{"paper":{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":29,"source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nNa podstawie źródeł i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nŹródło 1. Opinia współczesnego badacza\nSztuka Amenhotepa IV - Echnatona stanowi krótki, ale wspaniały epizod na tle kilku tysięcy\nlat dziejów twórczości artystycznej starożytnego Egiptu. Zerwawszy z tradycją, król w nowo\nwzniesionej świątyni oddaje cześć […] Atonowi […], a sam będąc poetą, pragnie uwolnić\nsztukę z odwiecznych więzów reguł i przepisów, którymi jest spętana. Każe artystom […] nie\nupiększać jego postaci, nie gloryfikować jego majestatu; chce, aby go wyobrażano w sztuce\ntakim, jakim był w istocie. Nie ogranicza inwencji twórców wyłącznie do tematów\noficjalnych, ale pozwala im […], by komponowali sceny z jego codziennego życia.\nK. Michałowski, Nie tylko piramidy. Sztuka dawnego Egiptu, Warszawa 1986, s. 206.\nŹródło 2. Wizerunki faraona w sztuce egipskiej\nwww.ancient-egypt.co.uk, www.bz-berlin.de\nRozstrzygnij, który z wizerunków (A czy B) jest przykładem zastosowania estetyki\nopisanej w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, przywołując dwa argumenty.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nA\nB\nMHI_1R","answer":"B","answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z różnorodnych źródeł wiedzy historycznej\n(II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź i uzasadnienie zawierające dwa argumenty.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB.\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• realizm/naturalizm przedstawienia postaci;\n• oddawanie czci Atonowi [bogu tarczy słonecznej];\n• przedstawianie scen z życia codziennego [rodzinnego];\n• brak idealizacji postaci faraona.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nArystoteles o przejęciu władzy przez Ateny nad Związkiem Morskim\nGdy […] wzmogło się w państwie poczucie własnej siły i zebrało się wiele pieniędzy, radził\nArystydes* Ateńczykom, ażeby przejęli władzę nad Związkiem [Morskim]. Wszyscy bowiem\nmieć będą utrzymanie, jedni - w wyprawach wojennych, drudzy jako załogi okrętów, inni\njako urzędnicy państwowi. […] Ateńczycy dali się przekonać i przejąwszy władzę, zaczęli\nnadużywać jej w stosunku do swoich sprzymierzeńców, z wyjątkiem mieszkańców Chios,\n[…] i Samos, ich bowiem uważali za przedmurze swej władzy i dlatego pozwolili\nim zachować ustrój dotychczasowy i utrzymać pod swoją władzą posiadane tereny. Stan był\ntaki, że ponad 20 000 ludzi utrzymywało się z danin miast związkowych.\nArystoteles, Dzieła wszystkie, t. 6. s. 731-732.\n*Arystydes - ateński polityk i wódz\nWyjaśnij, do czego wykorzystali Ateńczycy przejęcie władzy i zgromadzone pieniądze\nZwiązku Morskiego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nWyjaśnienie przyczyn postepowania Aten na podstawie tekstu\nźródłowego (II 7 P).\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nAteńczycy pieniądze związkowe wykorzystali do utworzenia imperium morskiego, do\nzdobycia\nhegemonii\nnad\ninnymi\nmiastami\n(panowania\nnad\ndotychczasowymi\nsprzymierzeńcami)","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa podstawie podanych informacji oraz własnej wiedzy uzupełnij tabelę - wpisz\nwe właściwych miejscach nazwy opisanych form ustroju politycznego starożytnego\nRzymu. Wybierz je spośród podanych niżej.\npryncypat\nkrólestwo\ndominat\nrepublika\nOpis\nNazwa\nA.\nCesarz jest panem absolutnym i świętym; ceremoniał,\nktórym się otacza, i mistyka, której jest przedmiotem,\nświadczą o jego potędze.\nB.\nUstrój polityczny Rzymu […] zasadzał się na trzech\npodstawowych organach władzy. Były nimi\nzgromadzenia, urzędy i senat.\nC.\nRzymski system jedynowładztwa, swoista forma\nmonarchii rzymskiej polegająca na skupieniu władzy\nw rękach cesarza […] przy jednoczesnym zachowaniu\npozorów (poprzedniego) ustroju.\nJ. C. Fredouille, Słownik cywilizacji rzymskiej, Katowice 1996, s. 76, 240; Mała encyklopedia kultury antycznej,\nWarszawa 1990, s. 623.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":"A","answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nZnajomość terminu historycznego (I 2 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź zawierającą wszystkie elementy.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. - dominat\nB. - republika\nC. - pryncypat","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nPodaj nazwy stylów architektonicznych, w których zostały wykonane krużganki\nprzedstawione na fotografiach.\nHistoria sztuki, t. 4, Warszawa b.r.w., s. 151.\nA\nHistoria sztuki, t. 6, Warszawa b.r.w. , s. 55.\nB\nMHI_1R","answer":"A","answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nRozpoznanie charakterystycznych cech stylów\narchitektonicznych. (II 6 P).\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie dwóch nazw.