nowa matura z historii.\nPrzekazy źródłowe z ćwiczeniami, t. I, Od starożytności do 1789 roku, Gdańsk 1999, s. 28.\nRozstrzygnij, o której greckiej polis jest mowa w tekście. Swoją odpowiedź uzasadnij,\nodwołując się do konkretnych zasad ustrojowych.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"2.\nRozstrzygnięcie:\npolis ateńska, starożytne Ateny, demokratyczne Ateny\nUzasadnienie:\n• równość wobec prawa\n• wolność\n• tolerancja\n• szacunek wobec prawa\n1 pkt\nza prawidłowe\nrozstrzygnięcie\ni uzasadnienie\nz odniesieniem\ndo źródła\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nNa podstawie materiałów źródłowych i wiedzy własnej wykonaj polecenie.\nŹródło 1. Opisy budowli starożytnych\nA. Przy termach na polu Marsowym powstała także słynna [świątynia] poświęcona\nwszystkim bogom, prócz posągów bogów stanęły tu także rzeźby przedstawiające Augusta\ni fundatora.\nB. Budowla pochodzi z połowy V wieku p.n.e. Wtedy to Persowie byli już ostatecznie\npokonani, a miasto pod rządami Peryklesa promieniowało dumą i pewnością siebie. Nowa\nświątynia Ateny ogłaszała ten fakt całemu światu.\nC. Sokrates z Knidos zasłynął jako twórca [budowli] zaliczanej do siedmiu cudów świata\nstarożytnego. Stała u wejścia do portu, składała się z trzech kondygnacji o łącznej wysokości\n120-135 m, a ogień płonący na szczycie widoczny był z odległości prawie 50 km.\nNa podstawie: J.C. Fredouille, Słownik cywilizacji […], Katowice 2006, s. 32.; R. Burton, R. Cavendish, Cuda\nświata, Warszawa 1992, s. 14.; G. Rachet, Słownik cywilizacji […], Katowice 2006, s. 357.\nŹródło 2. Plan miasta starożytnego\n1. Forum, 2. Fora cesarskie, 3. Koloseum, 4. Teatr Pompejusza,\n5. Teatr Marcellusa, 6. Teatr Balbusa, 7. Odeon, 8. Circus Agonalis\n9. Panteon\nA. Ziółkowski, Historia powszechna. Starożytność, Warszawa 2013, s. 967.\nUzupełnij zdania.\nPlan przedstawia miasto o nazwie Na terenie tego miasta\npowstała budowla, której opis w źródle 1. został oznaczony literą Budowla ta\nzostała zaznaczona na planie numerem\nMHI_1R","answer":"A","answer_text":"3.\nRzym [Roma], A, 9\n1 pkt\nza właściwe\nuzupełnienie\ntekstu\n1\n3","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-1)\nMalowidło na całunie1, Fajum, II w. n.e.\nhttps://commons.wikimedia.org\n1 Całun - tkanina służąca do okrywania zwłok.\nNa podstawie treści malowidła sformułuj wniosek dotyczący stosunku Rzymian\ndo wierzeń podbitych ludów. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do źródła.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"4.\nPrzykładowe wnioski:\n• Treść malowidła świadczy o tym, że Rzymianie\nprzyjmowali do swojego panteonu bóstwa podbitych\nludów [o synkretyzmie religijnym Rzymian].\nUzasadnienie: Na całunie przedstawiono zmarłego\nRzymianina w towarzystwie bogów egipskich.\n• Treść malowidła świadczy o przyjmowaniu przez\nRzymian wierzeń podbitych ludów - Rzymianie nie\nnarzucali wiary w swoich bogów, a nawet\nprzyjmowali ich wierzenia, np. w życie pozagrobowe\n[tu: Egipcjan].\nPrzykładowe uzasadnienie:\nRzymianin\n[w\ntodze]\nzostał\nprzedstawiony\nw\ntowarzystwie egipskich bogów [Anubisa i Ozyrysa], [co\nmoże świadczyć o przyjęciu przez zmarłego wierzeń\negipskich].\nDopuszcza się też możliwość stwierdzenia, że treść\nmalowidła może świadczyć o tolerancyjnym stosunku\nRzymian do wierzeń podbitych ludów.\n1 pkt\nza\nsformułowanie\nprawidłowego\nwniosku z\nuzasadnieniem\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nNa podstawie materiałów źródłowych i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nŹródło 1. Fragment opracowania historycznego\nJego sławny zbiór ustaw wprowadzał zgodność prawa rzymskiego z potrzebami tamtych\nczasów, usuwając stare przeżytki i rozróżnienia nieoparte na rzeczywistych różnicach.\nW tamtej epoce zaczynanie od surowego korzenia w celu opracowania kodeksu praw, który\nby odzwierciedlał rzeczywistość i pojęcie świata wczesnobizantyjskiego, byłoby czymś\nnieprawdopodobnym. Justynian i Trybonian1 opracowali nowy plan i odświeżyli szacowną\nbudowlę prawa rzymskiego. O mistrzostwie ich roboty świadczy dobitnie sposób, w jaki\npóźniejsze pokolenia przyjmowały ów kodeks za punkt wyjścia do opracowania własnych\nsystemów prawnych.\nR. Browning, Justynian i Teodora, Warszawa 1977, s. 225.\n1 Trybonian - prawnik na dworze cesarza Justyniana Wielkiego.\nŹródło 2. Prokopiusz z Cezarei, Historia sekretna [fragment]\nOsiągnąwszy władzę cesarską, Justynian natychmiast zdołał wszystko całkowicie pogmatwać.\nTo bowiem, co dawniej było zabronione przez prawo, wprowadzał do konstytucji,\na istniejące, przez zwyczaj uświęcone instytucje obalał, i mogło się wydawać, że po to nosił\nszaty cesarskie, aby wszystko przyoblec w nową szatę. Znosił istniejące urzędy, wprowadzał\nnowe, których dotąd nie było, i tak samo postępował ze zbiorami praw i rejestrami\nwojskowymi, nie z uwagi na sprawiedliwość czy dobro publiczne, lecz po to tylko, aby\nwszystko było po nowemu i nosiło jego imię.\nProkopiusz z Cezarei, Historia sekretna, Warszawa 1977, s. 80- 81.","answer":"B","answer_text":"5.\n5.1. Przykładowa odpowiedź:\n• Autor źródła 1. uważa, że reformy przeprowadzone\nprzez Justyniana były potrzebne; wynikały z\nkonieczności\nodbudowania\nsystemu\nprawa\nrzymskiego. Autor źródła 2. Twierdzi natomiast, że\nwszelka działalność reformatorska cesarza była\npodyktowana próżnością i egoizmem\n1 pkt\npunkt za\nwyjaśnienie\nróznicy\n2\n5.2 B\n1 pkt","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nOdwołując się do przywołanych źródeł, wyjaśnij różnicę w poglądach obu autorów na\ntemat działalności cesarza Justyniana.","answer":"B","answer_text":"5.\n5.1. Przykładowa odpowiedź:\n• Autor źródła 1. uważa, że reformy przeprowadzone\nprzez Justyniana były potrzebne; wynikały z\nkonieczności\nodbudowania\nsystemu\nprawa\nrzymskiego. Autor źródła 2. Twierdzi natomiast, że\nwszelka działalność reformatorska cesarza była\npodyktowana próżnością i egoizmem\n1 pkt\npunkt za\nwyjaśnienie\nróznicy\n2\n5.2 B\n1 pkt","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nPanowanie Justyniana Wielkiego miało miejsce po\nA. panowaniu Ottona I.\nB. chrzcie Chlodwiga.\nC. śmierci Mahometa.\nD. koronacji Karola Wielkiego.\nMHI_1R","answer":"B","answer_text":"5.