\n0 p. - za odpowiedź niepełną, błędną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. - gotycki\nB. - romański","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nOpis interwencji zbrojnej cesarza Henryka w Polsce\nCesarz Henryk […] rozpościera wojska wokół grodu Głogowa. […] Obóz cesarza\nustawicznymi niepokoją napadami, z jednej strony grodzianie, z drugiej Bolesław. […]\nCesarz […] okala [Głogów] łoskotem ciężkich miotaczy, usiłuje zasypać chmurą strzał,\nobrzuca gradem kamieni, błyska piorunowym ogniem wyrzuconym z machin […].\n[P]rzedziwnej […] wytrwałości mężowie. […] Nie przeraża ich siła natarcia wrogów, nie\nłamie uciążliwości bojowania, nawet miłość do dzieci nie zmiękcza! Ponieważ ojcowie, nie\nbacząc na synów, stawiają zacięty opór, więc pacholęta ich - to się je przywiązuje do machin\ni wystawia na [uderzenia] kamieni i ojcowskie strzały. […]\nKiedy więc spełzły na niczym wysiłki, podstępy, groźby, [nieprzyjaciel] unosi znaki\nwojenne […] pod zgoła niepomyślną i nieszczęśliwą wróżbą.\nMistrz Wincenty (tzw. Kadłubek), Kronika polska, Wrocław 1992, s. 138-139.\nWyjaśnij okoliczności interwencji wojsk cesarza Henryka w Polsce.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nWyjaśnienie przyczyn interwencji cesarskich w Polsce\n(II 7 P).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nHenryk V interweniował w Polsce pod pretekstem obrony praw Zbigniewa do swojej dzielnicy.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nSpośród wymienionych wydarzeń wybierz chronologicznie pierwsze i oznacz je literą A,\na także - chronologicznie ostatnie i oznacz je literą B.\nschizma wschodnia\nutworzenie Państwa Kościelnego\nspalenie Jana Husa na soborze w Konstancji\npowstanie Cesarstwa Łacińskiego\nzawarcie konkordatu w Wormacji\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.\n5.\n6.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nPorządkowanie chronologiczne wydarzeń historycznych\n(II 1 P).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź zawierająca dwa elementy.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną albo za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nUtworzenie Państwa Kościelnego - A.\nSpalenie Jana Husa w Konstancji - B.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nNa podstawie źródła oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nMapa. Królestwo Polskie w 1320 roku\nZarys historii Polski, red. J. Tazbir, Warszawa 1979, s. 71.\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1.\nW roku koronacji Władysława Łokietka Pomorze Zachodnie\nbyło we władaniu Marchii Brandenburskiej.\nP\nF\n2.\nRodowe ziemie Władysława Łokietka znalazły się w granicach\npaństwa Kazimierza Wielkiego.\nP\nF\n3.\nPomorze Gdańskie zostało utracone na rzecz zakonu krzyżackiego\npodczas panowania Przemysła II.\nP\nF\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nTworzenie informacji.\nOcenianie poprawności podanych twierdzeń (III 2 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź zawierającą wszystkie elementy.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1 - F\n2 - P\n3 - F","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nFragment wiersza Juliana Ursyna Niemcewicza\nWśród świetnych zdarzeń nie przestawał błądzić,\nBył dobrym, mężnym, lecz nie umiał rządzić.\nNa próżno Polak mocarstwa podbija,\nToczy bitwy niezliczone,\nPróżno chorągwie wśród Moskwy rozbija\nI więzi cary zwalczone;\nŚwiat się nad Polską zadumał,\nLecz […] z zwycięstw korzystać nie umiał.\nDziedziczną Szwedów utracił koronę,\n[…] Niezdolnym rządem umysły zburzone\nPrzyniosły klęskę krajowi.\nJ.U. Niemcewicz, Śpiewy historyczne, Warszawa 1986, s. 122.\nRozpoznaj postać, której został poświęcony utwór, a następnie wyjaśnij, jakiego\nwydarzenia dotyczy podkreślony fragment wiersza.\nPostać:\nWydarzenie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nUogólnianie informacji zawartych w tekście źródłowym\n(II 5 P).\nSchemat punktowania\n2 p. - za rozpoznanie postaci i wyjaśnienie wydarzenia.\n1 p. - za rozpoznanie postaci lub wyjaśnienie wydarzenia.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nPostać: Zygmunt III Waza\nWydarzenie: Wyprawy Polaków na Moskwę / dymitriady / wielka smuta w Rosji / zdobycie\nMoskwy przez Polaków.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nFragment tekstu autorstwa Stanisława Orzechowskiego\nHerby wasze są znaki szlachectwa, a nie szlachectwo. A jako gdy piwo kwaśnieje, wiechy\n(będące godłami piwiarń) zmiatają; tak też i ty zrzuć herb, gdy się szlachectwo twoje\nzłotrzyło. Nie chlub się zacnością przodków swoich: ku hańbie twej ich wspominasz, a tym\nznaczniejsza niecnota twoja jest, im przodkowie twoi byli cnotliwsi.\nM. Rożek, Etos dworku szlacheckiego, Kraków 2013, s.16.\nWyjaśnij, przed czym autor przestrzega szlachtę w przytoczonym fragmencie tekstu\nźródłowego.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n7.\n8.\n9.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nTworzenie informacji.\nInterpretowanie treści źródła (III 2 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nStanisław Orzechowski zwraca uwagę na to, że szlachectwo nie wypływa z chwały jaką cieszyli\nsię jego przodkowie, ale z oceny aktualnych czynów.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenie.\nJulian Ursyn Niemcewicz, Pacierz [fragment]\nCarowa, któraś jest w Petersburgu, święć się imię twoje, stotysięczne wojsko twoje, bądź\nwola twoja, jako w Moskwie, tak i w Polszcze, […] ruble powszechnie daj nam dzisiaj,\npozwól się wzbogacić, jako i my pozwalamy, nie wódź nas do rządu regularnego,\nale nas zbaw od konstytucyi 3 maja i od wielkich jej ustaw.\nTajna korespondencja z Warszawy […], oprac. M. Rymszyna, A. Zahorski, Warszawa 1961, s. 114.\nPodaj stosowaną w historiografii nazwę konfederacji, do której nawiązuje tekst.\nOdpowiedź uzasadnij, przywołując dwa argumenty.\nNazwa konfederacji:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nRozpoznawanie wydarzeń historycznych (I 5 P).\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy i uzasadnienia.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nNazwa: konfederacja targowicka\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• aluzja do interwencji rosyjskiej w Polsce;\n• wiernopoddańczy stosunek do Katarzyny II;\n• niechęć do Konstytucji 3 maja.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenie.\nFragment wspomnień Jana Bartkowskiego\nByła to pierwsza wieść o rewolucji we Francji. Im bliżej dochodziły nas szczegóły\no walce lipcowej, tym większe wyradzały się nadzieje w wyobraźni żywej młodzieży.\nWkrótce uczniowie uniwersytetu zaczęli wracać do stolicy, a że i wojsko już opuszczało obóz\npod Powązkami, akademicy i podchorążowie oraz oficerowie młodsi piechoty skwapliwie\ngarnęli się w małe kółka i cichaczem rozprawiali już nie tyle o wypadkach w Paryżu, jak\nraczej o prawdopodobieństwie powstania własnego kraju i pomocy w takim razie ze strony\nFrancji.\nJ. Skowronek, […], Warszawa 1987, s. 71.\nZaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swój wybór.\nTekst źródłowy zawiera charakterystykę sytuacji społecznej przed wybuchem powstania\nA. kościuszkowskiego.\nB. listopadowego.\nC. krakowskiego.\nD. styczniowego.\nUzasadnienie:\nMHI_1R","answer":"B","answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nAnaliza źródła tekstowego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź z uzasadnieniem.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPrawidłowa odpowiedź\nB.\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• rewolucja lipcowa była inspiracją do wybuchu powstania listopadowego;\n• przed powstaniem listopadowych zakładano tajne koła spiskowe, w tekście autor także\nmówi o zakładanych tajnych kółkach (spiskach);\n• tekst mówi o aktywności spiskowej studentów, podchorążych i młodszych oficerach, którzy\nbyli w powstaniu listopadowym główną siła sprawczą.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nNa podstawie mapy i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nJ. Skowronek, […], Warszawa 1987, s. 74.\nZaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swój wybór.\nMapa przedstawia Europę\nA. przed wybuchem Wielkiej Rewolucji Francuskiej.\nB. w czasie wyprawy Napoleona do Rosji.\nC. po zakończeniu kongresu wiedeńskiego.\nD. w drugiej połowie XIX wieku.\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n10.\n11.\n12.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":"C","answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nAnaliza źródła kartograficznego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź z uzasadnieniem.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPrawidłowa odpowiedź\nC.\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• podział ziem polskich (Królestwo Polskie, Rzeczpospolita Krakowska);\n• obecność na mapie zjednoczonych Niderlandów.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenie.\nFragment opracowania historycznego\nObóz [ten], rozwijając szeroką akcję paradyplomatyczną, liczył na pomoc ze strony mocarstw\nzachodnich, głównie Francji i Wielkiej Brytanii, marząc o sytuacji, w której doszłoby do\nwojny między nimi a Rosją, co stworzyłoby warunki do podniesienia sprawy polskiej na\nforum międzynarodowym. Niepodległa Polska miała być liberalną monarchią konstytucyjną\no dziedzicznym tronie, zgodnie z zapisem Konstytucji 3 maja […]. Miano w niej\nprzeprowadzić\nuwłaszczenie\nchłopów,\nza\nodszkodowaniem\nwłaścicieli\nziemskich.\n[O]czywiście szlachcie nadal przypadałaby rola przywódcza w kraju.\nHistorie Polski w XIX wieku, red. A. Nowak, t. 4, Warszawa 2015, s. 144.\nPodaj stosowaną w historiografii nazwę obozu Wielkiej Emigracji, którego dotyczy\ntekst. Uzasadnij swoją odpowiedź, przywołując dwa argumenty.\nNazwa:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nAnaliza źródła tekstowego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowej nazwy oraz uzasadnienie z przywołaniem dwóch argumentów.