\n5.1. Przykładowa odpowiedź:\n• Autor źródła 1. uważa, że reformy przeprowadzone\nprzez Justyniana były potrzebne; wynikały z\nkonieczności\nodbudowania\nsystemu\nprawa\nrzymskiego. Autor źródła 2. Twierdzi natomiast, że\nwszelka działalność reformatorska cesarza była\npodyktowana próżnością i egoizmem\n1 pkt\npunkt za\nwyjaśnienie\nróznicy\n2\n5.2 B\n1 pkt","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nŹródło 1. Fragment źródła z epoki\nZdarzyło się zaś w owych dniach, że Rościsław, książę słowiański, ze Świętopełkiem posłali\n[ ] do cesarza Michała, pisząc tak: „ […] Uczą nas rozmaicie. A my, Słowianie, ludzie\nprości, nie mamy nikogo, kto by nas nakierował ku prawdzie i ukryte znaczenia wyłożył.\nPrzeto, dobry panie, poślij nam takiego męża, który by nam wszelką prawdę wyłożył”. Wtedy\ncesarz powiedział do filozofa Konstantyna: „[ ] Weź oto dary liczne i ruszaj, wziąwszy ze\nsobą brata swojego, Metodego”.\nWiek V-XV w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii\ni studentów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Warszawa 1997, s. 91.\nŹródło 2. Awers współczesnej monety\nwww.ecb.europa.eu\nNa podstawie źródeł i własnej wiedzy wyjaśnij, w jakim celu i dokąd (podaj ówczesną\nnazwę państwa) udali się obaj bracia.\nCel:\nNazwa państwa:\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"6.\nCel:\nmisja chrystianizacyjna\nNazwa państwa:\npaństwo wielkomorawskie, [Wielkie Morawy]\n1 pkt za\nokreślenie\ndwóch\nelementów\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nŹródło 1. Mapa. Podboje Mongołów w XIII w.\nBitwy Świata, nr 10, s. 4 [dodatek do dziennika „Rzeczpospolita”, 19 maja 2007]\nŹródło 2. Jan Długosz, Dzieła wszystkie [fragment]\nTatarzy, po odniesieniu tak wielkiego zwycięstwa nad księciem Henrykiem, jego\nwojskiem i innymi […], zabrawszy łupy i każdemu z zabitych, żeby wiedzieć mogli [ich]\nliczbę, jedno ucho obciąwszy, napełnili uszyma dziewięć wielkich wozów aż do wierzchu.\nGłowę zaś księcia Henryka zatknęli na najwyższej włóczni i zanieśli pod zamek. Tam\nukazując ją oblężonym, przez tłumacza rozkazali, aby im po zwyciężeniu i zabiciu Henryka\nzamek bez oporu oddano.\nJ. Długosz, Dzieła wszystkie, t. 3, Kraków 1868, s. 265, 266.\nRozstrzygnij, czy jedna z wypraw Czyngis-chana dotarła do miejsca, w którym\nrozegrała się bitwa opisana w tekście. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu\nźródeł.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"7.\nRozstrzygnięcie: Nie.\nUzasadnienie:\nTekst informuje o bitwie pod Legnicą [najeździe\nTatarów na ziemie polskie] - śmierć Henryka; żadna\nz wypraw Czyngis-chana, które zostały zaznaczone\nna mapie nie dotarła do ziem polskich. Bitwa pod\nLegnicą była efektem wyprawy Batu-chana.\n1 pkt\nza właściwe\nrozstrzygnięcie\ni uzasadnienie\nw oparciu o\noba źródła\n1\n4","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nWystąpienie Pawła Włodkowica na soborze [fragment]\nNie wolno niewiernym, choćby nawet nie uznawali cesarstwa rzymskiego, zabierać państw\nich, posiadłości lub przywilejów, ponieważ bez grzechu za sprawą Boga je posiadają,\nktóry to bez różnicy stworzył dla człowieka, którego ukształtował na swój obraz. […] Pisma\ncesarskie udzielone krzyżowcom z Prus albo innym w sprawie zajęcia ziem niewiernych\nżadnych im nie dają praw, ale raczej oszukują wiernych w Chrystusie, ponieważ nikt nie daje\nnic z tego, czego nie posiada, ani też tego rodzaju dokumenty, ani papieży, ani cesarzy\nnie mogły im dać jakichkolwiek uprawnień, szczególnie przeciw prawu naturalnemu\ni Bożemu. […] Wszelkie prawo naturalne, boskie, kościelne i świeckie potępia zwalczających\ntych, którzy pragną żyć w pokoju.\nWielka historia Polski, t. 3, Kraków 1999, s. 111-112.\nSformułuj tezę zacytowanego wystąpienia i przytocz dwa argumenty, którymi mówca tę\ntezę uzasadniał.\nTeza:\nArgumenty:\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"8.\nPrzykładowa teza:\nPoganie [niewierni] mają naturalne prawo do\nwłasnego państwa\nPrzykładowa argumentacja:\n• Nikt, nawet cesarz i papież, nie ma prawa rościć\nsobie praw do tego, czego nie posiada (ziem\nzamieszkałych przez ludy pogańskie);\n• Zwalczanie ludzi pragnących pokoju jest\nnaruszeniem wszelkich norm prawnych;\n• Każdy człowiek, także poganin, jest ukształtowany\nna obraz i podobieństwo Boga i z bożej woli ma\nprzywileje i posiadłości.\n1 pkt za\nsformułowanie\ntezy\ni przywołanie\ndwóch\nargum entów\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-1)\nMapa. Podział ziem zakonu krzyżackiego w XV w.\nNa podstawie: A. Dybkowska, J. Żaryn, M. Żaryn, Polskie dzieje, Warszawa 2002, s. 73.\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1.\nTerytorium oznaczone na mapie literą A zostało lennem Polski\nna mocy I pokoju toruńskiego.\nP\nF\n2.\nNa mapie zaznaczono symbolem „\n” miejsca bitew z okresu\nwojny trzynastoletniej.\nP\nF\n3.\nTerytorium oznaczone na mapie literą B stało się lennem Polski\njako tzw. Prusy Królewskie.\nP\nF\nA\nB\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"9.\n1-F, 2-P, 3-F\n1 pkt\nza wszystkie\nprawidłowe\nrozstrzygnięcia\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-2)\nFragment opracowania historycznego\nNieraz dwanaścioro dzieci - chwali się Elżbiecie u ówczesnych dziejopisarzów i kronikarzy -\nspoczywało razem dookoła matki. Najmilszym jej sercu, jak naoczni upewniają świadkowie,\nbył średni z synów, Olbracht […]. Starszy odeń dwoma laty Kazimierz i Władysław,\nujmowali dziewiczą skromnością i potulnością. Młodsi: Aleksander, Zygmunt i Fryderyk\ndziwili swoją dziecinną powagą i wczesnym statkiem. […] Synowie matki, która tak wysoce\npokładała skuteczność w edukacji, iż osobne o niej pismo pozostawiła, otrzymali wszyscy\nrozumne, pracowite wychowanie. Już między szóstym i siódmym rokiem życia [dzieci]\nwychodziły […] spod pieczy niewieściej w ręce wychowawców męskich.\nK. Szajnocha, Szkice historyczne, Warszawa 1930, s. 22.\nNa podstawie źródła oraz własnej wiedzy uzupełnij schemat: wpisz w wykropkowane\nmiejsca A-D odpowiednie imiona synów Elżbiety i Kazimierza.\n(†) - daty śmierci\n* małżeństwo\nD\n(† 1548)\nkról polski\ni w. ks. litewski\nC\n(† 1506)\nw. ks. litewski\npotem król polski\nB\n(† 1501)\nkról polski\nKazimierz Jagiellończyk\n(† 1492)\nw. ks. litewski, potem król polski\n*Elżbieta Habsburg\nA\n(† 1516)\nkról czeski\npotem węgierski\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"10.\nA. - Władysław, [Władysław Jagiellończyk]\nB. - Olbracht, [Jan Olbracht]\nC. - Aleksander, [Aleksander Jagiellończyk]\nD. - Zygmunt, [Zygmunt I Stary]\n1 pkt\nza trzy\npoprawne\nwskazania\n2 punkty\nza wszystkie\npoprawne\nwskazania\n2","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-1)\nFotografia. Ratusz w Poznaniu\nwww.poznan.pl\nPodaj nazwę stylu architektonicznego, dla którego reprezentatywny jest budynek\nprzedstawiony na fotografii, i wskaż jedną widoczną cechę tego stylu.\nNazwa:\nCecha:\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"11.\nNazwa: styl renesansowy, [renesans]\nCecha:\n• attyki\n• arkady, [podcienie]\n• symetria\n1 pkt\nza poprawne\npodanie nazwy\ni jednej cechy\nstylu\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-2)\nGirolamo da Treviso, alegoria z XVI w.\nM. Hollingsworth, Sztuka w dziejach człowieka, Warszawa 2006, s. 273.\nObjaśnienie:\nNapisy na kamieniach: JAN, MATEUSZ, ŁUKASZ, MAREK.\nNapisy na leżących postaciach kobiet: HIPOKRYZJA, CHCIWOŚĆ.\nOdwołując się do treści rysunku, wyjaśnij jego ideologiczną wymowę.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"12.\nPrzykładowe odpowiedź:\nRysunek przedstawia postaci czterech ewangelistów:\nJana, Mateusza, Łukasza i Marka, którzy kamienują\npapieża oraz towarzyszące mu personifikacje hipokryzji\ni chciwości. Symbolizuje to krytykę instytucji papiestwa,\nktóra sprzeniewierzyła się prawdom ewangelicznym.\nData publikacji wskazuje na to, że mogła to być krytyka\nprowadzona przez protestantów.\n1pkt\nza wyjaśnienie\nsymboliki\nrysunku\n1pkt za\nskojarzenie go\nz ideologią\nreformacji\n2","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nWilhelm Slawata1, Pamiętniki [fragment]\nW całym rzymskim cesarstwie, we wszystkich królestwach i księstwach chrześcijańskich,\nuznano za czyn zły i karygodny, że osoby, wywodzące się z Czech i z dwóch wyższych\nstanów, popełniły występek równie haniebny i w żadnej kronice świata niespotykany. […]\nNajsamprzód czterech panów i jeden szlachcic […] ujęli gwałtownie hrabiego Martinica\ni trzymając go mocno pod ręce, podprowadzili do otwartych już okien, krzycząc: „Teraz\nwymierzymy sobie sprawiedliwość na wrogach naszej religii!”. Obaj hrabiowie sądzili, że\nz kancelarii powiodą ich do więzienia: skoro jednak Martinic zrozumiał, co go czeka, zawołał\ndonośnym głosem: „Wszystko zniosę chętnie, gdy mam umierać za Boga, Jego świętą wiarę\nkatolicką i Najjaśniejszego Pana […]”. Napastnicy podnieśli go z ziemi i strącili głową na dół\nw głąb rowu zamkowego, razem z rapierem i sztyletem […].\n1 Wilhelm Slawata - namiestnik cesarski w Czechach; pełnił tę funkcję z Jarosławem Martinicem.\nWiek […] w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi\ndla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S. Lenard, Warszawa 1999, s. 238.\nNa podstawie źródła i własnej wiedzy uzupełnij tekst - wpisz w wykropkowane miejsca\n(A-D) odpowiednie informacje.\nOpisane wydarzenie nosi w historiografii nazwę (A)\ni miało miejsce w roku (B) Zapoczątkowało ono\nkrwawy konflikt europejski zwany (C)\nW tym czasie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów panował (D)\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"13.\nA. - defenestracja praska\nB. - 1618\nC. - wojna trzydziestoletnia\nD. - Zygmunt III Waza, [Zygmunt III]\n1 pkt\nza za podanie\ntrzech\ninformacji\n2 pkt za\npodanie\nwszystkich\ninformacji\n2\n5","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nO kazaniach w kościołach katolickich w Polsce w XVII w.\nWszędzie w nich [w kazaniach] starosty, hetmany, biskupi, Rzeczpospolita, choćby pisali\no Fenicyi, Turcyi lub Asyryi. Wszystko tam w żupan ubrane. Chrystus Pan, apostołowie,\nświęci, słowem, Stary i Nowy Testament przemawia sądem i wyrażeniem naszej szlachty [ ]\nwojna ma nazwisko pospolitego ruszenia; tam Zbawiciel odprawuje sejm elekcyjny na koronę\nniebieską, [ ] słowem, co byś nie czytał, wszędzie nie wyjdziesz ani na chwilę ze swej\nrodowości, ze swego kraju.\nJ. Tazbir, Szlachta i teologowie, Warszawa 1987, s. 242.\nRozstrzygnij, czy opisane zjawisko można określić jako przejaw sarmatyzacji religii.\nOdpowiedź uzasadnij, odwołując się do tekstu.","answer":null,"answer_text":"14.\nRozstrzygnięcie:\nTak.\nUzasadnienie:\nAutor argumentuje, że w kazaniach katolickich historie\nbiblijne są przedstawiane za pomocą pojęć\nodnoszących się do szlacheckiego światopoglądu: np.\n„Wszystko tam w żupan ubrane”\n1 pkt\nza\nrozstrzygnięcie\ni uzasadnienie\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nZmiany w tematyce książek francuskich w XVIII w.\nLiteratura\n1723-1727\n1750-1754\n1784-1788\nreligijna\n35%\n27%\n15%\nnaukowa\n35%\n43%\n55%\npiękna\n30%\n30%\n30%\nE. Rostworowski, Historia powszechna. Wiek XVIII, Warszawa 1995, s. 129.\nWyjaśnij powody zmian w tematyce książek wydawanych we Francji w XVIII w.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"15.\nZ danych wynika, że zmalała ilość publikacji o tematyce\nreligijnej, wzrosła zaś ilość książek o tematyce\nnaukowej. Zmiana ta miała związek ideologią\noświecenia, którą charakteryzowała m.in. krytyka religii\ni fascynacja nauką.\n1 pkt\nza wyjaśnienie\nzmian\n(skojarzenie\nich\nz oświeceniem)\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nAkt prawny z epoki [fragment]\nUznając, iż los nas wszystkich od ugruntowania i wydoskonalenia konstytucji narodowej\njedynie zawisł, długim doświadczeniem poznawszy zadawnione rządu naszego wady, a chcąc\nkorzystać z pory, w jakiej się Europa znajduje, i z tej dogorywającej chwili, która nas samym\nsobie wróciła, wolni od hańbiących obcej przemocy nakazów, ceniąc drożej nad życie […],\negzystencję polityczną, niepodległość zewnętrzną i wolność wewnętrzną narodu, którego los\nw ręce nasze jest powierzony, chcąc […] na wdzięczność współczesnych i przyszłych\npokoleń zasłużyć, […] dla dobra powszechnego, dla ugruntowania wolności, dla ocalenia\nOjczyzny naszej i jej granic z największą stałością ducha, niniejszą konstytucję uchwalamy\ni tę całkowicie za świętą, za niewzruszoną deklarujemy, dopóki by naród w czasie prawem\nprzepisanym, wyraźną wolą swoją nie uznał potrzeby odmienienia w niej jakiego artykułu.\nWiek XVI-XVIII w źródłach, Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii\ni studentów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 431.","answer":null,"answer_text":"16.\n16.1.\nKonstytucja 3 Maja, [Ustawa Rządowa z 3 maja],\n1791\n1 pkt\nza podanie\nnazwy i roku\n2\n16.2.