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nNazwa: Hotel Lambert / obóz konserwatywno-liberalny (konserwatywny) / obóz Adama\nJerzego Czartoryskiego.\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• przekonanie o wadze dyplomacji;\n• odzyskanie niepodległości możliwe dzięki sprzyjającej sytuacji międzynarodowej (konflikt\npaństw zachodnich z Rosją);\n• ustrój monarchiczny przyszłej Polski;\n• bazowanie na zasadach Konstytucji 3 maja;\n• deklaracja uwłaszczenia chłopów za odszkodowaniem.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nNa podstawie danych z tabeli i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nTabela. Rozwój kolei (długość uruchomionych linii w km)\nR. Cameron, L. Neal, Historia gospodarcza świata. Od paleolitu do czasów najnowszych,\nWarszawa 2003, s. 213.\nKraj\n1840\n1870\n1914\nAustro-Węgry (daw. Austria)\nBelgia\nFrancja\nHiszpania\nHolandia\nNiemcy\nRosja\nStany Zjednoczone\nWielka Brytania\nWłochy (daw. państwa włoskie)\n144\n334\n410\n17\n469\n27\n4510\n2390\n20\n6 112\n2 897\n15 544\n5 295\n1 419\n18 876\n10 731\n84 675\n21 558\n6 429\n22 981\n4 676\n37 400\n15 256\n3 339\n61 749\n62 300\n410 475\n32 623\n19 125\nMHI_1R\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeśli jest fałszywe.\n1.\nPo wojnie secesyjnej Stany Zjednoczone weszły w okres zastoju\nw rozbudowie kolei.\nP\nF\n2.\nNa przełomie XIX i XX wieku w Austro-Węgrzech tempo rozwoju\nkolei było porównywalne z rozwojem kolei w Niemczech.\nP\nF\n3.\nPo wojnie francusko-niemieckiej rozwój kolei we Francji był szybszy\nniż w Niemczech.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nTworzenie informacji.\nOcenianie poprawności podanych twierdzeń (III 2 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź zawierającą wszystkie elementy.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1 - F\n2 - P\n3 - F","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nNa podstawie diagramu i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nDiagram. Aktywność społeczno-polityczna społeczeństwa polskiego w XIX wieku\nrok\nLegenda:\n4. Spiski socjalne.\n3. Zbrojne walki i rozruchy socjalne.\n2. Spiski niepodległościowe.\n1. Zbrojne walki o niepodległość.\nI. Ihnatowicz, Społeczeństwo polskie 1864-1914, Warszawa 1988, s. 26.\nWyjaśnij, dlaczego aktywność społeczno-polityczna Polaków w XIX wieku podlegała\newolucji.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.\n14.\n15.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nAnaliza źródła statystycznego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• W I połowie XIX wieku spiski niepodległościowe i zbrojne powstania brały górę nad\nsprawami społecznymi, w II połowie XIX wieku robotnicy stają się dużą, zorganizowaną\ngrupą, która podejmuje walkę o sprawy społeczne, socjalne.\n• Klęski powstań narodowych spowodowały osłabienie dążeń niepodległościowych.\n• Rozwój kapitalizmu/przemysłu w II poł. XIX w. spowodował, że nowe grupy społeczne\npodjęły walkę o sprawy socjalne.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nNa podstawie źródła i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nFotografia opublikowana w polskiej prasie codziennej, marzec 1939 r.\nZarys historii Polski, red. J. Tazbir, Warszawa 1979, s. 653.\nWyjaśnij okoliczności i cel wykonania przedstawionej fotografii.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nAnaliza i interpretacja źródła ikonograficznego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n2 p. - za wyjaśnienie okoliczności i celu.\n1 p. - za wyjaśnienie okoliczności lub celu.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nOkoliczności:\nZbliżający się wybuch wojny, narastające żądania niemieckie.\nCel:\nPokazanie solidarności i ofiarności społeczeństwa wobec niebezpieczeństwa wojennego.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nNa podstawie ilustracji oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie.\nIlustracje dotyczące igrzysk olimpijskich w Moskwie w 1980 r.\nhttp://wyborcza.pl/alehistoria;\nZ. Zblewski, Abecadło PeeReLu, Kraków 2008, s. 59.\nInterpretując elementy graficzne rysunków, porównaj ich wymowę ideową oraz\nwyjaśnij, do jakiego wydarzenia politycznego nawiązuje ilustracja B.\nPorównanie:\nWyjaśnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n16.\n17.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\nUzyskana liczba pkt\nA\nB\nMHI_1R\nTemat: Relacje między władzą i społeczeństwem od starożytności do XX w.\nCZĘŚĆ II - Analiza źródeł wiedzy historycznej (10 punktów)\nŹródło A\nFragment wiersza greckiego poety Tyrtajosa\nOto czym jest waleczność; nagroda jest to najlepsza\nI najpiękniejsza na świecie, jaką zdobywa młodzieniec.\nTo wszak wspólną jest chwała dla miasta i ludu całego,\nJeśli kto stając w rozkroku w pierwszym szeregu walczących\nWytrwa, całkiem niepomny myśli o szpetnej ucieczce.\nT.R. Martin, Starożytna Grecja. Od czasów prehistorycznych do okresu hellenistycznego,\nWarszawa 1998, s. 91.\nŹródło B\nArystoteles o ustroju politycznym Aten\nNa czele ludu stanął Perykles. […] Za jego czasów ustrój państwa stał się jeszcze bardziej\ndemokratyczny. Areopagitom odebrał niektóre uprawnienia, a przede wszystkim skierował\nuwagę obywateli na flotę jako podstawę potęgi państw, w następstwie czego masy nabrały\npewności siebie i całe rządy w państwie coraz bardziej w ich ręce przechodziły.\nArystoteles, Dzieła wszystkie, t. 6, Warszawa 2001, s. 736.\nNa podstawie źródeł A i B wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nAnaliza i interpretacja źródła ikonograficznego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n2 p. - za porównanie i wyjaśnienie.\n1 p. - za porównanie lub wyjaśnienie.\n0 p. - za odpowiedź niepełną, błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrawidłowe odpowiedzi\nPrzykładowe porównanie:\nWymowa ideowa rysunków jest różna. Rysunek A ukazuje igrzyska w Moskwie jako święto\npokoju na świecie (gołąbek pokoju na tle kół olimpijskich), a na rysunku B symbol kół\nolimpijskich został umieszczony na czołgu, co jest zaprzeczeniem pokoju - symbolizuje wojnę.\nPrzykładowe wyjaśnienie:\nByła to agresja (interwencja, wojna) ZSRR na Afganistan w grudniu 1979 r., która\nspowodowała napięcie w relacjach z USA.\nCzęść II","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego wojskowe obowiązki spowodowały wzrost znaczenia roli obywateli\nw życiu politycznym polis.\nŹródło C\nOpinia współczesnego historyka na temat wojskowej roli obywateli\n„Obywatelami” prawdopodobnie stali się ludzie, którzy początkowo byli wolnymi\nmężczyznami będącymi mieszkańcami polis, posiadającymi i uprawiającymi ziemię […].\nKluczowe znaczenie miały funkcje militarne mieszkańców polis w falandze hoplitów,\nponieważ starcia hoplitów były typowym sposobem prowadzenia wojny. Sposób ten […]\nwyznaczał również ważną rolę w szeregach piechoty zarówno zwykłym obywatelom, jak\ni przedstawicielom arystokracji. […] Militarna rola wszystkich obywateli jako niemal stałej\narmii broniącej miasta przed wrogiem łączyła się z ich politycznym statusem. […] Stąd\npolityczna siła ogółu obywateli jako tych, którzy głosują na zgromadzeniu.\nGrecja klasyczna, red. R. Osborne, Warszawa 2002, s. 72.\nMHI_1R\nŹródło D\nUstawienie hoplitów w szeregu\nRysunek 1.\nRysunek 2.\nGrecja klasyczna, red. R. Osborne, Warszawa 2002, s. 122.\nNa podstawie źródła C i D wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nWskazywanie związków między różnymi dziedzinami życia\n(II 2 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Służba wojskowa przynosiła dumę obywatelom, a miastu chwałę - przez co obywatele\nnabierali przekonania, że od nich zależą losy miasta.\n• Udział w wojnie dawał podstawę do żądania poszerzenia ich praw obywatelskich.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nPodaj, jakie cechy szyku bojowego falangi i metod walki miały wpływ na\ndemokratyczny charakter miast-państw greckich.\nŹródło E.\nFragment dzieła Liwiusza\nNie ulega żadnej wątpliwości, że tenże sam Brutus, który zdobył sobie tyle sławy przez\nwypędzenie króla […] byłby to uczynił z największą szkodą dla państwa, gdyby z chęci\nprzedwczesnej wolności odebrał był władzę królewską któremuś z poprzednich królów. Cóż\nby się bowiem było stało, gdyby ten lud składający się z pasterzy i cudzoziemców, którzy\nuciekli z własnego kraju, […] uwolnił się od strachu przed osobą króla, dał się porwać w wir\ntrybuńskich zamieszek i toczył spory z patrycjuszami w obcym jeszcze dla siebie mieście,\nzanimby zespoliła ich w jedność miłość do żon i dzieci oraz przywiązanie do ziemi, do której\nczłowiek może się przyzwyczaić dopiero po upływie długiego czasu? Rozleciałoby się\nw proch wskutek zamieszek wewnętrznych państwo jeszcze nie całkiem zespolone, które\nwykarmiła spokojna i umiarkowana władza i doprowadziła do tego, że mogło wydać dojrzały\nowoc wolności wobec dojrzałych już sił.\nT. Liwiusz, Dzieje od założenia miasta Rzymu, Wrocław 2004, s. 87-88.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n18.\n19.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R\nNa podstawie źródła E wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nWskazywanie związków między różnymi dziedzinami życia\n(II 2 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Szyk bojowy falangi eliminował różnice społeczne między arystokracją, a zwykłymi\nobywatelami.\n• Siła i skuteczność falangi zależała od zespołowej/wspólnotowej walki","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nWyjaśnij, na jakich zasadach oparte były relacje władcy z mieszkańcami Rzymu\nw okresie królewskim.