\nPrzykłady:\n• rewolucja we Francji\n• wojna Rosji z Turcją\n1 pkt za\nprzywołanie\ndwóch\nwydarzeń","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nPodaj nazwę zacytowanego aktu prawnego stosowaną w historiografii oraz rok jego\nuchwalenia.\nNazwa:\nRok:","answer":null,"answer_text":"16.\n16.1.\nKonstytucja 3 Maja, [Ustawa Rządowa z 3 maja],\n1791\n1 pkt\nza podanie\nnazwy i roku\n2\n16.2.\nPrzykłady:\n• rewolucja we Francji\n• wojna Rosji z Turcją\n1 pkt za\nprzywołanie\ndwóch\nwydarzeń","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nNa podstawie własnej wiedzy wyjaśnij, do jakich wydarzeń w dziejach Europy odnoszą\nsię słowa: chcąc korzystać z pory, w jakiej się Europa znajduje.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"16.\n16.1.\nKonstytucja 3 Maja, [Ustawa Rządowa z 3 maja],\n1791\n1 pkt\nza podanie\nnazwy i roku\n2\n16.2.\nPrzykłady:\n• rewolucja we Francji\n• wojna Rosji z Turcją\n1 pkt za\nprzywołanie\ndwóch\nwydarzeń","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-1)\nFragment tablicy genealogicznej dynastii Romanowów\nNa podstawie: Dynastie Europy, red. A. Mączak, Wrocław 2003, s. 365-366.\nWskaż władców Rosji, za których panowania rozegrały się wymienione niżej\nwydarzenia - zapisz imiona tych władców w odpowiednich miejscach w tabeli.\nWydarzenie\nWładca\nA.\nzakończenie wojny secesyjnej\nB.\nwybuch wojny krymskiej\nC.\nzawiązanie Świętego Przymierza\nD.\nstłumienie powstania węgierskiego przez Paskiewicza\nPiotr III\n(† 1762)\ncesarz Rosji, abdykował w 1762,\n* Zofia ks. Anhalt-Zerbst - Katarzyna II\n(† 1796)\ncesarzowa Rosji 1762-1796\nAleksander I\n(† 1825)\ncesarz Rosji od 1801\nMikołaj I\n(† 1855)\ncesarz Rosji od 1825\nKonstanty\nPawłowicz\n(† 1831)\nwielki ks. i wódz nacz.\nwojsk Królestwa Polskiego\nAleksander II\n(† 1881)\ncesarz Rosji od 1855\nAleksander III\n(† 1894)\ncesarz Rosji od 1881\nKonstanty\nMikołajewicz\n(† 1892)\nwielki ks.\ni namiestnik\nKrólestwa Polskiego\n1862-1863\nPaweł I\n(† 1801)\ncesarz Rosji od 1796\nObjaśnienia:\n* małżonka;\n† data śmierci.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"17.\nA. - Aleksander II\nB. - Mikołaj I\nC. - Aleksander I\nD. - Mikołaj I\n1 pkt za\npoprawne\nwskazanie\nwszystkich\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-1)\nRysunek alegoryczny, XIX w.\nwww.pinakoteka.zascianek.pl\nWyjaśnij symbolikę przedstawionej sceny i wskaż wydarzenie historyczne, do którego\nta ilustracja nawiązuje.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"18.\nSymbolika:\n- zdejmowanie kajdan, uwalnianie kobiety będącej\npersonifikacją Polski (napis Polonia)\n- data MDCCCLXIII, czyli 1863\nWydarzenie:\nPowstanie styczniowe [wybuch powstania\nstyczniowego]\n1 pkt za\nwyjaśnienie\nsymboliki\ni wskazanie\nwydarzenia\n1","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nŹródło 1. Fragment wypowiedzi Hirobumi Ito, polityka japońskiego\nByłem jednym z pierwszych Japończyków, którzy udali się do obcych krajów [ ]. Zawsze\npopierałem przyjęcie zasad zachodniej cywilizacji, oddałem swe usługi dla postępu\ni przekształcenia Japonii [ ]. Od początku uważaliśmy, że nie tylko lud japoński musi\nprzyjąć zachodnie metody, ale winien szybko obyć się bez pomocy Europejczyków, ich\nwskazań i doglądu. Zrazu ściągaliśmy wielu cudzoziemców do Japonii, ale pilnowaliśmy, aby\nkształcili młodzież japońską, aby mogła zająć ich miejsce.\nG. Chomicki, L. Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii\nw szkole średniej, Kraków 2001, s. 107.\nŹródło 2. Fragment opinii historyka\n[Japonia] w połowie XIX wieku pojęła, że musi zacząć uczyć się u białych i że każdy naród,\nktóry pozostanie w stosunku do nich w tyle, jest skazany na uzależnienie techniczne i wyzysk.\nTę zasadniczej wagi sprawę rozwiązano wszakże połowicznie. Japonia wprowadziła u siebie\ntechniki dotychczas zakazane, lecz zakupywała je za granicą w gotowej postaci, co\ndoprowadziło do zapożyczeń i naśladownictwa [ ]. Nacisk na naśladownictwo [za]miast na\ndokonywanie własnych wynalazków nie jest wyłącznie winą Japonii: to biali zachęcali ją do\nkopiowania, bacząc zresztą pilnie, by odstępować jej jedynie przestarzałe patenty [ ].\nR. Guillain, Od Pearl Harbour do Hiroshimy. Japonia w latach wojny,\nWarszawa 1988, s. 158-159.","answer":null,"answer_text":"19. 19.1.\nTak, ponieważ w obu źródłach otwarcie Japonii na\ncywilizację zachodnią przedstawiono jako\nkonieczność.\n1 pkt za\nrozstrzygnięcie\ni uzasadnienie\n2\n19.2.\nNie, ponieważ Japonia uzależniła się `technologicznie\nod zachodniej cywilizacji\n1 pkt za\nwyjaśnienie","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy oba źródła tak samo opisują przyczyny otwarcia się Japonii na\ncywilizację zachodnią w 2. poł. XIX w. Uzasadnij swoje stanowisko.","answer":null,"answer_text":"19. 19.1.\nTak, ponieważ w obu źródłach otwarcie Japonii na\ncywilizację zachodnią przedstawiono jako\nkonieczność.\n1 pkt za\nrozstrzygnięcie\ni uzasadnienie\n2\n19.2.\nNie, ponieważ Japonia uzależniła się `technologicznie\nod zachodniej cywilizacji\n1 pkt za\nwyjaśnienie","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nWyjaśnij, czy zdaniem autora źródła 2. Japonia osiągnęła cele, o których pisał autor\nźródła 1.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"19. 19.1.\nTak, ponieważ w obu źródłach otwarcie Japonii na\ncywilizację zachodnią przedstawiono jako\nkonieczność.\n1 pkt za\nrozstrzygnięcie\ni uzasadnienie\n2\n19.2.\nNie, ponieważ Japonia uzależniła się `technologicznie\nod zachodniej cywilizacji\n1 pkt za\nwyjaśnienie","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-2)\nWłoski rysunek satyryczny\nObjaśnienia:\nMężczyźni (od lewej): cesarz Niemiec Wilhelm II, cesarz Austrii Franciszek Józef I, król\nWielkiej Brytanii Jerzy V, prezydent Francji Raymond Poincaré, car Rosji Mikołaj II.\nPrzedmioty trzymane przez postaci od lewej symbolizują: Korsykę, Tunezję, Valonę1,\nTrydent, Triest. Postać kobiety w koronie ma na sukni herb dynastii sabaudzkiej.\nwww.toskana-art.it\n1 Valona - miejscowość nad Adriatykiem.\nWyjaśnij, do jakich wydarzeń politycznych z lat 1914-1915 r. nawiązuje rysunek\nsatyryczny. W odpowiedzi odwołaj się do jego treści.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"20.\nKobieta symbolizuje Włochy [Królestwo Włoch], które\nw momencie wybuch I wojny światowej - mimo iż były\nczłonkiem Trójprzymierza - ogłosiły neutralność.