\nŹródło F\nOpis wystąpień ludności i protestu parlamentu Paryża przeciw podniesieniu podatków\ni kardynałowi Mazariniemu\nGdyby kto tu bunt przewidział, uchodziłby za szaleńca. [Nagle pojawia się]\njakiś\npromyk,\nmoże\nraczej\niskra,\na\nten\nznak\nżycia\n[…]\nukazuje\nsię w parlamencie. […] Wydał pomruki przy edykcie o taryfach, […] lud go usłyszał i zbudził\nsię ze snu. Powstając, zaczęto jak po omacku szukać praw. Nie znaleziono\nich już: przestraszono się, zaczęto krzyczeć, zaczęto żądać; a w tym podnieceniu zasady\nustrojowe dotąd szacowne, bo niejasne, stały się przedmiotem dyskusji i nienawiści. Lud\nwtargnął do świątyni; podniósł zasłonę milczenia, zakrywającą wzajemne prawa ludu i króla,\npóty zgodne póty ukryte. […]\nW ciągu dwu ubiegłych wieków pochlebcy nie wiedzieli, co robili, gdy redukowali do\nfrazesu konkretne względy, które król winien mieć dla podwładnych; przyszła teraz chwila,\n[…] w której rzeczywiste posłuszeństwo, jakie winno się mieć dla królów, zredukowane\nzostało do frazesu.\nPamiętniki kardynała Retza, przeł. A. i M. Bocheńscy, t.1, Warszawa 1981, s. 84-85, 111.\nNa podstawie źródła F wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nAnaliza różnorodnych źródeł zgodnie z wymogami warsztatu\nhistorycznego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRelacje oparte były na strachu/podporządkowaniu/posłuszeństwie.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego zachowanie ludu autor tekstu określa jako wtargnięcie do świątyni.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nAnaliza i interpretacja źródła tekstowego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Wtargnięcie do świątyni oznacza, że dotąd milczący/posłuszny lud zaczął odkrywać swoje\nprawa i domagać się ich respektowania.\n• Dotychczasową rolą ludu było milczące wykonywanie poleceń władzy, a wkroczenie do\nświątyni oznacza, że lud przestał być bierny.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nWyjaśnij, na jakie zagrożenie w relacjach władca - poddani zwraca uwagę kardynał\nRetz w końcowym fragmencie źródła.\nŹródło G\nFragment pracy Alexisa de Tocquevilla\nZasada: „Niech nie płaci podatków, kto nie bierze udziału w ich ustanowieniu” wydaje się\nrównie solidnie ugruntowana we Francji co w samej Anglii. […] W osiemnastym wieku\nw Anglii korzysta z przywileju podatkowego ubogi, we Francji - bogaty. Tam arystokracja\nwzięła na siebie największe ciężary publiczne, byle jej pozwolono rządzić; tu - aż do końca\nzachowała immunitet podatkowy, żeby się cieszyć po utracie władzy. […]\nMazarin […] chciał obłożyć podatkiem najbogatszych obywateli, a ściągnął go\nz nędzarzy; ale skarb nic na tym nie stracił. […] Chęć zapobieżenia, by naród, od którego\ndomagano się pieniędzy, nie zaczął w zamian domagać się wolności, kazał czuwać\nnieustannie nad tym, by klasy pozostały sobie dalekie i obce. […] W tej nieustającej wojnie\npretensji i inicjatyw Wasza Królewska Mość zmuszony jest decydować o wszystkim sam.\nA. de Tocqueville, Dawny ustrój i rewolucja, Kraków 1994, s. 119, 121, 126.\nNa podstawie źródła G wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nAnaliza i interpretacja źródła tekstowego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Lekceważenie (ignorowanie) potrzeb poddanych doprowadziło, że lud zaczyna lekceważyć\nwładzę króla.\n• Przekonanie, że lud zawsze będzie posłuszny i lojalny doprowadziło do sytuacji, że nie\nliczono się z ludem, obecnie lud się zbuntował i nie widzi potrzeby bycia posłusznym\ni lojalnym wobec króla, który nie liczył się z nimi.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nWyjaśnij, jaka - według Tocquevilla - istniała zależność między płaceniem podatków\na udziałem w sprawowaniu władzy w Anglii i Francji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nAnaliza i interpretacja źródła tekstowego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• W Anglii upowszechnia się zasada, że kto płaci podatki ma wpływ na rządzących\n[przestrzeganie praw, skalę wolności].\n• W Anglii, ci którzy płacili podatki uczestniczyli w sprawowaniu władzy, we Francji\narystokracja została zwolniona z płacenia podatków i król rządzi samodzielnie.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nPodaj dwie okoliczności, które przyczyniły się do ustanowienia rządów absolutnych\nwe Francji.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n20.\n21.\n22.\n23.\n24.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R\nŹródło H\nFragment artykułu współczesnego historyka Anthony’ego Uptona\nWybuchające od czasu do czasu rozruchy i protesty ludowe [we Francji i Hiszpanii\nw XVII w.] dotyczyły zazwyczaj problemów lokalnych. […] W większości wypadków elity\nlokalne były doskonale świadome własnych interesów i starały się wynegocjować\nkompromisowe porozumienie z władcą, jeśli mimo to niepokoje trwały nadal, czynnie\npomagały mu w zaprowadzeniu porządku. Żadna z tych rewolt nie naruszyła istniejących\nstruktur władzy głównie dlatego, że powstańcy nie byli w stanie przekroczyć bariery\nintelektualnej, każącej im nadal wierzyć w boski charakter władzy panującego.