\nPrzedstawiciele dwóch walczących ze sobą bloków\nmilitarnych - państwa centralnych i ententy - próbują\nprzeciągnąć Italię do swojego obozu, obiecując\nWłochom terytorialne korzyści. Włochy zdecydowały\nsię na przystąpienie do ententy w 1915 roku.\n1 pkt za\nwyjaśnienie\nsymboliki\nsceny\n1 pkt za\ninformację\no początkowej\nneutralności\nWłoch a\npóźniej\nprzystąpieniu\ndo ententy\n2\n6","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-2)\nŹródło 1. Rysunek satyryczny, Ignacowe prace1, 1928 r.\nMarszałek Daszyński:\nStary ze mnie bednarz2 parlamentarny,\nale tak zdezelowanej beczki jeszcze w życiu\nnie widziałem.\n1 Nawiązanie do syzyfowych prac.\n2 Bednarz - rzemieślnik wykonujący beczki\nz drewnianych klepek.\n„Mucha” 1928, nr 42, s. 1.\nŹródło 2. Wykres. Wyniki wyborów do sejmu w 1928 r.\n31% - lewica\n21% - mniejszości\nnarodowe\n27% - ugrupowania\nprorządowe\n12% - centrum\n9% - prawica\nNa podstawie: A. Radziwiłł, W. Roszkowski, Historia 1871-1939, Warszawa 1998, s. 305.\nWyjaśnij tytuł rysunku satyrycznego. W odpowiedzi odwołaj się do treści obu źródeł.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"21.\nPrzykładowa odpowiedź\nPraca marszałka Ignacego Daszyńskiego została w tytule\nporównana do syzyfowej pracy - niemożliwej do\nwykonania.\nW wyniku wyborów do sejmu w 1928 r. żadne\nugrupowanie nie uzyskało wyraźnej przewagi (źródło\n2.), sejm był bardzo rozdrobniony. To sprawiało, że\nmarszałkowi Ignacemu Daszyńskiemu -\nprzedstawionemu w roli bednarza (źródło 1.) - było\nbardzo trudno nakłonić posłów do porozumienia\n[powiązania deseczek - klepek, z których zbudowana\nbyła beczka - symbol sejmu - w jedną całość].\nDoprowadzenie do uzgodnienia jednego stanowiska\n(osiągnięcie konsensusu) było niewykonalne.\n1 pkt\nza prawidłowe\nwyjaśnienie\n1 pkt\nodwołanie do\ninformacji z\nobu źródeł\n(punkt za\nodwołanie do\nźródeł\nprzyznajemy\npod\nwarunkiem\nprawidłowego\nwyjaśnienia)\n2","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-2)\nFragment pracy brytyjskiego historyka Orlanda Figesa\n[Siergiej Eisenstein] w 1938 r. dostał szansę obłaskawienia Stalina epickim filmem\nhistorycznym Aleksander Newski, o księciu nowogrodzkim, który w XIII w. bronił Rusi przed\nniemieckim [zakonem w Inflantach]. [ ] Film Siergieja Eisensteina zachwycił Stalina. Jego\nsiła emocjonalna została w sposób doskonały podporządkowana propagandowemu przesłaniu,\nktóre głosiło, że bohaterstwo dowódcy i patriotyczna jedność narodu zapewni Rosji\nzwycięstwo [ ]. W rzeczy samej tematyka filmu tak mocno wiązała się z [ówczesnym]\nzagrożeniem wojennym, że [z przyczyn politycznych] w 1939 roku władze nakazały, wkrótce\npo premierze, zdjęcie go z ekranów. Dopiero w 1941 roku wyświetlanie filmu wznowiono.\nO. Figes, Taniec Nataszy. Z dziejów kultury rosyjskiej, Warszawa 2007, s. 371-372.\nWyjaśnij, dlaczego w 1939 r. władze nakazały wycofanie z kin w ZSRR omawianego\nfilmu Siergieja Eisensteina, a w 1941 r. wznowiono jego projekcje.","answer":null,"answer_text":"22.\nW 1939 r. ZSRR zawarł z Niemcami pakt Ribbentrop -\nMołotow i dlatego antyniemiecka wymowa filmu została\nuznana za nieodpowiednią, a w 1941 r. Niemcy\nzaatakowały ZSRR - przestały być ich sojusznikiem.\nWładzom zależało na przypomnieniu społeczeństwu\nbohaterskich zwycięzców z przeszłości [szczególnie\ntakich, którzy walczyli z zakonem, w który przeważali\nniemieccy rycerze].\n1 pkt\nza wyjaśnienie\ndecyzji\no zdjęciu filmu\nz ekranów\n1 pkt\nza wyjaśnienie\npowodów\nprzywrócenia\nfilmu\nna ekrany kin\n2","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.\nŹródło 1. Zmiany granic Polski w latach 1939-1945.\nNa podstawie: Polska na przestrzeni wieków, red. H. Samsonowicz, Warszawa 2006, s. 664.\nMHI_1R\nŹródło 2. Karta Atlantycka [fragment]\nDeklaracja wspólna Prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki i Premiera p. Churchilla,\nreprezentującego Rząd Jego Królewskiej Mości w Zjednoczonym Królestwie, którzy\nspotkawszy się uważają za słuszne ogłosić pewne wspólne zasady w zakresie polityki\nnarodowej ich obu krajów, na których opierają oni swą nadzieje osiągnięcia lepszej\nprzyszłości dla świata. […]\n2. sygnatariusze nie życzą sobie zmian terytorialnych, które nie zgadzałyby się z wolno\nwypowiedzianymi życzeniami narodów, których te zmiany dotyczą;\n3. sygnatariusze uznają prawo wszystkich narodów do wyboru formy własnego rządu; pragną\nprzywrócenia niepodległości i niezależnych rządów w tych wszystkich państwach, które\nzostały pozbawione swej niepodległości.\nT. Maresz, K. Juszczyk, Historia w tekstach źródłowych. Wypisy, t. IV, Rzeszów 2000, s. 86.\nŹródło 3. Oświadczenie rządu polskiego na emigracji, 13 lutego 1945 r. [fragment]\n[ ] decyzje Konferencji Trzech zostały przygotowane i powzięte nie tylko bez udziału\ni upoważnienia rządu polskiego, ale i bez jego wiedzy. […] Rząd polski oświadcza, że\ndecyzje Konferencji Trzech dotyczące Polski nie mogą być uznane przez rząd polski i nie\nmogą obowiązywać narodu polskiego. Oderwanie od Polski wschodniej połowy jej\nterytorium przez narzucenie tzw. linii Curzona jako granicy polsko-sowieckiej naród polski\nprzyjmuje jako nowy rozbiór Polski, tym razem dokonany przez sojuszników.\nHistoria 1789-1990. Wybór tekstów źródłowych dla szkół średnich, oprac. J. Eisler, M. Sobańska- Bondaruk,\nWarszawa 1995, s. 229 -230.","answer":null,"answer_text":"23.\n23.1. Przykładowa odpowiedź:\n- ponieważ decyzje w sprawie granic Polski zostały\npodjęte bez wiedzy i udziału władz RP\n1 pkt za\npoprawne\nuzasadnienie\n2\n23.2. Przykładowa odpowiedź:\nNie, ponieważ ostatecznie wschodnią granicą Polski po\n1945 roku była tzw linia Curzona. Tym samym\nutrzymano w mocy ustalenia konferencji jałtańskiej.\n1 pkt za\nrozstrzygniecie\ni uzasadnienie","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nUzasadnij, że decyzje o których mowa w źródle 3., zaprzeczały zasadom polityki\nmiędzynarodowej przedstawionym w źródle 2.","answer":null,"answer_text":"23.\n23.1. Przykładowa odpowiedź:\n- ponieważ decyzje w sprawie granic Polski zostały\npodjęte bez wiedzy i udziału władz RP\n1 pkt za\npoprawne\nuzasadnienie\n2\n23.2. Przykładowa odpowiedź:\nNie, ponieważ ostatecznie wschodnią granicą Polski po\n1945 roku była tzw linia Curzona. Tym samym\nutrzymano w mocy ustalenia konferencji jałtańskiej.\n1 pkt za\nrozstrzygniecie\ni uzasadnienie","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/23.2","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"23.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nCzy stanowisko rządu polskiego w sprawie granic (źródło 3.) zostało uwzględnione\nw ostatecznym kształcie terytorialnym Polski (źródło 1.)? Odpowiedź uzasadnij.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"23.\n23.1. Przykładowa odpowiedź:\n- ponieważ decyzje w sprawie granic Polski zostały\npodjęte bez wiedzy i udziału władz RP\n1 pkt za\npoprawne\nuzasadnienie\n2\n23.2. Przykładowa odpowiedź:\nNie, ponieważ ostatecznie wschodnią granicą Polski po\n1945 roku była tzw linia Curzona. Tym samym\nutrzymano w mocy ustalenia konferencji jałtańskiej.\n1 pkt za\nrozstrzygniecie\ni uzasadnienie","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-23.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"24","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.\nFotografia. Moneta jubileuszowa, 1974 r.\nwww.polish-coins.com","answer":null,"answer_text":"24.\n24.1. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1952 [22 lipca 1952]\n1 pkt za\npodanie nazwy\ni roku\n2\n24.2. 30 lat od ogłoszenia Manifestu PKWN\n1 pkt za\nwyjaśnienie z\nodwołaniem się\ndo faktografii","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/24.1","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"24.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.1. (0-1)\nRozwiń akronim widoczny na monecie i podaj rok oficjalnego ustanowienia tej nazwy.","answer":null,"answer_text":"24.\n24.1. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1952 [22 lipca 1952]\n1 pkt za\npodanie nazwy\ni roku\n2\n24.2. 30 lat od ogłoszenia Manifestu PKWN\n1 pkt za\nwyjaśnienie z\nodwołaniem się\ndo faktografii","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-24.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/24.2","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"24.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.2. (0-1)\nWyjaśnij - odwołując się do faktografii - dlaczego tę monetę jubileuszową wyemitowano\nw 1974 roku.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"24.\n24.1. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1952 [22 lipca 1952]\n1 pkt za\npodanie nazwy\ni roku\n2\n24.2. 30 lat od ogłoszenia Manifestu PKWN\n1 pkt za\nwyjaśnienie z\nodwołaniem się\ndo faktografii","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-24.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (0-1)\nFotografia. Napisy na witrynach sklepowych\n„Mówią Wieki” 2004, nr 3, s. 12.\nRozstrzygnij, w jakim państwie i kiedy (podaj rok) została wykonana ta fotografia.\nSwoją odpowiedź uzasadnij, odwołując się do źródła i własnej wiedzy.\nPaństwo: Rok:\nUzasadnienie:\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"25.\nRozstrzygnięcie:\nCzechosłowacja [CSRS], 1968\nPrzykładowe uzasadnienie:\nNa witrynach sklepowych widać nazwisko Aleksandra\nDubčeka - szefa KPCz i lidera ruchu reformatorskiego,\noraz napis wzywający polskich żołnierzy do powrotu do\ndomu (aluzja do interwencji UW w Czechosłowacji\nw 1968 roku).\n1 pkt za\nrozstrzygnięcie,\ndatację i\nuzasadnienie\n1\n7","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-2)\nRysunek satyryczny Jacka Urbańskiego, lata 80. XX w.\nwmsoldarnosc.blogspot.com\nNa podstawie treści rysunku i własnej wiedzy wyjaśnij jego symbolikę, dotyczącą\npowojennej historii Polski. W odpowiedzi odwołaj się do elementów graficznych i dat.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"26.\nPrzykładowa odpowiedź:\nRysunek\nprzedstawia\ndrzewo\n(drzewo\nwolności),\nktórego poszczególne gałęzie zostały poodcinane, a\nmimo to wypuszcza kolejne, ciągle się odradza.\nW miejscach odciętych konarów widoczne są daty\nzwiązane\nz\nkolejnymi\npacyfikacjami\nzrywów\nwolnościowych w Polsce Ludowej:\n1956 - symbol poznańskiego „czerwca”; [wydarzeń\npaździernikowych],\n1968 - symbol tzw. wydarzeń marcowych,\n1970 - symbol wydarzeń na Wybrzeżu,\n1981 - stan wojenny.\n1 pkt za\nwyjaśnienie\nsymboliki\nrysunku\n1 pkt za\nwyjaśnienie\nmin. dwóch dat\n2","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27","paper_id":"historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27","points":12,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (0-12)\nZadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania\n1. Przedstaw dokonania starożytnych Greków i Rzymian w dziedzinie kultury.\n2. Scharakteryzuj i oceń politykę zagraniczną Kazimierza Wielkiego. W pracy wykorzystaj\nmateriały źródłowe (s. 27-28).\n3. Dwie\ndrogi\nrozwoju\ngospodarczego\nEuropy.\nPorównaj\nsystem\ngospodarczy\nRzeczypospolitej szlacheckiej i państw Europy Zachodniej w XVI-XVII wieku.\n4. Europa po kongresie wiedeńskim. Scharakteryzuj sytuację polityczną w Europie w latach\n1815-1848 i oceń jej stabilność.\n5. Omów podobieństwa i różnice w polityce okupacyjnej III Rzeszy i ZSRR na ziemiach\npolskich w latach 1939-1941. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 29-30).\nMateriały źródłowe do tematu 2.\nŹródło A. O pokoju wieczystym z Krzyżakami\nRozmowy pokojowe toczyły się […] w Kaliszu. Spotkał się tam król Kazimierz\ni towarzyszący mu Bogusław V pomorski z przedstawicielami Zakonu. […] Król polski\nzrzekł się praw do tych ziem, które Zakon dzierżył przed ostatnią wojną polsko-krzyżacką\n[…]. Zakon natomiast zwracał Polsce Kujawy i ziemię dobrzyńską.\nM. K., Barański, Dynastia Piastów w Polsce, Warszawa 2008, s. 492.\nŹródło B. Odnowienie układu sukcesyjnego z Andegawenami\n[…] Kazimierz przybył do Budy wraz z przedstawicielami polskiego społeczeństwa w celu\nodnowienia i dokładniejszego sformułowania układu sukcesyjnego. Rządzący Polską Piast raz\njeszcze potwierdził, że w przypadku jego śmierci bez męskiego potomka tron polski przejmą\nAndegawenowie. Uściślono jednak, że prawo do tronu polskiego przysługiwać ma tylko\nsamemu Ludwikowi i jego bratankowi Janowi oraz ich synom. Z dziedziczenia zostały więc\nwykluczone córki obu Andegawenów.