\nA. Upton, Polityka, [w:] Zarys historii Europy. XVII wiek, Warszawa 2003, s. 123\nŹródło I\nCharles Talleyrand, Pamiętniki [fragment]\nKażdy czuł się zbyt rządzony. […] Każdy młody człowiek, ledwie się znalazł\nw kolegium czy akademii, już uważał zastosowanie tego, czego się tam nauczył czy co\nprzeczytał, za niezbędną zdobycz rozumu ludzkiego. Każdy stan chciał się odnowić. […]\nDeputacja trzeciego stanu, zanim zatryumfowała nad dwiema pozostałymi, zajęła się\nsporządzaniem Deklaracji Praw. […] Deklaracja była niczym innym jak teorią równości […].\nNie ma między ludźmi różnicy i nie powinno być. […] Lud jest źródłem wszelkiej władzy\npolitycznej, a zarazem jej kresem. Tylko do niego należy suwerenność. […] Było zupełnie\noczywiste, ze dziedziczna monarchia nie daje się połączyć z zastosowaniem takiej teorii.\nCh. Talleyrand, Pamiętniki, Londyn 1994, s. 114-115, 126-128\nNa podstawie źródeł H i I wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nAnaliza i interpretacja źródła tekstowego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź zawierającą dwa elementy.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n• We Francji arystokracja (ludzie bogaci) zrzekła się władzy za cenę zachowania przywilejów\npodatkowych.\n• Wrogie i skłócone stany/klasy nie mogą współpracować i bronić swoich interesów.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nRozstrzygnij, czy autorzy źródeł prezentują podobne opinie o relacjach między\nspołeczeństwem a monarchą. Odpowiedź uzasadnij.\nŹródło J\nApel do społeczeństwa i władz PRL [fragment]\nRobotniczy protest przeciwko wygórowanym podwyżkom, który był wyrazem postawy\nniemal całego społeczeństwa, pociągnął za sobą brutalne prześladowania. […]\nOfiary obecnych represji nie mogą liczyć na żadną pomoc i obronę ze strony instytucji do\ntego powołanych, np. związków zawodowych, których rola jest żałosna. Pomocy odmawiają\nteż agendy opieki społecznej. W tej sytuacji rolę tę musi wziąć na siebie społeczeństwo,\nw interesie którego wystąpili prześladowani. […]\nMHI_1R\nDlatego niżej podpisani zawiązują [komitet] w celu zainicjowania wszechstronnych form\nobrony i pomocy. […]\n- Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Ludwik Cohn, Jacek Kuroń, Edward Lipiński,\nJan Józef Lipski, Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, Antoni Pajdak, Józef Rybicki, Aniela\nSteinsbergowa, Adam Szczypiorski, ks. Jan Zieja, Wojciech Ziembiński.\nNa podstawie: Wiek XX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli\nhistorii studentów i uczniów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Warszawa 2001, s. 408-409.\nNa podstawie źródła J wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nPorównywanie informacji pochodzących z różnych źródeł\n(II 1 R).\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nNie\nPrzykładowe uzasadnienie:\nW źródle H autor twierdzi, że buntujące się społeczeństwo nigdy nie przekraczało istniejącego\nporządku społecznego zakładającego boski charakter władzy, natomiast w źródle I autor\nopisuje proces buntu społecznego, w którym (pod wpływem idei oświeceniowych) boski\ncharakter władzy został zakwestionowany.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/26","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (2 pkt)\nPodaj pełną nazwę organizacji, której dotyczy cytowany tekst, i wyjaśnij okoliczności jej\npowstania.\nNazwa:\nOkoliczności powstania:\nCZĘŚĆ III - Wypracowanie (20 punktów)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nAnaliza i interpretacja źródła tekstowego (II 1 R).\nSchemat punktowania\n2 p. - za podanie pełnej nazwy i wyjaśnienie okoliczności.\n1 p. - za podanie pełnej nazwy lub wyjaśnienie okoliczności.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nNazwa: Komitet Obrony Robotników\nPrzykładowe wyjaśnienie:\n• Po wydarzeniach czerwcowych 1976 roku, m.in. w Ursusie, Radomiu i Płocku, kiedy to\nprotestujących robotników władza komunistyczna [na zlecenie E. Gierka] poddała\nprześladowaniom: ścieżki zdrowia, aresztowania, zwolnienia z pracy itd.\n• Po wydarzeniach w Ursusie, Radomiu i Płocku, kiedy to protestujących robotników władza\nkomunistyczna [na zlecenie E. Gierka] poddała prześladowaniom: ścieżki zdrowia,\naresztowania, zwolnienia z pracy itd.\nCzęść III\nZadanie 24. (0-20)\nWiadomości i rozumienie.\nKorzystanie z informacji.\nTworzenie informacji.\nTworzenie dłuższej wypowiedzi pisemnej na zadany temat\n(I-III R).\nOcenianie zadania rozszerzonej odpowiedzi z historii polega na przyporządkowaniu\nwypracowania do jednego z czterech poziomów. Wypracowanie, które nie spełnia wymogów\npoziomu I, jest oceniane na 0 punktów.\nZdający otrzymuje za zadanie rozszerzonej odpowiedzi maksymalnie 20 punktów, jeżeli\nnapisał wyczerpującą, logiczną i spójną pracę, poprawną pod względem merytorycznym\ni językowym.\nIstotne znaczenie ma poprawność informacji podanych przez zdającego w wypracowaniu.