\nM. K. Barański, Dynastia Piastów w Polsce, Warszawa 2008, s. 502\nMHI_1R\nŹródło C. Mapa. Zmiany terytorialne państwa polskiego za panowania Kazimierza\nWielkiego\nNa podstawie: Atlas historyczny Polski, Wrocław 1987, s. 12-13\nŹródło D. Zjazd monarchów w Krakowie\nPonadto kongres krakowski jest mniej godny uwagi ze względu na wagę samego\nwydarzenia niż ze względu na swe przyszłe znaczenie. Okazją do jego zwołania stała się\nwizyta Piotra de Lusignan, króla Cypru, który objeżdżał wówczas dwory Europy, organizując\nkolejną wyprawę krzyżową […].\nGospodarz - Kazimierz, król polski, Ludwik, król węgierski, Waldemar, król duński,\noraz książęta - Otto, książę bawarski, Ziemowit, książę mazowiecki, Bolko, książę świdnicki,\nWładysław, książę opolski, i Bogusław, książę słupski. Czas spędzali na turniejowych\npotyczkach, uczestniczyli słynnym bankiecie u Mikołaja Wierzynka na miejskim rynku,\na także - od czasu do czasu - rozmawiali o planowanej wyprawie krzyżowej. […]\nDla reszty Europy kongres w Krakowie był mglistym, szybko zapomnianym epizodem. Dla\nPolski był to skromny debiut na scenie dyplomacji międzynarodowej.\nN. Davies, Boże igrzysko, Kraków 1989, s. 110-111.\nMHI_1R\nMateriały źródłowe do tematu 5.\nA. Radziecki znaczek pocztowy upamiętniający datę 17 września 1939 r.\nNapis: WYZWOLENIE BRATNICH NARODÓW ZACH. UKRAINY I ZACH. BIAŁORUSI\nB. Fotografia. Pomnik Poległym i Pomordowanym na Wschodzie, Warszawa\nwww.um.warszawa.pl\nMHI_1R\nC. Fotografia i treść afisza informującego o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa\nProklamacja Gubernatora Generalnego*\nFührer i Kanclerz Rzeszy Niemieckiej, Adolf\nHitler, powierzył mi rozporządzeniem z dnia\n12 października\n1939\nr.\nważnością\nod\n26 października\n1939\nr.\nwładzę\nGubernii\nGeneralnej na zajętych obszarach polskich. […]\nPolscy obywatele i obywatelki !\nFührer polecił mi […] dbać we formie stanowczej\no to, aby w przyszłości zapewniony był w tym\nkraju stan pokoju i aby się organicznie rozwinęły\nsąsiedzkie\nstosunki\nPolaków\ndo\npotężnego\nmocarstwa światowego narodu niemieckiego.\nŻycie Wasze prowadzić możecie nadal według\nwiernie zachowanych obyczajów: Waszą polską\nwłaściwość będzie wam wolno zachować we\nwszystkich objawach społeczności. […]. Pod\nsprawiedliwą władzą zapracuje każdy na swój\nchleb powszedni. Dla podżegaczy politycznych,\nhien gospodarczych i wyzyskiwaczy żydowskich\nnie będzie jednak miejsca w obszarze stojącym pod zwierzchnictwem niemieckim.\nWszelkie próby oporu przeciwko wydanym rozporządzeniom oraz przeciwko spokoju\ni porządku na obszarach polskich niszczone będą bezwzględną surowością za pomocą\npotężnego oręża Wielkiej Rzeszy Niemieckiej. […]\nGubernator Generalny dla zajętych obszarów polskich\nFrank\nwww.1939.pl\n*pisownia zgodna z oryginałem\nD. Fotografia. Brama hitlerowskiego obozu Auschwitz\nwww.auschwitzphotographer.com\nMHI_1R\nna temat nr\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"27.\n12\n8\nZadanie 27.\nTemat 1.\nPrzedstaw dokonania starożytnych Greków i Rzymian w dziedzinie kultury.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9 -12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty\n(np. łączenie różnorodnych pierwiastków kulturowych, uniwersalizm\nkultury antycznej),\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. wpływ kultury\ngreckiej na imperium rzymskie),\n• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich\nznaczenia i hierarchii (np. podział na kulturę materialną i duchową,\nomówienie różnych dziedzin kultury: filozofia, literatura, sztuka, sport itp.),\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. wpływ\npodbojów na przemiany kulturowe w Rzymie),\n• podjął próbę formułowania wniosków (np. dotyczących znaczenia dorobku\nstarożytnych kultur dla współczesności).\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił fragmentarycznie dorobek kulturowy Greków i Rzymian,\n• podjął próbę uporządkowania podanych informacji (np. wymienił różne\ndziedziny kultury),\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. związku\nmiędzy kulturą grecką i rzymską).\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi ,\n• w stopniu niezadowalającym przeprowadził selekcję i hierarchizację\ninformacji,\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i przestrzeni,\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator uwzględnia również poprawność językową i stylistyczną. Istotne znaczenie ma\npoprawność merytoryczna informacji podanych przez zdającego. Zamieszczenie informacji\nbłędnych lub niezwiązanych z tematem wpływa na obniżenie punktacji. Jeżeli w pracy zostały\nzawarte informacje świadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego tematu, to\nwypracowanie jest oceniane na 0 punktów.\n9\nTemat 2.\nScharakteryzuj i oceń politykę zagraniczną Kazimierza Wielkiego. W pracy wykorzystaj\nmateriały źródłowe (s. 27-28)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\n(np. uwarunkowania międzynarodowe polityki Kazimierza Wielkiego),\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii,\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. polityczne\nprzyczyny i skutki układu sukcesyjnego),\n• trafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe,\n• sformułował wnioski i generalną ocenę dokonań ostatniego króla z dynastii\npiastowskiej.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację informacji,\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym (np. zmiany\nterytorialne i ich uwarunkowania),\n• w większości wykorzystał materiały źródłowe, np. wyciągając wnioski\nz analizy mapy,\n• formułuje poprawnie wnioski,\n• podjął próbę oceny problemu.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu (np. pokój w Kaliszu 1343, podbój Rusi, układ z Andegawenami),\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych,\n• podjął\npróbę\nwykorzystania\nzałączonych\nmateriałów\nźródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi (np. pokój wieczysty z krzyżakami, zjazd\nmonarchów),\n• w sposób nieudolny wykorzystał materiały źródłowe,\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator uwzględnia również poprawność językową i stylistyczną. Istotne znaczenie ma\npoprawność merytoryczna informacji podanych przez zdającego. Zamieszczenie informacji\nbłędnych lub niezwiązanych z tematem wpływa na obniżenie punktacji. Jeżeli w pracy zostały\nzawarte informacje świadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego tematu, to\nwypracowanie jest oceniane na 0 punktów.\n10\nTemat 3.\nDwie drogi rozwoju gospodarczego Europy. Porównaj system gospodarczy Rzeczypospolitej\nszlacheckiej i państw Europy Zachodniej w XVI-XVII wieku.