\nZamieszczenie informacji niezwiązanych z tematem wpływa na obniżenie punktacji. Jeżeli\nw pracy zostały zawarte informacje świadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego\ntematu to wypracowanie oceniane jest na 0 punktów.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/27","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"27","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (20 pkt)\nZadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nPorównaj organizację władzy państwowej oraz relacje między władzą a społeczeństwem\nw monarchii patrymonialnej i monarchii stanowej na przykładzie średniowiecznej\nPolski.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nPorównaj organizację władzy państwowej oraz relacje między władzą a społeczeństwem\nw monarchii patrymonialnej i monarchii stanowej na przykładzie średniowiecznej Polski.\nKryteria szczegółowe dla poszczególnych poziomów\nPunkty\nI poziom\nZdający:\n• poprawnie umiejscowił temat w czasie (X-XV w.) i przestrzeni;\n• podał kilka faktów niekoniecznie uporządkowanych dotyczących\norganizacji państwa i sprawowania władzy np.: obowiązki ludności,\norganizacja administracji państwa, wojsko, charakter władzy, stany.\n1-5\nII poziom\nZdający:\n• przedstawił w ujęciu statycznym faktografie związaną z tematem;\n• opisał niektóre przyczyny i skutki przedstawionego zagadnienia np.:\nwpływ charakteru władzy na organizację państwa, kształtowanie się\nstanów i wpływ ich na zakres i charakter władzy;\n• poprawnie zastosował terminologię historyczną, np.: kasztelan, prawo\nksiążęce, daniny, posługi, stan, szlachta, duchowieństwo, mieszczaństwo,\nstan kmiecy, przywileje;\n• dostrzegł podstawowe różnice w organizacji państw i sprawowaniu\nwładzy;\n• podjął próbę sformułowania wniosków.\n6-10\nIII poziom\nZdający:\n• przedstawił zagadnienie w syntetycznej formie;\n• dokonał trafnej i celowej selekcji faktów, która świadczy o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\n• ze zrozumieniem posłużył się terminologią historyczną;\n• przedstawił zagadnienie w ujęciu dynamicznym;\n• dostrzegł złożoność zjawisk historycznych;\n• sformułował wnioski i podjął próbę oceny.\n11-15\nIV poziom\nZdający:\n• wszechstronnie zanalizował problem;\n• wyjaśnił podobieństwa i różnice w organizacji państwa i sprawowaniu\nwładzy;\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty:\npolityczne, społeczne, kulturowe oraz powiązania między nimi;\n• świadomie odniósł się do historiografii i oceny historyków (P. Jasienica,\nH. Samsonowicz, J. Topolski);\n• sformułował wnioski i podsumował rozważania.\n16-20","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nScharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec władzy państwowej w Królestwie\nPolskim w latach 1815-1830.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n25.\n26.\n27.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n20\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R\nna temat nr\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nMHI_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nScharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec władzy państwowej w Królestwie Polskim\nw latach 1815-1830.\nKryteria szczegółowe dla poszczególnych poziomów\nPunkty\nI poziom\nZdający:\n• poprawnie umiejscowił temat w czasie i przestrzeni;\n• podał kilka faktów niekoniecznie uporządkowanych dotyczących\norganizacji państwa i sprawowania władzy np.: postanowienia kongresu\nwiedeńskiego, konstytucja, polskie wojsko, sejm, tajne organizacje.\n1-5\nII poziom\nZdający:\n• przedstawił w ujęciu statycznym faktografię związaną z tematem;\n• opisał niektóre przyczyny i skutki przedstawionego zagadnienia, np.:\nłamanie konstytucji, zmiana polityki cara;\n• poprawnie zastosował terminologię historyczną, np.: unia personalna,\nnamiestnik,\nkonstytucja,\nTowarzystwo\nFilomatów,\nFilaretów,\nWolnomularstwo Narodowe, Towarzystwo Patriotyczne, sąd sejmowy;\n• podjął próbę sformułowania wniosków.\n6-10\nIII poziom\nZdający:\n• przedstawił zagadnienie w syntetycznej formie;\n• dokonał trafnej i celowej selekcji faktów, które świadczy o rozumieniu ich\nznaczenia i hierarchii;\n• ze zrozumieniem posłużył się terminologią historyczną;\n• przedstawił zagadnienie w ujęciu dynamicznym;\n• dostrzegł złożoność zjawisk historycznych;\n• sformułował wnioski i podjął próbę oceny.\n11-15\nIV poziom\nZdający:\n• wszechstronnie zanalizował problem;\n• scharakteryzował pełne spektrum postaw społeczeństwa wobec władzy;\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty:\npolityczne, społeczne, kulturowe oraz powiązania między nimi;\n• świadomie odniósł się do historiografii i ocen historyków (np. A. Chwalba,\nS. Kieniewicz, T. Kizwalter);\n• sformułował wnioski i podsumował rozważania.\n16-20\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator uwzględniał również poprawność językową i stylistyczną.","solution":null,"image":"img/historia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"}]}