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\n(np. wpływ odkryć geograficznych na dualizm ekonomiczny Europy,\ntzw. rewolucja cen i jej skutki, refeudalizacja na wschodzie Europy,\nurbanizacja Europy Zachodniej, powstawanie nowych instytucji\nfinansowych),\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii,\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. ekspansja\nEuropy a jej rozwój gospodarczy),\n• porównał cechy gospodarki Rzeczypospolitej i państw zachodniej\nEuropy wskazując podobieństwa i różnice (np. rola miast),\n• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji,\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe\n(np. wpływ rozwoju gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej na kryzys\nmiast w Rzeczypospolitej),\n• poprawnie opisał oba systemy ekonomiczne,\n• podjął próbę formułowania wniosków (np. wpływ XVII-wiecznych\nwojen na załamanie się koniunktury gospodarczej).\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową charakterystykę problemu uwzględniając tylko\nniektóre jego aspekty (np. eksport zboża z Rzeczypospolitej do Europy\nZachodniej)\n• podjął\npróbę\nuporządkowania\ninformacji\npotrzebnych\ndo scharakteryzowania tematu,\n• podjął\npróbę\nwyjaśnienia\nzwiązków\nprzyczynowo-skutkowych\n(np. wpływ odkryć geograficznych na gospodarkę Europy Zachodniej).\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi (np. dualizm ekonomiczny Europy),\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator uwzględnia również poprawność językową i stylistyczną. Istotne znaczenie ma\npoprawność merytoryczna informacji podanych przez zdającego. Zamieszczenie informacji\nbłędnych lub niezwiązanych z tematem wpływa na obniżenie punktacji. Jeżeli w pracy zostały\nzawarte informacje świadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego tematu, to\nwypracowanie jest oceniane na 0 punktów.\n11\nTemat 4.\nEuropa po kongresie wiedeńskim. Scharakteryzuj sytuację polityczną w Europie w latach\n1815-1848 i oceń jej stabilność.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty\n(funkcjonowanie Świętego Przymierza, ruchy rewolucyjne w Europie,\nruchy spiskowe - karbonariusze, erozja tzw. systemu wiedeńskiego)\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym (np. wzrost\nnastrojów narodowowyzwoleńczych)\n• dokonał celowej i właściwej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii,\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe i różnorodność\nzjawisk i procesów,\n• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację informacji,\n• przedstawił omawiane zagadnienia dostrzegając np. zmianę w polityce\nmocarstw wobec sprawy polskiej,\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np.\nwykazał wpływ ideologii romantyzmu na dążenia\nnarodowowyzwoleńcze w Europie)\n• podjął próbę sformułowania poprawnych wniosków,\n• podjął próbę oceny działań mocarstw.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu (np. wymienił głównych uczestników kongresu wiedeńskiego,\nokreślił decyzje kongresu w sprawie ziem polskich, powstanie\nlistopadowe),\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,\n• podjął próbę wyjaśnienia wybranych związków przyczynowo-\nskutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• poprawnie umieścił temat w czasie i przestrzeni,\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi (np. Wiosna Ludów, kongres wiedeński).\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator uwzględnia również poprawność językową i stylistyczną. Istotne znaczenie ma\npoprawność merytoryczna informacji podanych przez zdającego. Zamieszczenie informacji\nbłędnych lub niezwiązanych z tematem wpływa na obniżenie punktacji. Jeżeli w pracy zostały\nzawarte informacje świadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego tematu, to\nwypracowanie jest oceniane na 0 punktów.\n12\nTemat 5.\nOmów podobieństwa i różnice w polityce III Rzeszy i ZSRR na ziemiach polskich w latach\n1939-1941. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 29-30).\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• dostrzegł i wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazał różne\nich aspekty (zniszczenia wojenne, likwidacja polskich instytucji,\nprześladowania inteligencji, zmiany terytorialne, terror, obozy pracy),\n• dokonał celowej i właściwej selekcji faktów świadczącej\no zrozumieniu ich znaczenia i hierarchii,\n• powiązał informacje z różnych dziedzin historii (historia polityczna,\ngospodarcza, historia kultury),\n• wskazał podobieństwa i różnice w polityce okupantów,\n• trafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe (np. propagandowe\nuzasadnianie polityki prowadzonej przez okupantów),\n• sformułował wnioski i ocenę omawianych wydarzeń.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację informacji,\n• przedstawił zjawiska w ujęciu dynamicznym,\n• w większości poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe\n(np. agresje III Rzeszy i ZSRR jako efekt porozumienia między tymi\npaństwami),\n• podjął próbę oceny sytuacji społeczeństwa polskiego z lat 1939-1941,\n• podjął próbę sformułowania wniosków dotyczących polityki\nokupantów na ziemiach polskich,\n• w większości dobrze wykorzystał materiały źródłowe.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do\nopracowania tematu (np. agresja III Rzeszy, Agresja ZSRR, układ\no granicach z 28.09.1939 r., miejsca zbrodni dokonanych przez\nokupantów)\n• podjął próbę uporządkowania faktografii,\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych\n• podjął próbę wykorzystania materiałów źródłowych w narracji.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi (np. pakt Ribbentrop-Mołotow),\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i przestrzeni\n• nieudolnie odwołał się do źródeł.\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator uwzględnia również poprawność językową i stylistyczną. Istotne znaczenie ma\npoprawność merytoryczna informacji podanych przez zdającego. Zamieszczenie informacji\nbłędnych lub niezwiązanych z tematem wpływa na obniżenie punktacji. Jeżeli w pracy zostały\n13\nzawarte informacje świadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego tematu, to\nwypracowanie jest oceniane na 0 punktów.","solution":null,"image":"img/historia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"}]}